H\u0130DROBOTAN\u0130K<\/p>\n
D\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00fczerindeki dengeye dayal\u0131 d\u00fczen i\u00e7inde canl\u0131 veya cans\u0131z her varl\u0131\u011f\u0131n kendine has bir rol\u00fc ve her rol\u00fcn de bir \u00f6nemi vard\u0131r. Bir varl\u0131\u011f\u0131n rol\u00fcn\u00fcn insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki \u00f6neminin, o insanlar\u0131n benimsedi\u011fi kriterlere g\u00f6re de\u011fi\u015fmesini bekleyebiliriz. Nitekim varl\u0131klarla ilgili kriterlerimiz insanl\u0131k tarihi i\u00e7inde zamana g\u00f6re de\u011fi\u015ftik\u00e7e ayn\u0131 varl\u0131\u011fa verilen \u00f6nem de de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok uzun zaman \u00f6nce de\u011fil, sadece y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde, medeniyet kavram\u0131, vah\u015fi tabiat\u0131 tar\u0131mla ilgili veya end\u00fcstriyel faaliyetler i\u00e7in d\u00fcmd\u00fcz edebilmekle e\u015fken, bug\u00fcn d\u00fcnya \u00fczerinde insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden olaylar pe\u015fpe\u015fe gelmeye ba\u015flay\u0131nca yery\u00fcz\u00fcndeki bitkilerin kaplad\u0131\u011f\u0131 alanlar insanlara daha \u00f6nemli gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Atmosferde, ozon tabakas\u0131n\u0131n delinmesi, karbondioksitin ve sera etkisinin artmas\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde ise sular\u0131n canl\u0131lar\u0131n bar\u0131namayaca\u011f\u0131 nitelikte kirletilmesi gibi insan\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu en \u00f6nemli kaynaklar\u0131 \u00f6nemli derecede tehdit eden ve d\u00fcnyan\u0131n iklimini de\u011fi\u015ftiren b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli olaylar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinde her ge\u00e7en g\u00fcn bitkilerin anahtar rol\u00fc oynad\u0131klar\u0131 idrak edilmektedir. Bu sitede de, d\u00fcnyadaki b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli dengenin minik bir par\u00e7as\u0131 olan tatl\u0131 su alanlar\u0131 ve bu alanlarda dengenin y\u00fcr\u00fcmesine \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olan su bitkileri konu edilmektedir. Su bitkilerini inceleyen bilim dal\u0131na Biyolojinin bir alt dal\u0131 olan Hidrobotanik denmektedir. <\/p>\n
B\u0130TK\u0130LER\u0130N EVR\u0130M\u0130<\/p>\n
D\u00fcnyam\u0131z\u0131n 4.5 milyar y\u0131l ya\u015f\u0131nda oldu\u011funu tahmin ediyoruz. Gezegenimiz \u00fczerinde bulabildi\u011fimiz canl\u0131 izi ta\u015f\u0131yan en eski fosil ise 3.5 milyar y\u0131l \u00f6nce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen zincirleme basit h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015f bir bakteriye aittir. Bu bakteri ve benzerleri, su i\u00e7inde ve anaerobik (oksijensiz) ortamda hayat buldular ve hayatlar\u0131n\u0131 devam ettirebilmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131dan bir enerji kayna\u011f\u0131na bir ba\u015fka deyi\u015fle besinlere ihtiya\u00e7 duydular. Besin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gene suda olu\u015fmu\u015f organik molek\u00fcllerden kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Organik besinlerle geli\u015fen ve sonras\u0131nda \u00fcreyip \u00e7o\u011falan canl\u0131lar, ortamdaki besinin yetmemeye ba\u015flamas\u0131 ile rekabet ortam\u0131 i\u00e7ine girdiler. D\u00fcnya \u00fczerindeki ilk canl\u0131 formlar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelen rekabet ortam\u0131 i\u00e7inde, komplex canl\u0131 formlar\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcndeki hayatlar\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan en \u00f6nemli olay fotosentez yapan ototropik (kendi kendini besleyen) canl\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 oldu. Ototropik canl\u0131lar fotosentezle bol miktarda bulunan g\u00fcne\u015f enerjisini di\u011fer heterotropik (ba\u015fkalar\u0131 ile beslenen) canl\u0131lar i\u00e7in sentezleyip kendi yap\u0131lar\u0131nda besine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. Bu canl\u0131lar di\u011ferleri taraf\u0131ndan t\u00fcketilmeye ba\u015flan\u0131nca enerji di\u011fer canl\u0131lara do\u011fru y\u00f6nlenmi\u015f oldu. <\/p>\n
