1. Acil cerrahi ihitiyac\u0131n\u0131n belirlenmesi : Hastan\u0131n cerrahiye ihtiya\u00e7 potansiyelini belirten baz\u0131 durumlar (1) Hasta komat\u00f6z ise (2) Travman\u0131n ara\u00e7la olup olmad\u0131\u011f\u0131 (3) Lateralize motor defisiti olup olmad\u0131\u011f\u0131. <\/p>\n
2. Tan\u0131sal triaj sistemi : Minin\u00f6rolojik muayeneye dayan\u0131r ve kafa travmal\u0131 hastan\u0131n sistematik olarak y\u00f6nlendirilmesine olanak sa\u011flar. \u00d6ncelik GCS\u2019a g\u00f6re de\u011ferlendirilen bilin\u00e7 durumuna verilmi\u015ftir. E\u011fer hastan\u0131n skoru 8 ve 8\u2019in alt\u0131nda ise doktor hastan\u0131n pupillerinin durumu ve lateralize motor defisit olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda kontrolde bulnur. E\u011fer bunlar varsa b\u00fcy\u00fck bir fokal lezyondan \u015f\u00fcphelenilir (epidural, subdural, intracerebral hematom yada b\u00fcy\u00fck bir kont\u00fczyon). Acil operasyon ve incelemeler i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k yap\u0131l\u0131r. Ayn\u0131 anda hastan\u0131n ICP\u2019\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in tedaviye ba\u015flan\u0131r. Klini\u011fin daha k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi lezyonun b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve herniasyona ilerledi\u011finin habercisi olup bu durum genellikle epidural hematomlarda olur ve nadir beyin cerrahisi acillerinden birisidir, dakikalar i\u00e7inde cerrahi m\u00fcdahale gerektirir. Komat\u00f6z, pupil ve motor yan\u0131tlar\u0131 e\u015fit olan bir hastada cerrahi bir kitle lezyonu olabilir fakat bu hastan\u0131n klini\u011fi daha b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla DAI\u2019a, akut beyin \u015fi\u015fmesine, veya serebral iskemiye uymaktad\u0131r. ICP art\u0131\u015f\u0131na kar\u015f\u0131 tedaviye ba\u015flanmal\u0131 ve CT ile bir kitle lezyonunun olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilmelidir. Komat\u00f6z olmayan (GCS>8) hastalar da da operasyon gerektiren durumlar olabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. E\u011fer pupiller asimetri ve lateralize g\u00fc\u00e7 kayb\u0131 varsa bu fokal yer kaplayan bir lezyonu g\u00f6stermektedir fakat bu lezyon hen\u00fcz yeterince b\u00fcy\u00fck olmay\u0131p beyin sap\u0131n\u0131 kompresyona u\u011frat\u0131p koma yapacak duruma gelmemi\u015ftir. Bu hastalar i\u00e7inde CT acilen \u00e7ekilmelidir. Hastalarda pupiller ve motor yan\u0131t normal ise a\u00e7\u0131k kafa yaralanmas\u0131n\u0131n olup olmad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu hastalarda burun ve kulaktan ve de skalpten BOS s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmal\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131k yaralanma yoksa tam bir n\u00f6rolojik muayene yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer muayene tamamen normal de\u011filse fokal lezyon CT ile ay\u0131rt edilmelidir. E\u011fer muayene tamamen normal ve hasta gecici olarak bilin\u00e7 kayb\u0131na u\u011fram\u0131\u015fsa bu hastalar intrrakranial lezyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fck riskli gruba dahil edilebilirler. Unutulmamas\u0131 gereken \u00f6nemli nokta normal n\u00f6rolojik muayene ancak normal mental durumla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Travma hastalar\u0131nda mental durumun alkole ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu kesinlikle d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin ve hasta alkoll\u00fc olsa bile normal n\u00f6rolojik muayeneli bir hastay\u0131 mental durumu normale d\u00f6n\u00fcnceye kadar hastaneden g\u00f6ndermeyin.<\/p>\n
