MONERA ALEM\u0130<\/p>\n
Canl\u0131 organizmalar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fckleri ve yap\u0131sal organizasyon bak\u0131m\u0131ndan en basit olanlar\u0131 bu alemde yer al\u0131r. Vir\u00fcsler, bu alemde incelenen ve h\u00fccresel yap\u0131da olmayan organizmalard\u0131r. Bakteriler ve mavi-ye\u015fil algler ise en k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccreler olup, prokaryot (basit \u00e7ekirdekli) \u00f6zellikte olmalar\u0131ndan dolay\u0131 bu aleme konulmu\u015ftur. <\/p>\n
1. Bakteriler
\n\u00c7ekirdekleri ve zarla \u00e7evrili organelleri bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cprokaryot\u201d h\u00fccre yap\u0131s\u0131ndad\u0131rlar. Klorofil ve oksijenli solunum enzimleri gibi molek\u00fcller h\u00fccre zar\u0131ndan sitoplazmaya uzanan k\u0131vr\u0131mlar \u00fczerinde veya sitoplazmada serbest olarak bulunur.
\nDNA molek\u00fcl\u00fc bir tane olup, etraf\u0131nda zar yoktur. Baz\u0131 bakterilerde normal DNA dan \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131larda vard\u0131r.
\n\u00dcremeyle ilgisi olmayan bu yap\u0131lara plazmitler denir. Plazmitler antibiyotik ve di\u011fer baz\u0131 kimyasal maddelere kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan direncin di\u011fer h\u00fccrelere ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nB\u00fct\u00fcn bakteri h\u00fccrelerinde, zar, \u00e7eper, ribozom, DNA, RNA ve \u00e7e\u015fitli enzim sistemleri bulunur. Baz\u0131 t\u00fcrlerde bu yap\u0131lara ek olarak baz\u0131 \u00f6zel g\u00f6revli olu\u015fumlar bulunabilir.
\nH\u00fccre zar\u0131n\u0131n sitoplazmaya do\u011fru k\u0131vr\u0131mla\u015fmas\u0131yla olu\u015fan mezozomlar, oksijenli solunum enzimlerini bulundurur. Mitokondrinin i\u015flevini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Ayn\u0131 \u015fekilde olu\u015fmu\u015f tilakoit zar\u0131 \u00fczerinde ise klorofil molek\u00fclleri bulunur ve kloroplast\u0131n i\u015flevini \u00fcstlenir.
\nH\u00fccre zar\u0131ndan d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru uzanan sil ve kam\u00e7\u0131 \u015feklindeki t\u00fcp\u00e7\u00fckler ise, hareketi ve korunmay\u0131 sa\u011flar. \u00c7ok az t\u00fcrde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir h\u00fccre \u00f6rt\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Kaps\u00fcl denilen bu yap\u0131 olumsuz \u015fartlara dayanma g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131r\u0131r. Bunun i\u00e7in, kaps\u00fcll\u00fc bakteriler genellikle patojen (hastal\u0131k yap\u0131c\u0131) \u00f6zelliktedir.
\nBakterilerdeki h\u00fccre \u00e7eperi, protein, ya\u011f ve karbonhidrattan yap\u0131lm\u0131\u015f olup, sel\u00fcloz i\u00e7ermez. Bakteriye \u015fekil verir ve onu korur.
\nRibozomlar\u0131 \u00e7ok say\u0131da olup, \u00f6karyot h\u00fccrelerdekinden daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr.
\na. Bakterilerin Grupland\u0131r\u0131lmas\u0131
\nMikroskoplarla incelenen bakteriler, de\u011fi\u015fik \u00f6zellikleri bak\u0131m\u0131ndan ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve d\u00f6rt \u00f6zelli\u011fe g\u00f6re grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nGram boyas\u0131yla boyanarak, mikroskopta mavi-mor renkli g\u00f6r\u00fcnenlere gram pozitif bakteriler denir. Gram negatifler ise, bu boyayla boyanmazlar. Bu farkl\u0131l\u0131k \u00e7eper yap\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6zelli\u011finden kaynaklan\u0131r.
\nb. Bakterilerin Solunumlar\u0131
\nBaz\u0131 bakteriler sadece fermantasyon (anaerobik solunum) yapabilirler, ancak oksijenli ortamlarda geli\u015femezler. Bunlara zorunlu anaerob denir.
\nBaz\u0131 bakteriler ise sadece oksijenli ortamlarda geli\u015febilirler. Bunlara zorunlu aerob denir. Bakterilerin bir k\u0131sm\u0131 ise ge\u00e7ici aerob veya ge\u00e7ici anaerob olup, gerekti\u011finde her iki solunumu da yapabilirler. B\u00f6yle bakterilere \u201cfak\u00fcltatif\u201d bakteriler denir.
