C\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k, iyi s\u0131fatlardan ve be\u011fenilmi\u015f ahlak\u00ee \u00f6zelliklerden biridir. C\u00f6mert bir kimse mal ve servet toplamak i\u00e7in \u00e7aba harcar, ancak mala g\u00f6n\u00fcl ba\u011flamaz. Mal\u0131 ister, ama harcama ve di\u011ferlerine vermek i\u00e7in ister, toplamak ve biriktirmek i\u00e7in de\u011fil. Hem kendisi ve ailesi refah i\u00e7inde ya\u015far, hem de hay\u0131r i\u015flerde bulunur, \u00f6ks\u00fczlere, kimsesiz zavall\u0131lara yard\u0131m eder. B\u00f6yle bir kimse mal\u0131ndan yararlan\u0131r ve iyi istifade eder.
\nFakat, cimri bir kimse, mal\u0131 biriktirmek ve saklamak i\u00e7in ister, harcamak i\u00e7in de\u011fil. Ne kendisi ve ailesi istifade eder ve ne de onlar\u0131 hay\u0131r i\u015flerde harcamak ve di\u011ferlerine vermek gelir i\u00e7inden. B\u00f6yle bir kimse iyi bir ambarc\u0131d\u0131r; mallar\u0131 kullanmadan ve zayi etmeden miras\u00e7\u0131lar\u0131 i\u00e7in saklar. \u0130slam dini cimrili\u011fi k\u0131nam\u0131\u015f, c\u00f6mertli\u011fi ise \u00f6vm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6rne\u011fin:
\nResulullah -saa- \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cC\u00f6mertlik imandand\u0131r ve iman da cennettedir.\u201d(186)
\nYine \u015f\u00f6yle buyurur: \u201cC\u00f6mertlik, cennette dallar\u0131 yere ula\u015fan bir a\u011fa\u00e7t\u0131r. Her kim onun dallar\u0131ndan birini tutarsa o dal onu cennete sokar.\u201d(187)
\nBa\u015fka bir yerde de \u015f\u00f6yle rivayet edilmi\u015ftir: \u201cCennet c\u00f6mertlerin evidir.\u201d(188)
\nResul-i Ekrem -saa- buyuruyor ki: \u201cAllah c\u00f6merttir ve c\u00f6mertli\u011fi sever.\u201d(189)
\nYine Resulullah -saa- buyurmu\u015ftur ki: \u201cCimrilik cehennem ate\u015finde yeti\u015fen bir a\u011fa\u00e7t\u0131r ve cimriler cehenneme gidecektir.\u201d(190)
\nBir yerde de \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201cM\u00fcmine, cimri ve korkak olmas\u0131 yak\u0131\u015fmaz\u201d(191)
\nC\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k kalpleri insanlara meyilli k\u0131lar ve muhabbetleri cezbeder. \u0130nsanlar c\u00fcmert kimseyi sever, ona sayg\u0131 g\u00f6sterir, \u00f6verler. \u0130nsan c\u00f6mretlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131kla g\u00f6n\u00fclleri elde edip onlara saltanat kurabilir.
\nResulullah -saa- buyuruyor ki:
\n\u201cC\u00f6mert insan, Allah\u2019a ve cennet insanar\u0131na yak\u0131nd\u0131r, cehennem ate\u015finden ise uzakt\u0131r. Cimri kimse ise hem Allah\u2019tan ve hem de cennet ehlinden uzakt\u0131r. Ama cehennem ate\u015fine yak\u0131nd\u0131r.\u201d(192)
\nCimri insan, mal\u0131na laz\u0131m gelen haklar\u0131 vermez, bu a\u00e7\u0131dan da cehennem azab\u0131na d\u00fc\u00e7ar olur. C\u00f6mertlik, insan\u0131n d\u00fcnya ve ahiretini bay\u0131nd\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131r, cimrilik ise insan\u0131n d\u00fcnya ve ahiretini viran eder.
