Mezopotamyal\u0131larda rakamlar, \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u00e7ivi yada oduncu kamas\u0131na benzeyen \u015fekillerden ibarettir. Bu i\u015faretlerin (sembollerin) uygun bi\u00e7imde, yan yana veya b\u00fcy\u00fck say\u0131lar\u0131 g\u00f6sterebilmek i\u00e7in toplu olarak veya tekrarlayarak grup halinde yazmak suretiyle 60’a kadar say\u0131lar\u0131 ifade edebiliyorlard\u0131. Bu t\u00fcr yaz\u0131m \u015feklinde, 0.1 ve 0.01 ile 0.001 gibi rakamlar\u0131n aras\u0131ndaki fark\u0131 anlamak bir hayli g\u00fc\u00e7t\u00fc. Bunu anlayabilmek i\u00e7in; metin, konu ve karine yard\u0131m\u0131yla sonu\u00e7 \u00e7\u0131karma yollar\u0131na gidilirdi. Mezopotamyal\u0131lar da, s\u0131f\u0131r sembol\u00fcn\u00fc kullanmam\u0131\u015flard\u0131r. Ancak astronomilerinde bu maksatla, \u00f6zel bir sembol kulland\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Babil Sayma Sistemi
\n M.\u00d6. 2000 y\u0131llar\u0131nda Mezopotamya’da ya\u015fayan Babillilerin, bilimin \u00e7o\u011fu dal\u0131nda, olduk\u00e7a ileri bir seviyeye ula\u015fm\u0131\u015f olduklar\u0131 bilinmektedir. \u00d6yle ki; Babil \u015fehrini zaman\u0131n bilim merkezi haline getirmi\u015flerdir. \u00d6zellikle matematik ve astronomide \u00e7ok ilerlemi\u015flerdir. Babilliler, 59’dan b\u00fcy\u00fck say\u0131lar\u0131 da, basamak d\u00fc\u015f\u00fcncesinden yararlanarak yazd\u0131lar. 60 say\u0131s\u0131n\u0131 taban olarak kulland\u0131lar. Gruplamalar\u0131n\u0131 60’l\u0131k olarak, yani 60×2 = 120, … \u015feklinde yapt\u0131lar. B\u00f6ylece ilk kez say\u0131larda basamak fikrini g\u00f6sterdiler. Babiller, say\u0131lar\u0131 yazarken iki tane sembol ve bulunmayan basamaklar yerini doldurmak i\u00e7in de, (( : )) i\u015faretini kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Babil rakamlar\u0131 aras\u0131nda da, s\u0131f\u0131r rakam\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir sembol yoktur. Rakamlar\u0131 sa\u011fdan sola do\u011fru yazarak ifade ettikleri anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Babilliler, kil tabletler \u00fczerine “sitil\u00fcs” ad\u0131 verilen tahta par\u00e7as\u0131 ile yazarlard\u0131. Bu t\u00fcr yaz\u0131ya \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131 denir. Ka\u011f\u0131t yapmay\u0131, hen\u00fcz bilmediklerinden, kilden yap\u0131lm\u0131\u015f levhalar kullanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
D\u00f6rt Temel \u0130\u015flem
\n Toplama: Rakamlar\u0131 (i\u015faretleri) yan yana yazarak yap\u0131yorlard\u0131.
\n \u00c7arpma: Toplama i\u015flemine benzer, \u00e7ok yorucu bir yol uyguluyorlard\u0131. Bu kadar uzun i\u015flemlerin zorlu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u00f6zel \u00e7arpma tablolar\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015flard\u0131r.
\n Kesirler: \u00c7o\u011fu zaman kesirler, paydas\u0131 birim (yani 60) olan say\u0131 ile ifade ediliyordu. Yaln\u0131z, \u00e7ok eski tarihten beri, Babil’de 1\/3, 2\/3, 5\/6 gibi bir \u00e7ok basit kesirlerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 da anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mezopotamyal\u0131larda rakamlar, \u00e7ivi yaz\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fclen \u00e7ivi yada oduncu kamas\u0131na benzeyen \u015fekillerden ibarettir. Bu i\u015faretlerin (sembollerin) uygun bi\u00e7imde, yan yana veya b\u00fcy\u00fck say\u0131lar\u0131 g\u00f6sterebilmek i\u00e7in toplu olarak veya tekrarlayarak grup halinde yazmak suretiyle 60’a kadar say\u0131lar\u0131 ifade edebiliyorlard\u0131. Bu t\u00fcr yaz\u0131m \u015feklinde, 0.1 ve 0.01 ile 0.001 gibi rakamlar\u0131n aras\u0131ndaki fark\u0131 anlamak bir hayli g\u00fc\u00e7t\u00fc. Bunu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1404,1403],"tags":[7275,7274],"class_list":["post-3078","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matematik-odevleri","category-odevler","tag-babil-sayma-sistemi","tag-mezopotamyalilarda-aritmetik"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3078"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3078\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}