\u00c7ocuk terbiyesi her anne ve baban\u0131n yapabilece\u011fi kolay ve sade bir i\u015f de\u011fildir; aksine, \u00e7ok zarif ve hassas bir i\u015f olup k\u0131ldan ince y\u00fczlerce noktas\u0131 vard\u0131r. E\u011fiticinin i\u015fi \u00e7ocu\u011fun ruhu ile ilgili oldu\u011fu i\u00e7in ruh hakk\u0131nda ilim, tecr\u00fcbe ve bilgi birikimlerine sahip olmayan biri, iyi bir \u015fekilde g\u00f6revini yapmaz. \u00c7ocuk d\u00fcnyas\u0131, ba\u015fka bir d\u00fcnya ve fikirleri, ba\u015fka fikirlerdir. B\u00fcy\u00fcklerin d\u00fc\u015f\u00fcnme tarz\u0131 ile mukayese edilmez d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahiptirler. \u00c7ocu\u011fun ruhu \u00e7ok zarif ve hassas olup her t\u00fcrl\u00fc eserden bo\u015f ve her \u00e7e\u015fit terbiyeyi kabul etmeye elveri\u015flidir. O, hen\u00fcz sabit bir kal\u0131ba girmemi\u015f, ama, her \u00e7e\u015fit kal\u0131ba girmeye elveri\u015fli k\u00fc\u00e7\u00fck bir insand\u0131r. \u00c7ocu\u011fun e\u011fiticisi, insan ve \u00f6zellikle \u00e7ocuk bilir biri olmal\u0131d\u0131r. E\u011fitim s\u0131rlar\u0131n\u0131 bilmelidir. \u0130nsan\u0131n kemal ve zaaf noktalar\u0131na vak\u0131f olmal\u0131d\u0131r. Vazifesinin bilincinde olmal\u0131 ve i\u015fini sevmelidir. \u0130\u015finde ciddi olmal\u0131, zorluklardan korkmamal\u0131, sab\u0131r ve tahamm\u00fcl sahibi olmal\u0131d\u0131r.
\nB\u00fct\u00fcn bunlara ilave olarak, e\u011fitim kural ve metodlar\u0131 her yerde, her zamanda ve her \u015fah\u0131s \u00fczerinde uygulanabilir bir niteli\u011fe sahip de\u011fildir. Aksine, her \u00e7ocu\u011fun kendine \u00f6z cism\u00ee ve ruh\u00ee \u00f6zellikleri vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, o \u00e7ocu\u011fun terbiyesinde bu \u00f6zelliklere ve ya\u015famakta oldu\u011fu ortama m\u00fcnasip bir y\u00f6ntem se\u00e7ilmelidir. \u00d6yleyse her anne ve baba, her \u00e7ocu\u011fun kendine \u00f6z yap\u0131s\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131 ve yapaca\u011f\u0131 e\u011fitim program\u0131n\u0131 ona g\u00f6re ayarlamal\u0131d\u0131r. Yoksa b\u00fct\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma ve \u00e7abalar\u0131ndan iyi bir sonu\u00e7 alamazlar.
\nErkek ve kad\u0131nlar baba ve anne olmadan \u00f6nce \u00e7ocu\u011fu e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemini \u00f6\u011frenmeli, daha sonra \u00e7ocuk yapmal\u0131d\u0131rlar. Zira, \u00e7ocu\u011fun terbiye safhalar\u0131 do\u011fumunun ba\u015flang\u0131c\u0131ndan, hatta do\u011fumundan \u00f6nce ba\u015flamaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu hassas safhada \u00e7ocu\u011fun latif ve hassas tabiat\u0131 kal\u0131ba girmekte, onun ahlak\u0131n\u0131n, davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n, adetlerinin ve hatta fikirlerinin bile temeli at\u0131lmaktad\u0131r. Anne ve baban\u0131n bu hassas safhalardan gafil olmalar\u0131 ve e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi sonraki zamanlara b\u0131rakmalar\u0131 do\u011fru de\u011fildir. Yani \u00f6\u011frettimi, \u00e7ocuk belli bir kal\u0131ba girdikten sonra ve iyi veya k\u00f6t\u00fc ahlaklara al\u0131\u015ft\u0131ktan sonraya b\u0131rakmamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk olarak verilen terbiyeler, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015ftirmekten daha kolayd\u0131r. Al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir mesele olmad\u0131\u011f\u0131 halde, fazla bilgi, sab\u0131r, tahamm\u00fcl ve \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma isteyen bir i\u015f olup her e\u011fiticinin yapabilece\u011fi bir i\u015f de\u011fildir.
