\u0130SKELET S\u0130STEMLER\u0130
\nOrganizmalar\u0131n v\u00fccuduna desteklik yaparak kendilerine \u00f6zg\u00fc \u015fekillerinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yap\u0131lara destekleyici yap\u0131lar denir.<\/p>\n
A. \u0130SKELET \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130
\n Hayvanlar\u0131n \u00e7o\u011funda, v\u00fccuda destek olan, koruyan ve kaslara ba\u011flanarak hareketi sa\u011flayan iskelet sistemi bulunur. Hayvanlarda g\u00f6r\u00fclen iskelet d\u0131\u015f ve i\u00e7 iskelet olmak \u00fczere iki tiptir.<\/p>\n
1. D\u0131\u015f \u0130skelet
\n D\u0131\u015f iskelet \u00f6zel h\u00fccreler taraf\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya salg\u0131lanan organik ve inorganik maddelerden meydana gelir. D\u0131\u015f iskelete sahip canl\u0131larda iskelet g\u00f6revi yapan k\u0131s\u0131mlar v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131nda bulundu\u011fu i\u00e7in kaslar iskelete i\u00e7eriden ba\u011flan\u0131r. Eklem bacakl\u0131larda ve baz\u0131 yumu\u015fak\u00e7alarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n D\u0131\u015f iskelet b\u00fcy\u00fcmeyi s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131r. Bu nedenle d\u0131\u015f iskelete sahip hayvanlar, geli\u015fme d\u00f6neminde iskeletini ya tamamen atarlar veya daha b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar. Bu olaya deri veya kabuk de\u011fi\u015ftirme denir.<\/p>\n
2. \u0130\u00e7 \u0130skelet
\n \u0130\u00e7 iskelet embriyonun mezoderm (orta deri) tabakas\u0131ndan farkl\u0131la\u015f\u0131r. Genellikle k\u0131k\u0131rdak ve kemikten meydana gelir. Kaslar iskelete d\u0131\u015far\u0131dan ba\u011flan\u0131r. Canl\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini s\u0131n\u0131rland\u0131rmaz. Aksine boyca uzamay\u0131 sa\u011flar.
\nOmurgas\u0131zlarda yayg\u0131n olarak i\u00e7 iskelet g\u00f6r\u00fclmez. Sadece derisi dikenlilerde geli\u015fmi\u015f bir i\u00e7 iskelet vard\u0131r.
\nOmurgal\u0131larda i\u00e7 iskelet, k\u0131k\u0131rdak ve kemik dokudan meydana gelmi\u015ftir.
\nB. \u0130NSANDA \u0130SKELET S\u0130STEM\u0130
\n \u0130nsanda iskelet sistemi kemikler, k\u0131k\u0131rdak yap\u0131lar ve eklemlerden meydana gelir. <\/p>\n
1. Kemiklerin Yap\u0131s\u0131
\n Kemiklerde bulunan, % 25 su, % 45 inorganik madensel tuzlar (kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, magnezyum fosfat az miktarda sodyum ve demir) kemi\u011fin sert yap\u0131s\u0131n\u0131, % 30 organik maddeler ise esnekli\u011fi sa\u011flar. Canl\u0131 kemik h\u00fccrelerine osteosit ve bu h\u00fccreler taraf\u0131ndan salg\u0131lanan organik ara maddeye osein denir. Bu iki yap\u0131 kemik dokusunu meydana getirir. Kemikler yap\u0131lar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle iki k\u0131sma ayr\u0131l\u0131r.
\na. S\u0131k\u0131 Kemik Dokusu : \u0130skeleti olu\u015fturan b\u00fct\u00fcn kemiklerin d\u0131\u015f y\u00fczeyi ile uzun kemiklerin g\u00f6vdesi, s\u0131k\u0131 kemik dokusundan meydana gelir. Bu doku i\u00e7 i\u00e7e daireler halinde s\u0131ralanm\u0131\u015f lamelli yap\u0131dad\u0131r.
\n Lamellerin ortas\u0131nda kan damarlar\u0131 ve sinirlerin ge\u00e7ti\u011fi Havers kanal\u0131 bulunur. Havers kanal\u0131ndaki kan damarlar\u0131ndan kemik h\u00fccrelerine besin ve oksijen iletilirken art\u0131k maddeler ayn\u0131 yoldan geri al\u0131n\u0131r.
