Protein Nedir?<\/p>\n
Proteinler h\u00fccrelerdeki b\u00fct\u00fcn biyolojik olaylar\u0131n yap\u0131ta\u015f\u0131d\u0131rlar. H\u00fccreler i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fen olaylar; y\u00fczbinlerce farkl\u0131 proteinin kendilerine verilmi\u015f olan vazifeleri mucizevi bir \u015fekilde yerine getirmeleri ile devam eder. Mesela kan\u0131m\u0131zda bulunan hemoglobin proteini oksijen ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda vazife g\u00f6rmekte, antikor denilen proteinler v\u00fccudumuzun savunma sisteminin temelini olu\u015fturmakta, ins\u00fclin h\u00fccrelerimize glikoz\/\u015feker al\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamakta, keratin sa\u00e7 ve t\u0131rnak yap\u0131m\u0131z\u0131 meydana getirmekte, enzim ad\u0131 verilen proteinler h\u00fccre i\u00e7i kimyasal reaksiyonlar\u0131 m\u00fckemmel bir h\u0131z ve do\u011frulukta yerine getirmektedir<\/p>\n
Proteinler, amino asit dedi\u011fimiz ve karbon, hidrojen, oksijen ve azot atomlar\u0131ndan meydana gelen molek\u00fcllerin tesbih taneleri gibi yan yana dizilmeleri ile olu\u015fur.
\n Amino asitlerden ba\u015fl\u0131ca 20 tanesi protein yap\u0131m\u0131nda vazife al\u0131r<\/p>\n
Bu standart 20 amino asitin farkl\u0131 say\u0131da dizili\u015fleri neticesi y\u00fczbinlerce farkl\u0131 yap\u0131 ve vazifede proteinler olu\u015fmaktad\u0131r. Ayn\u0131 alfabedeki 29 harfin farkl\u0131 dizili\u015fleri ile farkl\u0131 kelime ve c\u00fcmlelerin yaz\u0131labilmesi gibi; 20 aminoasit ile de sonsuz say\u0131da farkl\u0131 protein \u00fcretmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Proteinlerin 50 kadar aminoasit i\u00e7eren t\u00fcrlerinden, binlerce amino asit i\u00e7eren t\u00fcrlerine kadar y\u00fczbinlerce \u00e7e\u015fidi vard\u0131r. H\u00fccrelerde protein sentezi sonras\u0131nda \u00fcretilen aminoasitlerin birbirine ba\u011flanarak olu\u015fturduklar\u0131 d\u00fcz zincir, daha sonra aminoasitler aras\u0131ndaki kimyasal ba\u011flar neticesi katlanarak proteine nihai bir \u015fekil verir. Proteinlerin baz\u0131lar\u0131 heliks\/sarmal yap\u0131da olabilece\u011fi gibi k\u00fcresel veya antikorlar gibi Y \u015feklinde de olabilirler. Proteinler \u00fc\u00e7 boyutlu yap\u0131lar\u0131ndaki girinti \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar sayesinde ya ba\u015fka proteinlere ya da al\u0131c\u0131 molek\u00fcllere ba\u011flanarak h\u00fccre i\u00e7i faaliyetleri ger\u00e7ekle\u015ftirirler. Anahtar-kilit ili\u015fkisine benzer sistemlerle proteinlerin birbirlerine ya da di\u011fer molek\u00fcllere ba\u011flan\u0131p ayr\u0131lmas\u0131, protenlerin \u00fc\u00e7 boyutlu yap\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli k\u0131lar. Bir proteinin aktif b\u00f6lgesindeki sadece bir amino asidin bile yerinin de\u011fi\u015fmesi, proteinin \u015feklini de\u011fi\u015ftirip i\u015f g\u00f6rmesini engelemektedir. Bu nedenle protein sentezi sonras\u0131 zincir gibi olan aminoasit dizisinin katlanarak asli \u015feklini almas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Neden \u0130htiac Duyar\u0131z (proteinlerin \u00d6nemi)
\n Proteinler v\u00fccutta hemen hemen her yerde bulunurlar, ve h\u00fccre yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131l\u0131rlar. Kaslar\u0131n, organlar\u0131n ve bezlerin ba\u015fl\u0131ca bile\u015fenleridir. Safra ve idrar d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131 h\u00fccreler ve v\u00fccut s\u0131v\u0131lar\u0131 protein i\u00e7erir.
