En \u00f6nemli aile i\u015flerinden biri de ailenin iktisad\u00ee i\u015flerini d\u00fczenlemek, gelir ve giderlerini hesaplamakt\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 ve ilerisini g\u00f6ren, gelir ve giderlerinin hesab\u0131n\u0131 bilen ve gelirine g\u00f6re harcayan, paray\u0131 nerede harcamas\u0131 gerekti\u011fini bilen bir aile bor\u00e7 ve vereseye ihtiya\u00e7 duymaz, fakirlik ve iflasa d\u00fc\u015fmez ve nisbeten sakin, huzurlu ve sorunsuz bir ya\u015fama sahip olur. Hatta fakir bile olsa tediricen iktisadi durumlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirerek ya\u015famlar\u0131na bir d\u00fczen verebilir.
\nTam aksine, iktisad\u0131nda, gelir ve giderinde do\u011fru-d\u00fczg\u00fcn tedbiri olmayan, har vurup harman savuran bir aile \u00e7o\u011funlukla bor\u00e7lu olur ve giderlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in faizli bor\u00e7 olmak veya e\u015fyalar\u0131 taksitle pahaya almak zorunda kal\u0131r, neticede ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya mecbur olur. B\u00f6yle bir aile genellikle iyi bir ya\u015fama sahip olmaz, bir \u00e7ok sorunlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r, hatta birincil ya\u015fam gereklerinden bile mahrum olup do\u011fru d\u00fczg\u00fcn bir d\u00fczene sahip olmayabilir. Geliri \u00e7ok olup zengin bile olsa, d\u00fc\u015f\u00fcnerek haraket etmedi\u011fi i\u00e7in uzun arzu ve heveslere kap\u0131larak daima s\u0131k\u0131nt\u0131da olur. Ailenin huzur ve rahatl\u0131\u011f\u0131 sadece para kazanmakla ger\u00e7ek\u00e7e\u015fmez; para kazanmaktan daha \u00f6nemlisi ak\u0131l etmek, d\u00fc\u015f\u00fcnmek, harcama program\u0131na sahip olmak ve aile iktisad\u0131n\u0131 d\u00fczenlemektir.
\n\u0130mam Sad\u0131k -as- bu hususta buyuruyor ki: \u201cAllah bir ailenin iyilik ve saadetini isterse o aile fertlerinin ya\u015famlar\u0131na uyum ve tedbir verir.\u201d(223)
\nYine \u015f\u00f6yle vurguluyor: \u201cB\u00fct\u00fcn kemalat \u00fc\u00e7 \u015feyde toplanm\u0131\u015ft\u0131r; onlardan biri ya\u015famda haddini a\u015fmama ve ge\u00e7iminde ak\u0131ll\u0131 davranmakt\u0131r.\u201d(224)
\nBa\u015fka bir yerde de \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201c\u0130sraf ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k fakirli\u011fe sebep olur, iktisatl\u0131 olma ve ya\u015famda orta yolu tutmak ba\u015fkalar\u0131na muhta\u00e7 olmamaya sebep olur.\u201d(225)
\nHz. Ali -as- da \u015f\u00f6yle buyurur: \u201c\u0130ktisatl\u0131 olmayla ihtiya\u00e7lar\u0131n yar\u0131s\u0131 giderilebilir.\u201d(226)
\nBa\u015fka bir yerde de o hazretten \u015f\u00f6yle nakledilmi\u015ftir: \u201c\u0130sraf ve ta\u015fk\u0131nl\u0131k eden kimsenin \u00fc\u00e7 belirtisi vard\u0131r: Sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi ister, paras\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi sat\u0131n al\u0131r, paras\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 bir elbiseyi giyer.\u201d(227)<\/p>\n
Ailenin iktisad\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in ilk derecede kar\u0131-kocan\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fmalar\u0131 ve yard\u0131mla\u015fmalar\u0131 gerekir. Kar\u0131 veya koca gelirlerinde bir s\u0131n\u0131r tan\u0131maz ve hesaps\u0131z harcarlarsa hi\u00e7 bir zaman durumlar\u0131 iyile\u015fmez. \u0130kinci derecede \u00e7ocuklar\u0131n da yard\u0131mla\u015fmalar\u0131 gerekir. \u00c7ocuklar da ailenin gelirini d\u00fczenli bir \u015fekide harcamaz, har vurup harman savururlarsa yine aileyi bedbahtl\u0131k ve iflasa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrler.