\n Havers kanallar\u0131n\u0131 birbirine ba\u011flayan yan kanallara da Volkman kanallar\u0131 denir. Ortas\u0131nda havers kanal\u0131, etraf\u0131nda halkasal kemik h\u00fccreleriyle aralar\u0131n\u0131 bo\u015fluk b\u0131rakmadan doldurmu\u015f ara maddeden yap\u0131lm\u0131\u015f lamelli birimlere Havers sistemi denir.<\/p>\n
b. S\u00fcngerimsi Kemik Dokusu : K\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011fi ve d\u00fczensiz bo\u015fluklar\u0131n bulundu\u011fu ince kemik lamellerinden olu\u015fmu\u015ftur. S\u0131k\u0131 kemi\u011fe oranla daha yumu\u015fakt\u0131r. Uzun kemiklerin ba\u015f k\u0131sm\u0131 ile di\u011fer kemiklerin i\u00e7 k\u0131sm\u0131nda bulunur.<\/p>\n
2. Kemik \u00c7e\u015fitleri
\n \u0130skeletin yap\u0131s\u0131nda bulunan kemikler \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fittir.
\na. Uzun Kemikler : Kol ve bacaklarda bulunur. Uzun kemi\u011fi d\u0131\u015ftan saran kemik zar\u0131 (periyost) kemi\u011fin enine b\u00fcy\u00fcmesini, onar\u0131lmas\u0131n\u0131 ve beslenmesini sa\u011flar. Ayr\u0131ca periyost kemi\u011fin sertle\u015fmesine de katk\u0131da bulunur.
\n Uzun kemi\u011fin ba\u015f\u0131 ile g\u00f6vdesi aras\u0131nda bulunan k\u0131k\u0131rdak tabakas\u0131, kemi\u011fin boyuna b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flar. Uzun kemiklerin i\u00e7 k\u0131sm\u0131ndaki kanalda akyuvarlar\u0131n olu\u015fumunu sa\u011flayan sar\u0131 kemik ili\u011fi bulunur. Kemik ba\u015flar\u0131n\u0131 i\u00e7 k\u0131sm\u0131, s\u00fcnger gibi d\u00fczensiz g\u00f6zenekli bir yap\u0131dad\u0131r. G\u00f6zeneklerin i\u00e7inde k\u0131rm\u0131z\u0131 ilik bulunur. K\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011fi, kan h\u00fccrelerinin \u00fcretildi\u011fi iliktir. <\/p>\n
b. K\u0131sa Kemikler : Omurgada, el ve ayak bileklerinde bulunur. Sar\u0131 ilik kanal\u0131 bulunmaz. Yakla\u015f\u0131k olarak eni boyu ve kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 e\u015fit olan kemiklerdir.
\nc. Yass\u0131 Kemikler : G\u00f6\u011f\u00fcs, kafatas\u0131, k\u00fcrek ve kaburga kemiklerinden ibarettir. Yass\u0131 kemiklerde sar\u0131 ilik kanal\u0131 bulunmaz. Bu tip kemiklerde s\u00fcngerimsi kemik dokusu s\u0131k\u0131 kemik dokusundan fazlad\u0131r. Eni ve boyu fazla kal\u0131nl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok az olan kemiklerdir.<\/p>\n
Yass\u0131 ve k\u0131sa kemiklerin s\u00fcngerimsi dokular\u0131 i\u00e7inde, uzun kemiklerin ba\u015f k\u0131sm\u0131nda oldu\u011fu gibi alyuvarlar\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayan k\u0131rm\u0131z\u0131 kemik ili\u011fi bulunur.<\/p>\n
3. Kemik Olu\u015fumu ve Kontrol\u00fc
\n Kemiklerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak b\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015febilmesi i\u00e7in, bir yandan yeterli miktarda kemik h\u00fccresinin yap\u0131lmas\u0131 bir yandan da yeterli ara maddenin olu\u015fmas\u0131 gerekir. Bu olaylar baz\u0131 i\u00e7 ve d\u0131\u015f fakt\u00f6rler taraf\u0131ndan d\u00fczenlenir. Kemik olu\u015fumunda etkili olan fakt\u00f6rleri teker teker inceleyecek olursak;
\na. Hormonlar : Kemi\u011fin sertle\u015fmesi i\u00e7in gerekli olan Ca, P, K minerallerinin kemi\u011fe ge\u00e7mesi ve bunlar\u0131n kandaki miktar\u0131n\u0131n belirli bir seviyede tutulmas\u0131 gerekir. \u00d6zellikle, kalsiyumun kemikten kana, kandan kemi\u011fe ge\u00e7i\u015fi tiroid bezinden salg\u0131lanan kalsitonin (tirokalsitonin) hormonu ve paratiroid bezinden salg\u0131lanan parathormon ile d\u00fczenlenir.
