B\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME VE GEL\u0130\u015eME
\nBitkilerde d\u00f6llenmeyi sa\u011flayan ger\u00e7ek gametler mayoz b\u00f6l\u00fcnmeyle de\u011fil, mayozu izleyen mitoz b\u00f6l\u00fcnmeli haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemiyle meydana getirilir. Bu haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemine monoploit geli\u015fme evresi denir.<\/p>\n
A. \u00c7\u0130\u00c7EKS\u0130Z B\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME
\n \u00c7i\u00e7eksiz bitkilerin hemen hepsi spor meydana getirir. Sporlar \u00e7imlenerek haploid bitkicikleri (gametofitleri) olu\u015ftururlar. \u00dcremelerinde e\u015feysiz ve e\u015feyli \u00fcremenin birbirini takip etmesi yani d\u00f6l alma\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nSu yosunlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funda zigot mayoz ge\u00e7irerek sporlar olu\u015fur ve haploid evre hakimdir.
\nKara yosunlar\u0131nda d\u00f6llenme sonucu olu\u015fan zigottan mitoz b\u00f6l\u00fcnmelerle meydana gelen sporofit bitki gametofit bitki \u00fczerinde geli\u015fir ve mayozla sporlar olu\u015fturur. Sporlar mitozla \u00e7imlenerek gametofit bitkiyi meydana getirir. Haploid evre hakimdir.
\nE\u011frelti otlar\u0131nda d\u00f6llenmeyle olu\u015fan zigot mitoz b\u00f6l\u00fcnmelerle sporofit bitkiyi olu\u015fturur. Sporofit fotosentez yapabilir, \u00fczerindeki spor keselerinden mayoz b\u00f6l\u00fcnmeyle olu\u015fan sporlar \u00e7imlenerek gametofiti olu\u015fturur. Diploid evre hakimdir.<\/p>\n
B. \u00c7\u0130\u00c7EKL\u0130 B\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME
\n1. \u00c7i\u00e7e\u011fin Yap\u0131s\u0131
\n \u00c7i\u00e7ekli bitkide, e\u015feyli \u00fcremeyi sa\u011flayacak organlar\u0131n meydana geldi\u011fi yer \u00e7i\u00e7ektir. <\/p>\n
2. Embriyo Kesesi ve Yumurtan\u0131n Olu\u015fumu
\n Di\u015fi organ\u0131n yumurtal\u0131\u011f\u0131nda (ovaryum) bir veya bir ka\u00e7 tane tohum tasla\u011f\u0131 bulunur.
\n Her tohum tasla\u011f\u0131 i\u00e7erisinde 2n kromozomlu megaspor (makrospor) ana h\u00fccresi vard\u0131r. Bu h\u00fccre mayoz ve mitoz b\u00f6l\u00fcnmeler ge\u00e7irerek, yumurtan\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu 8 \u00e7ekirdekli embriyo kesesini olu\u015fturur.<\/p>\n
\u015eekil : Erselik Bir \u00c7i\u00e7e\u011fin Yap\u0131s\u0131<\/p>\n
3. \u00c7i\u00e7ek Tozu (Polen) Olu\u015fumu
\n Erkek organ\u0131n anter (ba\u015fc\u0131k) k\u0131sm\u0131ndaki polen keseleri i\u00e7erisinde 2n kromozomlu polen ana h\u00fccreleri (mikrospor ana h\u00fccresi) bulunur. Polen ana h\u00fccresi mayoz b\u00f6l\u00fcnmeye u\u011frayarak 4 tane n kromozomlu mikrospor h\u00fccresini olu\u015fturur. Her mikrospor bir defa mitoz ge\u00e7irerek iki \u00e7ekirdekli hale gelir. Olu\u015fan bu yap\u0131lara polen denir. Polendeki \u00e7ekirdeklerden biri mitoz ge\u00e7irerek iki adet sperm olu\u015fur. Di\u011fer \u00e7ekirdek ise, tozla\u015fma sonras\u0131nda polen t\u00fcp\u00fcn\u00fc olu\u015fturur.<\/p>\n
4. Tozla\u015fma ve D\u00f6llenme
\n \u00c7i\u00e7ek tozlar\u0131n\u0131n (polenlerin), haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 yer olan erkek organ ba\u015fc\u0131\u011f\u0131ndan di\u015fi organ tepeci\u011fine; ya\u011fmur, r\u00fczg\u00e2r, b\u00f6cekler, di\u011fer baz\u0131 hayvanlar ve su arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ta\u015f\u0131nmas\u0131na tozla\u015fma denir.<\/p>\n
5. D\u00f6llenme Sonucu olu\u015fan Yap\u0131lar
\n Polen t\u00fcp\u00fcyle ta\u015f\u0131nan sperm \u00e7ekirdeklerinden birisi yumurta h\u00fccresiyle d\u00f6llenerek zigot\u2019u olu\u015fturur. Zigot mitoz b\u00f6l\u00fcnmelerle geli\u015ferek embriyoyu (2n) meydana getirir.<\/p>\n
Polen t\u00fcp\u00fcyle ta\u015f\u0131nan di\u011fer sperm h\u00fccresi embriyo kesesinin ortas\u0131ndaki diploid polar h\u00fccre (ba\u015flang\u0131\u00e7ta iki haploid polar \u00e7ekirdek halindeyken sonradan birle\u015fmi\u015flerdir) ile d\u00f6llenerek triploid h\u00fccreyi (3n) meydana getirirler. Triploid h\u00fccre mitozla geli\u015ferek endospermi (besin dokusunu) olu\u015fturur. <\/p>\n
6. Tohum ve Meyve Olu\u015fumu
\n D\u00f6llenmelerden sonra embriyo kesesinin d\u0131\u015f k\u0131sm\u0131ndaki tohum tasla\u011f\u0131 \u00f6rt\u00fcs\u00fc geli\u015ferek tohum kabu\u011fu ve zar\u0131n\u0131 (testa) olu\u015fturur.
