Her anne ve baba edepli \u00e7ocuklar\u0131 olsun ister. \u0130yi ve edepli \u00e7ocuklar anne ve baban\u0131n y\u00fcz ak\u0131 ve iftihar vesilesidir. Biriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman selam veren, ayr\u0131lamak gitmek istediklerinde Allah’a \u0131smarlad\u0131k diyen, el verip hal-hat\u0131r soran, tatl\u0131 tatl\u0131 konu\u015fan, b\u00fcy\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6steren, onlar geldi\u011finde aya\u011fa kalkan, takval\u0131, bilgili ve iyi insanlara sayg\u0131da bulunan bir toplant\u0131da oturduklar\u0131nda edepli oturan ve \u015f\u0131marmayan, laubali davranmayan kendilerine hediye verdiklerinde te\u015fekk\u00fcr eden, di\u011ferlerinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesmeyen, yemek yeme adab\u0131na riayet eden, yeme\u011fe ba\u015flad\u0131klar\u0131nda “Bismillah” diyen, lokmalar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck alan, yumu\u015fak ve g\u00fczel \u00e7i\u011fneyen kendi \u00f6nlerindeki tabaktan yiyen, t\u0131ka ba\u015fa yemiyen, yemek yerken yere d\u00f6kmeyen, ellerini ve elbiselerini bat\u0131rmayan, temiz ve p\u00e2k olan, kimseye iftirada bulunmayan, di\u011ferlerinin hakk\u0131na riayet eden, g\u00fczel oturup g\u00fczel kalkan ve g\u00fczel y\u00f6r\u00fcyen, s\u00f6z dinleyen, kimseyle alay etmeyen, bir \u015fey s\u00f6ylendi\u011finde yapan ve … \u00e7ocuklar.
\nB\u00f6yle \u00e7ocuklar edebli \u00e7ocuklard\u0131r. Sadece anne ve babas\u0131 taraf\u0131ndan sevilmekle kalmay\u0131p di\u011ferleri taraf\u0131ndan da sevilirler. Edepsiz \u00e7ocuklar ise tam tersine hi\u00e7 kimse taraf\u0131ndan sevilmez ve d\u0131\u015flan\u0131rlar.
\nHz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Edep insan\u0131n kemalidir.”(229)
\nEmir-el M\u00fc’minin (a.s) yine \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Edep insan i\u00e7in g\u00fczel elbise menzilesindedir.”(230)
\nHz. Ali (a.s) yine: “\u0130nsanlar\u0131n g\u00fczel edebe, alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015ften daha \u00e7ok ihtiya\u00e7lar\u0131 vard\u0131r” buyuruyor. (231)
\nHz. Ali (a.s) ayn\u0131 \u015fekilde: “Hi\u00e7 bir s\u00fcs edep kadar g\u00fczel de\u011fildir” buyuruyor. (232)
\nBir yerde de \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Baban\u0131n, \u00e7ocu\u011fu i\u00e7in b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 en iyi miras onu g\u00fczel edeble yeti\u015ftirmesidir.”(233)
\nHz. Ali (a.s) yine buyuruyor ki: “Edepsiz olan kimsenin ay\u0131plar\u0131 \u00e7ok olur.”(234)
\nHz. \u0130mam Sad\u0131k (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “\u00c7ovu\u011funa yedi y\u0131l oyun oynamas\u0131na m\u00fcsade et ve yedi y\u0131l ona ya\u015fam edebini \u00f6\u011fret.”(235)
\nResulullah (s.a.a) buyuruyor ki: “\u00c7ocu\u011fun, babas\u0131 \u00fczerinde \u00fc\u00e7 hakk\u0131 vard\u0131r: Birincisi, ona g\u00fczel bir isim se\u00e7mek; ikincisi, onu edepli yeti\u015ftirmek; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ona iyi bir e\u015f se\u00e7mek.”(236)
\nHer anne ve baba, edepli \u00e7ocuklar\u0131 olmas\u0131n\u0131 arzu eder; ama, bu arzu hi\u00e7bir zaman kendili\u011finden ve \u00e7aba g\u00f6sterilmeksizin ger\u00e7ekle\u015fmez. \u00d6\u011f\u00fct ve nasihatta bulunmak iyiyi ve k\u00f6t\u00fcy\u00fc anlatmakla da \u00e7o\u011fu zaman \u00e7ocuk istenilen ahlak ve edepte terbiye edilmez. Bu hedefe kavu\u015fman\u0131n en iyi yolu onlara g\u00fczel olgu ve \u00f6rnek bulmakt\u0131r. Anne ve edeple baban\u0131n kendileri g\u00fczel ahlak ve edeplenmeli, b\u00f6ylelikle amelleriyle onlara ders vermelidirler.
