Bebek ve anne bedeni aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayan g\u00f6bek kordonunun i\u00e7inden 3 ayr\u0131 hat ge\u00e7er. Bu hatlardan biri embriyoya besin ve oksijen ta\u015f\u0131r. Bu sayede embriyo s\u0131v\u0131 dolu bir ortamda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve ci\u011ferleri suyla dolu oldu\u011fu halde bo\u011fulmaz, sindirim sistemi olmad\u0131\u011f\u0131 ve yemek yiyemedi\u011fi halde a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmez. Di\u011fer iki hat ise embriyonun \u00fcretti\u011fi at\u0131klar\u0131 embriyodan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi embriyo m\u00fckemmel bir tasar\u0131mla yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Fet\u00fcs\u00fc plasentaya ba\u011flayan uzun ip gibi bir yap\u0131 olan g\u00f6bek kordonunda \u00fc\u00e7 kan damar\u0131 vard\u0131r. Bu damarlardan biri g\u00f6bek toplar damar\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131r. \u0130\u00e7inde besin maddesi ve oksijen bulunan kan\u0131 plasentadan bebe\u011fe iletir, di\u011fer ikisi g\u00f6bek atar damarlar\u0131d\u0131r. Bu damarlar, karbondioksit ve besin maddelerinin at\u0131klar\u0131 ile y\u00fckl\u00fc kan\u0131, bebekten plasentaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n
G\u00f6bek kordonu sa\u011flam ve esnek yap\u0131s\u0131 sayesinde kolay kolay dolan\u0131p s\u0131k\u0131\u015fmaz. Bu, kan ta\u015f\u0131nmas\u0131nda bir aksakl\u0131k olmamas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir \u00f6zelliktir. Ayr\u0131ca kordonun esnek yap\u0131s\u0131, bebe\u011fin hareket etmesini de m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak en uygun \u015fekildedir.<\/p>\n
Fonksiyonlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde plasentan\u0131n embriyo i\u00e7in kimi zaman bir akci\u011fer, mide ya da ba\u011f\u0131rsak, kimi zaman karaci\u011fer, kimi zaman da b\u00f6brek gibi hareket edecek \u015fekilde yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. \u00dcstelik plasenta bunlar\u0131 sabit bir d\u00fczen i\u00e7inde de\u011fil, bebe\u011fin de\u011fi\u015fen ihiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yapar. \u00d6rne\u011fin fet\u00fcsun birinci ve ikinci aylarda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu g\u0131dalar ile sekizinci ve dokuzuncu aylarda ihtiya\u00e7 duydu\u011fu g\u0131dalar birbirinden farkl\u0131d\u0131r. Ancak plasenta bunu m\u00fckemmel bir dengeyle ayarlar ve her d\u00f6nem i\u00e7in hazmedilmesi en kolay olan g\u0131dalar\u0131 embriyo i\u00e7in se\u00e7er.<\/p>\n
Plasentan\u0131n en \u00f6nemli g\u00f6revlerinden biri de cenin i\u00e7in gerekli olan \u00f6strojen ve progesteron gibi hormonlar\u0131 salg\u0131lamakt\u0131r. Bu hormonlardan progesteron annenin v\u00fccudunda \u00f6zellikle rahim k\u0131sm\u0131n\u0131 canland\u0131rarak, bebe\u011fe fiziksel destek sa\u011flar. Geli\u015fimini devam ettirebilmesi i\u00e7in en rahat ortam\u0131n olu\u015fmas\u0131na imkan verir. Ayr\u0131ca, annenin g\u00f6\u011f\u00fcslerindeki s\u00fct bezlerinin geli\u015fmesini sa\u011flayarak zaman\u0131 geldi\u011finde s\u00fct\u00fcn olu\u015fturulmas\u0131na da yard\u0131mc\u0131 olur. Bundan ba\u015fka annenin metabolizmas\u0131n\u0131n verimini y\u00fckselterek destek olur. B\u00f6ylece, annenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmas\u0131na ve rahat etmesine katk\u0131da bulunur. Rahmin embriyo i\u00e7in rahat ve g\u00fcvenli bir yer haline gelmesini sa\u011flayan bu hormonlar\u0131n eksiksiz bi\u00e7imde ve gerekli miktarlarda salg\u0131lanmas\u0131 bebe\u011fin sa\u011fl\u0131kl\u0131 do\u011fabilmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca bu hormonlar annenin organizmas\u0131n\u0131 do\u011fuma da haz\u0131rlar.<\/p>\n