\n Hipofiz bezinden salg\u0131lanan b\u00fcy\u00fcme hormonu (STH) yetersiz oldu\u011funda c\u00fccelik, (nanizm) a\u015f\u0131r\u0131 salg\u0131land\u0131\u011f\u0131nda devlik hali (jigantizm) ortaya \u00e7\u0131kar. Timus bezi hormonu embriyonik geli\u015fimde iskeletin olu\u015fumunda etkilidir.
\nb. Vitaminler : D vitamini kemiklerde Ca ve P birikmesini sa\u011flayarak kemiklerin sertle\u015fmesini sa\u011flar. D vitamini eksikli\u011finde ba\u011f\u0131rsaktan kalsiyum ve fosfat\u0131n emilmesi azal\u0131r.
\n Sonu\u00e7ta kemiklerde yumu\u015fama ve e\u011filme olur. Bu da \u00e7ocuklarda ra\u015fitizm, yeti\u015fkinlerde ise osteomalazi denen kemik hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapar.
\nc. Mineraller : Kalsiyum, ma\u011fnezyum, fosfor kemiklerin yap\u0131s\u0131nda bulunur. B\u00fcy\u00fcme ve hamilelik s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok miktarda al\u0131nmas\u0131 gereklidir.
\nd. Genetik Fakt\u00f6rler : Kemi\u011fin b\u00fcy\u00fcmesi ile son \u015feklini almas\u0131nda genetik fakt\u00f6rler de \u00f6nemlidir.<\/p>\n
4. \u0130skelet Sisteminin G\u00f6revleri
\nV\u00fccudun \u00e7at\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmak.
\nV\u00fccuda diklik ve sertlik sa\u011flamak.
\nBaz\u0131 i\u00e7 organlar\u0131 d\u0131\u015f etkenlerden korumak.
\n\u0130\u00e7 organlara ve kaslara ba\u011flanma y\u00fczeyi sa\u011flamak.
\nEklemlerin yard\u0131m\u0131yla v\u00fccuda hareketlilik sa\u011flamak.
\nV\u00fccudun ihtiyac\u0131 olan baz\u0131 minarelleri depo etmek.
\nKan yap\u0131m\u0131nda g\u00f6rev almak.
\n5. \u0130nsan \u0130skeletinin B\u00f6l\u00fcmleri
\n \u0130nsan iskeleti, ba\u015f, g\u00f6vde ve \u00fcyeler iskeleti olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda incelenir.
\na. Ba\u015f \u0130skeleti : Kafatas\u0131, y\u00fcz ve \u00e7ene kemiklerinden olu\u015fur. Genellikle oynamaz eklemlidir.
\nb. G\u00f6vde \u0130skeleti : G\u00f6\u011f\u00fcs kemi\u011fi, kaburga kemikleri, omurgay\u0131 olu\u015fturan omurlar, omuz ve kal\u00e7a kemerlerini olu\u015fturan kemikler, iskeletin g\u00f6vde b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer al\u0131r. Genelde yar\u0131 oynar eklemlidir.<\/p>\n
c. \u00dcyeler \u0130skeleti : \u00dcyeler \u00fcstte omuz ku\u015fa\u011f\u0131 ile g\u00f6vdenin \u00fcst k\u0131sm\u0131na ba\u011flanm\u0131\u015f olan \u00fcst \u00fcyeler (kollar), altta kal\u00e7a ku\u015fa\u011f\u0131 ile g\u00f6vdenin alt k\u0131sm\u0131na ba\u011fl\u0131 olan alt \u00fcyeler (bacaklar) olmak \u00fczere iki b\u00f6l\u00fcmden meydana gelir. Oynar eklemlidir.<\/p>\n
6. Eklemler
\n Kemiklerin ba\u011flanma yerleri olan eklemler \u00fc\u00e7 grupta toplan\u0131r.
\na. Oynamaz Eklemler : Kafatas\u0131, kal\u00e7a kemi\u011fi, le\u011fen kemi\u011fi gibi iskeletin hareket etmeyen k\u0131s\u0131mlar\u0131ndaki kemiklerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eklemle\u015fen kemikler \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde birbirlerine testere di\u015fi gibi girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131larla ba\u011flanm\u0131\u015flard\u0131r. Eklem kaps\u00fcl\u00fc ve s\u0131v\u0131s\u0131 yoktur.