Fotosentez yapabilen canl\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131ndan bu yana, ilk zamanlarda nitrojen, karbondioksit ve su buhar\u0131ndan ibaret ince atmosfer \u00fczerinde ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler ger\u00e7ekle\u015ftirdiklerini s\u00f6yleyebiliriz. Bu de\u011fi\u015fiklikler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
Ototropik bakterilerin fotosentez faaliyetleri s\u0131ras\u0131nda su molek\u00fcllerini par\u00e7alad\u0131klar\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan oksijen, atmosferdeki oksijen gaz\u0131 (O2)oran\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131rd\u0131
\n Atmosferin \u00fcst tabakas\u0131nda oksijen molek\u00fcllerinden (O3) meydana gelen ozon katman\u0131, g\u00fcne\u015fin bug\u00fcnk\u00fc canl\u0131 formlar\u0131 i\u00e7in zararl\u0131 mor \u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 geri yans\u0131tmaya ba\u015flad\u0131
\n Oksijenin artmas\u0131 ile aerobik ortam olu\u015ftu ve bu ortamda daha komplex yap\u0131daki ilk canl\u0131lar olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131
\n Anaerobik ortamda \u00fcretilen enerjiye k\u0131yasla aerobik ortamda karbona dayal\u0131 \u00fcretilen enerji miktar\u0131 kat ve kat artt\u0131. B\u00f6ylece geli\u015fmekte olan komplex canl\u0131 formlar\u0131n\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan daha bol miktarda besin ortama girmi\u015f oldu. <\/p>\n
Fotosentez yapabilen ilk bakteriler mikroskopik \u00f6l\u00e7\u00fclerdeydi. Su y\u00fczeyinin hemen alt\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ile ayd\u0131nlanabilen derinlikte serbest y\u00fczmekteydiler. A\u00e7\u0131k okyanusta bulunan mineraller giderek azal\u0131nca ve \u00e7o\u011falan bakteri say\u0131lar\u0131na yeterli olmamaya ba\u015flay\u0131nca nitrat ve minareller a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha zengin olan k\u0131y\u0131 \u015feridi daha cazip olmaya ba\u015flad\u0131. Bununla birlikte suda serbest y\u00fczen bakteriler i\u00e7in k\u0131y\u0131 \u015feridi olduk\u00e7a hareketli bir ortam olu\u015fturuyordu. Bundan 650 milyon y\u0131l \u00f6nce bir\u00e7ok de\u011fi\u015fik h\u00fccre yanyana gelerek birbirleri ile yard\u0131mla\u015f\u0131p k\u0131y\u0131 \u015feridinin hareketli durumuna ra\u011fmen ya\u015fayabildiler. K\u0131y\u0131 \u015feridinde dalgalar\u0131n etkisini azaltabilmek i\u00e7in kayalara tutunabilmeyi sa\u011flayabilen organellerle, y\u00fczeye daha yak\u0131n yerde dolay\u0131s\u0131yla daha fazla \u0131\u015f\u0131k alan organeller aras\u0131nda i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015fti. Biri besin \u00fcreterek, di\u011feri dalgalara kar\u015f\u0131 koyarak tek ba\u015flar\u0131na olduklar\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131lar olu\u015fturdular. B\u00f6ylece gittik\u00e7e daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde ve kompleksle\u015fen yap\u0131da canl\u0131lar geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Yakla\u015f\u0131k 400 milyon y\u0131l \u00f6nceye ait ilk bitki fosilinde spor \u00fcreten organlar\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu ince bir sapa ve kayalara tutunmaya yarayan bir organa rastl\u0131yoruz. Bu ilk bitki fosili 9 mm civar\u0131ndad\u0131r. <\/p>\n
H\u0130DROBOTAN\u0130K VE AKVAR\u0130STL\u0130K<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n varolu\u015fundan bu g\u00fcne gelen zaman i\u00e7inde insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve yerle\u015fik hayata ge\u00e7ip topra\u011f\u0131 i\u015flemesi ile kendi se\u00e7ti\u011fi bitkileri ve hayvanlar\u0131 \u00fcretmeye ve gene kendi se\u00e7tiklerini yoketmeye ba\u015flamas\u0131 ve bu \u00f6zelliklerdeki insan say\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6nemli miktarda artmas\u0131 ile kurulu dengeler de\u011fi\u015fmeye zorland\u0131. Bununla beraber d\u00fcnyadaki besin kaynaklar\u0131 her zaman k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, \u00e7o\u011falan insanlar\u0131n de\u011fi\u015fmeye