{"id":3058,"date":"2011-10-05T09:30:17","date_gmt":"2011-10-05T06:30:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=3058"},"modified":"2011-10-05T09:30:17","modified_gmt":"2011-10-05T06:30:17","slug":"turk-islam-dunyasinda-analitik-geometri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/turk-islam-dunyasinda-analitik-geometri\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk-\u0130slam D\u00fcnyas\u0131&#8217;nda Analitik Geometri"},"content":{"rendered":"<p> H\u00e2rizm\u00ee taraf\u0131ndan 830 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lan Cebri ve&#8217;l Mukabele adl\u0131 eserin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc; ikinci dereceden tam olmayan denklemlerin geometrik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc konu edinir.<\/p>\n<p> Her tip denklem i\u00e7in, iki ayr\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan birincisi geometrik \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olup, bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna &#8220;kare dikd\u00f6rtgen metodu&#8221; denmektedir. Bu t\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015feklini, eski M\u0131s\u0131r, Mezopotamya, eski Yunan ve eski Hint matemati\u011finde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. H\u00e2rizm\u00ee&#8217;nin bu \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fekli, matematikte cebir ve geometri aras\u0131nda, bir nevi yak\u0131nl\u0131k tesisini hedef tutan ara\u015ft\u0131rman\u0131n ilk \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Hemen belirtmek gerekir ki, matematik tarihi eserleri, analitik geometriyi Frans\u0131z matematik\u00e7isi Descartes ile ba\u015flat\u0131r. Konun ger\u00e7ek y\u00f6n\u00fc \u015fudur: H\u00e2rizm\u00ee, Descartes&#8217;ten tam 1000 y\u0131l \u00f6nce analitik geometriye ait uygulaman\u0131n ilk \u00f6rneklerini vermi\u015ftir.<\/p>\n<p> \u00d6mer Hayyam denklem konusu ile de \u00e7ok \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalar ortaya koymu\u015ftur. Bir\u00e7ok cebir denklemlerinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc geometrik olarak a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Hayyam, k\u00fcbik denklemlerin k\u0131smi \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015fekillerini, sistematik bir \u015fekilde tarif ve tasnif etmi\u015f ve bir\u00e7ok denklemleri geometri olarak \u00e7\u00f6zmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. Frans\u0131z matematik\u00e7i Descartes&#8217;ten 1000 y\u0131l \u00f6nce H\u00e2rizm\u00ee, 600 y\u0131l \u00f6nce \u00d6mer Hayyam taraf\u0131ndan, analitik geometriye ait zaman\u0131 i\u00e7in orjinal problem ve \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 ortaya konmu\u015ftur. Analitik geometrinin Descartes&#8217;le olan ilgisini \u015fu \u015fekilde belirtmek ger\u00e7e\u011fin tam ifadesi olsa gerekir. Frans\u0131z matematik\u00e7i ve filozof Descartes, mevcut analitik geometri bilgilerini, tarif ve tasnif ederek sistemle\u015ftirmi\u015f, ayn\u0131 zamanda da k\u0131smen geni\u015fletmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e2rizm\u00ee taraf\u0131ndan 830 y\u0131l\u0131nda yaz\u0131lan Cebri ve&#8217;l Mukabele adl\u0131 eserin ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fc; ikinci dereceden tam olmayan denklemlerin geometrik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc konu edinir. Her tip denklem i\u00e7in, iki ayr\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131ndan birincisi geometrik \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olup, bu \u00e7\u00f6z\u00fcm yoluna &#8220;kare dikd\u00f6rtgen metodu&#8221; denmektedir. Bu t\u00fcr \u00e7\u00f6z\u00fcm \u015feklini, eski M\u0131s\u0131r, Mezopotamya, eski Yunan ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1404,1403],"tags":[670,3420,1659,7256],"class_list":["post-3058","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matematik-odevleri","category-odevler","tag-descartes","tag-harizmi","tag-mezopotamya","tag-turk-islam-dunyasinda-analitik-geometri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3058"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3058\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}