\nHz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Siyasetlerin (y\u00f6netimlerin) en zoru al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015ftirmektir.”(16)
\nYine Hz. Ali (a.s) buyuruyor ki: “Al\u0131\u015fkanl\u0131k, insana musallat olur ve onu kontrolu alt\u0131na al\u0131r.”(17)
\nBir yerde de Emir-ul M\u00fc’minin Hz. Ali (a.s) \u015f\u00f6yle buyuruyor: “Al\u0131\u015fkanl\u0131k insan\u0131n ikinci tabiat\u0131 gibidir.”(18)
\nAl\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 terketmek o kadar zordur ki, bu y\u00fczden en y\u00fcce ibadetlerden say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.
\nHz. Ali (a.s) buyuruyor ki: “K\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 terketmek en b\u00fcy\u00fck ibadetlerdendir.”(19)
\nTerbiyede \u00e7ok zaruri olan mevzulardan biri de anne ve baban\u0131n ve \u00f6teki e\u011fiticilerin terbiye programlar\u0131nda ve o programlar\u0131n uygulanmas\u0131ndaki keyfiyet hususunda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine sahip olmalar\u0131 ve birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r. E\u011fer anne ve baba ve \u00e7ocu\u011fun terbiyesinde rol\u00fc olan \u00f6teki kimseler (dede ve nine gibi) terbiye program\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011fine sahip olurlar, birbirlerini iyi anlarlarsa ve o program\u0131n icras\u0131nda gereken yard\u0131mla\u015fmay\u0131 g\u00f6sterirlerse istenilen neticeye ula\u015fabilirler; iyi ve se\u00e7lilmi\u015f \u00e7ocuklar yeti\u015ftirebilirler. Ama e\u011fer terbiyede rol\u00fc olanlardan biri itinas\u0131zl\u0131k ederse veya programlarda de\u011fi\u015fik bir y\u00f6ntem uygularsa istenilen neticeye ula\u015f\u0131lmayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc terbiye ciddiyet istiyen bir i\u015ftir.
\n\u00c7ocuk vazifesini bilmelidir. Ama baba bir \u015fey der ve anne yahut nine ba\u015fka bir \u015fey derse \u00e7ocuk derbeder olur ve vazifesinin ne oldu\u011funu bilemez. \u00d6zellikle terbiyede rol\u00fc olanlardan her biri, kendi y\u00f6ntemini icra etmekde ciddi olur ve bu konuda \u0131srar ederse b\u00f6yle bir program\u0131n faydas\u0131 olmayaca\u011f\u0131 gibi \u00e7ocu\u011fun k\u00f6t\u00fc \u015feyleri \u00f6\u011frenmesine de sebep olur. Terbiye konusunda b\u00fcy\u00fck engellerden biri, baban\u0131n bir hususta bir karara varmas\u0131 ve anne yahut b\u00fcy\u00fckannenin bu hususta i\u015fe kar\u0131\u015fmas\u0131 ve baban\u0131n alm\u0131\u015f oldu\u011fu karar\u0131n z\u0131dd\u0131na bir \u00f6neride bulunmas\u0131 veya tam tersine, onlar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 karar kar\u015f\u0131s\u0131nda baban\u0131n aksi bir harekette bulunmas\u0131d\u0131r. Terbiye eden e\u011fiticiler aras\u0131nda \u00f6yle bir birlik ve yard\u0131mla\u015fma olmal\u0131d\u0131r ki \u00e7ocuk, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde vazifesini bilmeli, vazifesinden ka\u00e7may\u0131 akl\u0131n\u0131n ucundan bile ge\u00e7irmemelidir.
\nBazen baba, terbiye g\u00f6rm\u00fc\u015f, iyi ahlakl\u0131 ve \u00e7ocu\u011funun terbiyesine ilgisi olan bir ki\u015fi, anne ise terbiyeye ilgisiz biri olabilir. Bazen de tam aksine. Bu, \u00e7o\u011fu ailelerde g\u00f6r\u00fclen bir sorundur. B\u00f6yle ailelerde yeti\u015fen \u00e7ocuklar genelde iyi ve sahih terbiyeden yoksun ki\u015filer olurlar. Zira, terbiye g\u00f6rm\u00fc\u015f ve salih birinin te’sir ve \u00e7abalar\u0131 k\u00f6t\u00fc ahlakl\u0131 e\u015fi taraf\u0131ndan yok edilmekte ve onlar\u0131n z\u0131dd\u0131 \u00e7ocu\u011fa a\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Bu durumda, do\u011fru bir terbiye vermek \u00e7ok zordur. Ama bu zorluklar sorumluluktan ka\u00e7maya sebep olmamal\u0131d\u0131r.