\n Meyve, tohum geli\u015fimini tamamlam\u0131\u015f yumurtal\u0131ktan ve di\u015fi organ\u0131n \u00e7eperinden meydana gelir. Meyveler, tohumlar\u0131yla beraber yenilerek veya \u00e7e\u015fitli yollarla ta\u015f\u0131narak, tohumlar\u0131n geni\u015f alanlara da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Her meyvede yumurtal\u0131ktaki tohum tasla\u011f\u0131 say\u0131s\u0131 kadar tohum bulunur.<\/p>\n
C. \u00c7\u0130MLENME ve GEL\u0130\u015eME
\n Geli\u015fme d\u00f6llenmeden hemen sonra ana bitkiye ba\u011fl\u0131yken ba\u015flar. Zigotun b\u00f6l\u00fcnmeleriyle ilk yapraklar, \u00e7enekler, embriyonik k\u00f6k ve embriyonik g\u00f6vde meydana gelir.<\/p>\n
Embriyo \u00e7imleninceye kadar tohumun i\u00e7inde bu \u015fekilde kal\u0131r. Beslenmesi ise tohum i\u00e7inde endosperm taraf\u0131ndan olur. Ayr\u0131ca y\u00fcksek yap\u0131l\u0131 bitki embriyolar\u0131nda \u00e7enekler vard\u0131r.
\n Gen\u00e7 bitkinin fotosentezle kendine yeterli besin \u00fcretmesine kadar bitki tasla\u011f\u0131n\u0131 besler. Tohum uygun ko\u015fullarda \u00e7imlenir. Bunlar uygun bir nemlilik (su), s\u0131cakl\u0131k ve oksijendir. <\/p>\n
B\u00f6yle uygun bir ortamda, tohum ilk olarak su emerek \u015fi\u015fer. Bu sayede enzimler daha aktif hale ge\u00e7er. Ni\u015fasta gibi depo besinler y\u0131k\u0131l\u0131r. H\u00fccresel solunum ve pe\u015finden mitoz b\u00f6l\u00fcnme h\u0131zlan\u0131r.
\n B\u00f6l\u00fcnmelerin h\u0131zlanmas\u0131yla ilk k\u00f6k olu\u015fur. Sonra s\u0131ras\u0131yla ilk yapraklar ve g\u00f6vde geli\u015fmeye ba\u015flar. Ortam \u0131\u015f\u0131kl\u0131ysa klorofil sentezi yap\u0131l\u0131r ve fotosentez ba\u015flar. Belirli bir s\u00fcre geli\u015fen bitkide, en son olarak \u00e7i\u00e7ek olu\u015fumu sa\u011flan\u0131r.
\n Bitkide geli\u015fme ve b\u00fcy\u00fcme hayat boyu devam eder. D\u00f6k\u00fclen yapraklar\u0131n yerine yenileri olu\u015fur. Meristem dokular hayat boyu korundu\u011fu i\u00e7in, g\u00f6vde ve dallar\u0131n uzamas\u0131 s\u0131n\u0131rs\u0131zd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME VE GEL\u0130\u015eME Bitkilerde d\u00f6llenmeyi sa\u011flayan ger\u00e7ek gametler mayoz b\u00f6l\u00fcnmeyle de\u011fil, mayozu izleyen mitoz b\u00f6l\u00fcnmeli haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemiyle meydana getirilir. Bu haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemine monoploit geli\u015fme evresi denir. A. \u00c7\u0130\u00c7EKS\u0130Z B\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME \u00c7i\u00e7eksiz bitkilerin hemen hepsi spor meydana getirir. Sporlar \u00e7imlenerek haploid bitkicikleri (gametofitleri) olu\u015ftururlar. \u00dcremelerinde e\u015feysiz ve e\u015feyli \u00fcremenin birbirini takip etmesi yani d\u00f6l alma\u015f\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[],"class_list":["post-2384","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2384"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2384\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2384"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2384"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2384"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}