Fizik veya Do\u011fabilim, (Yunanca \u03c6\u03c5\u03c3\u03b9\u03ba\u03cc\u03c2 (physikos): do\u011fal, \u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2 (do\u011fa): Do\u011fa) enerji ve maddenin etkile\u015fimini inceleyen bilim dal\u0131d\u0131r (bkz. Kimya, Biyoloji). Enerjinin evreninin tarihindeki birincil rol\u00fc, her maddenin, \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmak ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere kat\u0131lmak i\u00e7in enerjiyle etkile\u015fimde bulunmas\u0131 ve madde en temel bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015f\u0131rken enerjinin en \u00f6nemli \u00f6\u011fe olmas\u0131 nedeniyle fizik, genellikle temel bilimlerin anas\u0131 olarak bilinir. Madde ve madde bile\u015fenlerini inceleyen, ayn\u0131 zamanda bunlar\u0131n etkile\u015fimlerini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir bilim dal\u0131d\u0131r. bkz daha geni\u015f bilgiFizik genellikle cans\u0131z varl\u0131klarla u\u011fra\u015fan, fakat \u00e7ok zaman canl\u0131larla ilgilenen bilimlere de yard\u0131mc\u0131 olan bir bilim kolu olarakta an\u0131l\u0131r. Fizik kelimesi yunanca Do\u011fa anlam\u0131na gelen terimlerden kaynaklanmaktad\u0131r. Bu nedenle yak\u0131n zamana kadar fizi\u011fe Do\u011fa felsefesi g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Astronomi, Kimya, Biyoloji, Jeoloji,…..v.s. de birer do\u011fa bilimi olmalar\u0131na ra\u011fmen, fizi\u011fin en temel do\u011fa bilimi ve ayn\u0131 zamanda bu do\u011fa bilimlerinin en \u00f6nemli yard\u0131mc\u0131lar\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7ektir. Di\u011fer taraftan T\u0131p, M\u00fchendislik…v.s. gibi uygulamal\u0131 bilimlerde \u00e7ok kullan\u0131lan ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturan Fizik, ilk bak\u0131\u015fta hi\u00e7 ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen arkeoloji, psikoloji, tarih…v.s. konular\u0131nda da \u00f6nemli bir yard\u0131mc\u0131d\u0131r. Ancak konusu bak\u0131m\u0131ndan Fizi\u011fe en yak\u0131n, hatta Fizikle i\u00e7i\u00e7e olan bilim \u00f6ncelikle kimyad\u0131r. O halde Fizik hemen hemen t\u00fcm bilimlerin geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmakta ve bir\u00e7ok konuda onlarla i\u015f birli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bu i\u015fbirli\u011finden \u015f\u00fcphesiz fizikten yararlanmakta ve geli\u015fmektedir. Fizi\u011fin en yak\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 ise Matematiktir. Matematik bilimi k\u0131saca Fizi\u011fin dilidir. Temel do\u011fa bilimi olan Fizik, evrenin s\u0131rlar\u0131n\u0131, madde yap\u0131s\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n aras\u0131ndaki etkile\u015fimlerini a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken Fizi\u011fin ba\u015f\u0131l\u0131ca iki metodu vard\u0131r; bunlar g\u00f6zlem ve deneydir. Do\u011fa olaylar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli duyu organlar\u0131n\u0131 etkilemeleri sonucuFizikte \u00e7e\u015fitli kollar\u0131n geli\u015fmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeble g\u00f6rme duyusunu uyand\u0131ran \u0131\u015f\u0131kla beraber Fizi\u011fin bir kolu olan optik geli\u015fmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde i\u015fitme ile akustik, s\u0131cak so\u011fuk duygusu ile termodinamik…v.s. fizik konular\u0131 ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra elektromagnetima gibi do\u011frudan duyu organlar\u0131n\u0131 etkilemeyen kollar\u0131da geli\u015fmi\u015ftir. Fizi\u011fin 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar ge\u00e7irdi\u011fi a\u015famalarda ge\u00e7irdi\u011fi a\u015famalarda her ne kadar mekanik temel ise de, birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak incelenen Fizik konular\u0131 kalsik fizik alt\u0131nda toplanabilir. 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren klasik fizik kurallar\u0131ndan daha de\u011fi\u015fik, ancak \u00e7ok daha mant\u0131kl\u0131 ve m\u00fckemmmel sonu\u00e7lar elde edilmi\u015ftir. Bu t\u00fcr modellerle olay\u0131 a\u00e7\u0131klayan Fizik kollar\u0131 ise Modern Fizik ad\u0131 alt\u0131nda toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Fizik e\u011fitimi bug\u00fcnde ger\u00e7e\u011fe \u00e7ok yak\u0131n sonu\u00e7lar veren Klasik Fizikle ba\u015flamaktad\u0131r<\/p>\n
Fizik de\u011fi\u015fimin incelenmesi demektir. Fizi\u011fin \u00e7o\u011fu alan\u0131, dura\u011fan (statik) olanla de\u011fil, devinenle (dinamik olanla) ilgilenir. Fizi\u011fin amac\u0131 evrendeki “g\u00f6zlenebilir” niceliklerin (enerji, momentum, a\u00e7\u0131sal momentum, spin vs.) “nas\u0131l” de\u011fi\u015fti\u011fini anlamakt\u0131r. “Niye” de\u011fi\u015fti\u011fini sorgulamak \u00e7o\u011funlukla felsefenin metafizik dal\u0131 veya teoloji’nin i\u015fidir.<\/p>\n
