Ses atmosferde kula\u011f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilen periyodik bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fimleridir. Fiziksel boyutta ses, hava kat\u0131 s\u0131v\u0131 veya gaz ortamlarda olu\u015fan basit bir mekanik d\u00fczensizliktir. Bir maddedeki molek\u00fcllerin titre\u015fmesi sonucunda olu\u015fur.
\n Ses veren her madde bir ses kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ses kaynaktan ald\u0131\u011f\u0131 enerjilerle titre\u015ferek yay\u0131l\u0131rlar. Titre\u015fen cisimler esnek olup sesi olu\u015fturur. Esnek olan cisimler ses dalgalar\u0131 meydana getirebilir ve ses dalgalar\u0131n\u0131 iletebilir. Ses mekanik dalga oldu\u011fu i\u00e7in yay\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir ortama ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Ses dalgalar\u0131 ortamlarda s\u0131k\u0131\u015fma ve genle\u015fme \u015feklinde boyuna ilerleyen dalgalard\u0131r. Ses dalgalar\u0131n\u0131n bas\u0131nc\u0131 olup giri\u015fim sunucu vuru olu\u015ftururlar.
\n Sesin bir frekans\u0131, boyu, periyodu ve h\u0131z\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir saniye i\u00e7erisindeki titre\u015fim say\u0131s\u0131na sesin frekans\u0131 denir. Birimi ise Hertz (Hz)dir. Dalga boyu, bir ses dalgas\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in sesin ald\u0131\u011f\u0131 yoldur. Sesin h\u0131z\u0131 normal ko\u015fullarda; havada 340, tahtada 4000-6000, suda 3000-5000, \u00e7elikte ise 8000 m dir.Ses bo\u015flukta yay\u0131lmaz.\u00c7\u00fcnk\u00fc:titre\u015fen bir cismin s\u0131k\u0131\u015f\u0131p genle\u015fmesine yol a\u00e7abilecek atom ya da molek\u00fcl gibi tanecikler yoktur. Ancak uzay bo\u015fuk de\u011fildir.<\/p>\n
T\u00fcm sesler \u015fu ya da bu \u015fekilde olu\u015fan titre\u015fimlerin sonucudur. Hava bas\u0131nc\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi etkiden yararlan\u0131larak, mikrofonlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sesin elektri\u011fe \u00e7evrilmesi sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun tersi bir i\u015flemle de elektri\u011fin sese \u00e7evrilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Elektri\u011fin sese \u00e7evrilmesi de hoparl\u00f6r vas\u0131tas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n
\u0130nsan g\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 120\u00b0 \u2018lik bir a\u00e7\u0131 ile g\u00f6rme yapabiliriz. Ama kulak i\u00e7in bir g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131ndan bahsedilemez. Ses hangi y\u00f6nden gelirse gelsin kulak taraf\u0131ndan duyulabilir. Bu duyma i\u00e7in ses kayna\u011f\u0131na do\u011fru bir y\u00f6nelme gerekmez. Ses kayna\u011f\u0131n\u0131n yerini bulmak i\u00e7in iki kulak aras\u0131ndaki uzakl\u0131k fark\u0131 kullan\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc iki kulak aras\u0131ndaki ses \u015fiddeti farkl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fitme duyumuzun ayr\u0131 bir \u00f6zelli\u011fi ise, onu g\u00f6zden ayr\u0131 olarak kullanabiliriz. Bir \u015feye bakabilir ama ba\u015fka bir y\u00f6ndeki sesle ilgilenebiliriz. Nas\u0131l ki \u0131\u015f\u0131kta bir g\u00f6r\u00fclebilir alan varsa seste de bir duyulabilir alan vard\u0131r. \u0130\u015fitmede de g\u00f6rmedeki gibi e\u015fsiz bir sanat vard\u0131r.<\/p>\n
Her titre\u015fimin bir frekans\u0131 vard\u0131r ve insan kula\u011f\u0131 16Hz ile 16.000 Hz aras\u0131ndaki frekanslar\u0131 duyabilirler. Bu alan\u0131n alt\u0131ndaki ve \u00fcst\u00fcndeki frekanslar i\u015fitilmekten \u00e7ok alg\u0131lanabilirler. \u0130nsan kula\u011f\u0131 i\u015fitilebilir frekanslar\u0131 e\u015fit olarak alg\u0131layamaz. Ses yo\u011funlu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak en iyi orta frekanslar alg\u0131lanabilir.<\/p>\n
