\u0130skeletle ilgili hastal\u0131klar kemikleri(k\u0131r\u0131klar, iltihaplar, kanserler vb.) ve eklemleri etkiler (\u00e7\u0131k\u0131klar, artrozlar vb.) etkiler.
\n K\u0131r\u0131klar: Do\u011frudan do\u011fruya kemik \u00fczerine veya \u00e7evre dokulara etki eden darbeler ve kazalar sonucunda kemik dokusu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131na k\u0131r\u0131k ad\u0131 verilir. Dokular\u0131n erimesine ba\u011fl\u0131 olarak kendili\u011finden olu\u015fan k\u0131r\u0131klar da g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, k\u0131r\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu travmalar nedeniyle meydana gelir. Darbenin \u015fiddetine ve niteli\u011fine g\u00f6re kemiklerde \u00e7atlaklar ve iki veya bir \u00e7ok par\u00e7al\u0131 k\u0131r\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Kemik par\u00e7alar\u0131 yaradan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorsa a\u00e7\u0131k k\u0131r\u0131ktan s\u00f6z edilir. Klinik a\u00e7\u0131dan k\u0131r\u0131k tan\u0131s\u0131 radyografilerle konur ve de\u011fi\u015fik \u015fiddette a\u011fr\u0131larla beraber i\u015flev kayb\u0131n\u0131n bulunmas\u0131yla kendini apa\u00e7\u0131k g\u00f6sterir.<\/p>\n
Tedavinin temeli, hasar g\u00f6ren kemik par\u00e7alar\u0131n\u0131n cerrahi y\u00f6ntemlerle yerine yerle\u015ftirilmesinden sonra v\u00fccudun o b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn hareketsizle\u015ftirilmesine dayan\u0131r. Basit k\u0131r\u0131klar\u0131n tedavisi i\u00e7in d\u0131\u015f ateller yeterli olur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k par\u00e7al\u0131 k\u0131r\u0131klar\u0131n tedavisinde cerrahi giri\u015fime ba\u015f vurulur ve v\u00fccutta yabanc\u0131 cisim tepkimelerine yol a\u00e7mayan \u00e7iviler, levhalar ve \u00e7ubuklar kullan\u0131l\u0131r. Hareketsiz kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre i\u00e7inde v\u00fccut kendi kendine yeni bir kemik dokusu \u00fcreterek k\u0131r\u0131k yerin kaynamas\u0131n\u0131 sa\u011flar. \u0130lk d\u00f6nemde k\u0131r\u0131k par\u00e7alar\u0131 aras\u0131nda kalan bo\u015fluk kan ve lenfle dolar; bu s\u0131rada ba\u011f dokusu tomurcuklar\u0131 kan p\u0131ht\u0131s\u0131n\u0131n i\u00e7ine yerle\u015ferek bir ba\u011f dokusu nedbesi yarat\u0131r. Daha sonra kan damarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kom\u015fu kemiklerdeki kalsiyum depolar\u0131ndan sa\u011flanan kalsiyum, nedbenin mineralize olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Damarca zengin kemik zar\u0131 bu d\u00f6nemde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Kemik dokusunun eski halini kazanabilmesi daha uzun bir s\u00fcrede ger\u00e7ekle\u015febilir.
\nKemik \u0130ltihaplar\u0131: Kemik dokusunu etkileyen iltihabi hastal\u0131klar mikrobik, paraziter(asalaklara ba\u011fl\u0131) veya kimyasal kaynakl\u0131 olabilir. Genellikle al\u00e7\u0131 uygulanmas\u0131 ve antibiyotiklerin kullan\u0131lmas\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisi i\u00e7in yeterli olur.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fcme ve Kire\u00e7le\u015fme Bozukluklar\u0131: En \u00f6nemli b\u00fcy\u00fcme bozuklu\u011fu olan c\u00fccelik boyun yetersiz uzamas\u0131 demektir. C\u00fccelik hormon bozuklu\u011funa ba\u011fl\u0131 olabilece\u011fi gibi metabolizma bozukluklar\u0131na da ba\u011fl\u0131 olabilir. Nadir g\u00f6r\u00fclen bir kal\u0131t\u0131msal hastal\u0131k olan akondroplazide ise kemik b\u00fcy\u00fcmesini sa\u011flayan b\u00fcy\u00fcme k\u0131k\u0131rdaklar\u0131 \u00e7ok erken ya\u015fta kapan\u0131r.