\nC\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k, di\u011fer insan\u00ee s\u0131fatlar gibi f\u0131tr\u00ee olmas\u0131na ra\u011fmen yine de onu yeti\u015ftirmek bir yere kadar anne-baban\u0131n elindedir. Her \u00e7ocuk \u00f6zel bir yarat\u0131l\u0131\u015fa sahiptir, baz\u0131lar\u0131n\u0131n tabiat\u0131 c\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa daha fazla haz\u0131rd\u0131r, baz\u0131lar\u0131n\u0131n tabiat\u0131n\u0131n da cimrili\u011fe daha fazla haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 var; ama buna ra\u011fmen anne-baban\u0131n terbiyesinin de \u00e7ok \u00f6nemli etkilerinin oldu\u011fu kesindir. Anne ve babalar bilin\u00e7li olurlarsa cimrili\u011fe sebep olan etkenleri engelleyebilir, c\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k fidan\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n i\u00e7lerin yeti\u015ftirebilirler.<\/p>\n
Bu hususta abbe-baban\u0131n davran\u0131\u015f\u0131 her \u015feyden daha etkilidir. Anne ve baba \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in bir \u00f6rnektirler. \u00c7ocuklar\u0131 onlar\u0131n ahlak ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6rnek al\u0131rlar. Anne ve baba c\u00f6mert ve eli a\u00e7\u0131k olursa, hay\u0131r i\u015flere kat\u0131l\u0131rsa, \u00e7ocuklar\u0131 da anne ve babalar\u0131n\u0131n hareketlerini g\u00f6r\u00fcp onu taklid ederler ve bu, yava\u015f yava\u015f normal bir \u015fey haline geliverir. Aksine, e\u011fer anne-baba cimri olursa \u00e7ocuklar\u0131 da genelde onlar\u0131 \u00f6rnek al\u0131r ve cimrili\u011fe al\u0131\u015fkanl\u0131k kazan\u0131rlar. Ahlak ve terbiyede al\u0131\u015fkanl\u0131k \u00e7ok \u00f6nemli bir etkendir.
\nHz. Ali -as- bu hususta \u015f\u00f6yle buyurur: \u201cKendini c\u00f6mertli\u011fe al\u0131\u015ft\u0131r ve her ahlak\u0131n en iyisini se\u00e7; \u00e7\u00fcnk\u00fc iyilik al\u0131\u015fkanl\u0131k haline gelir.\u201d(193)
\nYine Hz. Ali -as- buyuruyor ki: \u201cC\u00f6mertlik al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n en \u00fcst\u00fcn\u00fcd\u00fcr.\u201d(194)
\n\u0130mam Seccad\u2019dan -as- \u015f\u00f6yle rivayet edilmektedir: \u201cSizin en \u00fcst\u00fcn\u00fcn\u00fcz ailesi bolluk ve rahatl\u0131k i\u00e7inde oland\u0131r.\u201d(195)
\n\u0130mam R\u0131za -as- \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u201c\u0130nsan, \u00f6lmesini arzulamamalar\u0131 i\u00e7in ailesine kar\u015f\u0131 eli a\u00e7\u0131k olmas\u0131 daha iyidir.\u201d(196)
\n\u0130mam Sad\u0131k\u2019tan -as- da \u015f\u00f6yle nakledilir: \u201c\u0130nsan\u0131n g\u00fcnahk\u00e2r olu\u015funda ailesini har\u00e7l\u0131ks\u0131z b\u0131rakmas\u0131 yeter.\u201d(197)
\nAnne ve baba \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 c\u00f6mert ve eli a\u00e7\u0131k yeti\u015ftirmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131daki y\u00f6ntemlerden de yararlanabilirler:<\/p>\n
1- \u00c7ocuklar\u0131n\u0131za, kendilerine ait olan \u015feylerden bir miktar\u0131n\u0131 anne-babas\u0131na veya karde\u015fine vermesini \u00f6nerin. Daha sonra, yava\u015f yava\u015f buna al\u0131\u015fkanl\u0131k kazanmalar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131 \u00f6v\u00fcn, medhedin, te\u015fvik edin ve onlara te\u015fekk\u00fcr edin. Ancak, bu hareket ba\u015flang\u0131\u00e7ta \u00e7ocuklara biraz zor gelebilir. Dolay\u0131s\u0131yla, bu y\u00f6nteme ara-s\u0131ra ve \u00e7ok az ba\u015fvurmak, \u00e7ocuklar\u0131 bu i\u015fe zorlamamak gerekir. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n aksi etkisi olmamal\u0131d\u0131r ve \u00e7ocuklar\u0131 isyan ve tu\u011fyana zorlamamal\u0131d\u0131r.