\nc. Bakterilerin Beslenmesi
\nBakterilerin az say\u0131da t\u00fcr\u00fc ototrof olarak beslenir. Kendileri i\u00e7in gerekli organik besinleri inorganik bile\u015fiklerden sentezlerler. Bunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 klorofilli olup \u0131\u015f\u0131k enerjisini kullan\u0131rlar. (Fotosentetik bakteriler). Bir k\u0131sm\u0131 ise klorofilsiz olup, inorganik bile\u015fikleri oksitlemekle kazand\u0131klar\u0131 kimyasal enerjiyi kullan\u0131r (kemosentetik bakteriler).
\nBakterilerin \u00e7o\u011funlu\u011fu heterotrof olarak beslenir. Gerekli olan glikoz, amino asit, vitamin gibi organik maddeleri d\u0131\u015far\u0131dan haz\u0131r almak zorundad\u0131rlar.
\nBunlar\u0131n \u00e7o\u011fu \u00e7\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcl(saprofit) olup, organik art\u0131klar\u0131 ayr\u0131\u015ft\u0131rarak beslenir. Bu olay sayesinde do\u011fadaki madde d\u00f6ng\u00fcs\u00fcne katk\u0131 yaparlar.
\nBir k\u0131s\u0131m bakteri ise, di\u011fer canl\u0131lar \u00fczerinde parazit ya\u015fayarak beslenir.
\nd. Bakterilerde \u00dcreme
\nB\u00fct\u00fcn bakteriler b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7ok h\u0131zl\u0131 \u00e7o\u011falabilirler.
\nBakterilerde, zarl\u0131 bir \u00e7ekirdek olmad\u0131\u011f\u0131ndan ve kromozom sadece bir tane oldu\u011fundan b\u00f6l\u00fcnme tam bir mitoz de\u011fildir. Bu t\u00fcr h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesine gizli mitoz denir.
\nBaz\u0131 bakteri t\u00fcrleri, b\u00f6l\u00fcnerek (e\u015feysiz) \u00fcremenin yan\u0131nda e\u015feyli \u00fcremeyi de ger\u00e7ekle\u015ftirebilirler. Bu \u00fcremede gamet olu\u015fumu ve d\u00f6llenme g\u00f6r\u00fclmez.
\nKal\u0131tsal yap\u0131s\u0131 farkl\u0131 iki h\u00fccre aralar\u0131nda bir k\u00f6pr\u00fc olu\u015fturarak gen aktar\u0131m\u0131 yaparlar. Sonu\u00e7ta her iki atadan da farkl\u0131 bir h\u00fccre (rekombinant bakteri) olu\u015fur. Bu \u00e7e\u015fit \u00fcremeye konjugasyon (kavu\u015fma) denir. Konjugasyon sonucunda kal\u0131tsal \u00e7e\u015fitlilik sa\u011flan\u0131r.
\nBaz\u0131 bakteriler olumsuz ortam \u015fartlar\u0131n\u0131 endospor olu\u015fturarak atlat\u0131rlar. Bakteri par\u00e7alansa ve \u00f6lse bile, endospor ortam \u015fartlar\u0131na dayan\u0131r. \u015eartlar normalle\u015fti\u011finde geli\u015fen endospor normal bakteriyi olu\u015fturur.
\nEndosporlar bakteriye g\u00f6re, daha k\u00fc\u00e7\u00fck, az sitoplazmal\u0131, kal\u0131n \u00e7eperli ve metabolizmas\u0131 \u00e7ok yava\u015ft\u0131r. Baz\u0131 sporlar 120 \u00b0C de 15 dakika kal\u0131rsa ancak \u00f6lebilmektedir.
\n2. Mavi \u2013 Ye\u015fil Algler
\nH\u00fccre yap\u0131s\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bakterilere \u00e7ok benzerler. Zarl\u0131 \u00e7ekirdekleri ve zarl\u0131 organelleri yoktur. Hepsinde sitoplazmaya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f klorofil pigmentleri vard\u0131r. Fotosentetik bakterilerden farklar\u0131, sitoplazmalar\u0131nda fikosiyanin denilen mavi renk maddesi i\u00e7ermeleridir. Genellikle denizlerde, tatl\u0131 sularda verimli topraklarda ya\u015farlar. Hepsi fotosentetik
\n olup, suyu ayr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in ortama oksijen verirler.
\n\u00c7o\u011fu, havan\u0131n serbest azotunu ba\u011flayarak toprakta azotlu bile\u015fiklerin artmas\u0131n\u0131 sa\u011flarlar. Bunun i\u00e7in bitki geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olurlar. B\u00f6l\u00fcnerek ve sporlarla \u00e7o\u011fal\u0131rlar. Tek tek veya koloni halinde ya\u015farlar.
\n3. H\u00fccresel Olmayan Canl\u0131lar Vir\u00fcsler
\nCanl\u0131 olarak kabul edildiklerinden, \u201cen k\u00fc\u00e7\u00fck oranizmalar \u201d olarak adland\u0131r\u0131labilirler. Ancak elektron mikroskobuyla g\u00f6r\u00fclebilirler.
