\u00c7o\u011fu baba ve anneler terbiyeyi, nasihat\u0131, emir ve nehiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bilmekteler ve sadece \u00e7ocuklarla sohbet edip onlara kar\u015f\u0131 emir ve nehiyde bulunduklar\u0131 zaman onlar\u0131n terbiyesi ile me\u015fgul olduklar\u0131n\u0131 ve onlarla sohbet etmedikleri zaman, \u00e7ocuk, terbiye almay\u0131, yeti\u015fmeyi ve belirli bir kal\u0131ba girmeyi kenara b\u0131rak\u0131p anne ve baban\u0131n ikinci emrini bekledi\u011fini san\u0131yorlar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden dolay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocu\u011fu terbiye edilmeye kabiliyet olmayan biri tel\u00e2kki ederek, “Hen\u00fcz \u00e7ocuktur. Hi\u00e7 bir \u015fey anlamaz.” derler ve terbiyeyi, \u00e7ocuk erginlik \u00e7a\u011f\u0131na eri\u015fip iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc ay\u0131rtetti\u011fi zamana b\u0131rak\u0131rlar. Halbuki bu, olduk\u00e7a yanl\u0131\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. \u00c7ocuk, do\u011fumunun ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren belirli bir kal\u0131ba girip terbiye olmaktad\u0131r. O, ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n her an\u0131nda, anne ve baba istese, de istemese de, dikkat etse de etmese de, yava\u015f yava\u015f b\u00fcy\u00fcmekte ve kal\u0131ba girmektedir. \u00c7ocuk, baba ve annenin emir veya nehiyde bulunmas\u0131n\u0131 beklemez. \u00c7ocu\u011fun hassas ve zarif sinir sistemi ve beyni ilk g\u00fcnlerden itibaren \u00e7ok dakik bir kamera gibi olup b\u00fct\u00fcn hadiseleri kaydetmekte ve b\u00f6ylece belirli bir \u015fekile girmekte ve yeti\u015fmektedir.
\nBe\u015f alt\u0131 ya\u015flar\u0131ndaki bir \u00e7ocuk hemen hemen bir \u015fekile girmi\u015f ve olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi olmu\u015ftur. O, iyi veya k\u00f6t\u00fc i\u015flere al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Sonraki terbiyeler \u00e7ok zor ve yarar\u0131 az olur.
\n\u00c7ocuk iyi bir taklit\u00e7idir. Baba ve annenin ve irtibatta bulundu\u011fu di\u011fer kimselerin davran\u0131\u015f ve ahl\u00e2k\u0131na bakmakta ve onlar\u0131 taklid etmektedir.
\nO, anne ve babaya sayg\u0131 g\u00f6z\u00fcyle bakmakta ve onlar\u0131n amel ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 iyi ve k\u00f6t\u00fc i\u015fleri ay\u0131rtetmede \u00f6l\u00e7\u00fc olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmekte ve onlar\u0131 kendisine \u00f6rnek edinmektedir.
\n\u00c7ocuk, \u015fekillenmemi\u015f v\u00fccudunu anne ve baba \u00f6rne\u011fiyle uzla\u015ft\u0131r\u0131p yeti\u015fmektedir. O, davran\u0131\u015fa bakmakta, s\u00f6z, vaaz ve nasihata pek itina etmemektedir. E\u011fer s\u00f6z, davran\u0131\u015fa uymaz ise davran\u0131\u015f\u0131 tercih edecektir.
\nK\u0131z \u00e7ocu\u011fu, annesinin i\u015flerinden ya\u015fant\u0131, ve evlilik hayat\u0131, ev ve \u00e7ocuk bak\u0131m\u0131n\u0131n kural ve y\u00f6ntemlerini \u00f6\u011frenmektedir. Babas\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f\u0131 ile de erkekleri tan\u0131maktad\u0131r. Erkek \u00e7ocu\u011fu ise babas\u0131n\u0131n davran\u0131\u015f\u0131ndan ya\u015fant\u0131, e\u015fine kar\u015f\u0131 davran\u0131\u015f ve \u00e7ocuk yeti\u015ftirme dersi almakta, annesinin davran\u0131\u015f\u0131 ile de kad\u0131nlar\u0131 tan\u0131makta ve b\u00f6ylece gelece\u011fi i\u00e7in belirli bir karara varmaktad\u0131r.
