\u0130ki noktas\u0131 ya da en az bir noktas\u0131 sabit olan cisimlere bir kuvvet uyguland\u0131\u011f\u0131nda, cisim sabit bir nokta veya eksen etraf\u0131nda d\u00f6nme hareketi yapar.
\n Kap\u0131 ve pencereleri a\u00e7\u0131p kaparken, muslu\u011fu \u00e7evirirken, kap\u0131 anahtar\u0131n\u0131 ve viday\u0131 tornavida ile \u00e7evirirken kuvvetin d\u00f6nd\u00fcrme etkisinden faydalan\u0131r\u0131z. Bir kuvvetin d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisine moment denir. M sembol\u00fc ile g\u00f6sterilir ve vekt\u00f6rel bir b\u00fcy\u00fckl\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n
Momentin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, uygulanan kuvvet ile, kuvvetin sabit nokta ya da eksene olan dik uzakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7arp\u0131m\u0131na e\u015fittir. \u015eekildeki \u00e7ubuk, O noktas\u0131ndan sabitlenmi\u015f olup, O dan ge\u00e7en dik eksen etraf\u0131nda d\u00f6nebilmektedir. F kuvvetinin O noktas\u0131na g\u00f6re momenti M = F . d ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 ile hesaplan\u0131r. <\/p>\n
O noktas\u0131ndan sabitlenmi\u015f \u00e7ubu\u011fa F1 ve F2 kuvvetleri uyguland\u0131\u011f\u0131nda, kuvvetlerin etkime do\u011frultusu \u015fekildeki gibi O noktas\u0131ndan ge\u00e7iyorsa
\n M = F . d ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131na g\u00f6re, her iki kuvvet i\u00e7in de d dik uzakl\u0131klar\u0131 s\u0131f\u0131r oldu\u011fundan, bu kuvvetlerin d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi yoktur. Yani F1 ve F2 kuvvetlerinin O noktas\u0131na g\u00f6re momentleri s\u0131f\u0131rd\u0131r <\/p>\n
O noktas\u0131ndan sabitlenmi\u015f \u00e7ubu\u011fa F kuvveti \u015fekildeki gibi uygulan\u0131rsa, kuvvetin O noktas\u0131na g\u00f6re momenti iki yoldan bulunur. <\/p>\n
I. Yol : F kuvveti, biri \u00e7ubu\u011fa paralel, di\u011feri ise \u00e7ubu\u011fa dik iki bile\u015fenine ayr\u0131l\u0131r. \u00c7ubu\u011fa paralel olan Fx bile\u015feninin uygulama do\u011frultusu O noktas\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisi yoktur. Yani momenti s\u0131f\u0131rd\u0131r. Fy bile\u015feni \u00e7ubu\u011fa dik oldu\u011fundan O noktas\u0131na g\u00f6re momenti,
\n M = Fy . l olur. (Fy = F . sina d\u0131r.) r<\/p>\n
II. Yol : F kuvvetinin Onoktas\u0131na g\u00f6re momenti bulunurken dik uzakl\u0131k olarak, kuvvetin etkime do\u011frultusuna d\u00f6nme noktas\u0131ndan \u00e7izilen dik uzakl\u0131k kullan\u0131l\u0131r. O ya g\u00f6re moment M = F . d dir. <\/p>\n
Bile\u015fke Moment
\n Moment vekt\u00f6rel bir b\u00fcy\u00fckl\u00fck oldu\u011fundan, birden fazla kuvvetin etkisinde kalan cismin hangi y\u00f6nde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bulabilmek i\u00e7in momentlerin vekt\u00f6rel toplam\u0131n\u0131 yani bile\u015fke momenti bulmak gerekir.<\/p>\n
A\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemsiz \u015fekildeki \u00e7ubuk O noktas\u0131ndan sabitlenmi\u015ftir. F1, F2, F3 kuvvetlerinin O noktas\u0131na g\u00f6re bile\u015fke momentini bulmak i\u00e7in \u00f6nce kuvvetlerin \u00e7ubu\u011fa hangi y\u00f6nde d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etki yapt\u0131klar\u0131 tespit edilir. Herhangi bir y\u00f6n (+), z\u0131t y\u00f6n ise (\u2013) se\u00e7ilir. F1 ve F2 kuvvetleri \u00e7ubu\u011fu O noktas\u0131na g\u00f6re (\u2013) kabul edilen y\u00f6nde d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etki yaparken, F3 kuvveti (+) y\u00f6nde d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etki yapar. O noktas\u0131na g\u00f6re kuvvetlerin toplam momenti, kuvvetlerin ayr\u0131 ayr\u0131 momentlerinin cebirsel toplam\u0131na e\u015fittir.
