Sinir Sistemi Merkezi sinir Sistemi ve Periferik Sinir Sistemi olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
MERKEZI SINIR SISTEMI:<\/p>\n
Merkezi Sinir Sistemi 2 ana par\u00e7adan olu\u015fur: beyin ve omurilik. Ortalama bir eri\u015fkinin beyni 1300-1400 gramd\u0131r. Beyin 100 milyar sinir h\u00fccresi (n\u00f6ron) ve trilyonlarca \u201cglia\u201d denilen destek h\u00fccrelerinden olu\u015fur. Omurilik ise yakla\u015f\u0131k olarak kad\u0131nlarda 43 cm erkeklerde ise 45 cm uzunlu\u011funda ve 35-40 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndad\u0131r. Omurilik Kolumna Vertebralis denilen bir\u00e7ok kemikten olu\u015fmu\u015f bir kemik yap\u0131 i\u00e7inde bulunmaktad\u0131r. Kolumna Vertebralis 70 cm uzunlu\u011fundad\u0131r, yani omurilik kolumna vertebralisten olduk\u00e7a k\u0131sad\u0131r.<\/p>\n
BEYNI OLUSTURAN YAPILAR:<\/p>\n
Serebral Korteks: Korteks kelimesi latince \u201ckabuk\u201d kelimesinden gelmektedir. Kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 2-6 mm aras\u0131ndad\u0131r. Serebral korteksin sa\u011f ve sol yar\u0131s\u0131 korpus kallosum denilen, kal\u0131n bir bant olu\u015fturan sinir lifleri ile birbirine ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsanlarda serebral korteksin y\u00fczeyi pek \u00e7ok girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131yla kapl\u0131d\u0131r. Korteksdeki \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lara girus girintilere ise sulkus denir. Y\u00fcksek seviyeli bir memeli olan insanlarda bu girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok fazlayken fare, s\u0131\u00e7an gibi d\u00fc\u015f\u00fck seviyeli memelilerde bu girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131 daha azd\u0131r.<\/p>\n
Fonksiyonu: D\u00fc\u015f\u00fcnme, istemli hareket, dil, sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma, alg\u0131lama.<\/p>\n
Serebellum (Beyincik): Serebellum kelimesi latince \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck beyin\u201d kelimesinden gelmektedir. Serebellum beyin sap\u0131n\u0131n hemen arkas\u0131ndad\u0131r. Serebellum serebral korteks gibi hemisferlere ayr\u0131l\u0131r ve bu hemisferleri saran bir korteksi vard\u0131r. Serebellumun fonksiyonu hareket, denge ve post\u00fcr\u00fcn sa\u011flanmas\u0131yla ilgilidir.<\/p>\n
Beyin sap\u0131: Beyin sap\u0131, talamus ile omurilik aras\u0131nda kalan b\u00f6lgeye verilen isimdir. Beyin sap\u0131ndaki yap\u0131lar, medulla, pons, tektum, retik\u00fcler formasyon, ve tegmentumdur. Beyin sap\u0131ndaki baz\u0131 alanlar kan bas\u0131nc\u0131, kalp h\u0131z\u0131 ve solunum gibi hayati fonksiyonlar\u0131n d\u00fczenlenmesinden sorumludur.<\/p>\n
Hipotalamus: Bir bezelye tanesi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki bu k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131 beynin taban\u0131nda yer al\u0131r. Beynin \u00fc\u00e7 y\u00fczde birini olu\u015fturmas\u0131na ra\u011fmen \u00e7ok \u00f6nemli davran\u0131\u015flardan sorumludur. Hipotalamus v\u00fccudun termostat\u0131d\u0131r. E\u011fer v\u00fccut \u00e7ok \u0131s\u0131n\u0131rsa, hipotalamus bunu alg\u0131lar ve derideki kapiler damarlar\u0131n geni\u015flemesini sa\u011flar, bu da v\u00fccudun so\u011fumas\u0131na yol a\u00e7ar. Hipotalamus ayni zamanda hipofiz bezini de kontrol eder. Duygular\u0131n, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n, susuzlu\u011fun ve sirkadian ritmin d\u00fczenlenmesinde rol oynar.<\/p>\n
Talamus: Talamus periferden gelen duyusal bilgiyi al\u0131p bunu serebral kortekse ileten bir r\u00f6le gibidir. Ayr\u0131ca serebral korteksden gelen bilgileri de omurilik ve beynin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131na iletir. Fonksiyonu duyusal ve motor integrasyondur.<\/p>\n
