GENEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\n Monera alemini olu\u015fturan prokaryot canl\u0131lar\u0131n en yayg\u0131n ve en \u00e7ok bilinen grubu bakterilerdir. O kadar yayg\u0131nd\u0131r ki bug\u00fcn d\u00fcnyam\u0131zda bakterinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 yer yoktur diyebiliriz. En \u00e7ok organik at\u0131klar\u0131n bol bulundu\u011fu yerlerde ve sularda ya\u015farlar. Bununla beraber, -90 0C buzullar i\u00e7inde ve +80 0C kapl\u0131calarda ya\u015fayabilen bakteri t\u00fcrleri de vard\u0131r. Hava ile ve su damlac\u0131klar\u0131 ile \u00e7ok uzak mesafelere ta\u015f\u0131nabilirler. Deneysel olarak ilk defa 17. y\u00fczy\u0131lda bakterileri g\u00f6zleyebilen ve onlar\u0131n \u015fekillerini a\u00e7\u0131klayan Antoni Van L\u00f6venhuk olmu\u015ftur. Bakteriler b\u00fct\u00fcn hayatsal olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi en basit canl\u0131lard\u0131r. Hepsi mikroskobik ve tek h\u00fccrelidirler. B\u00fcy\u00fckl\u00fckleri normal \u00f6karyotik h\u00fccrelerin mitokondrileri kadard\u0131r.<\/p>\n
H\u00dcCRE YAPISI
\n Prokaryot olduklar\u0131ndan zarla \u00e7evrili \u00e7ekirdek, mitokondri, kloroplast, endoplazmik retikulum, golgi gibi organelleri yoktur. Ribozom b\u00fct\u00fcn bakterilerin temel organelidir. DNA, RNA, canl\u0131 h\u00fccre zar\u0131 ve sitoplazma yine b\u00fct\u00fcn bakterilerin temel yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Bunlara ek olarak b\u00fct\u00fcn bakterilerde h\u00fccre, cans\u0131z bir \u00e7eperle (murein) sar\u0131l\u0131d\u0131r. \u00c7eperin yap\u0131s\u0131, bitki h\u00fccrelerinin \u00e7eperinden farkl\u0131d\u0131r. Sel\u00fcloz ihtiva etmez.
\n Baz\u0131 bakterilerde h\u00fccre \u00e7eperinin d\u0131\u015f\u0131nda kaps\u00fcl bulunur. Kaps\u00fcl bakterinin diren\u00e7lili\u011fini ve hastal\u0131k yapabilme (patojen olma) \u00f6zelli\u011fini art\u0131r\u0131r. <\/p>\n
GENEL B\u0130R BAKTER\u0130 \u015eEKL\u0130<\/p>\n
Baz\u0131 bakteriler kam\u00e7\u0131lar\u0131yla aktif hareket edebilirken, baz\u0131lar\u0131 kam\u00e7\u0131lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ancak bulunduklar\u0131 ortamla beraber pasif hareket edebilirler.
\n buna g\u00f6re bakteriler, kam\u00e7\u0131s\u0131z, tek kam\u00e7\u0131l\u0131, bir demet kam\u00e7\u0131l\u0131, iki demet kam\u00e7\u0131l\u0131 ve \u00e7ok kam\u00e7\u0131l\u0131 olarak grupland\u0131r\u0131l\u0131r. Baz\u0131 bakteriler “mezozom” denilen zar k\u0131vr\u0131mlar\u0131 bulundurur. Burada oksijenli solunum enzimleri (ETS enzimleri) vard\u0131r. Oksijenli solunum yapan, ancak mezozomu bulunmayan bakterilerde ise solunum zinciri enzimleri h\u00fccre zar\u0131na tutunmu\u015f olarak bulunur. bakterilerde genel yap\u0131n\u0131n % 90’\u0131 sudur. suda \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f maddeler h\u00fccre zar\u0131ndan giri\u015f-\u00e7\u0131k\u0131\u015f yaparlar. DNA’lar sitoplazmaya serbest olarak da\u011f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bakteriler \u00f6karyot h\u00fccrelere g\u00f6re daha \u00e7ok ve daha k\u00fc\u00e7\u00fck ribozom i\u00e7erirler. bu sayede protein sentezleri \u00e7ok h\u0131zl\u0131d\u0131r.