Plasenta t\u00fcm bu g\u00f6revlerinin yan\u0131nda hamileli\u011fin son \u00fc\u00e7 ay\u0131nda meydana gelebilecek enfeksiyonlara kar\u015f\u0131 da embriyonun ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Embriyonun de\u011fi\u015fen ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 hesaplayan ve bu ihtiya\u00e7lar\u0131 eksiksiz olarak kar\u015f\u0131layabilen yegane makine plasentad\u0131r. Plasentan\u0131n en d\u0131\u015f tabakas\u0131nda bulunan h\u00fccreler, annenin kan damarlar\u0131 ile embriyo aras\u0131nda bir t\u00fcr filtre olu\u015ftururlar. \u00d6rne\u011fin besinlerin ge\u00e7i\u015fine izin verirken savunma sistemi elemanlar\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015fine izin vermezler. Plasentay\u0131 olu\u015fturan da h\u00fccrelerdir. Bu h\u00fccreler embriyonun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 nereden bilirler? Embriyoyu hangi h\u00fccrelere kar\u015f\u0131 korumalar\u0131 gerekti\u011fini nas\u0131l anlarlar? Embriyonun ihtiyac\u0131 olan maddeleri milyonlarca molek\u00fcl aras\u0131ndan nas\u0131l ay\u0131rt ederler? Plasenta denilen et par\u00e7as\u0131na ve plasentay\u0131 olu\u015fturan h\u00fccrelere bu \u00fcst\u00fcn akl\u0131 veren kimdir? Embriyonun ya\u015fayabilmesi i\u00e7in gerekli olan b\u00fct\u00fcn tedbirleri yaratan, v\u00fccutta buna g\u00f6re bir sistem kuran elbette ki Allah’t\u0131r. Allah her t\u00fcrl\u00fc yaratmay\u0131 bilendir.<\/p>\n
Buraya kadar anlat\u0131lanlar plasentan\u0131n embriyonun geli\u015fimi s\u0131ras\u0131nda \u00fcstlendi\u011fi g\u00f6revlerden yanl\u0131zca birka\u00e7 tanesidir. Ayr\u0131ca bizim burada anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her konunun insan\u0131n tahayy\u00fcl edemeyece\u011fi kadar \u00e7ok ayr\u0131nt\u0131s\u0131 vard\u0131r. Her bir sistem pek \u00e7ok karma\u015f\u0131k kimyasal i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015fmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde embriyonun geli\u015fimi \u00fczerine yap\u0131lan her yeni ara\u015ft\u0131rma plasentan\u0131n bebek i\u00e7in \u00fcstlendi\u011fi yeni bir g\u00f6revi ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Fakat hepsinde ortak bir \u00f6zellik vard\u0131r. Plasentadaki her mekanizma anne ile embriyoyu kusursuz bir uyum i\u00e7inde birbirine ba\u011flamaktad\u0131r. Bu uyum son derece \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc anne v\u00fccudundaki bu gibi mekanizmalar\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 dengelerden birinin bozulmas\u0131 durumunda embriyonun ya\u015fam\u0131n\u0131 devam ettirmesi imkans\u0131zd\u0131r.<\/p>\n
H\u00fccrelerden olu\u015fan bir dokunun bir canl\u0131n\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131ndan haberdar olmas\u0131, eksiklikleri tespit edip nas\u0131l giderece\u011fini bilerek hareket etmesi, tam gereken maddeleri gereken miktarlarda \u00fcretmesi ve d\u0131\u015far\u0131dan se\u00e7ip almas\u0131 k\u0131sacas\u0131 \u015fuurlu davran\u0131\u015flar sergilemesi elbette ki bu dokunun kendi \u00e7abas\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan bir durum olamaz. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 g\u00f6revi bir insan\u0131n yapmas\u0131 istense, b\u00f6yle bir \u015feyi yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Hangi anda fet\u00fcs\u00fcn neye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu anlamas\u0131, bu ihtiyaca g\u00f6re gereken \u00f6nlemleri almas\u0131, gereken maddeleri se\u00e7mesi, gereksiz maddeleri fet\u00fcsten uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131 t\u0131p e\u011fitimi almam\u0131\u015f bir insan i\u00e7in imkans\u0131zd\u0131r. (T\u0131p e\u011fitimi alm\u0131\u015f bir insan bile olsa hi\u00e7 durmaks\u0131z\u0131n gece g\u00fcnd\u00fcz bu g\u00f6revi hi\u00e7bir aksama olmadan yerine getirebilmesi yine m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.)<\/p>\n
