\u0130\u015e,G\u00dc\u00c7,ENERJ\u0130
\nG\u0130R\u0130\u015e <\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda say\u0131s\u0131z i\u015f tan\u0131m\u0131 yap\u0131labilir ama fiziksel anlamda i\u015fin tan\u0131m\u0131 net ve tektir.
\nD\u00fcz bir yolda saatlerce y\u00fcr\u00fcyen bir insan,ya da masada oturup saatlerce ders \u00e7al\u0131\u015fan bir ideal \u00f6\u011frenci mi i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r? Yoksa bir basamak merdiven \u00e7\u0131kan \u00f6\u011frenci mi i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r? D\u00fcz bir yolda y\u00fcr\u00fcyen adam ile \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011frenci fiziksel anlamda i\u015f yapmam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bir basamak merdiven \u00e7\u0131kan \u00f6\u011frenci fiziksel anlamda bir i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r.
\nO halde i\u015fi \u015f\u00f6yle tan\u0131mlayabiliriz;<\/p>\n
\u0130\u015e<\/p>\n
Bir kuvvet, bir cisme uyguland\u0131\u011f\u0131nda, onu kendi do\u011frultusunda hareket ettiriyorsa, fen anlam\u0131nda bu kuvvet i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r.
\nBu i\u015fin tan\u0131m\u0131ndan da anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere fen anlam\u0131nda i\u015fin yap\u0131labilmesi i\u00e7in \u00fc\u00e7 \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir;
\n1)Bir cisme bir kuvvetin uygulanmas\u0131 gerekir yani bir kuvvet olmal\u0131d\u0131r.
\n2) Bu kuvvet bu cisme yol ald\u0131rmas\u0131 gerekir.
\n3) Kuvvetle yolun ayn\u0131 do\u011frultuda olmas\u0131 gerekir.
\nBu \u015fartlardan biri ve ya birka\u00e7\u0131 eksik olursa i\u015f yap\u0131lm\u0131\u015f say\u0131lmaz.<\/p>\n
\u0130\u015f=Kuvvet . Yol W=F . S W:Yap\u0131lan i\u015f
\nF:Hareket do\u011frultusundaki kuvvetlerin bile\u015fkesi (Net kuvvet)
\nS:Net kuvvet do\u011frultusunda al\u0131nan yol<\/p>\n
Bu form\u00fcl\u00fcn ge\u00e7erli olabilmesi i\u00e7in kuvvet ile yolun ayn\u0131 do\u011frultuda yani birbirine paralel olmas\u0131 gerekir.
\nKuvvet yola paralel de\u011filse,ya kuvvetin yol do\u011frultusundaki bile\u015feni al\u0131narak ya da yolun kuvvet do\u011frultusundaki bile\u015feni al\u0131narak kuvvetle yol ayn\u0131 do\u011frultuya getirildikten sonra \u00e7arpma i\u015flemi yap\u0131l\u0131r. <\/p>\n
\u0130\u015f Birimleri :<\/p>\n
\u0130\u015f=kuvvet . yol oldu\u011fundan i\u015f birimleri de kuvvet birimleri ile yol (uzunluk) birimlerinin \u00e7arp\u0131m\u0131na e\u015fittir. <\/p>\n
1 Joule = 107 Erg
\n1 kg-kuv . m = 9,8 Joule = 10 Joule<\/p>\n
G\u00dc\u00c7
\nBirim zamanda yap\u0131lan i\u015fe g\u00fc\u00e7 denir.