\n G\u0131dalar v\u00fccudumuza girip, sindirildikten sonra, amino asitler serbest hale ge\u00e7erler ve gerekli proteinleri yapmak i\u00e7in v\u00fccudumuz taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131rlar. Bunlar b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fim i\u00e7in gereklidirler; protoplazma gibi yeni h\u00fccre bile\u015fenlerinin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ve ayn\u0131 zamanda antikorlar, enzimler ve hormonlar vb. yap\u0131m\u0131 i\u00e7in de gereklidir. Ayn\u0131 zamanda proteinler bir enerji kayna\u011f\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Nerelerde bulunur?
\n B\u00fct\u00fcn hayvansal ve bitkisel yiyeceklerde protein vard\u0131r. Ancak i\u00e7erdikleri protein miktar\u0131 ve aminoasit oranlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r. Yiyeceklerle al\u0131nan elzem aminoasitlerin uygun oranlarda bulunmas\u0131 protein sindirimini, yani v\u00fccut proteinine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131r\u0131r ve h\u0131zland\u0131r\u0131r. Genellikle hayvansal besinlerde bulunan proteinlerin aminoasit bile\u015fimleri, v\u00fccut gereksinmesine uygundur. Bitkisel proteinlerde bulunan aminoasitlerden bir veya iki tanesi ise gerekenden azd\u0131r.
\n \u0130nsan s\u00fct\u00fc ve yumurtada bulunan proteinler, v\u00fccut proteinlerine tam olarak d\u00f6n\u00fc\u015febilmektedir. Bu nedenle anne s\u00fct\u00fc ile beslenen ve v\u00fccudu i\u00e7in yeterli proteini sa\u011flayan bebeklerde hi\u00e7bir zaman ilk 8-6 ay protein yetersizli\u011fi g\u00f6r\u00fclmez.
\n Et, bal\u0131k, s\u00fct ve benzeri yiyeceklerden al\u0131nan proteinin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu da v\u00fccutta proteine d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Ancak, bitkisel proteinlerin v\u00fccutta kullan\u0131lma oran\u0131, hayvansal besinlerden elde edilenlerin kullan\u0131lma oran\u0131 kadar y\u00fcksek de\u011fildir. Bunun sebebi ise gerekli baz\u0131 aminoasitlerin bitkisel besinlerde daha az bulunmas\u0131 ve bunlar\u0131n sindirim oranlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Protein Nedir? Proteinler h\u00fccrelerdeki b\u00fct\u00fcn biyolojik olaylar\u0131n yap\u0131ta\u015f\u0131d\u0131rlar. H\u00fccreler i\u00e7erisinde ger\u00e7ekle\u015fen olaylar; y\u00fczbinlerce farkl\u0131 proteinin kendilerine verilmi\u015f olan vazifeleri mucizevi bir \u015fekilde yerine getirmeleri ile devam eder. Mesela kan\u0131m\u0131zda bulunan hemoglobin proteini oksijen ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda vazife g\u00f6rmekte, antikor denilen proteinler v\u00fccudumuzun savunma sisteminin temelini olu\u015fturmakta, ins\u00fclin h\u00fccrelerimize glikoz\/\u015feker al\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flamakta, keratin sa\u00e7 ve t\u0131rnak yap\u0131m\u0131z\u0131 meydana …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4855,2224,2535,2136,2522,2247,2164,2303,5629],"class_list":["post-2243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-amino-asitler","tag-azot","tag-enzimler","tag-hidrojen","tag-hormonlar","tag-karbon","tag-oksijen","tag-protein","tag-protein-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2243"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2243\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}