\n\u00d6yleyse; sorumlu ve bilin\u00e7li baba ve anneler her\u015feyden \u00f6nce kendilerini \u0131slah etmeliler; e\u011fer amel, davran\u0131\u015f ve ahlaklar\u0131nda bir kusur varsa onu gidermeliler. Kendilerini iyi ve be\u011fenilen ahlak, s\u0131fat ve davarn\u0131\u015flarla donaltmal\u0131d\u0131rlar. K\u0131sacas\u0131; kendilerini iyi ve k\u00e2mil bir insan ettikten sonra \u00e7ocuk yapmaya ve ba\u015fka insanlar\u0131 yeti\u015ftirmeye ba\u015flamal\u0131d\u0131rlar.
\nBaba ve anne topluma nas\u0131l bir evlat vermek istediklerini \u00f6nceden d\u00fc\u015f\u00fcnmelidirler. E\u011fer iyi ahl\u00e2kl\u0131, \u015fefkatli, insansever, hay\u0131rsever, dindar, hedefli, \u015ferif, bilin\u00e7li, \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, yi\u011fit, faydal\u0131, \u00e7al\u0131\u015fkan ve vazifebilir bir \u00e7ocuk sahibi olmak istiyorlarsa, \u00e7ocuklar\u0131na n\u00fcmune ve \u00f6rnek olabilmeleri i\u00e7in, kendileri bu g\u00fczel s\u0131fatlara sahip olmalar\u0131 gerekir. Bir anne vazifesini bilen, ho\u015f ahlakl\u0131, ak\u0131ll\u0131, \u015fefkatli, kocas\u0131n\u0131 seven, temiz, hayat\u0131ndan memnun, kocas\u0131 ile iyi ge\u00e7inen ve d\u00fczenli bir k\u0131z\u0131 olmas\u0131n\u0131 istiyorsa kendisi de b\u00f6yle olmal\u0131d\u0131r. B\u00f6yle olursa k\u0131z\u0131 ondan ya\u015fant\u0131 dersi alabilir. K\u00f6t\u00fc ahl\u00e2kl\u0131, edepsiz, tembel, d\u00fczensiz, muhabbetsiz, pasakl\u0131, \u00e7ok beklentisi olan ve bahaneci bir anne genelde vaaz ve nasihat ile iyi bir k\u0131z yeti\u015ftiremez.
\nDoktor Celali \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: Ancak \u00e7ocukluk \u00e7a\u011flar\u0131nda ve \u00f6m\u00fcr boyunca do\u011fru bir terbiye alm\u0131\u015f kimseler, \u00e7ocuklara do\u011fru terbiye, heyecan ve atife verebilirler. Kalbi konpleks ile dolu, daima sinirli ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015flerde dahi co\u015fan bir anne ve baba veya i\u015fini sadece ge\u00e7imini sa\u011flamak i\u00e7in yapan, \u00e7ocuk terbiyesine a\u015fk ve ilgisi olmayan, \u00e7ocuklara inat g\u00f6z\u00fcyle bakan, sab\u0131rs\u0131z, sinirli, kendine g\u00fcvenini yitirmi\u015f bir e\u011fitici \u00e7ocuklar\u0131n heyecan ve atifelerini do\u011fru bir d\u00fczeye getiremez.(21)
\nYine doktor Celali yaz\u0131yor ki: \u00c7ocu\u011fun terbiyesini \u00fcstlenen \u015fah\u0131s, baz\u0131 anlarda kendi s\u0131fatlar\u0131n\u0131 incelemeli, vazifelerini zihninden ge\u00e7irmeli ve zaaf noktalar\u0131n\u0131 yok etmelidir.(22)
\nHz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Halk\u0131n \u00f6nderi olmak isteyen biri \u00f6nce kendisini \u0131slah etmeli, daha sonra ba\u015fkalar\u0131n\u0131 \u0131slah etmeye ba\u015flamal\u0131 ve s\u00f6z ile di\u011ferlerine edep \u00f6\u011fretmeden \u00f6nce g\u00fczel davran\u0131\u015f\u0131 ile onlara depe \u00f6\u011fretmelidir.”(23)
\nEmir-ul M\u00fc’minin Hz. Ali (a.s) buyuruyor ki: “B\u00fcy\u00fcklere kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olun ki \u00e7ocuklar da size kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olsunlar.”(24)
\nPeygamber efendiimiz (s.a.a) \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: “\u0130nsan\u0131n kendisi salih ve iyi olursa, Allah onun salih olmas\u0131 vas\u0131tas\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ve torunlar\u0131n\u0131 da salih eder.”(25)