B. Acil M\u00fcdahale<\/p>\n
1. Serebral Metabolik Ihtiya\u00e7lar\u0131n Kar\u015f\u0131lanmas\u0131 : Serebral iskemi ve hipoksi hasarl\u0131 beyine yeterli madde gidi\u015fine engel olur. Kafa travmas\u0131ndan \u00f6len hastalar\u0131n % 90\u2019\u0131nda bu iki durum olu\u015fur ve bunlar kafa travmas\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilen en \u00f6nemli komplikasyonlar\u0131d\u0131r. Beyinin primer ihtiyac\u0131 oksijen ve glukozdur ve her ikiside beyin taraf\u0131ndan normalde \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve fazla miktarda kullan\u0131l\u0131rlar. Hasarl\u0131 beyin ise kendi metabolizmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ve daha az oksijen ve glukoza ihtiya\u00e7 duyar. Bununla beraber hasarl\u0131 beyin bu maddelerin yoklu\u011funada \u00e7ok duyarl\u0131d\u0131r. Yani ortada \u00e7ok hassas bir denge olu\u015fur. Bu maddelerin ge\u00e7ici bir s\u00fcre ciddi eksikli\u011fi yada uzun s\u00fcren eksikli\u011finde hasara u\u011framayan beyin b\u00f6l\u00fcmlerinde de ciddi hasarlar meydana gelir. Bu nedenle acil m\u00fcdahalenin i\u00e7inde beyinin ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 metabolik ihtiya\u00e7lar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6n s\u0131ralarda gelmektedir. Kafa travmalar\u0131nda kan glukozu \u00e7ok fazla problem yaratmamaktad\u0131r fakat son d\u00f6nemdeki ara\u015ft\u0131rmalar hipergilisemiden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmektedir. Oksijen ise kandaki hemoglobin d\u00fczeyine ve oksijen konsantrasyonuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Arteriel oksijen konsantrasyonu arteriel kan gaz\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc ile tesbit edilebilir burada istenen pO2\u2019nin 80 mmHg \u00fczerinde olmas\u0131d\u0131r. Kan transf\u00fczyonu yeterli hemoglobin sa\u011flanmas\u0131 ve dolay\u0131s\u0131 ile oksijen bas\u0131nc\u0131n\u0131n art\u0131rlmas\u0131nda yararl\u0131 olabilir. Serebral kan ak\u0131m\u0131 sistemik arteriel bas\u0131nca ve arteriel CO2 bas\u0131nc\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu nedenle \u00f6nerilen PaCO2 \u2018in 26-28 mmHg aras\u0131nda tutulmas\u0131d\u0131r. Bu de\u011ferler \u00e7o\u011fu durumda serebral kan ak\u0131m\u0131n\u0131 olumlu y\u00f6nde etkileyecektir. CO2 bas\u0131nc\u0131n\u0131n h\u0131zla y\u00fckselmesine kesinlikle izin verilmemelidir \u00e7\u00fcnk\u00fc ICP art\u0131\u015f\u0131n\u0131 agreve edebilir. <\/p>\n
2. ICP art\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi ve tedavisi : <\/p>\n