\n SM = F3 . d3 \u2013 (F1 . d1 + F2 . d2) <\/p>\n
Kuvvetlerin \u015fiddetine ve O noktas\u0131na olan dik uzakl\u0131k de\u011ferlerine g\u00f6re, bu i\u015flemin \u00fc\u00e7 sonucu vard\u0131r. Sonu\u00e7 (+) ve (\u2013) de\u011ferde \u00e7\u0131kabildi\u011fi gibi s\u0131f\u0131r da \u00e7\u0131kabilir. Sonucun (+) de\u011ferde \u00e7\u0131kmas\u0131, \u00e7ubu\u011fun (+) kabul edilen y\u00f6nde ve \u00e7\u0131kan de\u011fer kadar bir momentle d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder.
\n Sonucun (\u2013) de\u011ferli \u00e7\u0131kmas\u0131 da, benzer \u015fekilde \u00e7ubu\u011fun (\u2013) y\u00f6nde \u00e7\u0131kan de\u011fer kadar bir momentle d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade eder.
\n Sonucun s\u0131f\u0131r \u00e7\u0131kmas\u0131 yani bile\u015fke momentin s\u0131f\u0131r olmas\u0131 \u00e7ubu\u011fun dengede kalmas\u0131 demektir. Bu durumda \u00e7ubuk duruyor ya da sabit h\u0131zla d\u00f6n\u00fcyordur.<\/p>\n
Kuvvet \u00c7ifti
\n 2d uzunlu\u011fundaki \u00e7ubuk O noktas\u0131ndan ge\u00e7en dik eksen etraf\u0131nda d\u00f6nebilmektedir. Ayn\u0131 d\u00fczlemde, e\u015fit b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki kuvvetler \u015fekildeki gibi z\u0131t y\u00f6nl\u00fc uyguland\u0131klar\u0131nda \u00e7ubuk ok y\u00f6n\u00fcnde d\u00f6ner.
\n Bu sisteme kuvvet \u00e7ifti denir. Kuvvet \u00e7iftinin denge noktas\u0131 yoktur. \u00c7ubuk 2F . d kadarl\u0131k toplam momentle d\u00f6ner. Araban\u0131n direksiyonu \u00e7evrilirken, musluklar a\u00e7\u0131l\u0131p kapan\u0131rken, anahtar d\u00f6nd\u00fcr\u00fcl\u00fcrken kuvvet \u00e7ifti uygulan\u0131r. <\/p>\n
Denge
\n \u00dczerine kuvvet etkiyen bir cismin ya da sistemin kesin olarak dengede kalabilmesi i\u00e7in iki \u015fart\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekir.
\n Dengenin 1. \u015fart\u0131
\n Bir cismin dengede kalabilmesi i\u00e7in \u00fczerine etkiyen kuvvetlerin bile\u015fkesi s\u0131f\u0131r olmal\u0131d\u0131r.
\n SF = 0 => SFx = 0, SFy = 0 olmal\u0131d\u0131r.
\n Dengenin 2. \u015fart\u0131
\n Bir cismin dengede kalabilmesi i\u00e7in \u00fczerine etkiyen kuvvetlerin d\u00f6nme noktas\u0131na ya da eksenine g\u00f6re momentlerinin toplam\u0131 s\u0131f\u0131r olmal\u0131d\u0131r.
\n SM = 0 olmal\u0131d\u0131r.
\n E\u011fer bir sistemin dengede oldu\u011fu s\u00f6yleniyorsa, yukar\u0131daki iki \u015fart\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yleniyor demektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130ki noktas\u0131 ya da en az bir noktas\u0131 sabit olan cisimlere bir kuvvet uyguland\u0131\u011f\u0131nda, cisim sabit bir nokta veya eksen etraf\u0131nda d\u00f6nme hareketi yapar. Kap\u0131 ve pencereleri a\u00e7\u0131p kaparken, muslu\u011fu \u00e7evirirken, kap\u0131 anahtar\u0131n\u0131 ve viday\u0131 tornavida ile \u00e7evirirken kuvvetin d\u00f6nd\u00fcrme etkisinden faydalan\u0131r\u0131z. Bir kuvvetin d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisine moment denir. M sembol\u00fc ile g\u00f6sterilir ve vekt\u00f6rel bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7030,2754,7029],"class_list":["post-2900","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bileske-moment","tag-f-kuvveti","tag-moment-ve-denge"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2900","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2900"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2900\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2900"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2900"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2900"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}