Hareket veya hareketteki de\u011fi\u015fmelerin sebeplerini ara\u015ft\u0131rarak kuvvetle hareket aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi inceleyen mekani\u011fin b\u00f6l\u00fcm\u00fcne dinamik denir. Dinami\u011fin \u00fc\u00e7 temel prensibi vard\u0131r. 1. Eylemsizlik Prensibi
\nBir cisme etki eden kuvvetlerin bile\u015fkesi s\u0131f\u0131r ise, cisim ya durur, ya da bir do\u011fru boyunca sabit h\u0131zla hareketine devam eder.
\nFnet = 0 ise, iki durum vard\u0131r.
\na. \u0130lk h\u0131z s\u0131f\u0131r ise, cisim duruyordur.
\nb. \u0130lk h\u0131z var ise cisim ayn\u0131 h\u0131zla yoluna devam eder.
\n2. Temel Prensip<\/p>\n
Bir cisme net bir kuvvet uygulan\u0131rsa, cisim ivmeli hareket yapar. Kuvvetle k\u00fctlenin oran\u0131 sabit ve ivmenin de\u011ferine e\u015fittir.<\/p>\n
F=m.a
\nd\u0131r.
\nF : Hareket do\u011frultusunda cisme etki eden net kuvvet
\nm : Cismin k\u00fctlesidir.
\nSI birim sisteminde kuvvet birimi Newton, k\u00fctle birimi kg, ivme birimi ise m\/s2 dir.<\/p>\n
Dinami\u011fin temel ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131na g\u00f6re,k\u00fctle sabit ise, net kuvvet ile ivme do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kuvvetin i\u015fareti ile, ivmenin i\u015fareti de ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Net kuvvetin ivmeye g\u00f6re de\u011fi\u015fim grafi\u011fi \u015fekildeki gibi olur. Do\u011frunun e\u011fimi ise k\u00fctleye e\u015fittir.
\nD\u00fcz bir yolda durmakta olan cisme yatay do\u011frultuda sabit bir kuvvet uygulan\u0131rsa cismin ivmesi sabit olur ve d\u00fczg\u00fcn h\u0131zlanan hareket yapar. Cismin h\u0131z\u2013zaman grafi\u011fi \u015fekildeki gibi olur.<\/p>\n
S\u00fcrt\u00fcnmeler \u00f6nemsiz ise, hareket do\u011frultusunda dik uygulanan kuvvetlerin net kuvvete etkisi yoktur.Dolay\u0131s\u0131yla cismin hareket durumunu etkilemez
\nNet kuvvet cismin hareket y\u00f6n\u00fcnde uygulan\u0131rsa cisim h\u0131zlanan hareket yapar.Hareket y\u00f6n\u00fcn\u00fcn tersine uygulan\u0131rsa cisim yava\u015flayan hareket yapar.
\n3. Etki \u2013 Tepki Prensibi
\nBir G a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 cisim S y\u00fczeyi \u00fczerine G a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kadar bir etki kuvveti uygularsa, S y\u00fczeyi de cisme N kadar tepki kuvveti uygular. Etki kuvveti ile tepki kuvveti birbirine b\u00fcy\u00fckl\u00fck\u00e7e
\ne\u015fit, fakat y\u00f6nce z\u0131tt\u0131r. G = \u2013 N dir.
\nHer cismin g\u00f6sterebilece\u011fi maksimum bir tepki kuvveti vard\u0131r. Uygulanan etki kuvveti o cismin g\u00f6sterebilece\u011fi maksimum tepkiden b\u00fcy\u00fck olamaz.
\nS\u00dcRT\u00dcNME KUVVET\u0130
\nYatay bir zemin \u00fczerinde v h\u0131z\u0131 ile at\u0131lan cisim bir s\u00fcre sonra durur. Yava\u015flayan cisimlere, hareket y\u00f6n\u00fcn\u00fcn tersine bir kuvvet uygulan\u0131r. Bu kuvvet cisim ile zemin aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetidir.