Ses belli ortamlarda yay\u0131larak ilerleyebilir. Sesin de\u011fi\u015fik ortamlardaki h\u0131zlar\u0131 da de\u011fi\u015fiktir. Havada ki ilerleme h\u0131z\u0131 saniyede 343 metre iken suda ortalama 1400 metre, kat\u0131 cisimlerde ise saniyede 6000 metredir.<\/p>\n
Konu\u015fan ki\u015fi yakla\u015ft\u0131k\u00e7a sesin duyulabilirli\u011fide artar. Buna ses yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 denir. Ses yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, kullan\u0131lan mikrofonun t\u00fcr\u00fcne, mek\u00e2n\u0131n akusti\u011fine, ses kayna\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne, mikrofona gelen do\u011frudan ve yans\u0131yan sinyallere g\u00f6re de\u011fi\u015fme g\u00f6sterir. Yer de\u011fi\u015ftiren molek\u00fcllerin say\u0131s\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ses dalgas\u0131 da b\u00fcy\u00fcyecektir. Hareket eden her molek\u00fcl say\u0131s\u0131 bir ses dalgas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirler ve bu genlik olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Genli\u011fin subjektif etkisi ses yo\u011funlu\u011fu (loudness) olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Ses yo\u011funlu\u011fu dB olarak g\u00f6sterilir. \u0130nsanlar 0 dB ile 120 dB aras\u0131nda bir ses yo\u011funlu\u011fu alan\u0131n\u0131 i\u015fitebilirler. Bu alan \u201cdynamic range\u201d olarak isimlendirilir.<\/p>\n
Saniyede bir titre\u015fimin tamamlanmas\u0131yla olu\u015fan devir say\u0131s\u0131 o sinyalin frekans\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Saniyede 100 titre\u015fim devri tamamlan\u0131yorsa onun frekans\u0131 100 Hertz\u2019dir.<\/p>\n
Bir titre\u015fimin \u015fiddeti belirli bir s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7ti\u011finde o ses art\u0131k duyulmaz olur. Yani ses \u00e7ok kuvvetli oldu\u011funda duyulmaz olur. Ama kulakta bir ac\u0131 duygusu uyand\u0131r\u0131rlar. Ama alt s\u0131n\u0131r i\u00e7in b\u00f6yle bir ac\u0131 s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130nsan kula\u011f\u0131n\u0131n a\u011fr\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 130 dB\u2019dir. Bu olduk\u00e7a geni\u015f ve m\u00fckemmel bir aral\u0131kt\u0131r. Bu aral\u0131\u011fa \u015fimdiye kadar hi\u00e7bir mikrofon ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Peki, nedir bu dB(desibel)?Kula\u011f\u0131n i\u015fitebilip ay\u0131rt edece\u011fi en k\u00fc\u00e7\u00fck ses miktar\u0131d\u0131r. Pratikte watt\u2019dan \u00e7ok desibel kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ses atmosferde kula\u011f\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilen periyodik bas\u0131n\u00e7 de\u011fi\u015fimleridir. Fiziksel boyutta ses, hava kat\u0131 s\u0131v\u0131 veya gaz ortamlarda olu\u015fan basit bir mekanik d\u00fczensizliktir. Bir maddedeki molek\u00fcllerin titre\u015fmesi sonucunda olu\u015fur. Ses veren her madde bir ses kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ses kaynaktan ald\u0131\u011f\u0131 enerjilerle titre\u015ferek yay\u0131l\u0131rlar. Titre\u015fen cisimler esnek olup sesi olu\u015fturur. Esnek olan cisimler ses dalgalar\u0131 meydana getirebilir ve …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2796,2158,7124,7123,2141],"class_list":["post-2964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atmosfer","tag-basinc","tag-desibel","tag-ses","tag-uzay"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2964"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2964\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}