\nHz. Ali (a.s) buyuruyor ki: “En g\u00fczel edep kendinden ba\u015flamand\u0131r.”(237)
\nHz. Ali (a.s) yine \u015f\u00f6yle buyuruyor: “\u00d6nder \u00f6nce kendini e\u011fitmeli, sonra di\u011ferlerini. \u00d6nce kendi edebiyle \u00f6rnek olmal\u0131, sonra \u00f6\u011f\u00fct ve nasihatla.”(238)
\n\u00c7ocuk s\u0131rf bir taklit\u00e7idir. Taklit i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc \u00e7ok de\u011ferli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir i\u00e7g\u00fcd\u00fcd\u00fcr. \u00c7ocuk anne ve babas\u0131n\u0131n ve di\u011fer ha\u015f\u0131r-ne\u015fir oldu\u011fu di\u011fer ki\u015filerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 taklid eder. Evet, taklit terbiye etkenlerinden biridir, ama taklid i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ondan \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kal\u0131c\u0131d\u0131r, \u00f6zellikle \u00e7ocukluk d\u00f6nemindedir.
\n\u00c7ocuklar\u0131n\u0131 g\u00fczel bir \u015fekilde terbiye etmeye ilgi ve \u00f6zen g\u00f6steren anne ve babalar \u00f6nce kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmelidirler. Anne ve baba g\u00fczel ahlak ve edebe sahip olmal\u0131d\u0131r. Kendi aralar\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131na ve di\u011fer insanlara kar\u015f\u0131 edepli olmal\u0131 ve ya\u015fama adab\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131d\u0131rlar. Bu, \u00e7ocuklar\u0131n onlardan ya\u015fam dersi almalar\u0131 i\u00e7in gereklidir.
\nAnne ve baba birbirlerine kar\u015f\u0131 edepli olurlarsa ev ortam\u0131nda ya\u015fam adab ve geleneklerine dikkat ederlerse, \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 edepli olsalar, di\u011fer insanlarla git gelleri ve onlara kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 edepli olursa, b\u00f6yle bir ailenin \u00e7ocuklar\u0131 do\u011fal olarak edepli yeti\u015fir, anne ve baban\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr, ondan ders al\u0131rlar. Bu konuda \u00f6\u011f\u00fct ve nasihata ihtiya\u00e7 yoktur. Anne ve baban\u0131n, “bak biz nas\u0131l davran\u0131yorsak sen de \u00f6yle davran.” demeleri gerekmez, taklid etmeleri i\u00e7in amelin kendisi yeterlidir.
\nG\u00fczel ahlak ve edebe sahip olmayan anne ve babalar, y\u00fczlerce defa \u00f6\u011f\u00fct vermi\u015f ve nasihat etmi\u015f olsalar dahi \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n edepli olmalar\u0131n\u0131 beklememelidirler..
\nBirbirlerine kar\u015f\u0131 edepsiz ve k\u00fcstah olan, \u00e7ocuklar\u0131na kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fc davranan bir anne ve baba, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n edepli olmas\u0131n\u0131 nas\u0131l bekliyebilir?!
\nB\u00f6yle bir ailenin \u00e7ocuklar\u0131 genelde anne ve babalar\u0131 gibi veya onlardan daha edepsiz olurlar. \u00d6\u011f\u00fct, nasihat ve iyi \u015feyleri talkin etmek genelde b\u00f6yle durumlarda faydas\u0131z olur. \u00c7ocuklar, “e\u011fer anne ve babam\u0131z\u0131n dedikleri do\u011fru olsayd\u0131 \u00f6nce kendileri amel ederlerdi; demek ki bizi kand\u0131rmak istiyorlar” \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler. Sayg\u0131, selam, te\u015fekk\u00fcr ve Allah\u0131smarlad\u0131k mefhumlar\u0131 bulunmayan bir ailede \u00e7ocuklar\u0131n anneye babaya ve di\u011fer insanlara kar\u015f\u0131 edepli olmalar\u0131, edep kurallar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeleri beklenebilir mi? Edepsiz ve k\u00fcstah bir ailede genelde edepsiz ve k\u00fcstah \u00e7ocuklar yeti\u015fir.