\nDuran bir cisme kuvvet uyguland\u0131\u011f\u0131nda cisim \u00f6nce hareket etmekte zorlan\u0131r. Bunun nedeni s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetidir. Buna g\u00f6re s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti hareketli bir cismi durdurmaya veya durmakta olan cismin harekete ge\u00e7mesini engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir kuvvettir.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvvetinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc y\u00fczeye dik olan N tepki kuvveti ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nfs = k.N olur
\nBuradaki k sabiti, s\u00fcrt\u00fcnme katsay\u0131s\u0131 olup, s\u00fcrt\u00fcnen y\u00fczeylerin cinsine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Parlak ve p\u00fcr\u00fczs\u00fcz y\u00fczeylerin s\u00fcrt\u00fcnme katsay\u0131s\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr.
\nN : Hareket do\u011frultusuna dik olan kuvvetlerin bile\u015fkesidir.
\nS\u00fcrt\u00fcnme katsay\u0131s\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck olan y\u00fczey de s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti k\u00fc\u00e7\u00fck olur. Bu tip y\u00fczeylere kaygan zemin denilir. S\u00fcrt\u00fcnme kuvveti cismin s\u00fcrt\u00fcnen y\u00fczeyinin alan\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
\u015eekildeki cisim, s\u00fcrt\u00fcnme katsay\u0131s\u0131 ayn\u0131 olan, geni\u015f ve dar y\u00fczeyler \u00fczerinde \u00e7ekildi\u011finde, her iki durumda da s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti e\u015fit olur.<\/p>\n
fs = k . N form\u00fcl\u00fc s\u00fcrt\u00fcnme katsay\u0131s\u0131n\u0131n maksimum de\u011feridir. \u00d6rne\u011fin, \u015fekildeki K cismi ile zemin aras\u0131ndaki s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti 15 N ise, uygulanan kuvvet 15 N oluncaya kadar s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti uygula- nan kuvvete e\u015fittir.<\/p>\n
F kuvveti 10 N ise s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti de 10 N dur. F kuvveti 15 N ise s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti de 15 N dur. Daha sonra F kuvvetinin ald\u0131\u011f\u0131 herde\u011fere kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti de\u011fi\u015fmez ve 15 N olur.sonra F kuvvetinin ald\u0131\u011f\u0131 herde\u011fere kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti de\u011fi\u015fmez ve 15 N olur.
\nr<\/p>\n
Daha sonra F kuvvetinin ald\u0131\u011f\u0131 her de\u011fere kar\u015f\u0131l\u0131k s\u00fcrt\u00fcnme kuvveti de\u011fi\u015fmez ve 15N olur.
\nAyr\u0131ca cismin ivme uygulanan kuvvet grafi\u011fi \u015fekildeki gibi olur. Uygulanan kuvvet s\u00fcrt\u00fcnme kuvvetine e\u015fit oluncaya kadar cisim hareket etmez ve ivme kazanmaz. Do\u011frunun e\u011fimi ise, cismin k\u00fctlesinin tersine e\u015fittir.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvveti hareket y\u00f6n\u00fcne z\u0131t y\u00f6ndedir.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvvetin hareket ettirici \u00f6zelli\u011fi yoktur.,hareketi engelleyici \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvveti cismin s\u00fcrt\u00fcnen y\u00fczeyin cinsine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvvetinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc s\u00fcrt\u00fcnen y\u00fczeylere dik olan tepki kuvveti ile do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvveti olmasa idi, hareket halindeki insanlar duramaz ,duran insanlar ise y\u00fcr\u00fcyemezlerdi
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvveti zeminle oldu\u011fu gibi hava ile de s\u00fcrt\u00fcnme olur Buna hava direnci denir.
