1953 y\u0131l\u0131nda Watson ve Crick DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u00e7ok \u00f6zg\u00fcl \u00f6zelliklere sahip \u00e7ift zincirli ve sarmal yap\u0131 modelini ortaya koymu\u015flard\u0131r. Genetik olaylar\u0131n h\u00fccrede mikro d\u00fczeydeki temeli, genetik materyal g\u00f6revini y\u00fcklenen n\u00fckleik asitlerin yap\u0131 ve \u00f6zelliklerine dayan\u0131r. N\u00fckleik asitlerin iki t\u00fcr\u00fc olan DNA ve RNA ayn\u0131 primer \u00f6zelliklere sahiptir. Bu molek\u00fcllerin yap\u0131 ta\u015f\u0131 ise n\u00fckleotiddir ve temelde d\u00f6rt kimyasal \u00fcnitenin (k\u0131saca A, T, C, G) genel bir s\u0131ra takip etmeyecek bir bi\u00e7imde ard\u0131 ard\u0131na dizilmesinden genler olu\u015fmu\u015ftur.Do\u011fada milyonlarca t\u00fcr\u00fcn farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131, insanda karakterlerin \u00e7e\u015fitlili\u011fi bu 4 \u00e7e\u015fit n\u00fckleotidin farkl\u0131 kombinasyonlarda dizilimi genetik \u015fifre ile ger\u00e7ekle\u015fir. DNA \u00fczerindeki genler gerekli emri ancak bir arac\u0131 molek\u00fcl arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla protein sentezleme d\u00fczene\u011fine (ribozom) iletir. Bu arac\u0131 molek\u00fclde RNA\u2019d\u0131r. RNA molek\u00fclleri DNA n\u0131n anlat\u0131m yapmas\u0131 sonucu olu\u015fur.\u0130\u015fte her \u015fey DNA molek\u00fcl\u00fcm\u00fcz\u00fcn ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 o gizemli mesajda sakl\u0131. Bug\u00fcn art\u0131k insan genomu diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve 23 kromozoma yay\u0131lm\u0131\u015f olan bu yaz\u0131, yani biyolojik al\u0131nyaz\u0131m\u0131z yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 milyar harften olu\u015fuyor.Genom, gen olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z genetik bilgi \u00f6beklerinden olu\u015fur ve insan genomdaki genlerin tahmini say\u0131s\u0131 80 bin dolay\u0131ndad\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle, insan\u0131n do\u011fumundan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar b\u00fct\u00fcn evreleri, \u00fc\u00e7 milyar harften ve yakla\u015f\u0131k 80 bin genden olu\u015fan devasa bir genetik bilgisayar program\u0131nda sakl\u0131d\u0131r. Genetik bilgisayar benzetmesinden yola \u00e7\u0131karak, genlerimizin her birini ayr\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m program\u0131 (\u00e7izim, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme ya da ses yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 vb.) olarak ele alabiliriz. Bu yaz\u0131l\u0131mlar kullan\u0131mlar\u0131 zamana ve mek\u00e2na g\u00f6re de\u011fi\u015fen ve ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda devreye sokulan bilgilerdir. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n 200 milyon y\u0131ll\u0131k tarihinin resmini olu\u015fturan s\u00fcrekli g\u00f6\u00e7ler, sava\u015flar, yok olmalar ve yeniden t\u00fcremelerle harmanlanan bu akrabal\u0131\u011f\u0131n tortusu h\u00e2l\u00e2 genlerimizde sakl\u0131 duruyor. Bir k\u0131sm\u0131 bizim bilincimizde parazit yarat\u0131rken bir k\u0131sm\u0131 da \u00fczerine in\u015fa edilebilecek temeller olu\u015fturmakta gen havuzumuzda.\u0130nsan h\u00fccrelerinde DNA molek\u00fcl\u00fc, hi\u00e7bir zaman \u00e7\u0131plak de\u011fildir. Daima proteinlerle birle\u015fmi\u015ftir ve bu proteinler (histon proteinler), \u00e7ift zincirli DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn devaml\u0131 unsurlar\u0131d\u0131r.Uzun y\u0131llar bu proteinlerin, sadece, \u00e7ok uzun boylardaki DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn (\u0130nsanda bu 2 metredir), mikron boyutundaki h\u00fccre i\u00e7ine paketlenmesi g\u00f6revini \u00fcstlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu paketlenmi\u015f yap\u0131ya kromozom ad\u0131 verilmi\u015ftir. Daha sonralar\u0131 ise; bu proteinlerin DNA bilgisinin