Romal\u0131 ve \u00c7inlilerin aksine, Eski Hint alimleri, aritmetik i\u015flemleri, \u00f6zel bir harf ve i\u015faret belirtmeden, sadece 1 den 9 a kadar olan rakamlardan istifade ederek yazarlard\u0131. Rakamla, hesap yapman\u0131n tek \u00f6rne\u011fi olan, bu pozisyonun tespiti ve yaz\u0131lmas\u0131 merhalesine ula\u015fanlar, sadece Eski Hintliler ve Mayalard\u0131.<\/p>\n
Kaynaklar; Hindistan’dan, 300 y\u0131l kadar \u00f6nce, say\u0131 i\u015faretinin, rakam \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte. Hintliler, en ge\u00e7, 6. y\u00fczy\u0131la do\u011fru, belki de biraz daha \u00f6nceki tarihlerde, aritmetik i\u015flemlerde, sadece 1 den 9 a kadar devam eden dokuz ayr\u0131 rakam halinde kald\u0131lar. B\u00f6ylece, hesap i\u015flerinde, sa\u011fdan sola do\u011fru \u00e7o\u011falan (y\u00fckselen) rakamlar, ilk olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu rakamlar, hemen hemen 622 y\u0131l\u0131ndan itibaren Hindistan d\u0131\u015f\u0131nda da tan\u0131nmaya ba\u015flad\u0131. F\u0131rat’ta bir okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc, ayn\u0131 zamanda da manast\u0131r idarecisi olarak \u00e7al\u0131\u015fan Suriyeli alim Sevarus Sabokht : “Bilinen b\u00fct\u00fcn usullere \u00fcst\u00fcn olan, Hint hesab\u0131n\u0131n, yani dokuz ayr\u0131 rakam\u0131n (i\u015faretin) maharetli usul\u00fcnden bahseder” Bu durum, Hint rakamlar\u0131n\u0131n mahzar oldu\u011fu ilk taktirdir. S. Sabokht, bu dokuz ayr\u0131 rakamlarla, yeni bir usul dahilinde hesap yapabildi.<\/p>\n
Ancak; bu dokuz ayr\u0131 rakam, baz\u0131 say\u0131lar\u0131 ifade etmeye yeterli gelmiyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc; \u00fc\u00e7 bin yedi y\u00fcz elli d\u00f6rt olan bir say\u0131y\u0131 3754 \u015feklinde belirtmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. De\u011feri \u00fc\u00e7 y\u00fcz sekiz olan bir say\u0131n\u0131n da, 38 \u015feklinde meydana \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u00e7in, noksan (bo\u015f) kalan onlar basama\u011f\u0131na (hanesine) de\u011fi\u015fik bir i\u015faretlemenin yap\u0131lmas\u0131 zorunludur. Noksan (bo\u015f) kalan, basama\u011f\u0131 (haneyi) i\u015faretleyip, belirtmek i\u00e7in “bo\u015flu\u011fu” \u015fekillendirmek, anlamland\u0131rmak zorundayd\u0131lar. Noktay\u0131 “sunya” veya “sunyabinde”, bo\u015fluk veya i\u00e7i bo\u015f yuvarla\u011f\u0131 da “kha” kelimesi ile adland\u0131ran Hint alimleri, bo\u015f kalan basama\u011fa (haneye), sembol olarak “daire” veya “nokta” \u015feklinde yeni bir sembol verdiler.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnce tarihin en \u00f6nemli olaylar\u0131ndan biri say\u0131lan, bu say\u0131 yaz\u0131s\u0131na, son m\u00fckemmeliyeti Hintliler’in vermi\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. O halde, men\u015fe itibariyle, sadece, basamak sistemi i\u00e7inde, noksan basama\u011fa (haneye) gerekli i\u015faret olarak ba\u015fvurulan bu sembol, yani bug\u00fcnk\u00fc ifadeyle “s\u0131f\u0131r” rakam\u0131, derhal m\u00fcstakil bir say\u0131 \u015feklinde, ilk olarak Hint hesab\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu say\u0131 i\u015fareti, yani “0” (s\u0131f\u0131r) veya “.” (nokta) anlam\u0131ndaki i\u015faret, milad\u0131n 400. y\u0131l\u0131nda, ilk defa Hint yaz\u0131l\u0131 eserleri i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclmeye ta\u015flar. Hint D\u00fcnyas\u0131’n\u0131n, \u00fcnl\u00fc matematik\u00e7i ve astronomu Brahmagupta (598-660), 632 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131, astronomi konular\u0131 ile ilgili Siddhanta adl\u0131 eserinde, dokuz ayr\u0131 say\u0131 i\u015fareti ve s\u0131f\u0131r ile birlikte hesap yapmaya dair kaideleri g\u00f6stermi\u015ftir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Romal\u0131 ve \u00c7inlilerin aksine, Eski Hint alimleri, aritmetik i\u015flemleri, \u00f6zel bir harf ve i\u015faret belirtmeden, sadece 1 den 9 a kadar olan rakamlardan istifade ederek yazarlard\u0131. Rakamla, hesap yapman\u0131n tek \u00f6rne\u011fi olan, bu pozisyonun tespiti ve yaz\u0131lmas\u0131 merhalesine ula\u015fanlar, sadece Eski Hintliler ve Mayalard\u0131. Kaynaklar; Hindistan’dan, 300 y\u0131l kadar \u00f6nce, say\u0131 i\u015faretinin, rakam \u015fekline d\u00f6n\u00fc\u015fmeye …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1404,1403],"tags":[7263],"class_list":["post-3064","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matematik-odevleri","category-odevler","tag-sifir-rakami-ve-eski-hint-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3064","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3064"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3064\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}