\u00c7ok \u00e7e\u015fitli ve birbirleriyle alakas\u0131z g\u00f6r\u00fcnen onlarca biyolojik olgu (hadise), asl\u0131nda epigenetik mekanizmalarca meydana gelmektedir. Epigenetik temelli bu olgular\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak asl\u0131nda hi\u00e7 kolay de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem bir \u00e7ok biyolojik olgunun molek\u00fcler temeli bilinmemektedir, hem de halen ke\u015ffedilmemi\u015f muhtelif epigenetik mekanizma mevcuttur.
\nBu olgular\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r:
\nX kromozomu inaktivasyonu
\nGenomik imprinting
\nParam\u00fctasyon
\nFloral simetri
\nFarelerde agouti lokusunun aktar\u0131lmas\u0131
\nPolycomb sessizle\u015ftirmesi
\nKonum-etki \u00e7e\u015fitlili\u011fi
\nDrosophila\u2019da Hox genlerinin modellenmesi
\nH\u00fccre farkl\u0131la\u015fmas\u0131
\nN\u00f6ronal geli\u015fim
\nEpigenetik Mekanizmlar\u0131n Kal\u0131t\u0131m\u0131
\nH\u00fccreye kimli\u011fini kazand\u0131ran, yani fenotipini ortaya \u00e7\u0131kartan epigenetik mekanizmalar\u0131n, mitoz s\u0131ras\u0131nda bir sonraki h\u00fccre soyuna nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131, maalesef halen bir merak konusudur. Ayn\u0131 \u015fekilde, bu bilginin, organizmalarda, sonraki nesillere nas\u0131l aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da pek anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r.
\nAncak, bu epigenetik i\u015faretlerin ya da bu epigenetik reg\u00fclasyonun d\u00f6lden d\u00f6le aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair say\u0131s\u0131z kan\u0131t mevcuttur:
\nEri\u015fkin sirke sineklerinin (Drosophila melanogaster L.) olu\u015fumundan sorumlu embriyonik h\u00fccreler, ortamlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131klar\u0131nda, b\u00f6l\u00fcnmeye devam ederler. Geli\u015fmekte olan embriyoya geri konduklar\u0131nda da, bacak veya kanat gibi, ili\u015fkili olduklar\u0131 yap\u0131y\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131rlar. H\u00fccreler sadece kendi kimliklerini hat\u0131rlamakla yetinmemekte, ayn\u0131 zamanda bu bilgiyi h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesinde di\u011fer h\u00fccrelere de aktarmaktad\u0131rlar.
\nGeni\u015f \u00e7apl\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma, annenin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, bebe\u011fin DNA\u2019s\u0131n\u0131 etkileyebildi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu etkinin potansiyel mekanizmas\u0131; anne s\u00fct\u00fc ile beslenen farelerin, gl\u00fckokortikoid resept\u00f6r kodlayan geninin DNA metilasyonundaki de\u011fi\u015fimi ile a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Embriyonik farelerin, antiandrojenik bir bile\u015fik olan vinklozin\u2019e maruz kalmalar\u0131; spermatogenesisin azalmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Ve de, bu fizyolojik etki, sonraki bir \u00e7ok nesilde de g\u00f6zlenmi\u015ftir.
\nBitkilerle yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fma a\u015fa\u011f\u0131daki sonu\u00e7lar\u0131 ortaya koymu\u015ftur:
\nStrese maruz kalan bitkiler, gen ifadelerini de\u011fi\u015ftirerek, de\u011fi\u015fen ortama adaptasyon sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131r. Bunun i\u00e7in gerekirse genomlar\u0131n\u0131 destabilize bile etmi\u015flerdir. B\u00f6ylelikle yeni bir fenotip ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015flard\u0131r.
\nYeni fenotipe sahip bitkiler, stres ortam\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131na ra\u011fmen, d\u00f6rt jenerasyon boyunca bu adaptasyonu korumu\u015flard\u0131r. Yani stresten ortaya \u00e7\u0131kan adaptif fenotipik de\u011fi\u015fiklikler 4 sonraki nesile kadar aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nStrese maruz kalman\u0131n haf\u0131zas\u0131 mevcuttur ve de bu haf\u0131za d\u00f6lden d\u00f6le aktar\u0131labilmektedir.