\n Bakteriler \u00e7e\u015fitli \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan grupland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bu \u00f6zelliklerin ba\u015fl\u0131calar\u0131 ; \u015fekilleri, kam\u00e7\u0131 durumlar\u0131, beslenmeleri ve boyanmalar\u0131 olarak say\u0131labilir.<\/p>\n
\u015eEK\u0130LLER\u0130 ve BOYANMALARI
\n Bakteriler \u0131\u015f\u0131k mikroskobunda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fl\u0131ca \u015fu \u015fekillerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler.
\n a. \u00c7ubuk \u015feklinde olanlar (Bacillus):Tek tek veya birbirlerine yap\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Tifo, t\u00fcberk\u00fcloz ve \u015farbon hastal\u0131\u011f\u0131 bakterileri bu \u015fekildedir.
\n b. Yuvarlak olanlar (Coccus): Genellikle kam\u00e7\u0131s\u0131zd\u0131rlar. Zat\u00fcrre ve bel so\u011fuklu\u011fu bakterileri bunlara \u00f6rnektir.
\n c. Spiral olanlar (Spirullum): K\u0131vr\u0131ml\u0131 bakterilerdir. Frengi bakterileri ve di\u015flerde yerle\u015fen Spiroketler bunlara \u00f6rnektir.
\n d. Virg\u00fcl \u015feklinde olanlar (Vibrio): Virg\u00fcl bi\u00e7iminde tek k\u0131vr\u0131ml\u0131d\u0131rlar. Kolera bakterisi gibi.<\/p>\n
Bakterilerin boyanmalar\u0131: Danimarkal\u0131 Bakteriyolog Gram taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen boyalarla boyanan bakterilere Gram (+), boyanmayanlara ise Gram (-) bakteriler denir.<\/p>\n
BAKTER\u0130LER\u0130N BESLENMELER\u0130
\n Baz\u0131 bakteriler ototrof olup, fotosentez veya kemosentez yaparlar. \u00c7o\u011funlu\u011fu ise heterotrof olup, saprofit veya parazit ya\u015farlar.
\n a. Saprofit Bakteriler: Bakterilerin \u00e7o\u011funlu\u011funu olu\u015fturur. Besinlerini bulunduklar\u0131 ortamlardan haz\u0131r s\u0131v\u0131lar olarak al\u0131rlar. Nemli, \u0131slak ve \u00e7\u00fcr\u00fckler \u00fczerinde ya\u015farlar. en \u00e7ok amino asit, glikoz ve vitamin gibi besinleri ortamdan al\u0131rlar. Bu t\u00fcr bakteriler d\u0131\u015f ortama salg\u0131lad\u0131klar\u0131 enzimlerle bitki ve hayvan \u00f6l\u00fclerini daha basit organik maddelere par\u00e7alayarak onlar\u0131n \u00e7\u00fcr\u00fcmesini sa\u011flarlar. B\u00f6ylece hem topra\u011f\u0131n humusunu art\u0131r\u0131rlar, hem de kendilerine besin sa\u011flarlar. \u00e7\u00fcr\u00fctme sonucu \u00e7e\u015fitli kokular meydana gelir. Bu y\u00fczden bu olaya koku\u015fmadenir. Baz\u0131 saprofit bakteriler, s\u00fct\u00fcn yo\u011furt ve peynir olarak mayalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar.
\n Saprofitler, d\u00fcnyada madde devrinin tamamlanmas\u0131nda \u00f6nemli rol oynad\u0131klar\u0131ndan hayat i\u00e7in mutlaka gereklidir.