\n2- Bazen \u00e7ocuklara, di\u011fer \u00e7ocuklar\u0131n da onlar\u0131n oyuncaklar\u0131yla oynamalar\u0131na m\u00fcsade etmelerini \u00f6nerin. Yemek ve meyvelerini arkada\u015flar\u0131yla birlikte yemelerini tavsiye edin. Bu davran\u0131\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda onlar\u0131 \u00f6v\u00fcn.
\n3- Bazen, cep har\u00e7l\u0131klar\u0131ndan bir miktar\u0131n\u0131 \u00f6ks\u00fczlere vemelerini veya hay\u0131r i\u015flerde kullanmalar\u0131n\u0131 \u00f6nerin. Bu hareket devaml\u0131 olursa etkisi daha fazla olur.
\n4- \u00c7ocuklar\u0131n\u0131za, arkada\u015flar\u0131n\u0131 eve davet etmelerini ve onlar\u0131 a\u011f\u0131rlamalar\u0131n\u0131 \u00f6nerin.
\n5- Her g\u00fcn onlara bir miktar para vererek zavall\u0131lara vemelerini veya di\u011fer hay\u0131r i\u015flerde kullamalar\u0131n\u0131 isteyin.
\n6- Yoksullar\u0131n sorunlar\u0131n\u0131 ve \u00e7ekti\u011fi zorluklar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za anlat\u0131n, m\u00fcmk\u00fcnse onlar\u0131 hastanelere, \u00f6ks\u00fczler yuvas\u0131na, \u00e7ocuk yuvas\u0131na, yoksullar\u0131n evlerine g\u00f6t\u00fcrerek onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yoksullara yard\u0131m edin.
\nTedricen bunlara al\u0131\u015fkanl\u0131k kazanmalar\u0131 ve daimi bir ahlak haline gelmesi i\u00e7in bu gibi hareketlerle \u00e7ocuklar\u0131n duygular\u0131n\u0131 tahrik ederek c\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k fidan\u0131n\u0131 onlar\u0131n i\u00e7ine yeti\u015ftirebilirsiniz. Ancak, bu y\u00f6ntemlerin b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklarda y\u00fczde y\u00fcz ba\u015far\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 c\u00f6mert ve eli a\u00e7\u0131k edece\u011fini iddia etmiyoruz. Sizin de b\u00f6yle bir beklentiniz olmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc her insan\u0131n, anne babas\u0131ndan veya dedelerinden miras olarak ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir istidad\u0131 ve ahlak\u0131 vard\u0131r.
\nAncak, anne va baban\u0131n e\u011fitimlerinin \u00e7ocuklar\u0131n \u00fczerinde etkisiz olmad\u0131\u011f\u0131, onlar\u0131n \u00fczerinde az-\u00e7ok etki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131, \u00e7ok iyi bir sonucu olmasa bile sonu\u00e7suz olmad\u0131\u011f\u0131 da inkar edilemez.