\nE\u011e\u0130K D\u00dcZLEM<\/p>\n
1. S\u00fcrt\u00fcnmesi \u00d6nemsiz E\u011fik D\u00fczlem<\/p>\n
E\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131 a olan, s\u00fcrt\u00fcnmesi \u00f6nemsiz e\u011fik d\u00fczleme m k\u00fctleli bir cisim b\u0131rak\u0131l\u0131yor. Cismin a\u011f\u0131rl\u0131k kuvveti bile\u015fenlerine ayr\u0131l\u0131rsa e\u011fik d\u00fczleme, paralel ve dik bile\u015fenler taral\u0131 \u00fc\u00e7genden sin\u00fcs ve cosin\u00fcs ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 yaz\u0131larak bulunur.<\/p>\n
Fx = mg . sina<\/p>\n
Fy = mg . cosa d\u0131r.<\/p>\n
Cismi e\u011fik d\u00fczlemde a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru hareket ettiren kuvvet Fx kuvvetidir. Buna g\u00f6re cismin ivmesi dinami\u011fin temel prensibinden bulunur.<\/p>\n
Fnet = m . a<\/p>\n
Fx = m . a
\nmgsina = m . a
\na = g . sina d\u0131r.
\nBu ba\u011f\u0131nt\u0131ya g\u00f6re, cismin ivmesi yaln\u0131z e\u011fik d\u00fczlemina e\u011fim a\u00e7\u0131s\u0131 ile g yer\u00e7ekim ivmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Cismin k\u00fctlesine ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Cismin e\u011fik d\u00fczlemde ald\u0131\u011f\u0131 yol, kazand\u0131\u011f\u0131 h\u0131z ve ge\u00e7en s\u00fcre h\u0131zlanan hareketin \u00f6zelliklerinden bulunur.
\n2. S\u00fcrt\u00fcnmeli E\u011fik D\u00fczlem
\nBenzer \u015fekilde a\u011f\u0131rl\u0131k kuvvetinin bile\u015fenleri bulunur.
\nFx = mg sina
\nFy = mg cosa d\u0131r.
\nS\u00fcrt\u00fcnme kuvveti ise,
\nfs = k . N = k . mg cosa d\u0131r. (N = Fy)
\nCismin e\u011fik d\u00fczlemde hareket etmesi i\u00e7in Fx > fs olmal\u0131d\u0131r.
\nFx = fs ise, ilk h\u0131z yoksa harekete ge\u00e7mez, ilk h\u0131z varsa sabit h\u0131zl\u0131 hareket yapar.
\nFx < fs ise, cisim harekete ge\u00e7mez. E\u011fer ilk h\u0131zla at\u0131l\u0131rsa, a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru yava\u015flayan hareket yapar.\nS\u00fcrt\u00fcnmeli e\u011fik d\u00fczlemde cismin ivmesi,\nFx \u2013 fs = m . a ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131ndan bulunur.\nE\u015fitli\u011fin her iki taraf\u0131ndan k\u00fctleler sadele\u015fece\u011fi i\u00e7in, s\u00fcrt\u00fcnmeli e\u011fik d\u00fczlemde de ivme k\u00fctleye ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.\n<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hareket veya hareketteki de\u011fi\u015fmelerin sebeplerini ara\u015ft\u0131rarak kuvvetle hareket aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi inceleyen mekani\u011fin b\u00f6l\u00fcm\u00fcne dinamik denir. Dinami\u011fin \u00fc\u00e7 temel prensibi vard\u0131r. 1. Eylemsizlik Prensibi Bir cisme etki eden kuvvetlerin bile\u015fkesi s\u0131f\u0131r ise, cisim ya durur, ya da bir do\u011fru boyunca sabit h\u0131zla hareketine devam eder. Fnet = 0 ise, iki durum vard\u0131r. a. \u0130lk h\u0131z s\u0131f\u0131r …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6924,6925,2753,4470,6926],"class_list":["post-2849","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-dinamik","tag-etki--tepki-prensibi","tag-ivme","tag-surtunme-kuvveti","tag-surtunmeli-egik-duzlem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2849","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2849"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2849\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2849"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2849"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2849"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}