\n b. Parazit Bakteriler: Besinlerini cans\u0131z ortamdan de\u011fil de \u00fczerinde ya\u015fad\u0131klar\u0131 canl\u0131lardan temin ederler. \u00c7\u00fcnk\u00fc sindirim enzimleri yoktur. Bunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 konak canl\u0131ya fazla zarar vermeden ya\u015fayabilirler. Sadece onun besinlerine ortak olurlar. Kal\u0131n ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131m\u0131zdaki Escherichia coli bunun en iyi \u00f6rne\u011fidir. Baz\u0131 parazit bakteriler ise konak canl\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne bile sebep olabilen hastal\u0131klara yol a\u00e7arlar. Bunlara Patojen Bakteriler denir. Patojenler ya toksin \u00e7\u0131kararak ya da konak canl\u0131n\u0131n enzim ve besinlerini kullanarak zarar verirler. toksinler ya d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131r (Ekzotoksin), ya da Bakterinin i\u00e7inde kal\u0131r (Endotoksin). \u0130\u00e7inde kalan toksinler bakteriler \u00f6l\u00fcnce zararl\u0131 hale ge\u00e7erler. Canl\u0131lar\u0131n patojen bakterilere ve toksinlerine kar\u015f\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 savunmaya “Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k” denir. Parazit bakterilerinin \u00fcremeleri olduk\u00e7a h\u0131zl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Escherichia coli bakterisi<\/p>\n
c. Fotosentetik Bakteriler: Sitoplazmalar\u0131nda serbest klorofil ta\u015f\u0131rlar. Fotosentezlerinde elektron kayna\u011f\u0131 olarak H2O yerine H2S ve H2 kullan\u0131rlar.
\n \u00b7 CO2 + H2O ——> Besin + O2 (Mavi-ye\u015fil algler)
\n \u00b7 CO2 + H2S ——> Besin + S + H2O (K\u00fck\u00fcrt bakterileri)
\n \u00b7 CO2 + H2 ——> Besin + H2O (Hidrojen Bakterileri)
\n d. Kemosentetik Bakteriler
\n Bu bakteriler de madde devrinde \u00e7ok \u00f6nemlidirler. Baz\u0131 inorganik maddeleri oksitleyerek onlar\u0131 zarars\u0131z hale getirirler. olu\u015fan maddeler ise bitkilerce mineral tuzlar olarak kullan\u0131l\u0131r. bu oksitleme sonucunda a\u00e7\u0131\u011fa kimyasal enerji \u00e7\u0131kar. Bu enerjiyle de CO2 indirgemesi yaparak besinlerini sentezlerler. \u0131\u015f\u0131k ve klorofil gerekli de\u011fildir. Oksijen kullan\u0131l\u0131r. Kemosentetik bakteriler en \u00e7ok azotlu, k\u00fck\u00fcrtl\u00fc, demirli maddeleri oksitlerler.
\n NH3 + O2 ———> HNO2 + H2O + Kalori (Nitrosomanas)
\n HNO2 + O2 ———> HNO3 + Kalori (Nitrobacter)
\n H2S + O2 ———> H2O + S + Kalori (K\u00fck\u00fcrt Bakterileri
\n FeCO3 + O2 + H2O ———> Fe(OH)3 + CO2 + Kalori (Demir Bakterileri)
\n N2 + O2 ———> NO2 + Kalori (Azot bakterileri)
\n Kemosentez sonucu:
\n \u00b7 Baz\u0131 zararl\u0131 maddeler ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f,
\n \u00b7 Bitkilerin alabilece\u011fi tuzlar olu\u015fturulmu\u015f,
\n \u00b7 Kimyasal enerji kazan\u0131lm\u0131\u015f
\n \u00b7 Organik besin sentezlenmi\u015f olmaktad\u0131r.<\/p>\n
BAKTER\u0130LER\u0130N SOLUNUMLARI
\n a. Anaerob Bakteriler
\n Bakteriler organik besinleri par\u00e7alayarak enerjilerini elde ederken genellikle oksijen kullanmazlar. Bunlar havas\u0131z yerlerde de ya\u015fayarak \u00e7o\u011fal\u0131rlar. ( Konservelerde oldu\u011fu gibi) Bunlardan baz\u0131lar\u0131 oksijenin oldu\u011fu yerde hi\u00e7 geli\u015femezler. \u00d6rnek: Clastrodium tetani (Tetanos bakterisi)
\n b. Aerob Bakteriler
\n Baz\u0131 bakteri gruplar\u0131 (Escherichia coli, Zat\u00fcrree ve Yo\u011furt Bakterisi gibi) ancak oksijenli ortamda ya\u015fayabilir. Bunlarda mitokondri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in solunum h\u00fccre zar\u0131n\u0131n i\u00e7 k\u0131sm\u0131ndaki k\u0131vr\u0131mlarda (mezozom) ger\u00e7ekle\u015ftirilir. \u00d6rnek: Azot Bakterileri.