\n…Mektubunda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: Yaylakda, \u00e7e\u015fitli meyvalar\u0131 olan bir bah\u00e7emiz vard\u0131. Annem-babam ve b\u00fcy\u00fckannem her g\u00fcn k\u00f6y\u00fcn yoksullar\u0131na bir miktar meyva g\u00f6nderiyordu. Hizmet\u00e7imiz olmas\u0131na ra\u011fmen bu i\u015fi genelde benim \u00fczerime y\u00fckl\u00fcyorlard\u0131. Alt\u0131-yedi ya\u015f\u0131nda bu i\u015fe al\u0131\u015fkanl\u0131k kazand\u0131m, o k\u00f6yde iki k\u00f6r vard\u0131. Onlara \u00e7ok ac\u0131yordum, her g\u00fcn evlerine gitti\u011fimde ellerinden tutuyor, bah\u00e7eye \u00e7\u0131kar\u0131yor ve tekrar odalar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordum. Onlar i\u00e7in \u00e7e\u015fmeden su dolduruyor, odalar\u0131na b\u0131rak\u0131yordum. Onlar da bana dua ediyorlard\u0131. Anne-babama s\u00f6yledi\u011fimde onlar da memnun oluyorlard\u0131 ve babam \u015fu \u015fiiri okuyordu:
\nAllah\u2019a \u015f\u00fckret, hayra muvaffak oldun
\nNimet ve fazl\u0131ndan yararlan\u0131r oldun.
\nAnnem, \u201cK\u00f6rler ger\u00e7ek yoksullard\u0131r\u201d diyordu. Devaml\u0131 beni hay\u0131r i\u015flere te\u015fvik ediyorlard\u0131. Cep har\u00e7l\u0131klar\u0131m\u0131 topluyor ve fakirlere veriyordum. Yava\u015f yava\u015f bu i\u015flere al\u0131\u015fkanl\u0131k kazand\u0131m. \u015eimdi bir sosyal yard\u0131m ekibinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum ve d\u00f6rt ailenin sorumlulu\u011funu ta\u015f\u0131yorum.
\nBenim hareketlerim \u00e7ocu\u011fumda da iyi bir etki b\u0131rakt\u0131. Bir ara her g\u00fcn kendisine bir miktar para vermemi istedi. Ne kadar para istedi\u011fini ve paray\u0131 ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fumda \u201cHer g\u00fcn birazc\u0131k verirsen biriktirmek istiyorum dedi\u201d. Ben de her g\u00fcn bir miktar para verdim ve paralar\u0131n\u0131 bo\u015f yere harcama dedim. Bir ka\u00e7 g\u00fcn sonra c\u00fczdan\u0131n\u0131 getirdi ve biriktirdi\u011fi bir miktar paray\u0131 g\u00f6stererek \u201cizin verirse bu paralar\u0131 okul yolu \u00fczerindeki yoksul k\u00f6re vermek istiyorum\u201d dedi. Bu konu beni \u00e7ok sevindirdi ve elimde olmaks\u0131z\u0131 onu \u00f6pt\u00fcm.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
C\u00f6mertlik ve eli a\u00e7\u0131kl\u0131k, iyi s\u0131fatlardan ve be\u011fenilmi\u015f ahlak\u00ee \u00f6zelliklerden biridir. C\u00f6mert bir kimse mal ve servet toplamak i\u00e7in \u00e7aba harcar, ancak mala g\u00f6n\u00fcl ba\u011flamaz. Mal\u0131 ister, ama harcama ve di\u011ferlerine vermek i\u00e7in ister, toplamak ve biriktirmek i\u00e7in de\u011fil. Hem kendisi ve ailesi refah i\u00e7inde ya\u015far, hem de hay\u0131r i\u015flerde bulunur, \u00f6ks\u00fczlere, kimsesiz zavall\u0131lara yard\u0131m …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[832,829,830,831],"class_list":["post-232","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-ahlak-ve-terbiye","tag-comert-yetistirmek","tag-comertlik","tag-comertlik-ve-eli-aciklik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/232\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}