a) Hipokapninin ind\u00fcklenmesi : Arteriel karbondioksit konsantrasyonu beyin kan ak\u0131m\u0131n\u0131 olduk\u00e7a yak\u0131ndan ilgilendirmektedir. E\u011fer anormal derecede y\u00fckselirse cerebral vasodilatasyon meydana gelir ve daha fazla kan beyine gider bu da ICP\u2019\u0131 art\u0131r\u0131r. Bunun tersi olarak CO2 bas\u0131nc\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi serebral vasokonstr\u00fcksiyon olu\u015fturur ve kan ak\u0131m\u0131 azal\u0131r ICP d\u00fc\u015fer. Ilaveten hiperventilasyon intraserebral asidozu azalt\u0131r ve cerebral metabolizmay\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r bu her iki durumda beyin a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarar sa\u011flamaktad\u0131r. Hiperventilasyon PaCO2 26-28 mmHg olana dek \u00f6nerilmektedir. Bu prosed\u00fcr ent\u00fcbasyon, kontroll\u00fc ventilasyon ve aral\u0131kl\u0131 paralizi uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u00d6zellikle komat\u00f6z hastalarda ent\u00fcbasyon geciktirilmemelidir. C-spine hasar\u0131ndan \u015f\u00fcpheleniyorsa nazotrakheal ent\u00fcbasyon tercih edilir. Fakat ent\u00fcbasyon esnas\u0131nda gag refleksi gibi durumlarla ICP\u2019\u0131n daha da art\u0131r\u0131labilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. PaCO2\u2019nin a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015fmesi serebral kan ak\u0131m\u0131n\u0131 azaltabilir ve iskemiye yol a\u00e7abilir bu nedenle hastan\u0131n kan gazlar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131 ve yak\u0131ndan takip edilmesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n
b) S\u0131v\u0131 kontrol\u00fc : IV s\u0131v\u0131 inf\u00fczyonu \u00e7ok dikkatli yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ve a\u015f\u0131r\u0131 hidrasyondan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. IV s\u0131v\u0131lar kesinlikle hipoosmolar olmamal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc beyin \u00f6demine neden olabilirler. Hiperventilasyon ve kontroll\u00fc dehidrasyon ciddi kafa travmas\u0131nda ICP\u2019\u0131 azaltan temel tedavi basamaklar\u0131d\u0131r. <\/p>\n
c) Di\u00fcretikler : Mannitol gibi hiperosmolar etki ile di\u00fcrez sa\u011flayan maddeler ciddi beyin yaralanmalar\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ger\u00e7ekte mannitol bir pozitif inotroptur ve bu \u00f6zelli\u011fi ile sistemik hemorajilerde g\u00fcvenli bir ajand\u0131r, interstiumdan damar i\u00e7ine s\u0131v\u0131 \u00e7ekerek vask\u00fcler vol\u00fcm\u00fcde art\u0131r\u0131r. Mannitol tart\u0131\u015fmas\u0131z olarak ICP art\u0131\u015f\u0131ndaki olumlu etkileri ile g\u00fcndemdedir. Etkisi yakla\u015f\u0131k olarak 10-20 dk\u2019da g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu ajan ancak beyin cerrahisinin \u00f6nerisiyle yada durumu k\u00f6t\u00fc olan hastalarda beyin cerrahisi m\u00fcdahalesi gecikecekse uygulanmal\u0131d\u0131r. Mannitol\u00fcn en s\u0131k kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durum ise fokal kitle lezyonu olan ve operasyon haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zamana ihtiyac\u0131 olan hastalard\u0131r. 1 gr\/kg dozda Mannitol IV ve h\u0131zl\u0131 olarak verilmelidir. Subcutan ka\u00e7ak olmamas\u0131na dikkat edilmelidir. Beyin cerrahisi konsultan\u0131 furosemid gibi bir di\u00fcretikte \u00f6nerebilir (40-80 mg IV pu\u015fe). Bu ajanlarla birlikte hastan\u0131n kan bas\u0131nc\u0131 yak\u0131ndan takip edilmelidir.<\/p>\n