\nAnne-baba ailenin iktisad\u0131nda \u00e7ocuklar\u0131yla kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fma i\u00e7erisinde olmal\u0131, onlar\u0131 ailenin gelir ve giderlerine ayd\u0131nlatmal\u0131d\u0131r. Tedricen \u00e7ocuklar paran\u0131n rahat kazan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ve zahmetlere katlanarak kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamal\u0131d\u0131rlar. Babalar\u0131n\u0131n ve e\u011fer i\u015f\u00e7iyse annenin para kazanmak ve ailenin giderlerini kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in zahmet \u00e7ekip her g\u00fcn i\u015fe gitti\u011fini anlamal\u0131d\u0131rlar. E\u011fer anne ev han\u0131m\u0131 ise \u00e7ocuklar ev i\u015flerinin kendili\u011finde kolayca yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, evi d\u00fczene sokan annelerinin gece g\u00fcnd\u00fcz zahmetleri oldu\u011funu bilmelidirler.
\n\u00c7ocuklar yava\u015f yava\u015f anne-baban\u0131n ne i\u015f yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve gelirlerinin ne kadar oldu\u011funu bilmek zorundad\u0131rlar. Ailenin b\u00fct\u00fcn giderlerinin anne-baban\u0131n gelirlerinden kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun ba\u015fka bir yolunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamal\u0131d\u0131rlar. \u00c7ocuklar, ailenin b\u00fct\u00fcn giderlerinin bu parayla kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini ve b\u00fct\u00fcn giderlerin bir derecede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, baz\u0131 giderlerin di\u011ferlerine \u00f6nceli\u011fi oldu\u011funu; ev veya ev kiras\u0131, su ve elektirik paras\u0131, gerekli yiyecek ve giyecekler, sergi ve di\u011fer gere\u00e7ler, ila\u00e7 ve dotor paras\u0131n\u0131n di\u011fer ihtiya\u00e7lara \u00f6nceli\u011fi oldu\u011funu ve ilk \u00f6nce ya\u015fam\u0131n zaruriyat\u0131n\u0131n temin edilmesi gerekti\u011fini ve daha sonra s\u0131ran\u0131n di\u011fer \u015feylere yeti\u015fti\u011fini ve hatta di\u011fer \u015feylerin de \u00f6nem a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir derecede olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmelidirler. \u00c7ocuklar tedricen bunlar\u0131 bilmeli ve ailenin iktisat program\u0131n\u0131 d\u00fczenlemede anne ve babalar\u0131yla yard\u0131mla\u015fmal\u0131d\u0131rlar.
\nBirinci derecede aile fertlerinin, yani anne-baba ve \u00e7ocuklar\u0131n b\u00fct\u00fcn zaruri ihtiya\u00e7lar\u0131 giderilmelidir. E\u011fer gelirleri fazla kal\u0131rsa di\u011fer \u015feylerde harcayabilirler.
\nAnne-baban\u0131n yicecek ve i\u00e7eceklerinden k\u0131sarak \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n beklentilerini yerine getirmeleri, onlar\u0131 \u015f\u0131mar\u0131k, beklentili ve kadir bilmez olarak yeti\u015ftirmeleri do\u011fru de\u011fildir. Yine, anne-baban\u0131n, heves ve arzular\u0131na kavu\u015fmak, s\u00fcs-p\u00fcslerine yeti\u015fmek ve ba\u015fkalar\u0131yla rekabet etmek i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n zaruri yiyecek ve giyeceklerinden k\u0131samalar\u0131 da do\u011fru de\u011fildir; b\u00fct\u00fcn aile fertleri bir ayarda ve adaletle ya\u015famal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn aile fertlerinin yiyecek ve giyecekleri onlar\u0131n gelirleriyle uyum i\u00e7erisinde olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131, ya\u015famlar\u0131n\u0131n ilk ba\u015f\u0131ndan istek ve beklentilerini ailenin geliriyle uzla\u015ft\u0131rmaya, yersiz beklentilerden, uzun arzulardan sak\u0131nmaya al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Kendilerini ailenin resmi bir \u00fcyesi kabul edip, ailenin y\u00f6netiminde ve ev i\u015flerinde ortak bilmelidirler. Kendilerini se\u00e7kin bir fert bilip anne-babalar\u0131n\u0131n gece g\u00fcnd\u00fcz zahmet \u00e7ekerek onlar\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak zorunda oldu\u011funu sanmamal\u0131d\u0131rlar. \u00c7ocuklar, sadece kendi rahatl\u0131klar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemeli, ailenin di\u011fer fertlerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na ilgisiz davranmamal\u0131d\u0131rlar. \u00c7ocuklar, ailenin di\u011fer fertlerinin de ihti\u00e7alar\u0131n\u0131n temin olmas\u0131 i\u00e7in ilk ba\u015ftan kendi e\u011filim ve isteklerinden vazge\u00e7meye al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7ocuklar gelece\u011fin kad\u0131n ve erkekleridir, dolay\u0131s\u0131yla, al\u0131\u015fkanl\u0131k kazanmak i\u00e7in ilk ba\u015ftan iktisad dersini