\nb. Yar\u0131 Oynar Eklemler : Omurlar aras\u0131nda ve g\u00f6\u011f\u00fcs kafesinde g\u00f6r\u00fclen eklemlerdir. Omurlar aras\u0131ndaki k\u0131k\u0131rdak diskler esneklik sa\u011flanmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n
c. Oynar Eklemler : V\u00fccudun hareket i\u015flevini \u00fcstlenmi\u015f kemiklerde g\u00f6r\u00fclen, tam hareketli eklemler olup kol ve bacak kemiklerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Eklemleri olu\u015fturan kemiklerin u\u00e7lar\u0131 ba\u011f dokusundan meydana gelmi\u015f ortak bir kaps\u00fcl ile \u00e7evrilidir. Eklem kaps\u00fcl\u00fcn\u00fcn i\u00e7 y\u00fczeyi ince bir zar ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr. <\/p>\n
\u015eekil: Bir Oynar Eklemin Yap\u0131s\u0131<\/p>\n
Bu yap\u0131 yumurta ak\u0131na benzeyen bir salg\u0131 meydana getirir. Eklem bo\u015flu\u011funda toplanan bu s\u0131v\u0131 (= eklem s\u0131v\u0131s\u0131) eklem u\u00e7lar\u0131n\u0131n kayganl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar. Eklem kemiklerinin ba\u015f k\u0131sm\u0131nda bulunan k\u0131k\u0131rdak tabakalar\u0131 hareket s\u0131ras\u0131nda kemi\u011fin ba\u015flar\u0131n\u0131n birbirine de\u011ferek a\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nler. Eklem b\u00f6lgesinde bir kemikten di\u011ferine uzanan ba\u011f dokusundan meydana gelmi\u015f eklem ba\u011f\u0131 bulunur. B\u00fct\u00fcn bu yap\u0131lar ekleme sa\u011flaml\u0131k ve hareket kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
C. \u00c7E\u015e\u0130TL\u0130 V\u00dcCUT \u00d6RT\u00dcLER\u0130
\n Omurgal\u0131 hayvanlar\u0131n v\u00fccut \u00f6rt\u00fcleri deridir. Deri \u00fcst deri (epidermis) ve alt deri (dermis) olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur.<\/p>\n
\u015eekil : insanda Derinin B\u00f6l\u00fcmleri
\n\u0130nsan derisi de di\u011fer memelilerin derisine benzer \u015fekilde epidermis ve dermisten meydana gelir.<\/p>\n
Derinin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6revleri;
\nV\u00fccuda mikroplar\u0131n girmesini engeller.
\nO2 ve CO2 al\u0131\u015fveri\u015fine yard\u0131m eder.
\nTerleme ile hem bo\u015falt\u0131ma yard\u0131mc\u0131 olur, hem de v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesini sa\u011flar.
\nYap\u0131s\u0131nda bulunan duyu resept\u00f6rleri sayesinde s\u0131cakl\u0131k, so\u011fuk, sertlik, yumu\u015fakl\u0131k, bas\u0131n\u00e7 ve a\u011fr\u0131 gibi uyart\u0131lar\u0131 alg\u0131lar.
\nHassas dokular\u0131 d\u0131\u015f etkilerden korur.
\nZararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n v\u00fccuda girmesini azalt\u0131r veya engeller.
\nKAS S\u0130STEMLER\u0130
\nKaslar, canl\u0131 organizmada hareket sistemini meydana getiren yap\u0131lardand\u0131r. Kaslar\u0131n en \u00f6nemli \u00f6zellikleri uzay\u0131p k\u0131salma yetene\u011fine sahip olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n
A. KAS \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130
\n Kaslar, anatomik yap\u0131lar\u0131na ve \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6zelliklerine g\u00f6re; \u00e7izgili kas, d\u00fcz kas ve kalp kas\u0131 olarak ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
1. \u00c7izgili Kaslar (\u0130skelet Kaslar\u0131)
\n\u00c7izgili kas h\u00fccreleri, uzun ve silindir \u015feklinde h\u00fccrelerdir.
\nBir kas teli boyunca birden \u00e7ok \u00e7ekirdek bulunur.
\nKas h\u00fccrelerinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirli de\u011fildir ve sitokinez (sitoplazma b\u00f6l\u00fcnmesi) g\u00f6r\u00fclmez.
\nBeynin kontrol\u00fcnde, iste\u011fimizle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.
