H\u00fccre Teorisi
\n H\u00fccre teorisi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve s\u00fcrekli olarak geli\u015fen ara\u00e7larla elde edilen ger\u00e7eklerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirini etkilemesi sonucunda geli\u015fmi\u015ftir.H\u00fccre teorisi , basit g\u00f6zlem ve kavramlardan , daha kesin ve daha geli\u015fmi\u015f kavramlara do\u011fru ilerlemi\u015ftir.
\n H\u00fccrenin varl\u0131\u011f\u0131 , mikroskobun bulunmas\u0131 ile tan\u0131mlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiliz Robert HOOK ( 1665 ), ilk kez kendi yapt\u0131\u011f\u0131 ilkel mikroskopla h\u00fccreyi tan\u0131mlad\u0131. \u015ei\u015fe mantar\u0131ndan elde etti\u011fi ince kesitlerde CELLULA = H\u00dcCRE ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi dikd\u00f6rtgen bi\u00e7iminde bo\u015fluklar g\u00f6rd\u00fc. Onun koydu\u011fu h\u00fccre ad\u0131 bug\u00fcne kadar de\u011fi\u015fmeden kald\u0131.
\n Hollandal\u0131 A.. V. LEEUWENHOEK amat\u00f6r bir mikroskop yap\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131 . 50 \u2013 270 kez b\u00fcy\u00fcten mikroskobu ile bir h\u00fccreli hayvanlar\u0131 , bakterileri , kaslardaki enine \u00e7izgile\u015fmeleri ve l\u00f6kositleri g\u00f6rerek tan\u0131mlad\u0131. Leeuwenhoek\u2019 un \u00f6l\u00fcm\u00fc ile mikroskopla incelemeler yava\u015flad\u0131.
\n XVIII . y.y ortalar\u0131nda Alman K. F. Wolff \u00e7e\u015fitli hayvan embriyolar\u0131n\u0131 inceledi . Wolff , \u00f6zelle\u015fmi\u015f yeni h\u00fccrelerin olu\u015fmas\u0131 ve bunlar\u0131n yeni organlar haline gelmesiyle embriyonun kendine \u00f6zg\u00fc \u015fekil almak \u00fczere b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcne inand\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle h\u00fccreler yaln\u0131zca say\u0131ca artmakla kalm\u0131yor ,ayn\u0131 zamanda kompleks bir organizman\u0131n farkl\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 meydana getiriyorlard\u0131.
\n XIX. yy da ya\u015fayan iki Alman biyologu Theodar SCHWANN (1810-1882 ) ve Matthias SCHLE\u0130DEN ( 1804-1881 ) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile h\u00fccre teorisinin ortaya at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.Schleiden \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda \u00e7ekirde\u011fin h\u00fccrenin geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 hipotezini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Schwann da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile onu desteklemi\u015ftir.Sonu\u00e7ta ortaya \u015fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc s\u00fcrd\u00fcler; Bir h\u00fccreli organizmalardan insana kadar t\u00fcm canl\u0131lar h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015ftur ve h\u00fccreler ba\u011f\u0131ms\u0131z olduklar\u0131 halde birlikte i\u015f g\u00f6r\u00fcrler.Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe de H\u00dcCRE TEOR\u0130S\u0130 ad\u0131 verilir.Daha sonra bu teoriye h\u00fccreler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011fal\u0131rlar ifadesi eklenmi\u015ftir.
\n Buna g\u00f6re h\u00fccre teorisinin temel ilkeleri \u015funlard\u0131r:
\n 1- B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015flard\u0131r: Baz\u0131 canl\u0131lar bir h\u00fccreden olu\u015ftu\u011fu halde baz\u0131 canl\u0131lar \u00e7ok h\u00fccreden olu\u015fmu\u015flard\u0131r.
\n 2- H\u00fccreler ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket ettikleri halde beraberce i\u015f g\u00f6r\u00fcrler : \u00c7ok h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131n her bir h\u00fccresi; enerji \u00fcretme , enzim sentezleme, b\u00f6l\u00fcnme gibi temel canl\u0131l\u0131k olaylar\u0131n\u0131 kendi ba\u015f\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirir. Buna ba\u011f\u0131ms\u0131z hareket denir.Yap\u0131s\u0131 ve g\u00f6revi ayn\u0131 olan h\u00fccrelerin , ayn\u0131 i\u015fi beraberce yapmalar\u0131na birlikte hareket denir.
\n 3- H\u00fccreler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011fal\u0131rlar: Var olan h\u00fccrelerin \u00e7o\u011falmas\u0131yla yeni h\u00fccreler olu\u015fmaktad\u0131r.