d) E\u011fer herhangi bir omurga yaralanmas\u0131 yok ise yata\u011f\u0131n ba\u015f\u0131 30 derece y\u00fckseltilir.<\/p>\n
e) Steroidler : Yap\u0131lan g\u00f6zlemler ile steroidlerin yeterince etkili olmad\u0131klar\u0131 saptanm\u0131\u015f olup, akut kafa travmas\u0131 tedavisinde \u00f6nerilmemektedir.<\/p>\n
f) T\u00fcm bu i\u015flemlerle ICP d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclemediyse hastaya BOS drenaj\u0131 uygulanmas\u0131 ve\/veya barbiturat komas\u0131 gerekecektir.<\/p>\n
C. Ambulaslarda yap\u0131lmas\u0131 gereken m\u00fcdahaleler ise :<\/p>\n
1. Hastan\u0131n havayolu g\u00fcvenli de\u011fil ise C-spine korunarak endotracheal ent\u00fcbasyonla hava yolunun sa\u011flanmas\u0131
\n 2. Damar yolu a\u00e7\u0131lmas\u0131
\n 3. Hipovolemili hastalarda s\u0131v\u0131 olarak R-Laktat yada isotoni\u011fin se\u00e7ilmesi
\n 4. Normotansif ve hipovolemisi olmayan hastalarda s\u0131v\u0131 uygulan\u0131lmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131
\n 5. Hipoglisemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa dextroz uygulamas\u0131
\n 6. Narkotik overdose d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa naloksan uygulanmas\u0131 <\/p>\n
Kafa travmas\u0131na ba\u011fl\u0131 di\u011fer durumlar<\/p>\n
A. N\u00f6betler<\/p>\n
Generalize yada fokal n\u00f6betler g\u00f6r\u00fclebilir. Genellikle travma an\u0131nda veya hemen sonra meydana gelir. Hastalar\u0131n n\u00f6bet ge\u00e7irmesi bundan sonra kronik olarak epileptik n\u00f6bet ge\u00e7irecekleri anlam\u0131na gelmemektedir. Uzam\u0131\u015f ve tekrarlayan n\u00f6betler IC kanama ile birlikte olabilir ve agresif olarak tedavi edilmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc tedavi edilmedikleri takdirde serebral hipoksi, beyin \u00f6demi, ICP\u2019ta artmaya neden olurlar. <\/p>\n
Erken n\u00f6betler travmadan sonraki bir hafta i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan n\u00f6ronal depolarizasyona ba\u011fl\u0131 olu\u015fan n\u00f6betlerdir ve morbiditeleri d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. K\u00fcnt kafa travmal\u0131 hastalar\u0131n ancak % 5\u2019inde erken n\u00f6betler ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu tip n\u00f6betlerde ICP art\u0131\u015f\u0131, hipoksi, asidozis meydana gelir ve genellikle fokal serebral kont\u00fczyon, intrakranial hemoraji, hipoksi, metabolik anormallikler sonucu olu\u015furlar. Ge\u00e7 epilepsiler ise travmadan bir hafta sonra g\u00f6r\u00fclen n\u00f6betlerdir, genellikle intrakranial kanama ve deprese frakt\u00fcrler ile birliktedir. <\/p>\n
En genel tedavi rejimi 10 mg Diazepam IV Bolus\u2019dur. Bu durumda hastan\u0131n solunumu yak\u0131ndan g\u00f6zlenmelidir. Hastada hala n\u00f6betler olu\u015fuyorsa diazepam dozu dikkatle art\u0131r\u0131labilir. Fenitoin ise 18 mgr\/kg IV inf\u00fczyon \u015feklinde 25 mg\/dk h\u0131zla ba\u015flan\u0131r. Bu ila\u00e7la birlikte hastalar\u0131n kan bas\u0131n\u00e7lar\u0131 ve elektrokardiogrmlar\u0131 yak\u0131n takibe al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Hala n\u00f6betler devam ediyorsa hastaya fenobarbital verilebilir. <\/p>\n