\nVir\u00fcsler; \u00e7o\u011falabilirler, kendilerine \u00f6zg\u00fc n\u00fckleik asit i\u00e7erirler, \u00f6zel bir protein k\u0131l\u0131fa sahiptirler ve i\u00e7ine girecekleri h\u00fccrenin zar\u0131n\u0131 eritecek enzimlere sahiptirler. Bu \u00f6zellikleri onlar\u0131 cans\u0131zlardan ay\u0131r\u0131r. H\u00fccresel yap\u0131da olmamalar\u0131, enzim sistemlerinin bulunmamas\u0131, sitoplazmalar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, organellerinin yoklu\u011fu ve d\u0131\u015f ortamda kristal halde bulunmalar\u0131 ise vir\u00fcsleri di\u011fer canl\u0131lardan ay\u0131ran \u00f6zelliklerdendir. \u00d6zellikle kristal halde bulunmak cans\u0131zlar\u0131n \u00f6zelli\u011fidir.
\nVir\u00fcsler ancak konak h\u00fccre i\u00e7inde aktivite g\u00f6sterebilirler. Bunun i\u00e7in \u201czorunlu h\u00fccre i\u00e7i parazitleri\u201d denir. Kendilerini \u00e7o\u011faltmak i\u00e7in konak h\u00fccrenin maddelerini harcarlar ve onun enzimlerini kullan\u0131rlar.
\nVir\u00fcsler DNA veya RNA dan yaln\u0131z birisine sahiptirler. Bu kal\u0131tsal yap\u0131ya genom denir.
\nBaz\u0131lar\u0131 bitki h\u00fccrelerinde, baz\u0131lar\u0131 hayvansal h\u00fccrelerde, baz\u0131lar\u0131 ise bakterilerde \u00e7o\u011falabilirler.
\nBakteriyofajlar ve hayvansal vir\u00fcslerin \u00e7o\u011fu \u201cDNA vir\u00fcsleri\u201d ad\u0131n\u0131 al\u0131r. Bitkisel vir\u00fcsler ve baz\u0131 hayvansal vir\u00fcslere ise, \u201cRNA vir\u00fcsleri\u201d denir.
\nVir\u00fcsler, hacim olarak b\u00fcy\u00fcmezler ve b\u00f6l\u00fcnerek \u00e7o\u011falmazlar. Enzim sistemleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in solunum, protein sentezi, beslenme, bo\u015falt\u0131m gibi hayatsal olaylar\u0131n hi\u00e7birini ger\u00e7ekle\u015ftiremezler.
\nVir\u00fcsler girdikleri h\u00fccrede y\u00f6netimi ele ge\u00e7irirler ve h\u00fccrenin materyallerini kullanarak kendilerini \u00e7o\u011falt\u0131rlar. Sonu\u00e7ta h\u00fccrenin par\u00e7alanmas\u0131na (lizis) neden olurlar.
\nBaz\u0131 vir\u00fcsler girdi\u011fi h\u00fccreyi \u00f6ld\u00fcrmez, ancak onun h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczensiz olarak b\u00f6l\u00fcnmesine neden olur. B\u00f6ylece kanserle\u015fme ortaya \u00e7\u0131kar.
\nBir vir\u00fcs taraf\u0131ndan enfekte olmu\u015f h\u00fccre ve doku baz\u0131 savunma meddeleri \u00fcretir. \u0130nterferon denilen bu maddeler yeni bir vir\u00fcs enfeksiyonunu engeller.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MONERA ALEM\u0130 Canl\u0131 organizmalar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fckleri ve yap\u0131sal organizasyon bak\u0131m\u0131ndan en basit olanlar\u0131 bu alemde yer al\u0131r. Vir\u00fcsler, bu alemde incelenen ve h\u00fccresel yap\u0131da olmayan organizmalard\u0131r. Bakteriler ve mavi-ye\u015fil algler ise en k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccreler olup, prokaryot (basit \u00e7ekirdekli) \u00f6zellikte olmalar\u0131ndan dolay\u0131 bu aleme konulmu\u015ftur. 1. Bakteriler \u00c7ekirdekleri ve zarla \u00e7evrili organelleri bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cprokaryot\u201d h\u00fccre …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5608,2619,2287,6627,2677,2563,2465,6630,6620,2556,5691,6628,5653,2303,6629,2283,2588,2483],"class_list":["post-2678","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-anaerobik-solunum","tag-antibiyotik","tag-bakteriler","tag-canli-organizmalar","tag-fermantasyon","tag-klorofil","tag-kloroplast","tag-mavi--yesil-algler","tag-monera-alemi","tag-okaryot","tag-patojen","tag-plazmitler","tag-prokaryot","tag-protein","tag-rekombinant-bakteri","tag-ribozom","tag-saprofit","tag-sitoplazma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2678","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2678"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2678\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2678"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2678"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2678"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}