Radyasyonun Bitkiler \u00dczerindeki Etkileri<\/p>\n
Radyasyon\u201d kelimesi asl\u0131nda \u00e7ok farkl\u0131 enerji seviyelerini kaps\u0131yor. Bunlar\u0131n i\u00e7ine iyonize edici olan ve olmayan t\u00fcm radyasyon formlar\u0131 giriyor. \u0130yonize edici formlar X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, \u03b1-\u03b2 ve \u03b4 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ile n\u00f6tronlar\u0131; iyonize edici \u00f6zellikte olmayan formlar ise mikro dalgalar\u0131, radyo dalgalar\u0131n\u0131 ve mor \u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 i\u00e7eriyor. T\u00fcm radyasyon formlar\u0131n\u0131n, bitkiler veya tohumlar \u00fczerinde \u00e7e\u015fitli etkileri mevcut.<\/p>\n
Bitkiler ve tohumlar, d\u00fcnya \u00fczerinde bulunan b\u00fct\u00fcn canl\u0131 formlar\u0131 gibi do\u011fal radyasyona s\u00fcrekli olarak maruz kal\u0131yor. Bu nedenle de d\u00fc\u015f\u00fck dozda radyasyonun belirgin bir olumsuz etkisinden s\u00f6z edemeyiz. Ancak radyasyonun dozu artt\u0131k\u00e7a, baz\u0131 yan etkiler g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n
Y\u00fcksek dozda iyonize edici radyasyon, tohum geli\u015fimini ve filizlenmeyi yava\u015flat\u0131c\u0131 bir etkiye sahip. Ayr\u0131ca bitkinin verimlili\u011fini azaltabiliyor ve \u00e7e\u015fitli kromozom mutasyonlar\u0131na neden olabiliyor. K\u00f6klerin meristem b\u00f6lgesinin radyasyona maruz kalmas\u0131 durumunda ise, yine b\u00fcy\u00fcmede gerileme g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunun nedeni, radyasyonun meristem h\u00fccrelerinin say\u0131s\u0131nda azalmaya ve dolayl\u0131 olarak da geli\u015fimin gecikmesine yol a\u00e7mas\u0131.<\/p>\n
Radyasyonun bitkiler \u00fczerindeki etkileri \u00fczerinde yap\u0131lm\u0131\u015f olan en kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma, 1950-60\u2019l\u0131 y\u0131llarda Brookhaven\u2019da, Arnold Sparrow y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f. Radyoaktif kobalt ile yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda, \u03b4 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n bitkilerde b\u00fcy\u00fcmeyi olumsuz etkiledi\u011fi ortaya koyulmu\u015f. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda ayr\u0131ca, bitkinin radyasyondan etkilenme seviyesinin i\u00e7erdi\u011fi DNA miktar\u0131 ile do\u011fru orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu da bulunmu\u015f. Oransal olarak daha fazla DNA miktar\u0131na sahip olan bitkilerin radyasyon tolerans\u0131n\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu, ayn\u0131 sene Sparrow taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015f.<\/p>\n
T\u00fcm canl\u0131larda oldu\u011fu gibi, bitkilerde de gen\u00e7 formlar daima radyasyona kar\u015f\u0131 daha hassas. Bu nedenle, bitkinin geli\u015fim evresine g\u00f6re radyasyon etkileri de art\u0131\u015f g\u00f6sterebiliyor. \u00d6rne\u011fin farkl\u0131la\u015fmas\u0131 tamamlanmam\u0131\u015f olan dokular, radyasyondan daha fazla etkileniyor.<\/p>\n
D\u00fcnya sa\u011fl\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir uygulamada ise, bitki \u00fczerindeki patojenleri \u00f6ld\u00fcrecek ancak bitkinin kendisine zarar vermeyecek dozda radyasyondan yararlan\u0131l\u0131yor. Bu sayede, bitki filizlerinin \u00e7i\u011f olarak t\u00fcketilmesinden kaynaklanan besin zehirlenmeleri indirgeniyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Radyasyonun Bitkiler \u00dczerindeki Etkileri Radyasyon\u201d kelimesi asl\u0131nda \u00e7ok farkl\u0131 enerji seviyelerini kaps\u0131yor. Bunlar\u0131n i\u00e7ine iyonize edici olan ve olmayan t\u00fcm radyasyon formlar\u0131 giriyor. \u0130yonize edici formlar X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, \u03b1-\u03b2 ve \u03b4 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 ile n\u00f6tronlar\u0131; iyonize edici \u00f6zellikte olmayan formlar ise mikro dalgalar\u0131, radyo dalgalar\u0131n\u0131 ve mor \u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 i\u00e7eriyor. T\u00fcm radyasyon formlar\u0131n\u0131n, bitkiler veya tohumlar …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2122,2778,6181],"class_list":["post-2450","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-kobalt","tag-radyasyon","tag-radyasyonun-bitkiler-uzerindeki-etkileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2450","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2450"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2450\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2450"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2450"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2450"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}