\nG\u00fc\u00e7=\u0130\u015f:Zaman<\/p>\n
P=W:t<\/p>\n
Fen bilimlerinde, yukar\u0131daki ifadeye g\u00f6re az zaman da \u00e7ok i\u015f yapan adama g\u00fc\u00e7l\u00fc adam denir
\nG\u00fc\u00e7 Birimleri:
\n\u0130\u015f birimlerini zaman birimlerine b\u00f6lmekle g\u00fc\u00e7 birimleri elde edilir. <\/p>\n
1kilowatt = 1000 watt
\n1kgf . m\/saniye= 9,8 watt
\n1 Buhar Beygiri (B.B)=736 watt<\/p>\n
ENERJ\u0130
\nBir cismin ya da sistemin i\u015f yapabilme kabiliyetine enerji denir. De\u011fi\u015fik enerjiler vard\u0131r. Biz mekanik enerjiyi inceleyece\u011fiz. Mekanik enerji iki k\u0131s\u0131md\u0131r;
\n1.Kinetik enerji (Hareket enerjisi) ve
\n2.Potansiyel enerji
\n1.Kinetik Enerji:
\nBir cismin hareketinden (h\u0131z\u0131ndan) dolay\u0131 sahip oldu\u011fu enerjidir.<\/p>\n
Ek=1\/2.m.v2<\/p>\n
Ek=Kinetik enerji (joule)
\nm=Cismin k\u00fctlesi (kg)
\nv=Cismin h\u0131z\u0131 (m\/s)<\/p>\n
2.Potansitel Enerji:
\nCisimlerin durumlar\u0131 nedeniyle sahip olduklar\u0131 enerjidir. Gerilmi\u015f ya da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yay\u0131n, yukar\u0131ya kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f cismin, barajda birikmi\u015f suyun potansiyel enerjileri vard\u0131r.
\nBir yay\u0131 gererken ya da s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131rken, bir ta\u015f\u0131 kald\u0131r\u0131rken i\u015f yapar\u0131z. Yay ve ta\u015f, yap\u0131lan bu i\u015f kadar potansiyel enerji kazan\u0131r.
\nBelirtilen bir yere g\u00f6re G=m .g a\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki bir cismin potansiyel enerjisi \u201cEp=k .m .g\u201ddir.
\nCismi h y\u00fcksekli\u011finden a\u015fa\u011f\u0131ya b\u0131rak\u0131rsak potansiyel enerji; kinetik enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.
\nBurada h cismi hangi seviyeye g\u00f6re potansiyel enerjisini yaz\u0131yorsak, cismin o seviyeye olan y\u00fcksekli\u011fi al\u0131nacakt\u0131r. Mesela masan\u0131n \u00fczerinde duran bir cismin masaya g\u00f6re h y\u00fcksekli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131ndan potansiyel enerjisi s\u0131f\u0131rd\u0131r. Fakat ayn\u0131 cismin yere g\u00f6re bir potansiyel enerjisi vard\u0131r.<\/p>\n
Enerjinin Korunumu:
\nHi\u00e7bir enerji kendi kendine var olmaz, kendi kendine de yok olmaz. Fakat bir t\u00fcrden ba\u015fka bir t\u00fcr enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u0131ras\u0131nda toplam enerji daima sabittir. Toplam enerjinin sabit olmas\u0131 demek bir t\u00fcr enerji azal\u0131rken ba\u015fka t\u00fcr enerjinin ayn\u0131 miktarda artmas\u0131 demektir. Mesela belli bir y\u00fckseklikten yere do\u011fru h\u0131zlanarak d\u00fc\u015fen bir cismin kinetik enerjisi artarken, ayn\u0131 miktarda potansiyel enerjisi de azalmaktad\u0131r.
\nBarajda birikerek potansiyel enerji kazanan su daha sonra y\u00fcksekten d\u00fc\u015ferek kinetik, sonra elektrik ve oradan da \u0131s\u0131 ve \u0131\u015f\u0131k enerjisine d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir.
\nNot: Enerji birimleri i\u015f birimlerinin ayn\u0131s\u0131d\u0131r. <\/p>\n
SORULAR
\n1)
\n80 kg\u2019l\u0131k bir at arabas\u0131na 5m yol ald\u0131rmakla yap\u0131lan i\u015f ka\u00e7 joule d\u00fcr?(S\u00fcrt\u00fcnme yok.)<\/p>\n
A)250 B)750 C)1250 D)400<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : Araba F2 y\u00f6n\u00fcnde ve 50N\u2019luk bir kuvvet etkisinde hareket edece\u011finden;<\/p>\n
W=F . S
\nW=50 . 5=250 joule d\u00fcr.
\nCevap : A<\/p>\n
2)10 m derinli\u011findeki bir kuyudan 900 kg suyu 0,5 dakikada \u00e7ekebilen motorun g\u00fcc\u00fc ka\u00e7 B.B dir?<\/p>\n
A)2 B)3 C)4 D)5<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : G\u00fc\u00e7= \u0130\u015f\/Zaman
\nW= 900 . 10 = 9000 km-g
\nt = 0,5 . 60 = 30 s
\nP= 9000:30 = 300 kg-m\/s
\n75 kg-m\/s = 1 BB ise
\n300 kg-m\/s = 4 BB\u2018dir.