\n 4- Her h\u00fccrede kal\u0131t\u0131m maddesi bulunur : \u0130ster bir h\u00fccreli canl\u0131larda olsun ister \u00e7ok h\u00fccreli canl\u0131larda t\u00fcm h\u00fccreler kal\u0131t\u0131m maddesini ta\u015f\u0131rlar.
\n H\u00fccrenin Evrimsel Geli\u015fimi:
\n Bundan yakla\u015f\u0131k 2-3 milyar y\u0131l \u00f6nce, bir gen- bir enzim \u015feklinde kendini e\u015fleyebilen ilk molek\u00fcl meydana gelmi\u015f ve bir zaman sonra bu molek\u00fcl lipit ve protenoid molek\u00fcllerinden olu\u015fmu\u015f bir koaservat keseci\u011finin i\u00e7ine girerek ilkin h\u00fccreyi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta oksijensiz ortamda ya\u015fayan bu h\u00fccre, \u00e7evredeki birikmi\u015f besin maddelerini kullan\u0131yordu ( heterotrof canl\u0131lar ). Bir s\u00fcre sonra besin azald\u0131 ve bu arada inorganik yoldan sentezlenmi\u015f porfirini b\u00fcnyesine alarak ( klorofil olu\u015fumu ) kademe kademe organik maddeleri sentezleyen canl\u0131lar ( ototrof canl\u0131lar ) ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.. Bu sentezlemenin yan \u00fcr\u00fcn\u00fc olan serbest oksijeni, metabolizmalar\u0131n\u0131n etkili bir maddesi olarak kullanan h\u00fccrelerden bir k\u0131sm\u0131, di\u011fer h\u00fccrelerin i\u00e7ine girerek onlarla ortak ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Bu arada h\u00fccre i\u00e7ine giren ortak h\u00fccre ( simbiyont h\u00fccre ) , bir \u00e7ok h\u00fccresel yap\u0131s\u0131n\u0131 yitirerek mitokondriye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yaln\u0131z, kendi ba\u015f\u0131na b\u00f6l\u00fcnme yetene\u011fini ve \u00f6zel DNA\u2019s\u0131n\u0131 bug\u00fcne kadar saklayabildi. Keza bu arada ilk olarak denizde burgu gibi d\u00f6nerek hareket eden baz\u0131 bakteriler bu h\u00fccrelerin \u00fczerine yap\u0131\u015farak onlara hareket olana\u011f\u0131 vermi\u015f ve bu arada onlar\u0131n yakalad\u0131\u011f\u0131 besin maddelerine de ortak olmu\u015ftur. Bir zaman sonra aralar\u0131ndaki ili\u015fki ortak ya\u015fama d\u00f6n\u00fc\u015ferek, yap\u0131\u015fan h\u00fccreler kam\u00e7\u0131 ve silleri olu\u015fturmu\u015ftur. Nitekim bu bakterilerin bug\u00fcn ya\u015fayanlar\u0131n\u0131n yap\u0131s\u0131 , kam\u00e7\u0131lar\u0131n ve sillerin yap\u0131s\u0131na benzemektedir.Lizozom, ribozom ve \u00e7ekirdek zar\u0131n\u0131n da simbiyotik ili\u015fkilerle ( ortakl\u0131k ili\u015fkileri ) d\u0131\u015far\u0131dan girdi\u011fine ili\u015fkin kan\u0131tlar vard\u0131r. Bk. \u015eekil 1
\n Sonu\u00e7 olarak modern h\u00fccre, bir\u00e7ok ilkin h\u00fccrenin ya da h\u00fccre benzeri varl\u0131\u011f\u0131n simbiyotik ili\u015fkiler i\u00e7inde bir araya gelmi\u015f karma\u015f\u0131k bir kombinasyonudur<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
H\u00fccre Teorisi H\u00fccre teorisi d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve s\u00fcrekli olarak geli\u015fen ara\u00e7larla elde edilen ger\u00e7eklerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 birbirini etkilemesi sonucunda geli\u015fmi\u015ftir.H\u00fccre teorisi , basit g\u00f6zlem ve kavramlardan , daha kesin ve daha geli\u015fmi\u015f kavramlara do\u011fru ilerlemi\u015ftir. H\u00fccrenin varl\u0131\u011f\u0131 , mikroskobun bulunmas\u0131 ile tan\u0131mlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ngiliz Robert HOOK ( 1665 ), ilk kez kendi yapt\u0131\u011f\u0131 ilkel mikroskopla h\u00fccreyi tan\u0131mlad\u0131. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6077,6079,5931,6078,2563,3350,6080],"class_list":["post-2402","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-canliligin-temel-birimi-hucre","tag-cok-hucreli-canlilar","tag-heterotrof","tag-hucre-teorisi","tag-klorofil","tag-mikroskop","tag-simbiyont-hucre"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2402"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2402\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}