\n c. Ge\u00e7ici Aerob veya Ge\u00e7ici Anaerob Olanlar
\n As\u0131l solunumlar\u0131 oksijensiz oldu\u011fu halde k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7in aerob olanlara “Ge\u00e7ici Aerob” denir. Normal solunum \u015fekli aerob olanlar ise havas\u0131z kal\u0131nca fermantasyona ba\u015fvururlar. Bunlara “Ge\u00e7ici Anaerob” denir.
\n BAKTER\u0130LER\u0130N \u00dcREMELER\u0130
\n a. B\u00f6l\u00fcnerek \u00c7o\u011falma
\n B\u00fct\u00fcn bakteri t\u00fcrlerinin esas \u00fcreme \u015fekli b\u00f6l\u00fcnmedir. b\u00f6l\u00fcnme e\u015feysiz \u00fcreme bi\u00e7imidir. Su, besin maddesi ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n uygun oldu\u011fu ortamlarda \u00e7ok h\u0131zl\u0131 b\u00f6l\u00fcn\u00fcrler. bu b\u00f6l\u00fcnmeler her 20 dakikada bir ger\u00e7ekle\u015fir. B\u00f6ylece geometrik olarak artmaya ba\u015flarlar. ancak bu art\u0131\u015f s\u00fcrekli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zamanla ortam s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 artar, asitler ve CO2 birikir, besin maddeleri t\u00fckenir. Bunlar bakteriler i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc doza ula\u015f\u0131nca geometrik art\u0131\u015f bozulur. belli de\u011ferden sonra art\u0131\u015f yerine azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u00f6ylece bakteri populasyonlar\u0131 da dengelenmi\u015f olur. <\/p>\n
b\u00f6l\u00fcnmekte olan bakteriler<\/p>\n
Bakterilerin b\u00f6l\u00fcnmeleri mitoza benzer. ancak \u00e7ekirdek zar\u0131 ve belli bir kromozom say\u0131s\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tam bir mitoz de\u011fildir. Buna Amitoz B\u00f6l\u00fcnme denir.
\n b. Sporlanma
\n Baz\u0131 bakteri t\u00fcrleri ya\u015fad\u0131klar\u0131 ortam \u015fartlar\u0131 bozulunca endospor olu\u015fturarak k\u00f6t\u00fc \u015fartlar\u0131 ge\u00e7irirler. Endosporlar, kal\u0131t\u0131m materyalinin \u00e7ok az bir sitoplazmayla beraber \u00e7evrilmi\u015f halidir. ortam \u015fartlar\u0131 normale d\u00f6n\u00fcnce \u00e7eper \u00e7atlar, endospor geli\u015ferek normal bakteriyi meydana getirir.
