{"id":2851,"date":"2011-09-09T15:14:09","date_gmt":"2011-09-09T12:14:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=2851"},"modified":"2011-09-09T15:14:09","modified_gmt":"2011-09-09T12:14:09","slug":"acik-hava-basinci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/acik-hava-basinci\/","title":{"rendered":"A\u00e7\u0131k Hava Bas\u0131nc\u0131"},"content":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00e7evresindeki hava tabakas\u0131 ce\u015fitli gazlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan meydana gelmi\u015ftir. Bu gaz tabakas\u0131na atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, kat\u0131 ve s\u0131v\u0131lar gibi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 dokunduklar\u0131 y\u00fczeylere bas\u0131n\u00e7 uygular. Bu bas\u0131nca a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131 ya da atmosfer bas\u0131nc\u0131 denir.<br \/>\nA\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n de\u011feri yery\u00fcz\u00fcne yak\u0131n yerlerde en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Y\u00fckseklere \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a, hava molek\u00fclleri azalaca\u011f\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n de\u011feri azal\u0131r.<\/p>\n<p>Tori\u00e7elli Deneyi<br \/>\nYakla\u015f\u0131k bir metre uzunlu\u011funda olan bir ucu kapal\u0131 cam boru al\u0131narak a\u011fz\u0131na kadar c\u0131va dolduruluyor. Borunun a\u00e7\u0131k k\u0131sm\u0131 el ile kapat\u0131l\u0131p c\u0131va \u00e7ana\u011f\u0131na dald\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra el \u00e7ekildi\u011finde, c\u0131van\u0131n biraz \u00e7ana\u011fa bo\u015fal\u0131p sonra sabit kald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu durumda borudaki c\u0131va y\u00fcksekli\u011fi 76 cm oluyor. <\/p>\n<p>Borunun a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011fu halde c\u0131van\u0131n tamam\u0131n\u0131n \u00e7ana\u011fa bo\u015falmamas\u0131n\u0131n nedeni, c\u0131va bas\u0131nc\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131 taraf\u0131ndan dengelenmesidir.<br \/>\nAyn\u0131 deney farkl\u0131 geni\u015flikteki borularla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda c\u0131va d\u00fczeyleri aras\u0131ndaki fark\u0131n yine<br \/>\n76 cm oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yani borudaki c\u0131va y\u00fcksekli\u011fi borunun kesitine ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<br \/>\nTori\u00e7elli bu deneyi deniz seviyesinde ve 0 \u00b0C s\u0131cakl\u0131kta yapm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nA\u00e7\u0131k hava b\u0131s\u0131nc\u0131n\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc aletlere barometre denir. \u015eekildeki barometrede \u00e7anaktaki c\u0131va \u00fczerine etki eden a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131, c\u0131va taraf\u0131ndan itilerek, borudaki c\u0131va bas\u0131nc\u0131n\u0131 dengeler.<br \/>\nBuna g\u00f6re,<br \/>\nP0 = Pc\u0131va<br \/>\nP0 = h . d . g = 0,76 . 13600 . 10<br \/>\nP0 = 103360 pa \uf0bb 105 pa d\u0131r. <\/p>\n<p>Bu sonuca g\u00f6re a\u00e7\u0131k hava, deniz d\u00fczeyinde 1 cm2 lik y\u00fczeye yakla\u015f\u0131k 10 N b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde kuvvet uygulamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131k Hava Bas\u0131nc\u0131n\u0131n Etkileri<\/p>\n<p>\u0130\u00e7i su dolu barda\u011f\u0131n a\u011fz\u0131 hava kalmayacak \u015fekilde ka\u011f\u0131tla kapat\u0131l\u0131p \u015fekildeki gibi ters \u00e7evrildi\u011finde suyun d\u00f6k\u00fclmedi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Suyun d\u00f6k\u00fclmemesinin nedeni, suyun ka\u011f\u0131da uygulad\u0131\u011f\u0131 bas\u0131nc\u0131n, a\u00e7\u0131k havan\u0131n ka\u011f\u0131da uygulad\u0131\u011f\u0131 bas\u0131nca e\u015fit ya da k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 Bir yerden ba\u015fka bir yere uygun \u015fartlarda akabilen maddelere ak\u0131\u015fkan maddeler denir. S\u0131v\u0131lar ve gazlar ak\u0131\u015fkan maddelere \u00f6rnektir.<br \/>\n\u2022 Ak\u0131\u015fkanlar daima bas\u0131nc\u0131n b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu yerden k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu y\u00f6ne do\u011fru akar. Da\u011flarda da sular daima a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru akar. Binalar\u0131n zeminindeki strofor yard\u0131m\u0131 ile bas\u0131n\u00e7 fark\u0131 olu\u015fturularak, su binan\u0131n \u00fcst katlar\u0131na kadar \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Odan\u0131n kap\u0131 ve penceresini a\u00e7arak hava ak\u0131m\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 da bas\u0131n\u00e7 fark\u0131ndan dolay\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u2022 Y\u00fckse\u011fe yerle\u015ftirilmi\u015f bir depoya \u015fekildeki gibi \u00fcstten bir hortum dald\u0131r\u0131l\u0131p, hortumun i\u00e7indeki havay\u0131 bo\u015falt\u0131rsak depodaki s\u0131v\u0131y\u0131 akmaya zorlar\u0131z. E\u011fer borunun i\u00e7indeki hava bo\u015falt\u0131l\u0131p borunun a\u011f\u0131z hizas\u0131, suyun \u00fcst d\u00fczeyinden a\u015fa\u011f\u0131da olmaz ise s\u0131v\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 ba\u015flamaz. Akmaya ba\u015flad\u0131ktan sonra depodaki s\u0131v\u0131 bitinceye kadar akma devam eder. Sistem yine h\u0131z ile bas\u0131n\u00e7 aras\u0131ndaki ters orant\u0131dan yararlan\u0131larak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Suyun L noktas\u0131ndaki h\u0131z\u0131 K noktas\u0131ndaki h\u0131z\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olaca\u011f\u0131ndan, L noktas\u0131nda s\u0131v\u0131 bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015fer, b\u00f6ylece su devaml\u0131 akm\u0131\u015f olur. B\u00f6cek ila\u00e7lamaya yarayan filit pompan\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da ayn\u0131 ilkelere dayan\u0131r.<br \/>\n\u2022 Musluktan akan suyun a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru h\u0131z\u0131 artar ve kesiti daralarak incelir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyan\u0131n \u00e7evresindeki hava tabakas\u0131 ce\u015fitli gazlar\u0131n kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan meydana gelmi\u015ftir. Bu gaz tabakas\u0131na atmosfer denir. Atmosferdeki gazlar da, kat\u0131 ve s\u0131v\u0131lar gibi a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 dokunduklar\u0131 y\u00fczeylere bas\u0131n\u00e7 uygular. Bu bas\u0131nca a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131 ya da atmosfer bas\u0131nc\u0131 denir. A\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n de\u011feri yery\u00fcz\u00fcne yak\u0131n yerlerde en b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Y\u00fckseklere \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131k\u00e7a, hava molek\u00fclleri azalaca\u011f\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131k hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6927,2796,2254,6928],"class_list":["post-2851","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-acik-hava-basinci","tag-atmosfer","tag-civa","tag-toricelli-deneyi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2851","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2851"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2851\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2851"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2851"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2851"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}