Limbik Sistem: Limbik sistem amygdala, hipokampus, mamilari kitleler ve singulat girusun da dahil oldu\u011fu bir gurup yap\u0131dan olu\u015fur. Bu alanlar verilen bir uyar\u0131ya kars\u0131 g\u00f6sterilen duygusal cevabi kontrol etmede \u00f6nemlidir. Bu sistemin pir par\u00e7as\u0131 olan hipokampusun ise \u00f6\u011frenme ve haf\u0131za olaylar\u0131nda \u00f6nemli fonksiyonu vard\u0131r.<\/p>\n
Bazal Ganglia: Ganglia kelimesi ganglion kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. Bazal ganglia hareketin koordinasyonundan sorumludur. Globus pallidus, kaudat n\u00fckleus, subtalamik n\u00fckleus, putamen ve substantia nigra denilen yap\u0131lardan olu\u015fur.<\/p>\n
Orta beyin: Orta beyin superior ve inferior kollikuli ve red n\u00fckleustan olu\u015fur. Orta beyin g\u00f6rme, duyma, g\u00f6z ve v\u00fccut hareketlerinden sorumludur.<\/p>\n
PERIFERIK SINIR SISTEMI:<\/p>\n
Periferik Sinir Sistemi somatik sinir sistemi ve otonom sinir sistemi olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
a)Somatik Sinir Sistemi: Merkezi sinir sistemine duyusal bilgi g\u00f6nderen periferik sinirlerden ve iskelet kaslar\u0131n\u0131 inerve eden motor sinir liflerinden olu\u015fur.<\/p>\n
b) Otonom Sinir Sistemi (OSS): Otonom sinir sistemi \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r: sempatik sinir sistemi, parasempatik sinir sistemi ve enterik sinir sistemi. Otonom Sinir Sistemi salg\u0131 bezlerini ve i\u00e7 organlar\u0131n d\u00fcz kaslar\u0131n\u0131 kontrol eder. \u00c7o\u011fu zaman OSS nin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda bile de\u011filizdir, \u00e7\u00fcnk\u00fc OSS refleks bir \u015fekilde istemsiz olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin kan bas\u0131nc\u0131m\u0131zdaki yada kalp h\u0131z\u0131m\u0131zdaki de\u011fi\u015fiklikleri fark etmeyiz bile. Baz\u0131 insanlar OSS nin kan bas\u0131nc\u0131 ve kalp h\u0131z\u0131 gibi baz\u0131 fonksiyonlar\u0131n\u0131 e\u011fitimle kontrol edebilirler. OSS iki durumda \u00e7ok \u00f6nemli fonksiyon yapar. Birincisi \u201cka\u00e7 veya sava\u015f\u201d denilen acil durumlarda ve ikincisi de \u201cdinlen ve sindir\u201d denilen acil olmayan durumlard\u0131r. OSS salg\u0131 bezlerini ve baz\u0131 kaslar\u0131 kontrol eder. Bu kaslar \u015funlard\u0131r.<\/p>\n
Derideki kaslar: Sa\u00e7 follik\u00fclerindeki d\u00fcz kaslar.
\n Kan damarlar\u0131ndaki d\u00fcz kaslar.
\n G\u00f6zdeki iris (d\u00fcz kas).
\n Mide, ba\u011f\u0131rsaklar ve idrar kesesindeki d\u00fcz kaslar.
\n Kalp kas\u0131.
\n Somatik sinir sisteminde merkezi sinir sistemi ile hedef organ aras\u0131nda yaln\u0131zca bir n\u00f6ron varken otonom sinir sisteminde 2 n\u00f6ron vard\u0131r.<\/p>\n
Sempatik Sinir Sistemi:
\n Sinir sisteminin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcne sempatik denilmesinin sebebi duygularla paralel hareket etmesindendir.G\u00fcne\u015fli g\u00fczel bir g\u00fcnde parkta dola\u015f\u0131rken, kars\u0131n\u0131za kuduz bir k\u00f6pek \u00e7\u0131karsa ne yapars\u0131n\u0131z? Ya ka\u00e7ar ya da k\u00f6pekle d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Bu reaksiyona \u201cd\u00f6v\u00fc\u015f ya da ka\u00e7 cevab\u0131 denir. Bu t\u00fcr reaksiyonlarda SSS i aktive olur, kan bas\u0131nc\u0131 artar, kalp h\u0131zlan\u0131r ve sindirim yava\u015flar. Sempatik preganglionik n\u00f6ronlar omurili\u011fin torasik ve lumbar k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n lateral gri boynuzundad\u0131r. Buradan \u00e7\u0131kan lifler sempatik ganglion zincirine gelir. Buras\u0131 postganglionik sempatik n\u00f6ronlar\u0131n bulundu\u011fu yerdir. Normal bir yeti\u015fkinde 3 servikal, 12 tora**** 4-5 lumbar ve de\u011fi\u015fik say\u0131da sakral ganglia vard\u0131r.<\/p>\n