Fizi\u011fin evinimi anlatmak i\u00e7in, temel fizik kuramlar\u0131n\u0131n formulasyonunda kulland\u0131\u011f\u0131 temel ara\u00e7lar Diferansiyel denklemler ve \u0130ntegro-diferansiyal denklemler olarak s\u0131ralanabilir. Hatta \u00e7o\u011fu temel fizik kuram\u0131 sadece diferensiyal denklemler kullanarak formule edilmi\u015ftir. (\u00f6rn. Newton yasalar\u0131, Maxwell denklemleri, Einstein denklemleri, Kuantum Fizi\u011fi ya da Schr\u00f6dinger denklemi, Dirac denklemi).<\/p>\n
Fizik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131n t\u00fcrleri <\/p>\n
Fizik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 genellikle Kuramsal fizik ve Deneysel fizik olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. Bu iki alandaki ara\u015ft\u0131rmalar ise temel ya da uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar \u015feklinde ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Kuramsal fizik, evrenin yasalar\u0131n\u0131 deneysel fizi\u011fin g\u00f6zlemlerini kullanarak a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Deneysel fizik, \u00f6nerilen kuramlardan hangisinin do\u011fru oldu\u011funa karar vermek i\u00e7in tasarlanan deneyleri ger\u00e7ekle\u015ftirir. Deneysel fizik s\u0131kl\u0131kla, hi\u00e7bir kuram\u0131 olmayan yepyeni do\u011fa olaylar\u0131 da ke\u015ffeder: Elektromanyetizma ve Radyoaktivite bu \u015fekilde ke\u015ff edilmi\u015ftir. Fizi\u011fin yeni alanlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla deneylerde g\u00f6zlenen \u00e7eli\u015fkili ya da a\u00e7\u0131klanamayan fenomenlere yan\u0131t olarak geli\u015ftirilir. Fizi\u011fin yeni alanlar\u0131 bazen, deneysel olarak do\u011frulanmadan \u00f6nce, tamamiyle kuramsal olarak ortaya at\u0131l\u0131r (\u00f6rne\u011fin G\u00f6relilik kuram\u0131 ya da son zamanda \u00f6nerilen yeni kuramlardan M-Kuram\u0131 gibi.)<\/p>\n
Temel ara\u015ft\u0131rmalar, yasalar\u0131n pratikteki anla\u015f\u0131labilirli\u011fi \u00fczerinde yo\u011funla\u015f\u0131rken, uygulamal\u0131 fizik, ad\u0131n\u0131n da belirtti\u011fi gibi, varolan bilgiyi karma\u015f\u0131k sistemleri \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek \u00fczere pratik hayatta, ekonomide ya da ba\u015fka fizik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda kullanmaya gayret eder. Hem temel ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n hem de uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n kuramsal ve deneysel y\u00f6nleri bulunur. \u00d6rne\u011fin uygulamal\u0131 fizi\u011fin \u00e7ok verimli bir alan\u0131 Kat\u0131 hal fizi\u011fidir. Bu alanda ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, kuantum mekani\u011finin ve elektromanyetizman\u0131n temel yasalar\u0131na dayanarak, kat\u0131 cisimleri olu\u015fturan atomlar\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Fizik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ndaki gelenek ve k\u00fclt\u00fcr kuramsal ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 \u00f6zelle\u015fme\/uzmanla\u015fma olarak kabul etmesi nedeniyle di\u011fer bilimlerden ayr\u0131l\u0131r. Biyoloji ve Kimya’da da kuramsal ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 kuramsal ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ayn\u0131 zamanda deneysel ara\u015ft\u0131rmac\u0131 olmu\u015ftur ve bu bilimlerde salt kuramsal ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara kar\u015f\u0131 (bazen aleni olarak) b\u00fcy\u00fck \u00f6n yarg\u0131lar bulunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fizik veya Do\u011fabilim, (Yunanca \u03c6\u03c5\u03c3\u03b9\u03ba\u03cc\u03c2 (physikos): do\u011fal, \u03c6\u03cd\u03c3\u03b9\u03c2 (do\u011fa): Do\u011fa) enerji ve maddenin etkile\u015fimini inceleyen bilim dal\u0131d\u0131r (bkz. Kimya, Biyoloji). Enerjinin evreninin tarihindeki birincil rol\u00fc, her maddenin, \u00f6zelliklerini a\u00e7\u0131\u011fa vurmak ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlere kat\u0131lmak i\u00e7in enerjiyle etkile\u015fimde bulunmas\u0131 ve madde en temel bile\u015fenlerine ayr\u0131\u015f\u0131rken enerjinin en \u00f6nemli \u00f6\u011fe olmas\u0131 nedeniyle fizik, genellikle temel bilimlerin anas\u0131 olarak …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2690,2776,3407,6721,6722],"class_list":["post-2710","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-biyoloji","tag-fizik","tag-kimya","tag-kuantum-fizigi","tag-modern-fizik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2710","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2710"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2710\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}