\nD\u00fcz kasa oranla daha h\u0131zl\u0131 kas\u0131l\u0131rlar.
\nEklem bacakl\u0131lardaki kaslar bu tiptendir. <\/p>\n
\u00c7izgili kas liflerinde a\u00e7\u0131k ve koyu bantlar, \u00f6zel proteinlerin farkl\u0131 d\u00fczende s\u0131ralanmas\u0131ndan olu\u015fur. Bu proteinler aktin (a\u00e7\u0131k) ve miyozin (koyu) dir.
\n2. D\u00fcz Kaslar
\n D\u00fcz kas h\u00fccreleri mekik \u015feklinde olup,
\nOtonom sinir sisteminin kontrol\u00fcnde, iste\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.
\nKas\u0131lmalar\u0131 yava\u015f ve d\u00fczenlidir.
\nOmurgal\u0131larda sindirim, solunum, dola\u015f\u0131m, \u00fcreme ve bo\u015falt\u0131m sistemlerinin duvarlar\u0131nda bulunur.
\nEklem bacakl\u0131lar hari\u00e7, omurgas\u0131z hayvanlar d\u00fcz kaslara sahiptir.
\nHer h\u00fccrede bir tane \u00e7ekirdek bulunur.
\n3. Kalp Kas\u0131 (= Miyokard)
\n\u00c7izgili kas yap\u0131s\u0131ndad\u0131r, iste\u011fimiz d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.
\nLiflerindeki telcikler tek \u00e7ekirdeklidir.
\n\u00c7ekirdekler h\u00fccrenin ortas\u0131nda bulunur.
\nKalp kas\u0131 dallanm\u0131\u015f bir yap\u0131ya sahiptir.
\nKas telleri k\u0131sa boyludur. Birbirine ba\u011fland\u0131klar\u0131 yerlerde ara diskler bulunur.
\nB. \u00c7\u0130ZG\u0130L\u0130 KASLARIN \u00c7ALI\u015eMASI
\n \u00c7izgili kaslar\u0131n kas\u0131lmas\u0131, aktin ve miyozin iplik\u00e7iklerinin birbiri i\u00e7ine kaymas\u0131yla olu\u015fur (Kayan iplikler hipotezi). Bir \u00e7izgili kas demeti boyunca \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 az ve \u00e7ok k\u0131ran b\u00f6lgeler vard\u0131r.
\n Bunlardan a\u00e7\u0131k renkli olanlar aktin ipliklerinden olu\u015fmu\u015f olup, I band\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Koyu renkli olanlar miyozinden meydana gelir ve A band\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131r. I band\u0131n\u0131n ortas\u0131ndaki birle\u015fme noktalar\u0131na Z \u00e7izgisi denir. \u0130ki Z \u00e7izgisi aras\u0131nda bulunan b\u00f6lgeye sarkomer denir ve kas\u0131lman\u0131n birimi olarak kabul edilir. A band\u0131n\u0131n ortas\u0131ndaki a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnen b\u00f6lgeye ise H band\u0131 denir. Bantla\u015fmalar ve kas\u0131lma an\u0131ndaki durumlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekillerde g\u00f6sterilmi\u015ftir. <\/p>\n
Kas\u0131lma s\u0131ras\u0131nda A band\u0131n\u0131n boyu de\u011fi\u015fmezken, I band\u0131 k\u0131sal\u0131r ve H band\u0131 g\u00f6r\u00fcnmez olur. \u0130ki Z \u00e7izgisinin birbirine yakla\u015fmas\u0131yla kas\u0131n boyu k\u0131sal\u0131r. Gev\u015feme an\u0131nda ise kas eski \u00f6zelli\u011fine kavu\u015fur.<\/p>\n
1. Kas\u0131n Kas\u0131lma Evreleri
\n Bir kas\u0131n kas\u0131lmas\u0131 ve gev\u015femesi s\u00fcrecinde \u00fc\u00e7 evre ay\u0131rt edilir.
\na. Bekleme (Latent) Evresi : Uyar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ile kas\u0131lman\u0131n ba\u015flamas\u0131 aras\u0131nda ge\u00e7en s\u00fcredir. Yakla\u015f\u0131k 0,01 saniye s\u00fcrer.
\nb. Kas\u0131lma Evresi : Kas\u0131lman\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an ile gev\u015femenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 an aras\u0131ndaki s\u00fcredir.