Profilaktik olarak fenitoin inf\u00fczyonu tu patolojileri olan hastalara uygulanmal\u0131d\u0131r :
\n 1. Intrakranial kanama
\n 2. Deprese kafatas\u0131 k\u0131r\u0131\u011f\u0131 ve dural penetrasyon
\n 3. Penetran yaralanma
\n 4. Erken n\u00f6betler<\/p>\n
B. Ajitasyon<\/p>\n
Ajitasyon s\u0131kl\u0131kla beyin hasar\u0131n\u0131 ve \/ veya serebral hipoksiyi g\u00f6sterir. Belki de yer kaplayan bir kitlenin ilk g\u00f6stergesi olabilir. Yaralanmadan dolay\u0131 olu\u015fan a\u011fr\u0131, mesane dolgunlu\u011fu, s\u0131k\u0131 atel ve al\u00e7\u0131lar, bandajlar, sistemik hipoksi ajitasyonun nedeni olabilir. A\u011fr\u0131n\u0131n dindirilmesi travma hastas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Etkili bir analjezi opiadlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ile sa\u011flanabilir fakat solunum ve n\u00f6rolojik durumun bask\u0131lanmas\u0131 gibi yan etkiler olu\u015fabilir. Bu nedenle beyin cerrahisi konsultan\u0131 gelene dek bu tip a\u011fr\u0131 kesici ve sedatiflerden ka\u00e7\u0131nmak gerekir. Klorpromazin 10-25 mg IV olarak ajitasyon i\u00e7in kullan\u0131labilir, bu ajan\u0131n hipotansiyon yap\u0131c\u0131 etkisi g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. <\/p>\n
C. Hipertermi<\/p>\n
Hipertermi beyin hasar\u0131 olan bir hasta i\u00e7in iyi bir durum de\u011fildir \u00e7\u00fcnk\u00fc hipertermi metabolizmay\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r ve karbondioksit miktar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Bu hastalar so\u011fuk \u00f6rt\u00fclerle kapat\u0131lmal\u0131d\u0131r hastalar\u0131n titremesi ise klorpromazinle \u00f6nlenmelidir. <\/p>\n
Skalp Yaralar\u0131<\/p>\n
\u00c7ok dramatik ve k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcnmelerine ra\u011fmen, iyi tolere edilirler ve bu yaralara ba\u011fl\u0131 komplikasyonlar olduk\u00e7a azd\u0131r. Skalp yaras\u0131n\u0131n tipi, yeri, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc hekime kafaya yada beyine gelen travma hakk\u0131nda bir fikir verebilir. <\/p>\n
A. Kan Kayb\u0131 : Skalp yaralar\u0131ndan olan kan kayb\u0131 \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda a\u015f\u0131r\u0131 miktarda olabilir. Eri\u015fkin hasta \u015fokta ise ve skalp kesisi varsa bu \u015fok skalp kesisine ba\u011flanmamal\u0131 ve di\u011fer nedenler ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Skalp yaralar\u0131 ve kanama i\u00e7in temel prensip kanayan yerin tesbit edilmesi ve kanaman\u0131n durdurulmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in \u00f6rne\u011fin y\u00fczeyel temporal arteri kanayan bir hastada arteri \u00f6nce klempleyip sonrada ba\u011flayarak kanama durdurulmal\u0131d\u0131r. Bu arterin ba\u011flanmas\u0131 skalp beslenmesini \u00e7ok fazla etkilemeyecektir \u00e7\u00fcnk\u00fc kafa derisi en iyi kanlanan deri b\u00f6lgelerinden biridir. Daha derinden gelen kanamalarda ise sadece bask\u0131 ve bu b\u00f6lgelere hemostat denen maddelerin konmas\u0131 ile kanamalar durdurulabilir. Bu hastalar\u0131n hepsine kafa etraf\u0131na s\u0131k\u0131 bandaj uygulamas\u0131 yap\u0131larak kanaman\u0131n devam\u0131da \u00f6nlenebilir. <\/p>\n
