Bir elektrik ak\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan a\u015f\u0131lan bir elektrolitin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131\u015fmaya elektroliz denir. Elektroliz, bu ak\u0131m\u0131n elektrolit i\u00e7inde iletilmesiyle birlikte geli\u015fir. Elektrolit, \u00e7o\u011funlukla erimi\u015f olarak ya da bir tuz eriyi\u011finin sulu \u00e7\u00f6zeltisi halindedir. Volta pilinin bulunmas\u0131yla (1800) ve suyun elektrolizine uygulanmas\u0131yla ilgili ilk deneyler, XIX. yy\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.Elektroliz s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, olay\u0131 \u00f6zel olarak inceleyen Michael Faraday taraf\u0131ndan ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 san\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Elektroliz ile ilgili baz\u0131 terimler:<\/p>\n
Elektrolit:\u0130\u00e7inde serbest iyon bulunduran ortamlara denir.<\/p>\n
Elektrot:Elektrolit i\u00e7ine bat\u0131r\u0131lan metallere denir.<\/p>\n
Anot:Bir elektroliz kab\u0131nda \u00fcreticinin pozitif kutbuna ba\u011fl\u0131 elektroda denir.<\/p>\n
Katot: Elektroliz kab\u0131nda \u00fcreticinin negatif kutbuna ba\u011fl\u0131 elektroda denir. <\/p>\n
Elektrolizin Uygulama Alanlar\u0131<\/p>\n
Elektroliz, \u00f6ncelikle, elektrolizle metal\u00fcrjilerde, metallerin haz\u0131rlanmas\u0131nda (\u00e7\u00f6z\u00fcnmez anot) ya da ar\u0131t\u0131lmas\u0131nda (\u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcr anot) kullan\u0131l\u0131r. Elektroliz, ayr\u0131ca, galvanoplastide, bir elektrolitik metal birikimiyle metal birikimiyle d\u00f6k\u00fcm kal\u0131b\u0131na bi\u00e7im vermede a\u015f\u0131nmaya kar\u015f\u0131 korumada ve bir metal \u00e7\u00f6keltisiyle metallerin kaplanmas\u0131nda (s\u00f6zgelimi, nikel kaplama, \u00e7inko kaplama, kadmiyum kaplama, krom kaplama, g\u00fcm\u00fc\u015f ya da alt\u0131n kaplama) ba\u015f vurulan bir y\u00f6ntemdir. Ar\u0131 hidrojen, \u00f6zellikle, suyun elektroliziyle elde edilir. \u00d6b\u00fcr uygulamalar\u0131 aras\u0131nda, gaz \u00fcretimi (klor), metal \u00fcst\u00fcnde koruyucu oksitli anot tabakalar\u0131n\u0131n elde edilmesi (al\u00fcminyumun, al\u00fcmin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla anotla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u015flemi) elektrolizle parlatma, metallerin katot ya da anot olarak ya\u011flardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 say\u0131labilir. Elektroliz, ak\u0131m \u015fiddetlerinin, \u00f6zellikle de voltametrelerdeki ak\u0131m miktarlar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fclmesine de olanak verir. S\u00fcrekli ak\u0131m yard\u0131m\u0131yla, organik dokular\u0131n ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na dayanan tedavi elektrolizi, cerrahide sinir u\u00e7lar\u0131n\u0131n (n\u00f6ronlar\u0131n), sertle\u015fen urlar\u0131n, burun deliklerindeki poliplerin yok edilmesinde, sidik yolu (\u00fcretra) ya da yemek borusu daralmalar\u0131n\u0131n tedavisinde vb. kullan\u0131l\u0131r. <\/p>\n
ELEKTROL\u0130ZDEN YARARLANMA<\/p>\n
1.Metallerin Ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131<\/p>\n
Bunun i\u00e7in hangi metal ayr\u0131\u015ft\u0131l\u0131caksa,o metalin bir tuzunun \u00e7\u00f6zeltisi haz\u0131rlan\u0131r.Bu y\u00f6ntem en \u00e7ok bak\u0131r matali i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.\u00c7\u00f6zelti i\u00e7ine bat\u0131r\u0131lan elektrotlardan biri ar\u0131 bak\u0131r di\u011feri de ar\u0131 olmayan bak\u0131rd\u0131r.Bak\u0131r iyonlar\u0131 (+)y\u00fckl\u00fc oldu\u011fundan katoda gider orada n\u00f6trle\u015ferek ar\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
2.Metalle Kaplamac\u0131l\u0131k<\/p>\n