\n A\u015f\u0131r\u0131 boy uzamas\u0131 ve irile\u015fme ile kendini g\u00f6steren jigantizm hastal\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 durumlarda hipofizin a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fcme hormonunun fazla miktar\u0131 \u00fcretilmesi nedeniyle olu\u015fur. Bu hastal\u0131\u011fa yakalanan ki\u015filerde iri c\u00fcsseye ra\u011fmen, kas g\u00fcc\u00fc normalin alt\u0131ndad\u0131r ve hassas bir yap\u0131 bulunur.
\n Kemiklerde ilerleyici kire\u00e7sizle\u015fmeye yol a\u00e7an ve kemik erimesi olarak da bilinen osteoporoz \u00f6zellikle menopoz d\u00f6nemindeki kad\u0131nlarda ortaya \u00e7\u0131kar. Hastal\u0131\u011f\u0131n nedeni hormon d\u00fczeninin bozulmas\u0131d\u0131r.
\nUr Hastal\u0131klar\u0131: V\u00fccudun b\u00fct\u00fcn di\u011fer organlar\u0131 gibi kemiklerde de habis urlar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Ur kemik dokusundan kaynaklanabilece\u011fi gibi ba\u015fka bir organdan kaynaklanan bir ****staza da ba\u011fl\u0131 olabilir. Kemik dokusundan \u00e7\u0131kan osteosarkom daha \u00e7ok \u00e7ocuklarda ve gen\u00e7lerde bacak kemiklerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Daha \u00e7ok s\u0131k rastlanan ikincil kanserler s\u0131kl\u0131kla ileri ya\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kar; bunlarda \u015fiddetli a\u011fr\u0131lar ve kemik dokusunun ileri derecede hassas hale gelmesi gibi belirtiler bulunur.
\n Eklem Hastal\u0131klar\u0131: Travmalardan ileri gelen eklem hastal\u0131klar\u0131na \u00f6rnek olarak burkulmalar ve \u00e7\u0131k\u0131klar say\u0131labilir. Ayr\u0131ca yeni do\u011fanda do\u011fu\u015ftan kal\u00e7a \u00e7\u0131k\u0131\u011f\u0131 ad\u0131 verilen bir durum g\u00f6r\u00fclebilir. Romatolojik hastal\u0131klar s\u0131n\u0131f\u0131nda yer alan di\u011fer iki \u00f6nemli eklem hastal\u0131\u011f\u0131da artroz(eklem k\u0131k\u0131rda\u011f\u0131n\u0131n tahrip olmas\u0131) ve artrittir.(eklem bo\u015flu\u011funu kaplayan dokunun iltihab\u0131)<\/p>\n
KAS S\u0130STEM\u0130
\n Kaslar kas\u0131labilen, dolay\u0131s\u0131yla da hareketleri sa\u011flama \u00f6zelli\u011fi olan yap\u0131lard\u0131r. V\u00fccuda desteklik eder, hareketi sa\u011flar, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 meydana getirir. Ayr\u0131ca i\u00e7 organlar\u0131 ba\u011flar ve onlar\u0131 ask\u0131da tutar. \u00c7e\u015fitli organizmalarda farkl\u0131 kas tipleri vard\u0131r. Protistlerde \u00e7izgisiz kas telcikleri bulunur. Basit \u00f6zellikte olmas\u0131na ra\u011fmen bir tek h\u00fccreli olan paramesyum da kontraktif kofullar kas i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Omurgas\u0131zlarda ise \u00e7o\u011funlukla d\u00fcz kaslardan olu\u015fur. Yava\u015f ve ritmik kas\u0131l\u0131rlar. Solucanlarda, yumu\u015fak\u00e7alarda d\u00fcz kaslar bulunur. Eklembacakl\u0131larda u\u00e7ma ve s\u0131\u00e7ramay\u0131 sa\u011flayan \u00e7izgili kaslar bulunur. T\u00fcm omurgal\u0131larda iskeleti hareket ettiren \u00e7izgili kaslar, yemek borusunda, midede, ba\u011f\u0131rsaklar, kan damarlar\u0131n\u0131n duvarlar\u0131nda, \u00fcreme organlar\u0131 ve di\u011fer organ duvarlar\u0131nda ise d\u00fcz kaslar bulunur. Kaslar d\u00fcz kas, \u00e7izgili kas ve kalp kas\u0131 olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fittir.<\/p>\n
1.D\u00fcz Kaslar: <\/p>\n
H\u00fccreleri mekik \u015feklindedir. B\u00fcy\u00fckl\u00fckleri bulunduklar\u0131 yere g\u00f6re de\u011fi\u015fir. \u00c7ekirdekleri h\u00fccrenin orta k\u0131sm\u0131nda bulunur. Tek \u00e7ekirdeklidirler. Sitoplazmas\u0131na sarkoplazma, h\u00fccre zar\u0131na ise sarkolemma denir. Sitoplazmada g\u00f6r\u00fclen, boyuna iplik\u00e7iklere ise miyofibril denir.<\/p>\n
Miyofibriller, aktin ve miyozin denilen kas Proteinlerinden olu\u015fmaktad\u0131r. Kas\u0131lmay\u0131 bunlar sa\u011flar.