\nTelkin faydasz\u0131 de\u011fildir, ama s\u00f6ylenilen \u015fey s\u00f6yl\u00fcyen kimsede bulundu\u011fu zaman tam ve ger\u00e7ek faydas\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. G\u00fczel edep ve ahlaka sahip olan anne ve babalar, g\u00fczel edepleri \u00e7ocuklar\u0131na telkin edebilirler. Ama bu, g\u00fczel dille ve edep kurallar\u0131n\u0131 g\u00f6zeterek olmal\u0131d\u0131r; \u015fiddet, k\u00fcstahl\u0131k ve edepsizlikle de\u011fil. Baz\u0131 anne ve babalar\u0131n k\u00f6t\u00fc huylar\u0131 vard\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131ndan edep d\u0131\u015f\u0131 bir hareket g\u00f6rd\u00fcklerinde di\u011ferlerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda onlara k\u0131zarlar veya k\u00f6t\u00fc kelimelerle onlar\u0131 azarlar, \u00f6rne\u011fin derler ki: Edepsiz \u00e7ocuk, niye selam vermedin, niye vedala\u015fmad\u0131n, dilin yok mu senin? Edepsiz, ahmak \u00e7ocuk. Di\u011ferlerinin yan\u0131nda niye ayaklar\u0131n\u0131 uzat\u0131yorsun misafirlikte niye \u015f\u0131mar\u0131p bo\u011fu\u015ftun? Hayvan herif! Niye birileri konu\u015furken s\u00f6ze kar\u0131\u015f\u0131yorsun? ve…
\nEdepsizlikle kimse terbiye edilemiyece\u011fi halde bu cahil ve \u015fuursuz anne ve babalar, bu \u015fekilde \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 terbiye edebileceklerini san\u0131rlar. E\u011fer \u00e7ocuklardan edep d\u0131\u015f\u0131 bir hareket g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse \u00e7ocuk uyar\u0131lmal\u0131d\u0131r, ama edepsizce di\u011ferlerinin huzurunda de\u011fil. G\u00fczel dille ve yaln\u0131z oldu\u011fu bir yerde uyar\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n\u00c7ocu\u011fu terslemek \u00f6zellikle di\u011ferlerinin huzurunda ve \u00e7irkin kelimelerle azarlaman\u0131n kendisi edepsizlik de\u011fil midir? \u00c7ocu\u011fa \u00f6nceden, misafirli\u011fe gitti\u011fimizde i\u00e7eri girince selam ver, demelisiniz. \u0130\u00e7eri girdi\u011finizde kendiniz selam verin ki \u00e7ocuk da selam versin; yava\u015f\u00e7a ona, selam ver diyebilirsiniz. E\u011fer yine de selam vermezse, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, edepli \u00e7ocuk selam verir, sen niye selam vermedin? Bundan sonra dikkat et bir yere gitti\u011finde selam vermeyi unutma, s\u00f6yleyin. E\u011fer anne ve baba ara-s\u0131ra \u00e7ocu\u011fa selam verseler bu \u015fekilde ona edep vermi\u015f olurlar.
\nResulullah (s.a.a) \u00e7ocuklara selam verir ve \u015f\u00f6yle buyururdu: “Ben, \u00e7ocuklara selam vermek adet haline gelsin diye onlara selam veriyorum.”
\n\u00c7ocuklar tecr\u00fcbeyle anne ve babas\u0131n\u0131n misafirlikte ve di\u011ferlerinin huzurunda ona k\u0131zmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve terslemedi\u011fine anlarlar. Onun i\u00e7in, misafirlik toplant\u0131lar\u0131n\u0131 yaramazl\u0131k ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc yapmak i\u00e7in en uygun yer oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve oralarda yaramazl\u0131k yaparlar. Anne ve baban\u0131n b\u00f6yle yerlerde yapaca\u011f\u0131 en uygun \u015fey i\u00e7eriye girmeden \u00f6nce \u00e7ocuklar\u0131 \u015f\u00f6yle uyarmakt\u0131r: “\u0130\u00e7eriye girdi\u011fimizde edepli ve uslu uslu oturun, her zaman sizi misafirli\u011fe g\u00f6t\u00fcrmemi istiyorsan\u0131z yaramazl\u0131k yapmay\u0131n. E\u011fer yaramazl\u0131k yaparsan\u0131z k\u00f6t\u00fc \u00e7ocuklar olursunuz, di\u011ferleri sizi sevmez. Biz de sizi misafirli\u011fe g\u00f6t\u00fcrmeyiz.” \u0130\u00e7eriye girildi\u011finde en iyisi \u00e7ocuklar\u0131 kedi yan\u0131na oturtmak ve onlara g\u00f6z kulak olmakt\u0131r. E\u011fer yaramazl\u0131k yapmaya yetenirlerse onlar\u0131 yava\u015f\u00e7a uyar\u0131n. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen yaramazl\u0131k ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc yapmaya devam ederlerse ba\u015fka bir misafirlikte onlar\u0131 beraberinizde g\u00f6t\u00fcrmeyin ve onlara, daha \u00f6nceki misafirlikte yaramazl\u0131k ve edepsizlik yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in yan\u0131n\u0131zda g\u00f6t\u00fcrmedi\u011finizi hat\u0131rlat\u0131n. Ama her durumda, \u00e7ocu\u011fu di\u011ferlerinin huzurunda tahkir etmek, terslemek ve azarlamaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Her anne ve baba edepli \u00e7ocuklar\u0131 olsun ister. \u0130yi ve edepli \u00e7ocuklar anne ve baban\u0131n y\u00fcz ak\u0131 ve iftihar vesilesidir. Biriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 zaman selam veren, ayr\u0131lamak gitmek istediklerinde Allah’a \u0131smarlad\u0131k diyen, el verip hal-hat\u0131r soran, tatl\u0131 tatl\u0131 konu\u015fan, b\u00fcy\u00fcklerine sayg\u0131 g\u00f6steren, onlar geldi\u011finde aya\u011fa kalkan, takval\u0131, bilgili ve iyi insanlara sayg\u0131da bulunan bir toplant\u0131da oturduklar\u0131nda …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[796,794,793,797,795],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-bilgili","tag-edeb","tag-edepli-cocuklar","tag-kotu-huylar","tag-takvali"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}