zorlad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya, insan\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirebilmesi i\u00e7in kendi ya\u015fay\u0131\u015f\u0131nda da de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131. Ancak insanlar\u0131n kendi ya\u015famlar\u0131n\u0131 kolayca tehdit edebilecek zorunluluklar hakk\u0131nda bilin\u00e7leri kolay kolay uyanmamakta. Ortada korkutucu bilimsel ger\u00e7ekler dururken insanlar\u0131n bu ger\u00e7eklere fazla \u00f6nem vermemesi, \u00f6rne\u011fin T\u00fcrkiyemizde sulak alanlar\u0131n yanl\u0131\u015f sulama nedeni ile yava\u015f yava\u015f yok olmas\u0131 veya end\u00fcstriyel at\u0131klar\u0131n ve kanalizasyonlar\u0131n tehdidinde olmayan bir su kayna\u011f\u0131na sahip olamay\u0131\u015f\u0131m\u0131z, bilin\u00e7sizli\u011fimizin ard\u0131nda \u00e7ok kuvvetli sosyal ve psikolojik fakt\u00f6rlerin bulundu\u011funu g\u00f6stermekte. Hidrobotanik sitesinin kurulmas\u0131n\u0131 bir felsefeye ba\u011flayacak olursak; sosyal ve psikolojik fakt\u00f6rler nedeni ile kolay uyanmayan Hidrobotanik bilincinin geli\u015ftirilmesini ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yleyebilirim. \u0130nsanlar\u0131n ger\u00e7eklerle y\u00fczle\u015fmesini zorlayarak, onlar\u0131 korkutarak veya zorlamadan bilimsel ger\u00e7ekleri sadece \u00f6nlerine serip bu ger\u00e7eklere inanmalar\u0131n\u0131 ve daha bilin\u00e7li hareket etmelerini beklemek uzun vadede pek etkili olmayan yollar. Kuru bir felsefe ile insanlar\u0131n de\u011fi\u015fmesini beklemektense pratik ve e\u011flenceli uygulamalara y\u00f6nelip insanlara bu uygulamalar s\u0131ras\u0131nda kendi felsefelerini kendilerinin geli\u015ftirerek bilin\u00e7lenmelerini sa\u011flamak \u00e7ok daha uygun bir yol olabilir. Akvaryumda bitki yeti\u015ftiricili\u011fi ve peyzaj\u0131, Hidrobotani\u011fin Fizik, Kimya ve Biyoloji ile ilgili t\u00fcm s\u0131k\u0131c\u0131 detaylar\u0131n\u0131 insanlara hobi ile u\u011fra\u015f\u0131rken kolayca ve b\u00fcy\u00fck bir zevkle \u00f6\u011fretebilecek nitelikte bir u\u011fra\u015ft\u0131r. Hobi ile u\u011fra\u015fan insan\u0131n psikolojisi d\u00fcnyan\u0131n ve insan \u0131rk\u0131n\u0131n y\u00fcz y\u00fcze kald\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7eklerin alt\u0131nda kendini sorumlu hisseden bir insan\u0131n karamsar psikolojisinden bamba\u015fka olacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu hobinin g\u00fczel \u00f6rneklerini ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n detaylar\u0131n\u0131 bu sitede sunarak san\u0131yoruz ki s\u0131k\u0131c\u0131, karamsar ve tehdit edici bir felsefeyi biraz olsun e\u011flenceli hale getirerek daha \u00e7ok insan\u0131n Hidrobotani\u011fe ve akvaryumda bitki yeti\u015ftirmeye y\u00f6nlenmesi sa\u011flanabilir. Bu y\u00f6nlenmeye katk\u0131da bulunmak isteyen, ayn\u0131 fikirleri payla\u015fan, kendini tabiata yak\u0131n hisseden ki\u015filerin bu sitede yapabilecekleri katk\u0131lara ve \u00f6nerilere her zaman a\u00e7\u0131\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
H\u0130DROBOTAN\u0130K D\u00fcnyam\u0131z\u0131n \u00fczerindeki dengeye dayal\u0131 d\u00fczen i\u00e7inde canl\u0131 veya cans\u0131z her varl\u0131\u011f\u0131n kendine has bir rol\u00fc ve her rol\u00fcn de bir \u00f6nemi vard\u0131r. Bir varl\u0131\u011f\u0131n rol\u00fcn\u00fcn insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcndeki \u00f6neminin, o insanlar\u0131n benimsedi\u011fi kriterlere g\u00f6re de\u011fi\u015fmesini bekleyebiliriz. Nitekim varl\u0131klarla ilgili kriterlerimiz insanl\u0131k tarihi i\u00e7inde zamana g\u00f6re de\u011fi\u015ftik\u00e7e ayn\u0131 varl\u0131\u011fa verilen \u00f6nem de de\u011fi\u015fmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok uzun …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2796,5982,2498,5980,2338,2164,5981],"class_list":["post-2359","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atmosfer","tag-bitki-fosili","tag-fotosentez","tag-hidrobotanik","tag-karbondioksit","tag-oksijen","tag-ototropik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2359"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2359\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}