\n D\u00fcz kaslar istem d\u0131\u015f\u0131 hareket eden kaslard\u0131r. Kas\u0131lmalar\u0131 yava\u015f ve d\u00fczenlidir. Otonom sinir sistemi kontrol\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Eklembacakl\u0131lar hari\u00e7 t\u00fcm omurgas\u0131zlarla omurgal\u0131lar\u0131n dola\u015f\u0131m, sindirim, solunum gibi sistemleri meydana getiren organlar\u0131n duvarlar\u0131nda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fcz kaslar bulunur.<\/p>\n
2.\u00c7izgili Kaslar: \u0130skelet sistemiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olan kaslard\u0131r. Beyin kontrol\u00fcnde iste\u011fe ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Kas\u0131lma hareketleri merkezi sinir sistemine ait motor sinirlerle kontrol edilir. D\u00fcz kaslara oranla daha h\u0131zl\u0131 kas\u0131labilirler.
\n H\u00fccreleri uzun ve silindirik \u015feklinde olup h\u00fccre s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirsiz oldu\u011fundan \u00e7ok \u00e7ekirdekli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrler. Oval \u015fekilli \u00e7ekirdekler h\u00fccrenin kenar k\u0131sm\u0131nda bulunurlar.
\n Bir \u00e7izgili kas\u0131n yap\u0131s\u0131 t\u00fcm bir kastan yap\u0131 birimlerine do\u011fru; kas demeti, kas teli, telcikler (miyofibril, aktin ve miyozin proteinleri) olarak s\u0131ralana bilinir. Sarkoplazma i\u00e7inde miyofibriller aras\u0131nda da\u011f\u0131lm\u0131\u015f zengin bir endoplazmik retikulum a\u011f\u0131 (sarkoplazmik retikulum) vard\u0131r. Miyofibriller \u00f6zel bir dizili\u015f g\u00f6steririler.<\/p>\n
Bu dizili\u015f a\u00e7\u0131k ve koyu bantlar meydana getir.