Ancak bir insan\u0131n yapamayaca\u011f\u0131 bu \u00f6nemli g\u00f6revleri, plasenta ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz bu doku par\u00e7as\u0131 eksiksiz ve kusursuz bir \u015fekilde yapabilmektedir. \u00dcstelik binlerce y\u0131ld\u0131r ya\u015fam\u0131\u015f olan milyarlarca insan\u0131n her birinin plasentas\u0131 ayn\u0131 y\u00fcksek \u015fuuru ve \u00fcst\u00fcn performas\u0131 sergilemi\u015ftir. Ku\u015fkusuz plasentan\u0131n yap\u0131s\u0131ndaki m\u00fckemmellik ve \u015fuurlu hareketleri, Allah’\u0131n onu bu \u00f6zelliklere sahip olarak yaratmas\u0131n\u0131n bir sonucudur. Bunun aksini savunmak akl\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak demektir. Allah insan v\u00fccudunda yaratt\u0131\u011f\u0131 bu muhte\u015fem tasar\u0131m ile bize benzeri olmayan sanat\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte ve ayetleriyle bu ger\u00e7ekler \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi emretmektedir:<\/p>\n
G\u00f6klerin, yerin ve her ikisi aras\u0131ndakilerin Rabbidir; \u015fu halde O’na ibadet et ve O’na ibadette kararl\u0131 ol. Hi\u00e7 O’nun ada\u015f\u0131 olan birini biliyor musun? \u0130nsan demektedir ki: “Ben \u00f6ld\u00fckten sonra m\u0131, ger\u00e7ekten diri olarak \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131m?” \u0130nsan \u00f6nceden, hi\u00e7bir \u015fey de\u011filken, ger\u00e7ekten bizim onu yaratm\u0131\u015f bulundu\u011fumuzu (hi\u00e7) d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor mu? (Meryem Suresi, 65-67)<\/p>\n
\u0130lerleyen b\u00f6l\u00fcmlerde ele al\u0131nacak konular okunurken de unutulmamas\u0131 gereken \u00e7ok \u00f6nemli bir nokta vard\u0131r. Buraya kadar verilen \u00f6rneklerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bir plan dahilinde hareket eden, zaman\u0131 geldi\u011finde g\u00f6rev de\u011fi\u015fikli\u011fi yapan, nerede durmas\u0131 gerekti\u011fini bilen, g\u00f6rev yerini terk etmeyen, ekip \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapabilen, ihtiyaca g\u00f6re se\u00e7im yapabilen, gereken maddeleri gereken zamanlarda \u00fcretebilen varl\u0131klar\u0131n t\u00fcm\u00fc v\u00fccuttaki h\u00fccrelerdir. G\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmeyen bu varl\u0131klar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda -biraz sonra detayl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi- \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir ak\u0131l vard\u0131r. Bu ak\u0131l h\u00fccrelere ait olamaz. \u015euursuz ve cans\u0131z atomlardan olu\u015fan h\u00fccrelerin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp karar verme gibi \u00f6zellikleri olamaz. Bu \u00fcst\u00fcn \u015fuur ve ak\u0131l Allah’a aittir. Bu ger\u00e7e\u011fin s\u00fcrekli ak\u0131lda tutulmas\u0131, bu mucizevi olaylar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken insan\u0131n derinle\u015fmesine ve Allah’\u0131n sonsuz kudretine \u015fahit olmas\u0131na vesile olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bebek ve anne bedeni aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flayan g\u00f6bek kordonunun i\u00e7inden 3 ayr\u0131 hat ge\u00e7er. Bu hatlardan biri embriyoya besin ve oksijen ta\u015f\u0131r. Bu sayede embriyo s\u0131v\u0131 dolu bir ortamda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve ci\u011ferleri suyla dolu oldu\u011fu halde bo\u011fulmaz, sindirim sistemi olmad\u0131\u011f\u0131 ve yemek yiyemedi\u011fi halde a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmez. Di\u011fer iki hat ise embriyonun \u00fcretti\u011fi at\u0131klar\u0131 embriyodan uzakla\u015ft\u0131r\u0131r. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3378,6454,6455,6453],"class_list":["post-2598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-embriyo","tag-fetus","tag-gobek-kordonu","tag-plasentanin-hayati-gorevleri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2598"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2598\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}