B. Skalp yaras\u0131n\u0131n inspeksiyonu : Yara yeri kafatas\u0131 k\u0131r\u0131\u011f\u0131, BOS ka\u00e7a\u011f\u0131 ve yabanc\u0131 cisim a\u00e7\u0131s\u0131ndan dikkatle inspekte edilmelidir. K\u00f6rlemesine kontrol i\u00e7in alet kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. T\u00fcm a\u00e7\u0131k k\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan ve deprese k\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan hastalarda yara kapanmadan \u00f6nce mutlaka beyin cerrahisi konsultasyonu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
C. Skalp Yaralar\u0131n\u0131n Kapat\u0131lmas\u0131 : Ilk basamak serum fizyolojik ile irrigasyondur. Debrisler ve sa\u00e7lar yara yerinden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kemik fragmanlar\u0131 kesinlikle uzakla\u015ft\u0131rmay\u0131n \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar IC kanamaya tampon uyguluyor olabilirler. Sadece beyin cerrahlar\u0131 operasyon odas\u0131nda bu i\u015flemi yapabilirler. E\u011fer her hangi bir probleminiz varsa mutlaka beyin cerrahisi konsultasyonu isteyin. Ge\u00e7ici kapatmalarda uygulanabilir burada da ama\u00e7 yaran\u0131n kontaminasyonunu \u00f6nlemektir. Yaran\u0131n primer kapat\u0131lmas\u0131 yap\u0131lacaksa yara etraf\u0131 nazik\u00e7e tra\u015flanmal\u0131d\u0131r. \u00d6nce galea kapat\u0131l\u0131r bunun i\u00e7in kal\u0131c\u0131 iplikler kullan\u0131l\u0131r. Daha sonra deri kapat\u0131l\u0131r ve yap\u0131\u015f\u0131k olmayan bir sarg\u0131 ile sar\u0131l\u0131r. Kan\u0131n subgaleal birikimini engellemek i\u00e7in sarg\u0131 uygun s\u0131k\u0131l\u0131kta sar\u0131lmal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Kesin Cerrahi Tedavi<\/p>\n
Yaralanmadan sonraki 2 saat i\u00e7inde temel tan\u0131sal i\u015flemler tamamlanm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. CT g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc olarak extra ve intraserebral kanamas\u0131 olan, deprese k\u0131r\u0131\u011f\u0131 olan, 5 mm \u015fifti olan hastalar cerrahiye al\u0131n\u0131rlar. E\u011fer hastada epidural hematom varsa ve yak\u0131nda, hastanede beyin cerrahi doktoru bulunmuyorsa bu kanama hastan\u0131n transferine izin vermeyecek kadar ciddi ilerleyebilir, bu kanama transtentorial herniasyon bulgular\u0131 olu\u015fturur ise acilen bo\u015falt\u0131lmas\u0131 gerekir. Klini\u011fi bozan \u00e7o\u011fu kanama extraserebral olup drenaj i\u00e7in elveri\u015flidir. Bu durumda acil olarak geni\u015f olan pupil taraf\u0131ndan \u201cBurr Hole\u201d a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Burr hole\u2019u a\u00e7madan \u00f6nce acil hekimi, beyin cerrahi doktoru ve cerrahlar \u015funlar\u0131 unutmamal\u0131d\u0131r. <\/p>\n
1. Her ciddi kafa travmal\u0131 hastada kanama yoktur
\n 2. Burr Hole hematomdan en fazla 2 cm uzakta olmal\u0131d\u0131r.
\n 3. Burr Hole\u2019un kendisi beyin hasar\u0131 ve IC Kanamaya neden olabilir.
\n 4. Burr Hole ile kanaman\u0131n bo\u015falt\u0131lmas\u0131 hayat kurtar\u0131c\u0131 olmayabilir.