\nBu durumda terbiyeli ve ahlakl\u0131 \u015fah\u0131sa \u00e7ok a\u011f\u0131r bir sorumluluk d\u00fc\u015fmektedir. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n terbiyesi hususunda \u00e7ok \u00f6nem g\u00f6stermeli ve \u00e7ok \u00e7aba sarfetmelidir. Kendi ahl\u00e2k ve davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyice \u0131slah etmeli, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00e7ok yak\u0131ndan izlemeli ve elinden geldi\u011fi kadar onlarla irtibat\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmelidir. Kendi tecr\u00fcbesinden yararlanmal\u0131, iyi davran\u0131\u015flar\u0131yle \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kendi taraf\u0131na \u00e7ekmeli ve onlar i\u00e7in \u00e7ok iyi bir \u00f6rnek olmal\u0131d\u0131r. Onlar ile diyalog kurmal\u0131, iyi ile k\u00f6t\u00fcy\u00fc ve g\u00fczel ile \u00e7irkini onlara iyi bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klamal\u0131d\u0131r.
\nDavran\u0131\u015f\u0131 \u00f6yle bir \u015fekilde olmal\u0131d\u0131r ki, \u00e7ocu\u011fun kendisi iyi ahl\u00e2k\u0131 k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2ktan ay\u0131rt edebilmeli ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden nefret etmelidir. E\u011fer terbiye eden ak\u0131ll\u0131, tedbirli ve sab\u0131rl\u0131 bir olursa b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde hedefe nail olabilir; e\u015finin yanl\u0131\u015f terbiyesinin \u00f6n\u00fcn\u00fc al\u0131p \u00e7ocu\u011fa k\u00f6t\u00fc \u015feylerin a\u015f\u0131lanmas\u0131na engel olabilir. K\u0131sacas\u0131, i\u015f \u00e7ok g\u00fc\u00e7, ama, ba\u015fka \u00e7aresi de yok, yapmak gerekir.
\nBilim adamlar\u0131ndan biri \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor: Ailelerde \u00e7ocu\u011fun asab\u0131n\u0131n normal bir d\u00fczeye ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in sadece \u00e7ocu\u011fun terbiyesi hususunda ayn\u0131 fikire sahip olan, istek ve davran\u0131\u015flar\u0131 birbirine uygun olan anne ve baban\u0131n bulundu\u011fu \u00e7ok iyi \u015fartlar meydana gelmektedir. Aile, \u00e7ocu\u011fun ahl\u00e2ki \u00f6zelliklerinin kal\u0131ba girdi\u011fi bir topluluktan ibarettir. Fertleri dost\u00e7a ve samimi bir davran\u0131\u015fa sahip olan ailedeki \u00e7ocuklar genelde sakin, kendine hakim, mutedil kimseler olurlar; tam aksine, anne ile baba aras\u0131nda devaml\u0131 tart\u0131\u015fma olan kar\u0131\u015f\u0131k bir muhite sahip ailelerdeki \u00e7ocuklar ise, k\u00f6t\u00fc ahl\u00e2kl\u0131, bahaneci ve sinirli olurlar.(20)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7ocuk terbiyesi her anne ve baban\u0131n yapabilece\u011fi kolay ve sade bir i\u015f de\u011fildir; aksine, \u00e7ok zarif ve hassas bir i\u015f olup k\u0131ldan ince y\u00fczlerce noktas\u0131 vard\u0131r. E\u011fiticinin i\u015fi \u00e7ocu\u011fun ruhu ile ilgili oldu\u011fu i\u00e7in ruh hakk\u0131nda ilim, tecr\u00fcbe ve bilgi birikimlerine sahip olmayan biri, iyi bir \u015fekilde g\u00f6revini yapmaz. \u00c7ocuk d\u00fcnyas\u0131, ba\u015fka bir d\u00fcnya ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[817,999,684,998],"class_list":["post-279","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-anne-ve-baba","tag-cocugun-terbiye-safhalari","tag-cocuk-terbiyesi","tag-egiticilerin-duyarlilik-ve-yardimlasmalari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=279"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/279\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=279"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=279"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=279"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}