SSS ekstiremitelerdeki kan damarlar\u0131 \u00fczerine tonik (s\u00fcrekli) konstrikt\u00f6r etkide bulunur. Korku ve \u00f6fke gibi uyaranlarla v\u00fccudu \u201cd\u00f6v\u00fc\u015f yada ka\u00e7\u201d reaksiyonuna haz\u0131rlar. Kalp h\u0131zlan\u0131r, g\u00f6z bebekleri geni\u015fler, deri terler. Kan deri ve sindirim sisteminden iskelet kaslar\u0131na y\u00f6nlendirilir, sindirim ve \u00fcriner kanallardaki sfinkterler kapan\u0131r.<\/p>\n
Parasempatik Sinir Sistemi:
\n Parasempatik sinir sistemi genelde sempatik sinir sistemini dengeleme y\u00f6n\u00fcnde fonksiyon g\u00f6sterir. Preganglionik n\u00f6ronlar\u0131, beyin sap\u0131 n\u00fckleuslar\u0131nda ve sakral omuriliktedir. Parasempatik sistem kalbi yava\u015flat\u0131r, t\u00fck\u00fcr\u00fck ve barsak salg\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r ve barsak hareketlerini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n
OTONOM S\u0130N\u0130R S\u0130STEM\u0130<\/p>\n
YAPI
\n SEMPAT\u0130K UYARI
\n PARASEMPAT\u0130K UYARI<\/p>\n
iris
\n Pupil Dilatasyonu
\n Pupil Constriksiyonu<\/p>\n
T\u00fck\u00fcr\u00fck bezleri
\n T\u00fck\u00fcr\u00fck yap\u0131m\u0131 azal\u0131r
\n T\u00fck\u00fcr\u00fck yap\u0131m\u0131 artar<\/p>\n
A\u011f\u0131z-burun mukozas\u0131
\n Mukus yap\u0131m\u0131 azal\u0131r
\n Mukus yap\u0131m\u0131 artar<\/p>\n
Kalp
\n At\u0131m h\u0131z\u0131 ve kas\u0131lma g\u00fcc\u00fc artar
\n At\u0131m h\u0131z\u0131 ve kas\u0131lma g\u00fcc\u00fc azal\u0131r<\/p>\n
Akci\u011fer
\n Bro\u015f kaslar\u0131 gev\u015fer
\n Bron\u015f kaslar\u0131 kas\u0131l\u0131r<\/p>\n
Mide
\n Peristalsis azal\u0131
\n Mide sekresyonu artar, motilite artar<\/p>\n
\u0130nce barsak
\n Motilite azal\u0131r
\n Sindirim artar<\/p>\n
Kal\u0131n barsak
\n Motilite azal\u0131r
\n Sekresyon ve motilite artar<\/p>\n
Karaci\u011fer
\n Glikojenin gul\u00fckoza d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc artar<\/p>\n
B\u00f6brek
\n \u0130drar sekresyonu azal\u0131r
\n \u0130drar sekresyonu artar<\/p>\n
Adrenal medulla
\n Norepinephrine ve epinephrine sal\u0131n\u0131r<\/p>\n
\u0130drar kesesi
\n Kese duvar\u0131 gev\u015fer, sfinkter kapan\u0131r
\n Kese duvar\u0131 kas\u0131l\u0131r, sfinkter gev\u015fer<\/p>\n
3)Enterik sinir sistemi: Enterik sinir sistemi i\u00e7 organlar\u0131 innerve eden sinir liflerinden olu\u015fmu\u015f bir a\u011fd\u0131r.<\/p>\n
Merkezi sinir sistemi ile periferik sinir sistemi aras\u0131ndaki farklar:<\/p>\n
Merkezi sinir sistemindeki n\u00f6ron topluluklar\u0131na n\u00fckleus denir.
\n Periferik sinir sistemindeki n\u00f6ron topluluklar\u0131na ganglion denir.
\n Merkezi sinir sistemindeki akson topluluklar\u0131na traktus denir.
\n Periferik sinir sistemindeki akson topluluklar\u0131na sinir denir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sinir Sistemi Merkezi sinir Sistemi ve Periferik Sinir Sistemi olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131r. MERKEZI SINIR SISTEMI: Merkezi Sinir Sistemi 2 ana par\u00e7adan olu\u015fur: beyin ve omurilik. Ortalama bir eri\u015fkinin beyni 1300-1400 gramd\u0131r. Beyin 100 milyar sinir h\u00fccresi (n\u00f6ron) ve trilyonlarca \u201cglia\u201d denilen destek h\u00fccrelerinden olu\u015fur. Omurilik ise yakla\u015f\u0131k olarak kad\u0131nlarda 43 cm erkeklerde ise 45 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5700,5703,5702,5697,5699,5704,5698,5705,2402,5701],"class_list":["post-2273","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-beyin-sapi","tag-hipokampus","tag-limbik-sistem","tag-merkezi-sinir-sistemi","tag-omurilik","tag-otonom-sinir-sistemi","tag-periferik-sinir-sistemi","tag-sempatik-sinir-sistemi","tag-sinir-sistemi","tag-talamus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2273","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2273"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2273\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2273"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2273"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2273"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}