d\u00fczenlenmesinde fonksiyonel olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Kromozomlarda, DNA ile birle\u015fmi\u015f proteinlerin, DNA\u2019n\u0131n RNA kal\u0131plar\u0131 olarak i\u015flev yapma yetene\u011fini bask\u0131lad\u0131klar\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Genin aktif veya inaktif olmas\u0131n\u0131 yani, belirli nukleotidlerin (\u00f6zellikle adenin ve timin n\u00fckleotidleri) \u00fczerine yerle\u015fen molek\u00fcllerin proteinler oldu\u011fu a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r. Bu proteinler genleri \u00f6rterek o genin anlat\u0131m yapmas\u0131n\u0131 engellemekte ve dolay\u0131s\u0131 ile o birimde genin \u00fcr\u00fcn\u00fc olan \u00f6zellik a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kamamaktad\u0131r. Bir insandaki karaci\u011fer h\u00fccresi ile beyin h\u00fccresinin genomu ayn\u0131d\u0131r. Geli\u015fim s\u00fcrecinin ba\u015f\u0131nda TEK h\u00fccre\u2019nin (zigot) \u00e7o\u011falarak farkl\u0131 programlar alt\u0131nda farkl\u0131 i\u015flevleri \u00fcstlenmesi; proteinlerin genomlarda farkl\u0131 i\u015flevleri ortaya \u00e7\u0131kartacak genleri “a\u00e7ma-kapama” i\u015flemi ile h\u00fccrelerdeki dokusal \u00f6zelle\u015fmeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri neticesidir.Ancak, insan genomu seri halde \u00fcretilmi\u015f programlar de\u011fildir ve her birimizin genleri aras\u0131nda ufak-tefek de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6r\u00fclmektedir. Karde\u015fler aras\u0131nda bile g\u00f6zlemlenebilen bi\u00e7im ve davran\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n alt\u0131nda bu ufak-tefek de\u011fi\u015fiklikler yatmaktad\u0131r. Bu de\u011fi\u015fikliklerde, mutasyonlarla ve anneden ve babadan gelen homolog kromozomlar\u0131n kollar\u0131 aras\u0131nda meydana gelen par\u00e7a de\u011fi\u015fimleri ile (crossing-over) olu\u015fur. Genetik \u015fifreleri belirleyen n\u00fckleotid s\u0131ralar\u0131nda meydana gelen de\u011fi\u015fimlerin etkileri o birimde bazen hemen, bazense birka\u00e7 nesil sonra g\u00f6r\u00fclebilmektedir. Crossing-over ile meydana gelen par\u00e7a de\u011fi\u015fimleri ile rekombinant (yeniden d\u00fczenlenmi\u015f) DNA molek\u00fclleri olu\u015fur. B\u00f6ylece \u00e7e\u015fitlilik ortaya \u00e7\u0131kar. Sonu\u00e7 olarak bir zigot t\u00fcm kal\u0131tsal bilgiyi ta\u015f\u0131mak ve meydana getirdi\u011fi h\u00fccrelere vermekle beraber, geli\u015fmenin sonuna yakla\u015ft\u0131k\u00e7a bu kal\u0131tsal bilginin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 (i\u015f g\u00f6rmez hale getirildi\u011fini) g\u00f6rmekteyiz. Bu kapat\u0131lman\u0131n histonlar taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1950 y\u0131l\u0131ndan beri savunulmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1953 y\u0131l\u0131nda Watson ve Crick DNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u00e7ok \u00f6zg\u00fcl \u00f6zelliklere sahip \u00e7ift zincirli ve sarmal yap\u0131 modelini ortaya koymu\u015flard\u0131r. Genetik olaylar\u0131n h\u00fccrede mikro d\u00fczeydeki temeli, genetik materyal g\u00f6revini y\u00fcklenen n\u00fckleik asitlerin yap\u0131 ve \u00f6zelliklerine dayan\u0131r. N\u00fckleik asitlerin iki t\u00fcr\u00fc olan DNA ve RNA ayn\u0131 primer \u00f6zelliklere sahiptir. Bu molek\u00fcllerin yap\u0131 ta\u015f\u0131 ise n\u00fckleotiddir ve temelde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6152,2599,6326,6328,3451,5967,2587,2283,6327,3377],"class_list":["post-2536","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-crossing-over","tag-genetik","tag-genlerin-ortulmesi","tag-histon-proteinler","tag-mutasyon","tag-nukleotid","tag-parazit","tag-ribozom","tag-watson-ve-crick","tag-zigot"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2536"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2536\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}