Molek\u00fcler biyoloji ve biyokimyada tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k veya komplementerlik iki molek\u00fcl\u00fcn birbiriyle temas ettikleri y\u00fczeylerindeki \u015fekillerin uyumu sayesinde birbirlerine s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011flanarak bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturma \u00f6zellikleridir. Tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k n\u00fckleik asitler ve birbirine ba\u011flanan protein-ligand ikilileri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ayr\u0131ca birbirini tamamlayan n\u00fckleik asitlerin dizileri i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
N\u00fckleik Asitler
\n Molek\u00fcler biyolojide tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k DNA ve RNA gibi \u00e7ift iplik\u00e7ikli olabilen n\u00fckleik asitlerin ayr\u0131ca DNA:RNA ikililerinin bir \u00f6zelli\u011fidir. Bu iki iplik\u00e7ik birbiri ile baz \u00e7ifti olu\u015fturabilirse bunlar\u0131n tamamlay\u0131c\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenir. \u0130plik\u00e7ikleri bir arada tutan baz \u00e7iftlerinin her biri iki veya \u00fc\u00e7 hidrojen ba\u011f\u0131 ile birbirlerine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n DNA ve RNA’da bulunan bazlar\u0131n her birinin tek bir tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bir iplik\u00e7ikten yararlanarak onun tamamlay\u0131c\u0131 iplik\u00e7i\u011fini in\u015fa etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. DNA ikile\u015fmesi i\u00e7in bu esast\u0131r.
\n Ters transkriptaz enzimi kullan\u0131larak RNA molek\u00fcl\u00fcnden tamamlay\u0131c\u0131 DNA sentezlenebilir. <\/p>\n
N\u00fckleik Asit Dizileri
\n Kimyasal anlamda tamamlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu iplik\u00e7iklerin baz dizilerinin de tamamlay\u0131c\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. \u00d6rne\u011fin
\nA G T C A T G
\ndizisinin tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 \u015f\u00f6yledir:
\nT C A G T A C
\nN\u00fckleotitlerin birbirine ba\u011flanmas\u0131 y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr yani bir dizi ile onun tersten okunu\u015fu kimyasal olarak ayn\u0131 de\u011fildir. \u0130ki iplik\u00e7ikli bir n\u00fckleik asitte bir iplik\u00e7ik \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn tersi y\u00f6n\u00fcnde akar. Bu y\u00fczden dizilerin tamamlarken tersini de almak gerekir. Yukar\u0131da verilen \u00f6rne\u011fin yaz\u0131l\u0131\u015f y\u00f6n\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa
\n5′-A G T C A T G-3′
\ndizisinin ters tamamlay\u0131c\u0131s\u0131;
\n5′-C A T G A C T-3′
\nolarak yaz\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Protein-Ligand Ba\u011flanmas\u0131
\n Bir antikor bir antijene ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda antijenin ba\u011flanma y\u00fczeyi antikorunkini tamamlay\u0131c\u0131 bir \u015fekle sahiptir. Yani bir taraftaki \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar \u00f6b\u00fcr taraftaki girintilere oturarak geni\u015f bir temas y\u00fczeyi olu\u015fturur. Hidrofobik ve van der Waals ba\u011flar\u0131 k\u0131sa mesafeler \u00fczerinden etki ederek tamamlay\u0131c\u0131 \u015fekilli iki y\u00fczeyi birbirine ba\u011flar. Ayr\u0131ca y\u00fckl\u00fc gruplar aras\u0131ndaki elektrostatik etkile\u015fimler ve hidrojen ba\u011flar\u0131 da bu ba\u011flanmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirler. Antikorun antijene ba\u011flanma b\u00f6lgelerine “tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k belirleme b\u00f6lgeleri” (\u0130ng. Complementarity Determining Regions) denir.
\nEnzimlerin substratlar\u0131n\u0131n tan\u0131mas\u0131nda da \u015fekil tamamlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 rol oynar. Pek\u00e7ok substrat atomu ile pek\u00e7ok enzim atomu ile temas etti\u011fi zaman Van der Waals g\u00f6\u00e7lerinin ba\u011flanmaya \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 olur. Ancak enzimlerin yap\u0131s\u0131 esnektir baz\u0131 enzimlerin aktif merkezinin \u015feklindeki tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k substrat ile de\u011fil onun ge\u00e7i\u015f halindeki \u015fekli iledir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Molek\u00fcler biyoloji ve biyokimyada tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k veya komplementerlik iki molek\u00fcl\u00fcn birbiriyle temas ettikleri y\u00fczeylerindeki \u015fekillerin uyumu sayesinde birbirlerine s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011flanarak bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturma \u00f6zellikleridir. Tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k n\u00fckleik asitler ve birbirine ba\u011flanan protein-ligand ikilileri i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k ayr\u0131ca birbirini tamamlayan n\u00fckleik asitlerin dizileri i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131r. N\u00fckleik Asitler Molek\u00fcler biyolojide tamamlay\u0131c\u0131l\u0131k DNA ve RNA gibi \u00e7ift …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2660,4482,2285,2136,6549,5688,2281,6550,6548],"class_list":["post-2655","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-antikor","tag-biyokimya","tag-enzim","tag-hidrojen","tag-komplementerlik","tag-molekuler-biyoloji","tag-nukleik-asitler","tag-nukleotitler","tag-tamamlayicilik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2655"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2655\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}