almalar\u0131 ve uygulamalar\u0131 gerekir. \u00c7ocuklukta har vurup harman savurmaya, hesaps\u0131z harcamaya al\u0131\u015facak olurlarsa b\u00fcy\u00fcd\u00fcklerinde de \u00f6yle olacaklard\u0131r. Ailenin maddi durumu iyi olur ve tamamen rahat bir ya\u015fama sahip olsalar bile yine de anne-baba \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n savurganl\u0131k yapmalar\u0131na, hesaps\u0131z harcamalar\u0131na m\u00fcsade etmemelidirler. B\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n bir ailenin fertleri olduklar\u0131n\u0131, zenginlerin hay\u0131r i\u015flerde bulunmalar\u0131 ve fakir ailelere yard\u0131m etmeleri gerekti\u011fini onlara anlatmal\u0131d\u0131rlar. Ve e\u011fer ailenin geliri az olur ve s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7erisinde olurlarsa anne-baba g\u00fcnl\u00fck giderlerini gelirleriyle uzla\u015ft\u0131rmak zorundad\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n yan\u0131nda ya\u015fam zorluklar\u0131ndan yak\u0131nmamal\u0131d\u0131rlar, aksine onlar\u0131 sab\u0131r ve direnmeye te\u015fvik etmeli, daha iyi bir ya\u015fam i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00e7aba harcamaya y\u00f6neltmelidirler.
\n\u00c7ocuklar \u00e7al\u0131\u015fabilecek g\u00fcce sahip olduklar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 kabul etmeye te\u015fvik edilmeleri gerekir. Mesela \u00e7ocuklara, siz de \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, sizin de bir geliriniz olur, o zaman ailemizin geliri artar ve daha rahat bir \u015fekilde ya\u015far\u0131z, s\u00f6ylenebilir.
\n\u00c7ocuklar\u0131, gelirlerinin hepsini veya bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc aileye vermeye al\u0131\u015ft\u0131r\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc o ailede ya\u015f\u0131yor, ona ihtiyac\u0131 var, dolay\u0131s\u0131yla onun y\u00f6netiminde ortak olmal\u0131d\u0131r. \u00c7ocu\u011fun bencil terbiye edilmesi, ailenin b\u00fct\u00e7esinden ge\u00e7indi\u011fi halde gelirini kendisine saklamas\u0131 ve ger\u00e7ekte anne-babaya y\u00fck olmas\u0131 do\u011fru de\u011fildir. B\u00f6yle bir \u00e7ocuk ba\u015fkalar\u0131n\u0131n cebinden ge\u00e7inmeye, bele\u015f\u00e7ili\u011fe al\u0131\u015f\u0131verir.
\n\u00c7ocuklar\u0131n cep har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da ailenin gelirine g\u00f6re ayarlamak gerekir. Di\u011ferlerinin haftada \u00e7ocuklar\u0131na ne kadar cep har\u00e7l\u0131\u011f\u0131 verdi\u011fine bakmamak gerekir; her aile kendi b\u00fct\u00e7esine g\u00f6re hareket etmelidir. \u00c7ocuklar\u0131n cep har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 haftal\u0131k veya ayl\u0131k olarak vermek daha iyidir. Bu durumda, anne-baba bu hususta genel programlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayabilir ve giderlerini har\u00e7l\u0131klar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlemede onlar\u0131 serbest b\u0131rakabilirler. B\u00f6ylece tedricen iktisad, gelir ve giderlerini hesaplamay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015f olurlar. Anne-baban\u0131n bu hususta do\u011frudan do\u011fruya dahalet etmeleri do\u011fru de\u011fildir. Tabi, biraz kontrol etmeleri, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n paralar\u0131n\u0131 nas\u0131l ve nerelere harcad\u0131klar\u0131n\u0131 bilmeleri daha iyi olur. Ama bu onlar\u0131n serbestliklerini k\u0131s\u0131tlayacak ve onlar\u0131n yerine karar alacak hadde ula\u015fmamal\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk, elindeki paray\u0131 tedricen nas\u0131l harcamas\u0131 gerekti\u011fini, eline ge\u00e7en paran\u0131n hepsini birden harcay\u0131p sonra s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015fmemesi gerekti\u011fini \u00f6\u011frenmesi gerekir. Paralar\u0131n\u0131 ilk \u00f6nce yol masraf\u0131, telefon, yaz\u0131m malzemeleri, yemek gibi zaruri \u015feylerde ve fazla kal\u0131rsa di\u011fer \u015feylerde harcamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frenmelidir. \u00c7ocu\u011fun, paralar\u0131n\u0131 bo\u015fa ve gereksiz harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrlerse yumu\u015fak bir \u015fekilde bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu anlatmal\u0131 ve hatalar\u0131n\u0131 uyarmal\u0131d\u0131rlar. Paras\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirmeyip hepsini birden harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrlerse ona har\u00e7l\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00fcnl\u00fck vermeleri daha iyidir.