\n Kas liflerinde a\u00e7\u0131k renkli g\u00f6r\u00fclen I band\u0131, koyu renkli g\u00f6r\u00fclen A band\u0131 olarak isimlendirilir. I band\u0131n\u0131 tam ortas\u0131nda koyu renkli ince \u00e7izgi Z band\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. A band\u0131n\u0131n ortas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen b\u00f6lgeye ise H band\u0131 ad\u0131 verilir. Kas dokusunda ard arda gelen iki Z band\u0131 aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye sakromer denir ve kas\u0131lma birimi olarak kabul edilir. Miyofibriller \u00e7ok daha ince ipliklerin d\u00fczenlenmesiyle meydana gelmi\u015flerdir. Bunlardan kal\u0131n ve k\u0131sa olanlar\u0131na miyozin, ince ve uzun olanlar\u0131na ise aktin iplikleri denir. Bu ipliklerin temel yap\u0131lar\u0131 proteindir. Miyozin iplikleri kom\u015fu I band\u0131na ge\u00e7mezler.<\/p>\n
Aktin iplikleri ise I bantlar\u0131n meydana getiriler ve k\u0131smen iki taraftan A band\u0131n\u0131n i\u00e7ine girerler. B\u00f6ylece A bantlar\u0131n\u0131n ucunda miyozin ve aktin iplikleri bulunurken orta k\u0131s\u0131mlar\u0131nda sadece miyozin iplikleri yer al\u0131r. Sadece miyozin ipliklerinden olu\u015fan bu k\u0131s\u0131m H band\u0131n\u0131 meydana getirir. Aktin iplikleri I band\u0131n\u0131n ortas\u0131nda birle\u015ftikleri yere de Z \u00e7izgisi denir. Kasa \u00e7izgili g\u00f6r\u00fcn\u00fcm bu \u015fekilde kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\n I band\u0131 yaln\u0131z aktin ipliklerinden, H band\u0131 yaln\u0131z miyozin ipliklerinden, A band\u0131 ise hem aktin hem de miyozin ipliklerinden olu\u015fur.<\/p>\n
Kas Proteinlerinin S\u0131ralan\u0131\u015f\u0131:<\/p>\n
Kas telleri aktin ve miyozin proteinlerinden ba\u015fka hemoglobine benzeyen miyoglobin proteinini i\u00e7erirler. Miyoglobinin g\u00f6revi kaslarda O2 azald\u0131\u011f\u0131 zaman kandan O2 almak ve oksidasyonu sa\u011flamakt\u0131r. Miyofibrilin O2\u2019e ba\u011flanma kapasitesi hemoglobinden fazlad\u0131r. \u00c7izgili kaslar\u0131n kemiklere ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 yerler s\u0131k\u0131 ba\u011f dokudan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlara kas kiri\u015fleri veya tendonlar denir. \u0130skelet kaslar\u0131 bir taraftan hareketli bir kemi\u011fe ba\u011flan\u0131rken di\u011fer taraftan mutlaka hareketli bir ekleme ba\u011flanm\u0131\u015flard\u0131r. Kemi\u011fe ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 nokta ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131, ekleme ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 nokta sonlan\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r. Bu iki tutunma aras\u0131nda kalan k\u0131s\u0131m kar\u0131n k\u0131sm\u0131d\u0131r. \u0130skelet kaslar\u0131 \u00e7o\u011funlukla \u00e7iftler halinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
3.Kalp Kas\u0131:
\n \u00c7izgili kas olmas\u0131na ra\u011fmen irademiz d\u0131\u015f\u0131nda kas\u0131lma faaliyeti g\u00f6steriri (Otonom sinir sistemine ba\u011fl\u0131d\u0131r). Bu kas enine bantla\u015fma g\u00f6sterir. Kas telleri k\u0131sa boylu olup tek \u00e7ekirdeklidir. Birbirine ba\u011fland\u0131klar\u0131 yerde ara diskler bulunur. S\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in oksijen gereksinimleri \u00e7ok fazlad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130skeletle ilgili hastal\u0131klar kemikleri(k\u0131r\u0131klar, iltihaplar, kanserler vb.) ve eklemleri etkiler (\u00e7\u0131k\u0131klar, artrozlar vb.) etkiler. K\u0131r\u0131klar: Do\u011frudan do\u011fruya kemik \u00fczerine veya \u00e7evre dokulara etki eden darbeler ve kazalar sonucunda kemik dokusu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bozulmas\u0131na k\u0131r\u0131k ad\u0131 verilir. Dokular\u0131n erimesine ba\u011fl\u0131 olarak kendili\u011finden olu\u015fan k\u0131r\u0131klar da g\u00f6r\u00fclmekle birlikte, k\u0131r\u0131klar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu travmalar nedeniyle meydana gelir. Darbenin \u015fiddetine …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6698,6021,6367,6689,6693,2415,6697,4994,2441,6691,6690,6692,6696,2303,6694,6695],"class_list":["post-2700","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-cizgili-kas","tag-duz-kaslar","tag-iskelet","tag-iskelet-hastalik-ve-rahatsizliklari","tag-jigantizm-hastaligi","tag-kalp-kasi","tag-kas-proteinleri","tag-kemik","tag-kemik-dokusu","tag-kemik-iltihaplari","tag-lenf","tag-mikrobik","tag-miyozin","tag-protein","tag-romatolojik-hastaliklar","tag-sarkoplazmik-retikulum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2700"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2700\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}