A. KAN KARAKTERLER\u0130
\n1. ABO Karakteri
\n <\/B>A geni, B geni, O geni olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ayr\u0131 alel genle kal\u0131t\u0131l\u0131r. A ve B genleri O genine bask\u0131n, kendi aralar\u0131nda ise e\u015fbask\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
Kan grubu, kan al\u0131\u015f veri\u015finde \u00e7ok etkilidir. Bireylerin kan grubunu belirleyen, alyuvarlar\u0131nda bulunan antijenler (agl\u00fctinojen)’dir. Kan plazmas\u0131nda (serum) ise antijenlere kar\u015f\u0131 olu\u015fturulmu\u015f antikorlar (agl\u00fctinin) bulunur.<\/p>\n
\u2022 Kan Al\u0131\u015f – Veri\u015fi Her grubun kendi grubuyla yapt\u0131\u011f\u0131 al\u0131\u015f-veri\u015fler idealdir. Yandaki \u015fekilde g\u00f6sterilen noktal\u0131 oklar ise, yar\u0131 \u00e7\u00f6kelmeli kan nakilleridir. Ancak acil durumlarda uygulanabilir.<\/p>\n
\u2022 Aglutinasyon (\u00c7\u00f6kelme)
\n Uygun olmayan kan nakillerinde kan serumunda bulunan antikorlar alyuvarlar\u0131 birbirine yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131p ba\u011flayarak \u00e7\u00f6kelmelerini sa\u011flarlar. Buna agl\u00fctinasyon denir.
\n A antijeni + a antikoru = \u00c7\u00f6kelme
\n Al\u0131c\u0131n\u0131n antikor \u00fcreticisi oldu\u011fu durumlar kan nakli i\u00e7in uygun de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tam \u00e7\u00f6kelme olur.<\/p>\n
2. Rh Karakteri
\n Bu karakter kan grubunun pozitif ( + ) veya negatifli\u011fini (\u2013) belirler. Pozitiflik geni negatiflik genine bask\u0131nd\u0131r.<\/p>\n
\u2022 Rh Uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 (Eritroblastosis fetalis)
\n Anne Rh\u2013 ve baba Rh+ oldu\u011fu zaman, ikinci ve sonraki Rh+ \u00e7ocuklarda g\u00f6r\u00fclebilir. B\u00f6yle \u00e7ocuklar geli\u015fmenin erken evresinde d\u00fc\u015f\u00fck olarak at\u0131labilir veya geli\u015fmesini tamamlayarak do\u011farlar.
\n \u0130lk gebelikte \u00e7ocuk Rh+ bile olsa annenin kan\u0131 \u00e7ocu\u011fun kan\u0131n\u0131 tan\u0131maz. Do\u011fum esnas\u0131ndaki yaralanmalarla tan\u0131m\u0131\u015f olur ve annenin kan\u0131 \u00e7ocu\u011fun Rh proteinine kar\u015f\u0131 Rh antikorunu olu\u015fturur.
\n Sonraki gebeliklerde bu antikorlar plasentadan ge\u00e7erse \u00e7ocu\u011fun kan\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6keltir ve tahrip edebilir.<\/p>\n
B. DE\u011e\u0130\u015e\u0130K KALITIM B\u0130\u00c7\u0130MLER\u0130
\n1. \u00c7ok Alellik
\n De\u011fi\u015fik canl\u0131 t\u00fcrlerinin baz\u0131 karakterlerinde alel gen \u00e7e\u015fidi ikiden fazlad\u0131r. Buna \u00e7ok alellik denir. Ancak, bu durumda da bir birey iki adet alel gen bulundurabilir.
\n Bu durumda bireylerin genotip \u00e7e\u015fidi form\u00fcl\u00fcyle bulunabilir.