\nc. Gev\u015feme Evresi : Kas\u0131n gev\u015feyerek eski halini almas\u0131d\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 0,05 saniye s\u00fcrer.<\/p>\n
2. Fizyolojik Tetanoz
\n Kasa arka arkaya uyar\u0131 verilirse, kas gev\u015femeye vakit bulamaz, kas\u0131l\u0131 bir vaziyette kal\u0131r. Bu duruma fizyolojik tetanoz denir.<\/p>\n
3. Kas\u0131lman\u0131n Kimyasal A\u00e7\u0131klanmas\u0131
\n Kaslar\u0131n kas\u0131labilmesi i\u00e7in gerekli enerji \u00f6ncelikle ATP\u2019den sa\u011flan\u0131r. Sonra s\u0131ras\u0131yla, kreatin fosfat, glikoz ve glikojen kullan\u0131l\u0131r.
\n Kaslarda kas\u0131lma an\u0131nda baz\u0131 maddelerin miktar\u0131 azal\u0131rken baz\u0131lar\u0131n\u0131n miktar\u0131nda artma meydana gelir. Bu maddeler a\u015fa\u011f\u0131daki tabloda verilmi\u015ftir.<\/p>\n
Kaslar\u0131n kas\u0131lmas\u0131 sinirler taraf\u0131ndan verilen emirler ile olur. Bu sinirlerin kastaki u\u00e7lar\u0131na \u201cmotor u\u00e7 pla\u011f\u0131\u201d denir.
\n Motor u\u00e7 pla\u011f\u0131na uyart\u0131 gelince sinir u\u00e7lar\u0131ndan asetil kolin sal\u0131n\u0131r. Bu madde kas\u0131n E. retikulumundan (= sarkoplazmik retikulum) Ca++ iyonlar\u0131n\u0131n aktin ve miyozin lifleri aras\u0131na sal\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Ca++ iyonlar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131nda ATP, ADP ile fosfata ayr\u0131l\u0131r ve kas\u0131lma i\u00e7in gerekli enerji sa\u011flanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
4. Kas\u0131lmada \u201cYa hep ya hi\u00e7\u201d Prensibi
\n Kas, e\u015fik de\u011feri alt\u0131ndaki uyar\u0131lara tepki g\u00f6stermez. E\u015fik de\u011ferindeki uyar\u0131ya ise b\u00fct\u00fcn \u015fiddetiyle tepki g\u00f6sterir. Uyar\u0131 \u015fiddeti daha da artsa bile kas\u0131n verdi\u011fi tepki \u015fiddeti de\u011fi\u015fmez. Buna \u201cya hep ya hi\u00e7\u201d prensibi denir.<\/p>\n
\u015eekil : Kaslar\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma Mekanizmas\u0131
\n5. Kas Tonusu
\n Kaslar, \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7erisinde bile az da olsa kas\u0131l\u0131 halde bulunurlar. Buna kas tonusu denir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130SKELET S\u0130STEMLER\u0130 Organizmalar\u0131n v\u00fccuduna desteklik yaparak kendilerine \u00f6zg\u00fc \u015fekillerinin olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan yap\u0131lara destekleyici yap\u0131lar denir. A. \u0130SKELET \u00c7E\u015e\u0130TLER\u0130 Hayvanlar\u0131n \u00e7o\u011funda, v\u00fccuda destek olan, koruyan ve kaslara ba\u011flanarak hareketi sa\u011flayan iskelet sistemi bulunur. Hayvanlarda g\u00f6r\u00fclen iskelet d\u0131\u015f ve i\u00e7 iskelet olmak \u00fczere iki tiptir. 1. D\u0131\u015f \u0130skelet D\u0131\u015f iskelet \u00f6zel h\u00fccreler taraf\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya salg\u0131lanan organik ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5770,5635,6021,6023,5771,6013,6020,6012,6022,6017,6019,6014,5768,2539,6015,2266,6016,5767,4452,6018],"class_list":["post-2378","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bas-iskeleti","tag-dis-iskelet","tag-duz-kaslar","tag-fizyolojik-tetanoz","tag-govde-iskeleti","tag-ic-iskelet","tag-iskelet-sisteminin-gorevleri","tag-iskelet-ve-kas-sistemleri","tag-kasin-kasilma-evreleri","tag-kemik-cesitleri","tag-kemik-olusumu","tag-kemiklerin-yapisi","tag-kisa-kemikler","tag-mineraller","tag-osteosit","tag-sodyum","tag-sungerimsi-kemik-dokusu","tag-uzun-kemikler","tag-vitaminler","tag-yassi-kemikler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2378"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2378\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}