\nCevap : C<\/p>\n
3)Bir adam y\u00fcksekli\u011fi 50 m olan bir dama her biri 10N a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda 20 tu\u011fla \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ba\u015fka bir adam ayn\u0131 y\u00fcksekli\u011fe 15 tu\u011fla \u00e7\u0131kar\u0131yor. Birinci adam, ikinci adamdan ka\u00e7 joule fazla i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r?
\nA)2500 B)4500 C)7500 D)10000<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : \u0130\u015f = kuvvet x yol
\nW = F . x dir. <\/p>\n
Birinci adam\u0131n bir tu\u011fla i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f;
\n10 . 50 = 500 joule, 20 tu\u011fla \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131ndan
\nW = 20 . 500 = 10000 joule<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : Asans\u00f6r %60 verimle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re g\u00fcc\u00fc ;
\nP=3600.(60 : 100)=2160watt\u2019t\u0131r.
\nP =W\/t = (G . h)\/t
\n2160=(G.20) : 10 2160=2 .G G=1080N \u2019dur Cevap : B<\/p>\n
4)A\u015fa\u011f\u0131dakilerden hangisi 1 watt\u2019 a e\u015fit de\u011fildir?<\/p>\n
A)1 kg-f-m\/s:9,81
\nB)1BB\/736
\nC)1 joule\/s
\nD)1 kg-f-m . 9.81<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : 1watt= 1 joule\/s \u2018dir.
\n1 joule= 1\/9,81 kg-f-m oldu\u011funa g\u00f6re,
\n1 kg-f-m\/9,81 de 1 watt\u2019 a e\u015fittir.
\nAyr\u0131ca;1BB=786 watt
\n1watt=1\/786BB \u2018dir.
\nO halde, 1kg-f-m . 9.81, 1 watt\u2019 a e\u015fit de\u011fildir.
\nCevap : D<\/p>\n
5)K\u00fctlesi 20 kg olan bir cisim 10m\/s h\u0131zla hareket ederken kinetik enerjisi ka\u00e7 joule\u2018 d\u00fcr?<\/p>\n
A)250 B)500 C)750 D)1000<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : Ek=1\/2.m.v2
\nEk=1\/2.20.102=1000joule.
\nCevap : D<\/p>\n
6)5 m y\u00fckseklikte bulunan 50 kg k\u00fctleli bir ta\u015f\u0131n yere g\u00f6re potansiyel enerjisi ka\u00e7 joule\u2019 d\u00fcr?(g=10m\/s2)<\/p>\n
A)250 B)1250 C)2500 D)5000<\/p>\n
\u00c7\u00f6z\u00fcm : Ep =m .g .h
\nEp=10.50.5=2500joule.
\nCevap : C<\/p>\n
durum, bu arada s\u00fcrt\u00fcnmenin oldu\u011funu g\u00f6sterir. Cevap : B<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130\u015e,G\u00dc\u00c7,ENERJ\u0130 G\u0130R\u0130\u015e G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda say\u0131s\u0131z i\u015f tan\u0131m\u0131 yap\u0131labilir ama fiziksel anlamda i\u015fin tan\u0131m\u0131 net ve tektir. D\u00fcz bir yolda saatlerce y\u00fcr\u00fcyen bir insan,ya da masada oturup saatlerce ders \u00e7al\u0131\u015fan bir ideal \u00f6\u011frenci mi i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r? Yoksa bir basamak merdiven \u00e7\u0131kan \u00f6\u011frenci mi i\u015f yapm\u0131\u015ft\u0131r? D\u00fcz bir yolda y\u00fcr\u00fcyen adam ile \u00e7al\u0131\u015fan \u00f6\u011frenci fiziksel anlamda i\u015f …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[3290,7016,5282,7015,7017,2161,5002],"class_list":["post-2894","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-enerji","tag-guc","tag-hareket-enerjisi","tag-is","tag-kilowatt","tag-kinetik-enerji","tag-potansiyel-enerji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2894\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}