\nEmir-ul M\u00fc’minin Hz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 \u0131slah etmek istiyor isen \u00f6nce kendini \u0131slah etmelisin. Kendin fasid oldu\u011fun halde ba\u015fkalar\u0131n\u0131 \u0131slah etmeye kalk\u0131\u015fman en b\u00fcy\u00fck ay\u0131plardand\u0131r.”(26)
\nYine Hz. Ali (a.s) buyuruyor ki: “S\u00f6z dilinin susutu\u011fu ve amel dilinin s\u00f6yledi\u011fi nasihat hi\u00e7bir kulak taraf\u0131ndan kovulmaz ve onun faydas\u0131 ile hi\u00e7bir fayda bir olmaz.”(27)
\n… Mektubunda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: Anne ve babam\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131 \u00fczerimde \u00e7ok etkili oldu. Her zaman bana ve karde\u015flerime kar\u015f\u0131 \u015fefkatli davran\u0131rlard\u0131. Hi\u00e7 bir zaman onlardan k\u00f6t\u00fc bir hareket veya s\u00f6z g\u00f6rmedim. Biz b\u00f6yle bir ortama al\u0131\u015ft\u0131k. Onlar\u0131n g\u00fczel ahlak ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 unutam\u0131yorum. Anne oldu\u011fum \u015fu anda, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131m kar\u015f\u0131s\u0131nda k\u00f6t\u00fc bir hareket yapmamaya \u00f6zen g\u00f6steriyorum. Anne ve babam\u0131n ahlak ve davran\u0131\u015flar\u0131 benim i\u00e7in ya\u015fam \u00f6rne\u011fi olmu\u015ftur; benim \u00e7abam \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 ayn\u0131 \u015fekilde terbiye etmektir.
\n… Mektubunda \u015f\u00f6yle yaz\u0131yoru: Uzak ge\u00e7mi\u015fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015flerde bile annemin bana kar\u015f\u0131 be\u011fenilmeyen, sevilmeyen ba\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131, co\u015fdur\u011fas\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m g\u00fcnlerimi… Anne oldu\u011fum \u015fu anda ayn\u0131 harketleri \u00e7ok az bir farkla kendimde m\u00fc\u015fahede ediyorum. Onun b\u00fct\u00fcn ahl\u00e2ki inhiraflar\u0131 bana da ge\u00e7mi\u015f. Acaibime giden nokta \u015furas\u0131 ki, kendimi \u0131slah etmek i\u00e7in her ne kadar \u00e7aba harc\u0131yor isem de yapam\u0131yorum. Ben, anne ve baban\u0131n ahl\u00e2k\u0131n\u0131n \u00e7ocu\u011fun ruhunda etkisi oldu\u011funu \u00e7ok iyi biliyorum. “Anne bir eli ile be\u015fi\u011fi \u00f6teki eli ile de alemi sallar” s\u00f6z\u00fc ger\u00e7ekten \u00e7ok do\u011fru bir s\u00f6zd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7o\u011fu baba ve anneler terbiyeyi, nasihat\u0131, emir ve nehiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 bilmekteler ve sadece \u00e7ocuklarla sohbet edip onlara kar\u015f\u0131 emir ve nehiyde bulunduklar\u0131 zaman onlar\u0131n terbiyesi ile me\u015fgul olduklar\u0131n\u0131 ve onlarla sohbet etmedikleri zaman, \u00e7ocuk, terbiye almay\u0131, yeti\u015fmeyi ve belirli bir kal\u0131ba girmeyi kenara b\u0131rak\u0131p anne ve baban\u0131n ikinci emrini bekledi\u011fini san\u0131yorlar. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceden dolay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[995,997,996],"class_list":["post-278","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-amel-ile-terbiye-edin-dille-degil","tag-emir-ve-nehiy","tag-terbiye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/278\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}