\n 5. Burr Hole\u2019un kendisi beyin cerrah\u0131n\u0131n gelece\u011fi s\u00fcre kadar \u00e7ok zaman alabilir.<\/p>\n
Travma komitesi beyin cerrah\u0131 olmayanlar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lacak burr hole i\u00e7in klinik baz\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir. Buna g\u00f6re BURR HOLE ancak dilate pupili, deserebre yada dekortike post\u00fcr\u00fc olan ve hiperventilasyonla anti \u00f6dem tedaviye yan\u0131t vermeyen hastalarda e\u011fer beyincerrahi doktoruda yoksa yap\u0131labilir.<\/p>\n
Gecikmit Travmatik Problemler<\/p>\n
\u2022 Postkonk\u00fczyon sendromu : Psikofizyolojik klinik olu\u015fturur. Uykusuzluk, haf\u0131zada zay\u0131flama, duyma problemleri, alkole duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131, depresyon, g\u00f6rme bozuklu\u011fu hissi.
\n \u2022 Gecikmi\u015f postravmatik BOS s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 % 10 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilir.
\n \u2022 Ge\u00e7 postravmatik n\u00f6betler % 2-6 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr ve % 85\u2019i bir y\u0131l i\u00e7inde olur. <\/p>\n
\u00d6zet<\/p>\n
A. Hava yolu g\u00fcvenli\u011fini sa\u011fla
\n B. Oksijenasyon i\u00e7in hastay\u0131 ventile et ve hiperkarbiyi \u00f6nle
\n C. E\u011fer varsa \u015foku tedavi et ve nedenini ara\u015ft\u0131r
\n D. \u015eok haricinde s\u0131v\u0131 verimini k\u0131s\u0131tla
\n E. Minin\u00f6rolojik muayeneyi yap
\n F. Ilk muayene tan\u0131s\u0131n\u0131 belirle
\n G. Sekonder beyin hasar\u0131n\u0131 \u00f6nle
\n H. Beraberindeki yaralanmalar\u0131 ara\u015ft\u0131r
\n I. Hasta stabil ise r\u00f6ntgenogram ve CT testlerini kullan
\n J. Beyin cerrahisi konsultasyonu gerekli ise gecikmeden iste ve transferi geciktirme
\n K. Hastan\u0131n durumu k\u00f6t\u00fcle\u015firse tan\u0131 ve tedavi plan\u0131n\u0131 tekrar g\u00f6zden ge\u00e7ir, beyincerrahisi konsultasyonu iste, transferi d\u00fc\u015f\u00fcn
\n L. S\u00fcrekli hastay\u0131 tekrar tekrar muayene et(n\u00f6rolojik muayene, GCS) ve hastan\u0131n beyincerrahisi operasyonu ihtiyac\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirle.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. Acil cerrahi ihitiyac\u0131n\u0131n belirlenmesi : Hastan\u0131n cerrahiye ihtiya\u00e7 potansiyelini belirten baz\u0131 durumlar (1) Hasta komat\u00f6z ise (2) Travman\u0131n ara\u00e7la olup olmad\u0131\u011f\u0131 (3) Lateralize motor defisiti olup olmad\u0131\u011f\u0131. 2. Tan\u0131sal triaj sistemi : Minin\u00f6rolojik muayeneye dayan\u0131r ve kafa travmal\u0131 hastan\u0131n sistematik olarak y\u00f6nlendirilmesine olanak sa\u011flar. \u00d6ncelik GCS\u2019a g\u00f6re de\u011ferlendirilen bilin\u00e7 durumuna verilmi\u015ftir. E\u011fer hastan\u0131n skoru …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6400,6398,2340,6401,6396,6399,6394,2338,6397,6395,2164],"class_list":["post-2569","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-ajitasyon","tag-erebral-kontuzyon","tag-hemoglobin","tag-hipertermi","tag-hipoksi","tag-intrakranial-hemoraji","tag-kafa-tiravmasi","tag-karbondioksit","tag-mannitol","tag-noroloji","tag-oksijen"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2569","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2569"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2569\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2569"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2569"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2569"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}