Herhangi bir metalle kaplamak istedi\u011fimiz bir cisim elektroliz kab\u0131nda katot olarak kullan\u0131l\u0131r.Hangi metalle kaplamak istiyorsak o da anot olarak se\u00e7ilir.\u00c7\u00f6zelti yerine anot olarak kullan\u0131lan metalin tuzunun, sudaki \u00e7\u00f6zeltisi al\u0131n\u0131rTeknikte kromaj,nikelaj ve g\u00fcm\u00fc\u015fle kaplama bu metodla olur.Bir demir \u00e7atal nikelle kaplanmak isteniyorsa,\u00e7atal katot,nikel ise anot olarak se\u00e7ilir.\u00c7\u00f6zelti olarak nikel tuzu \u00e7\u00f6zeltisi kullan\u0131l\u0131r.Sulu \u00e7\u00f6zelti i\u00e7indeki nikel iyonlar\u0131 katoda gider ve element halinde birikerek kaplama olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirler<\/p>\n
-1-<\/p>\n
Suyun Elektroliz Deneyi<\/p>\n
Deneyin amac\u0131uyun,elektroliz yoluyla hidrojen ve oksijene ayr\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Ara\u00e7 ve Gere\u00e7ler: 8 yuvarlak pil ve pil yata\u011f\u0131 (veya 12 voltluk do\u011fru ak\u0131m g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131) <\/p>\n
\u0130letken teller ve tel tutturucular\u0131<\/p>\n
3 beherglas (250 cm3)<\/p>\n
3 deney t\u00fcp\u00fc<\/p>\n
6 \u00e7elik elektrot<\/p>\n
\u00c7ama\u015f\u0131r suyu sodas\u0131 \u00e7\u00f6zeltisi <\/p>\n
\u00d6n bilgiler ve deney yap\u0131l\u0131\u015f\u0131: Temiz bir kaba 500cm3 saf su konur. 60 gr \u00e7ama\u015f\u0131r sodas\u0131n\u0131 (Na2 CO3 H2 O) azar azar su i\u00e7ine d\u00f6k\u00fcp kar\u0131\u015ft\u0131rarak \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcz. Daha sonra \u00e7\u00f6zeltiye, 1000cm3\u2019e \u00e7\u0131k\u0131ncaya kadar saf su ilave edilir. B\u00f6ylece yakla\u015f\u0131k %5\u2019lik \u00e7\u00f6zelti haz\u0131rlanm\u0131\u015f olur. 250 cm3\u2019l\u00fck temiz bir beherin \u00fc\u00e7te ikisine kadar \u00e7\u00f6zelti konur. \u0130ki deney t\u00fcp\u00fc alarak bunlar a\u011f\u0131zlar\u0131na kadar a\u011f\u0131zlar\u0131na kadar \u00e7\u00f6zeltiyle doldurulur. Kesiti t\u00fcp a\u011fz\u0131ndan daha geni\u015f bir t\u0131pay\u0131 parma\u011f\u0131n\u0131zla bu t\u00fcp\u00fcn a\u011fz\u0131nda tutarak t\u00fcp ters \u00e7evrilir ve beherdeki \u00e7\u00f6zeltiye dald\u0131r\u0131l\u0131r. Daha sonra parmak \u00e7ekilir ve t\u0131pa \u00e7\u00f6zeltiden al\u0131n\u0131r. B\u00f6ylece t\u00fcp i\u00e7ine hava girmesi \u00f6nlenmi\u015f olur. \u0130kinci t\u00fcp i\u00e7in de ayn\u0131 i\u015flem yap\u0131l\u0131r. \u0130ki \u00e7elik elektrot al\u0131narak bunlar\u0131, birer u\u00e7lar\u0131 \u00e7\u00f6zelti i\u00e7indeki t\u00fcpler i\u00e7ine girecek \u015fekilde yerle\u015ftirilir. Elektrotlar\u0131n \u00e7\u00f6zelti d\u0131\u015f\u0131nda kalan u\u00e7lar\u0131na tel tutturucular\u0131 ile iletken teller ba\u011flan\u0131r. \u0130letken tellerden birinin ucunu seri ba\u011fl\u0131 pillerin veya do\u011fru ak\u0131m g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n (+) ucu ile birle\u015ftirilir. Di\u011fer iletken ucunu pil veya g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n (-) ucuna dokundurulup \u00e7ekilir.<\/p>\n
Elektroliz kab\u0131ndaki elektrotlardan g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n (+) ucuna ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. \u015eimdi de di\u011fer elektrotu g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n (-) ucuna ba\u011flan\u0131p saate bak\u0131l\u0131r.5, 10, 15. dakikada t\u00fcplerde toplanan gaz miktarlar\u0131 t\u00fcpler \u00fczerinde i\u015faretlenir ve devre kesilir. G\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131n\u0131n (-) ucuna ba\u011fl\u0131 elektrotun bulundu\u011fu t\u00fcpte hidrojen gaz\u0131 di\u011fer t\u00fcpte de oksijen gaz\u0131 toplan\u0131r. <\/p>\n
Sonu\u00e7: Su, kendini meydana getiren hidrojen ve oksijene ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f olur. <\/p>\n
Elektrolizi Kim Bulmu\u015ftur?<\/p>\n
Michael Faraday
\n (Newington, Surrey, bug\u00fcn Southwark \u2013 Hampton Court 1791-1867)<\/p>\n
Bir demir i\u015f\u00e7isinin o\u011fluydu. Londra\u2019da bir kitap\u00e7\u0131 k\u0131rtasiyede \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131, daha sonra bir cilt\u00e7inin yan\u0131nda \u00e7\u0131rak oldu. B\u00f6ylece \u00e7ok say\u0131da kitap okuma f\u0131rsat\u0131n\u0131 buldu ve \u00f6zellikle Kimya ve elektri\u011fe ilgi duydu. Geceleri Davy\u2019nin Royal \u0130nstitution\u2019da verdi\u011fi derslere kat\u0131ld\u0131 ve bilimsel konferanslar\u0131 izledi. Davy burada kendisine asistanl\u0131k g\u00f6revi verdi; ayn\u0131 yerde 1825\u2019te laboratuar m\u00fcd\u00fcr\u00fc, 1833\u2019te de kimya profes\u00f6r\u00fc oldu.<\/p>\n