\n Endosporlarda metabolik faaliyetler minimum seviyededir. bu \u015fekilde uzun y\u0131llar ya\u015fayabilirler. olumsuz \u015fartlar olan y\u00fcksek \u0131s\u0131dan, kurakl\u0131ktan, donmadan ve besinsizlikten etkilenmezler. 60 y\u0131l canl\u0131 kalan bakteri sporlar\u0131 tespit edilmi\u015ftir. Normal bakteri h\u00fccrelerinin tamam\u0131 100OC’de \u00f6l\u00fcrken endosporlar ancak 120OC’de 15-20 dakika kal\u0131rsa \u00f6l\u00fcrler. So\u011fuk ortamlarda da ayn\u0131 oranda dayan\u0131kl\u0131d\u0131rlar. Baz\u0131 t\u00fcrlerde bir bakteriden birden \u00e7ok endospor meydana gelebilir. <\/p>\n
spor olu\u015fturmu\u015f bir bakteri<\/p>\n
c. E\u015feyli \u00dcreme (Kojugasyon)
\n bakteriler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u00fcremelerine, olumsuz \u015fartlar\u0131 da endospor olu\u015fturarak ge\u00e7irmelerine ra\u011fmen, d\u00fczensiz de olsa e\u015feyli \u00fcremeyi ger\u00e7ekle\u015ftirirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sayede kal\u0131tsal \u00e7e\u015fitliliklerini artarak de\u011fi\u015fen ortamlara uyum yapma imkan\u0131 bulurlar. Bu \u00e7e\u015fitlili\u011fe ise Kal\u0131tsal Varyasyon denir.
\n bakterilerde konjugasyonla \u00fcreme<\/p>\n
Konjugasyon (kavu\u015fma) esnas\u0131nda DNA yap\u0131s\u0131 farkl\u0131 iki bakteri yan yana gelerek aralar\u0131nda ge\u00e7ici bir zardan k\u00f6pr\u00fc olu\u015ftururlar. bu k\u00f6pr\u00fc arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile DNA par\u00e7alar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirler. Sonra ayr\u0131larak b\u00f6l\u00fcnmelerine devam ederler. Dikkat edilirse \u00e7ok h\u00fccreli canl\u0131larda g\u00f6r\u00fclen e\u015feyli \u00fcremeden \u00e7ok farkl\u0131 bir e\u015feyli \u00fcreme olu\u015fmaktad\u0131r. Bunlarda gamet olu\u015fumu ve d\u00f6llenme yoktur.
\n Bakteriler di\u011fer canl\u0131lara g\u00f6re daha kolay mutasyona u\u011frarlar. Mutasyon genellikle zararl\u0131 ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olmakla beraber, bakterilerde bazen olumlu sonu\u00e7lar veren faydal\u0131 mutasyonlar olu\u015fabilmektedir. Bug\u00fcn bakteriler besin (k\u00fclt\u00fcr) ortamlar\u0131nda yeti\u015ftirilerek incelenmektedir. En iyi geli\u015ftikleri k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131 et suyudur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
GENEL \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 Monera alemini olu\u015fturan prokaryot canl\u0131lar\u0131n en yayg\u0131n ve en \u00e7ok bilinen grubu bakterilerdir. O kadar yayg\u0131nd\u0131r ki bug\u00fcn d\u00fcnyam\u0131zda bakterinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 yer yoktur diyebiliriz. En \u00e7ok organik at\u0131klar\u0131n bol bulundu\u011fu yerlerde ve sularda ya\u015farlar. Bununla beraber, -90 0C buzullar i\u00e7inde ve +80 0C kapl\u0131calarda ya\u015fayabilen bakteri t\u00fcrleri de vard\u0131r. Hava ile ve su …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2494,5692,2287,5656,5693,5696,2498,2282,2136,2481,2675,2465,2496,5695,5690,2466,5694,5691,5653,2487,2489,2485,2486],"class_list":["post-2271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-anaerob-bakteriler","tag-bacillus","tag-bakteriler","tag-endoplazmik-retikulum","tag-escherichia-coli","tag-eseyli-ureme","tag-fotosentez","tag-golgi","tag-hidrojen","tag-isik-mikroskobu","tag-kemosentez","tag-kloroplast","tag-kojugasyon","tag-kukurt-bakterileri","tag-mikroskobik","tag-mitokondri","tag-nitrobacter","tag-patojen","tag-prokaryot","tag-sarbon","tag-spirullum","tag-tifo","tag-tuberkuloz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2271\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}