\nD\u00f6llenmeden hemen sonra, erken embriyonun genomu b\u00fcy\u00fck \u00e7apta ve muazzam bir demetilasyon s\u00fcrecine girer. Bu \u2018silinme\u2019den kurtulan spesifik b\u00f6lgeler d\u0131\u015f\u0131nda, implantasyon \u00f6ncesi embriyonun genomu tamamen hipometiledir (az metillenmi\u015f). Bu da embriyonun pluripotensisiyle mant\u0131ken ba\u011fda\u015f\u0131r. \u0130mplantasyon sonras\u0131, DNA yeniden metillenmeye ba\u015flar.
\nMitoz s\u0131ras\u0131nda da benzeri bir durum ya\u015fan\u0131r ve genom demetile olur.
\nGenomun demetilasyona u\u011framas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, nas\u0131l tekrar ayn\u0131 b\u00f6lgelerin metilasyona u\u011frad\u0131klar\u0131, yani epigenetik bilginin nas\u0131l korunup aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan muhtelif modeller mevcuttur.
\nEpigenetik mekanizmalar\u0131n bilgisinin, genellikle, mitoz veya mayoz s\u0131ras\u0131nda, \u2018silinmeyen\u2019 kromatin modifikasyonlar\u0131 ve de baz\u0131 siRNA\u2019larla aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n
Epigenetik Etkile\u015fimler
\nBilinen b\u00fct\u00fcn epigenetik mekanizmalar, kendi aralar\u0131nda m\u00fckemmel bir \u015fekilde etkile\u015fim i\u00e7indedirler.
\nHemen hemen b\u00fct\u00fcn mekanizmalar birbirlerini iki-y\u00f6nl\u00fc olarak etkilemektedirler ve de kontrol etmektedir.
\nAna mekanizmalar kromatin seviyesinde ger\u00e7ekle\u015fen mekanizmalard\u0131r. (\u00c7ok k\u0131sa s\u00fcre \u00f6ncesine kadar ana mekanizman\u0131n DNA metilasyonu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu.)
\nEpigenetik \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/p>\n
Farkl\u0131 DNA metilasyonuna sahip klon agouti fareleri<\/p>\n
Epigenetik bilimi bug\u00fcn; ontoloji, embriyoloji, sa\u011fl\u0131k bilimi, metabolizma, kompleks hastal\u0131klar, biyopsikoloji vb. ile ilgilenen bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan, bu konularla i\u00e7i\u00e7e \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.
\nEn b\u00fcy\u00fck \u00e7al\u0131\u015fmalar;
\nAgouti fareleriyle,
\n\u0130nsanda tek yumurta ikizleriyle,
\nSirke sine\u011fiyle (Drosophila melanogaster L.),
\n\u0130nsanda l\u00f6semi hastalar\u0131yla deneysel olarak,
\nN\u00f6ronal geli\u015fim incelemeleriyle,
\nEmbriyolojik geli\u015fimlerle ve
\nBitkilerle yap\u0131lmaktad\u0131r.
\nL\u00f6seminin bir t\u00fcr\u00fc olarak bilinen ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir ilik kanseri olan MDS (MiyeloDisplastik Sendrom) hastalar\u0131yla 2006 ve 2007\u2019de yap\u0131lan deneysel epigenetik tedavi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda hastalar\u0131n %50\u2019si tamamen iyile\u015fmi\u015f, hi\u00e7 bir yan etki g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. 2008 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda FDA taraf\u0131ndan kabul edilen desitabin adl\u0131 epigenetik etkili kimyasal, Amerika’da ve Avrupa’da “dacogen” ticari ismiyle piyasaya s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye’de ise halen Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n iznini beklemektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ok \u00e7e\u015fitli ve birbirleriyle alakas\u0131z g\u00f6r\u00fcnen onlarca biyolojik olgu (hadise), asl\u0131nda epigenetik mekanizmalarca meydana gelmektedir. Epigenetik temelli bu olgular\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak asl\u0131nda hi\u00e7 kolay de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hem bir \u00e7ok biyolojik olgunun molek\u00fcler temeli bilinmemektedir, hem de halen ke\u015ffedilmemi\u015f muhtelif epigenetik mekanizma mevcuttur. Bu olgular\u0131n ba\u015fl\u0131calar\u0131 \u015funlard\u0131r: X kromozomu inaktivasyonu Genomik imprinting Param\u00fctasyon Floral simetri Farelerde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6250,6262,6260,6261,2608,2568,5870],"class_list":["post-2494","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-drosophila-melanogaster","tag-embriyoloji","tag-epigenetik-olgular","tag-implantasyon","tag-losemi","tag-mitoz","tag-x-kromozomu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2494","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2494"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2494\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}