Kimya ile ilgili ilk ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda maden k\u00f6m\u00fcr\u00fc katranlar\u0131nda benzeni buldu. Basit bir aletin i\u00e7inde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rma ve so\u011futma yoluyla, \u00e7a\u011f\u0131nda bilinen hemen hemen b\u00fct\u00fcn gazlar\u0131 s\u0131v\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131. Qersted\u2019in bulu\u015fundan sonra 1824 y\u0131l\u0131nda elektromanyetikli\u011fi incelemeye ba\u015flad\u0131 ve bir m\u0131knat\u0131s\u0131n elektrik ak\u0131m\u0131 \u00fczerindeki etkisini g\u00f6zledi; b\u00f6ylece Amp\u00e9re\u2019in kuramlar\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f oldu. Bu yolla, s\u00fcrekli m\u0131knat\u0131slar\u0131n etkisi alt\u0131ndaki bir devreyi d\u00f6nd\u00fcrmeyi ba\u015fard\u0131 ve elektrik motorunu \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak ilkeyi bulmu\u015f oldu. 1831\u2019de, ku\u015fkusuz en \u00f6nemli bulu\u015funu ger\u00e7ekle\u015ftirdi: mekanik enerjiyi elektrik enerjisine \u00e7eviren elektromanyetik ind\u00fcklemeyi bularak dinamolar\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.1833\u2019te elektroliz kuram\u0131n\u0131 ortaya koydu; olay\u0131n ad\u0131n\u0131, elektrot ve iyon terimlerini ortaya att\u0131: kendi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan nitelik ve nicelik yasalar\u0131n\u0131 belirledi. Daha sonra elektrostatikle u\u011fra\u015ft\u0131, 1843\u2019te elektroskopa ba\u011fl\u0131 silindir yard\u0131m\u0131yla elektri\u011fin korunumu ilkesini do\u011frulad\u0131. Etkiyle elektriklenme kuram\u0131n\u0131 ortaya koydu; \u00e7ukur bir iletkenin ( Faraday kafesi) elektrostatik etkilere ekran olu\u015fturdu\u011funu g\u00f6sterdi. 1846\u2019da elektrostatik enerjinin dielektriklerde yerle\u015fti\u011fini buldu. Bu bulu\u015fu Maxwell\u2019in elektromanyetiklik kuram\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesine yard\u0131mc\u0131 oldu ve elektrikle Hertz dalgalar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131klamaya yarad\u0131. Yine bu bulu\u015f yal\u0131tkanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcl ind\u00fckleme g\u00fcc\u00fcn\u00fc tan\u0131mlamay\u0131 sa\u011flad\u0131. 1838\u2019de elektro-\u0131\u015f\u0131ldama olay\u0131n\u0131 ortaya koydu. 1845 tarihli son bulu\u015flar\u0131, polarize \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n manyetik alan \u00fczerindeki etkisi de diyamanyetikliktir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir elektrik ak\u0131m\u0131 taraf\u0131ndan a\u015f\u0131lan bir elektrolitin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131\u015fmaya elektroliz denir. Elektroliz, bu ak\u0131m\u0131n elektrolit i\u00e7inde iletilmesiyle birlikte geli\u015fir. Elektrolit, \u00e7o\u011funlukla erimi\u015f olarak ya da bir tuz eriyi\u011finin sulu \u00e7\u00f6zeltisi halindedir. Volta pilinin bulunmas\u0131yla (1800) ve suyun elektrolizine uygulanmas\u0131yla ilgili ilk deneyler, XIX. yy\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.Elektroliz s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, olay\u0131 \u00f6zel olarak inceleyen Michael Faraday taraf\u0131ndan ortaya …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4474,4472,4471,4480,4476,4473,4475,4479,2437,4531],"class_list":["post-2732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-anot","tag-elektrolit","tag-elektroliz-nedir","tag-elektrolizi-kim-bulmustur","tag-elektrolizin-uygulama-alanlari","tag-elektrot","tag-katot","tag-suyun-elektroliz-deneyi","tag-uretra","tag-volta-pili"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2732\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}