\n…Mektubunda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: Babam devlet i\u015f\u00e7isiydi ve \u00e7o\u011funlukla g\u00f6revli olarak di\u011fer \u015fehirlere gidiyordu. Annem tahsilli olmas\u0131na ra\u011fmen ev han\u0131m\u0131yd\u0131. M\u00fcmin ve iyi bir kad\u0131nd\u0131. Babam\u0131n verdi\u011fi parayla be\u015f \u00e7ocu\u011fun giderlerini kar\u015f\u0131l\u0131yordu. Ev i\u015feri d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7orap dokuyor ve bu yolla ailenin iktisad\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyordu. \u00d6yle ak\u0131ll\u0131 davran\u0131yordu ki hi\u00e7 bir zaman bor\u00e7 almak zorunda kalm\u0131yorduk. Yiyecek ve giyeceklerimiz gelirimize g\u00f6reydi. Hatta bazen annem elbiselerimizi yam\u0131yor ve \u201cinsan\u0131n \u015fahsiyeti elbisesinde de\u011fil, ilim, bilgi, g\u00fczel ahlak, iman ve Allah kullar\u0131na hizmet etmededir. \u015eahsiyetini elbisede g\u00f6renler \u015fahsiyetsizdirler\u201d diyordu. Bazen bize ekmek ve patates veya ekmek, peynir ve ye\u015fillik veriyor ve diyordu ki: \u201cParam\u0131z az oldu\u011fu i\u00e7in bor\u00e7lanmaktan ve veresiye almaktan korktum. Yemek pek \u00f6nemli de\u011fildir, \u00f6zg\u00fcr bir insan kendisini midesine tutsak etmez. Ne varsa karn\u0131n\u0131 onunla doyurmal\u0131d\u0131r.\u201d Ama bizim fakir oldu\u011fumuzu sanmay\u0131n. Asla! Bizim durumumuz k\u00f6t\u00fc de\u011fildi ve halk aras\u0131nda \u00e7ok sayg\u0131nd\u0131k. B\u00fcy\u00fckbabam \u00e7ok zengin birisiydi, ancak annem \u00f6yle y\u00fcce himmetliydi ki b\u00fcy\u00fckbabam\u0131n servetine hi\u00e7 ilgi g\u00f6stermiyordu, o kadar haysiyetliydi ki hatta b\u00fcy\u00fckbabam\u0131n bile bizim aile durumumuzdan haberi yoktu, durumumuzun \u00e7ok iyi oldu\u011funu san\u0131yordu. Biz \u00e7ocukluktan kanaata, haysiyetli olmaya, ya\u015famda ak\u0131ll\u0131 davranmaya al\u0131\u015fkanl\u0131k kazand\u0131k ve evde iktisad dersi ald\u0131k. \u015eimdi ben de evliyim ve bir anneyim, \u015fimdi hayat\u0131mda annemden \u00f6\u011frendi\u011fim \u015feyleri uygulamaktay\u0131m. Ailenin gelir ve giderlerini hesapl\u0131yor ve aya\u011f\u0131m\u0131 yorgan\u0131mdan \u00e7\u0131karm\u0131yorum. Hi\u00e7 bir zaman kocamdan yersiz bir \u015fey istemem. \u00c7ok rahat ve haysiyetli bir hayat\u0131m var, bor\u00e7 ve veresiyemiz yok. Gelirimizi \u00f6yle harc\u0131yorum ki hepimiz refah i\u00e7erisindeyiz. Hepimiz birbirimizden raz\u0131y\u0131z; in\u015fallah Allah da bizden raz\u0131 olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
En \u00f6nemli aile i\u015flerinden biri de ailenin iktisad\u00ee i\u015flerini d\u00fczenlemek, gelir ve giderlerini hesaplamakt\u0131r. Ak\u0131ll\u0131 ve ilerisini g\u00f6ren, gelir ve giderlerinin hesab\u0131n\u0131 bilen ve gelirine g\u00f6re harcayan, paray\u0131 nerede harcamas\u0131 gerekti\u011fini bilen bir aile bor\u00e7 ve vereseye ihtiya\u00e7 duymaz, fakirlik ve iflasa d\u00fc\u015fmez ve nisbeten sakin, huzurlu ve sorunsuz bir ya\u015fama sahip olur. Hatta fakir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[803,804,802,805],"class_list":["post-226","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-aile-isleri","tag-ailenin-iktisadi-isleri","tag-cocuk-ve-aile-iktisadi","tag-gelir-ve-giderler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=226"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/226\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}