\n Bireylerin fenotip \u00e7e\u015fidinin ne kadar olaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda kesin bir \u015fey s\u00f6ylenemez. \u00c7ok alelli\u011fe en iyi \u00f6rnekler, insan kan grubu ve tav\u015fanlarda post rengidir.<\/p>\n
2. E\u015f Bask\u0131nl\u0131k (Ekivalentlik)
\n Bir karakteri belirleyen iki farkl\u0131 gen birbirlerine bask\u0131nl\u0131k sa\u011flayamazlarsa veya e\u015fit de\u011ferde bask\u0131nl\u0131k olu\u015ftururlarsa, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f (fenotip) iki genin de etkisiyle ortaya \u00e7\u0131kar. <\/p>\n
B\u00f6ylece heterozigot bireyler \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir fenotipi g\u00f6stermi\u015f olurlar. B\u00f6yle karekterlerde genotip \u00e7e\u015fidi de\u011fi\u015fmez. Fenotip \u00e7e\u015fidi (3) genotip \u00e7e\u015fidine e\u015fit (3) olur.<\/p>\n
3. \u00c7ok Genli Kal\u0131t\u0131m
\n \u0130nsanlara ait, boy uzunlu\u011fu, v\u00fccut irili\u011fi, zekilik, deri rengi; hayvanlarda s\u00fct verimi, yumurta verimi, meyvelerde b\u00fcy\u00fckl\u00fck, tavuklarda ibik \u015fekli gibi bir\u00e7ok karakter bir\u2019den fazla alel gen \u00e7ifti ile aktar\u0131l\u0131r. \u0130nsanda deri rengi 2 ayr\u0131 gen \u00e7iftiyle kal\u0131t\u0131l\u0131r.
\n Tam bir zenci AABB genotipindedir. Tam bir beyaz ise aabb\u2019dir. Her ikisi \u00e7aprazland\u0131\u011f\u0131nda AaBb genotipli F1 melez olacakt\u0131r. F2 de ise tam siyah zenciden beyaza do\u011fru geni\u015f bir a\u00e7\u0131l\u0131ma rastlan\u0131r.<\/p>\n
4. Ayr\u0131lmama Olay\u0131
\n Mayoz b\u00f6l\u00fcnme ile gametler meydana gelirken, b\u00f6l\u00fcnmenin I. anafaz safhas\u0131nda homolog kromozomlar, II. anafaz da ise karde\u015f kromatidler birbirlerinden ayr\u0131lamayarak ayn\u0131 h\u00fccreye gidebilirler.
\n Sonu\u00e7ta kromozom say\u0131s\u0131 bir fazla ve bir eksik gametler meydana gelir. Bu anormal gametlerin normal gametlerle d\u00f6llenmesiyle ise (2n + 1) ve (2n – 1) kromozomlu bireyler meydana gelir.<\/p>\n
5. Kontrol \u00c7aprazlamas\u0131
\n Bask\u0131n fenotipteki bir bireyin, heterozigot mu, yoksa homozigot mu oldu\u011funu anlamak i\u00e7in yap\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7in, bask\u0131n birey, fenotipine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda genotipi tahmin edilebilen bireyle (genellikle \u00e7ekinikle) \u00e7aprazlan\u0131r. Olu\u015fan b\u00fct\u00fcn bireyler bask\u0131n ise, incelenen canl\u0131 homozigottur. Ancak \u00e7ekinik bireyler de olu\u015fursa incelenen canl\u0131 heterozigottur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A. KAN KARAKTERLER\u0130 1. ABO Karakteri A geni, B geni, O geni olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 ayr\u0131 alel genle kal\u0131t\u0131l\u0131r. A ve B genleri O genine bask\u0131n, kendi aralar\u0131nda ise e\u015fbask\u0131nd\u0131r. Kan grubu, kan al\u0131\u015f veri\u015finde \u00e7ok etkilidir. Bireylerin kan grubunu belirleyen, alyuvarlar\u0131nda bulunan antijenler (agl\u00fctinojen)’dir. Kan plazmas\u0131nda (serum) ise antijenlere kar\u015f\u0131 olu\u015fturulmu\u015f antikorlar (agl\u00fctinin) bulunur. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6050,6051,2660,6054,6055,6049,2470,6052,6053],"class_list":["post-2388","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-abo-karakteri","tag-aglutinojen","tag-antikor","tag-eritroblastosis-fetalis","tag-heterozigot","tag-kan-gruplari-ve-degisik-kalitim-bicimleri","tag-kromozom","tag-rh-karakteri","tag-rh-uyusmazligi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2388","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2388"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2388\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2388"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2388"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2388"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}