Shannon say\u0131s\u0131, 10120, olas\u0131 satran\u00e7 oyunlar\u0131n\u0131n toplam say\u0131s\u0131na dair tahminin alt s\u0131n\u0131r\u0131 olarak kabul edilir. Bu say\u0131, bilgi teorisyeni Claude Shannon taraf\u0131ndan 1950 tarihli “Bir Bilgisayar\u0131 Satran\u00e7 Oynamaya Programlamak” adl\u0131 tezine dayanak olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bu tez, satranc\u0131n programlanmas\u0131 alan\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir.) Shannon \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r:
\n Satran\u00e7ta m\u00fckemmel bir oyun oynamak ya da bu i\u015fi yapabilecek bir bilgisayar yaratmak olas\u0131d\u0131r. Bu, her durum i\u00e7in olas\u0131 t\u00fcm hamleleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alma ve rakibin bu hamlelere nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k verece\u011fini hesaplama yoluyla yap\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6ntem oyun sonuna dek s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Oyun sonlu bir hamle say\u0131s\u0131nda bitecektir (50 hamle kural\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa). Bu varyasyonlar\u0131n her biri kazan\u00e7, kay\u0131p ya da beraberlikle sonu\u00e7lan\u0131r. Oyunu sondan ba\u015flayarak inceleyen biri kazan\u00e7, beraberlik ya da kay\u0131p durumunda oldu\u011funu g\u00f6rebilir. Ne var ki, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn y\u00fcksek h\u0131zl\u0131 elektronik hesap makineleri bile b\u00f6yle bir hesaplamay\u0131 yapamaz. Sade bir satran\u00e7 oyununda beyaz\u0131n tek bir hamlesine kar\u015f\u0131l\u0131k siyah\u0131n yakla\u015f\u0131k 103 hamlesi vard\u0131r. Ortalama bir satran\u00e7 oyununun taraflardan birinin 40. hamlede \u00e7ekilmesiyle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa bu hesaplama ak\u0131lc\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir ancak bu durumda bile oyunun ba\u015flang\u0131c\u0131ndan itibaren hesaplanacak varyasyon say\u0131s\u0131 10120’dir. Bir varyasyonu hesaplamas\u0131 1 mikrosaniye s\u00fcren bir makine ilk hamlesini yapabilmek i\u00e7in 1090 y\u0131la gerek duyacakt\u0131r! Shannon olas\u0131 pozisyonlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 64! \/ 32!(8!)2(2!)6 ya da 1043 olarak hesaplam\u0131\u015ft\u0131r. Bu hesaplama baz\u0131 kurald\u0131\u015f\u0131 pozisyonlar\u0131 (piyonlar\u0131n ilk s\u0131rada olmas\u0131, iki \u015fah\u0131n ayn\u0131 anda tehdit alt\u0131nda bulunmas\u0131) i\u00e7erirken ta\u015f alma ve piyon y\u00fckseltme sonras\u0131ndaki baz\u0131 kurall\u0131 pozisyonlar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmektedir. Bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alan Victor Allis’in hesaplad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst s\u0131n\u0131r 1052, as\u0131l tahmin ise yakla\u015f\u0131k 1050’dir.
\n Allis’in 80 hamle uzunlu\u011fundaki bir oyun i\u00e7in hesaplad\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131kl\u0131k katsay\u0131s\u0131 en az 10123’t\u00fcr. Bu say\u0131 genellikle evrendeki toplam atom say\u0131s\u0131yla (4×1079 ile 1081 aras\u0131nda oldu\u011fu tahmin edilmektedir) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.
\n David Shenk’in yazd\u0131\u011f\u0131 “\u00d6l\u00fcms\u00fcz Oyun” adl\u0131 kitab\u0131n 70. sayfas\u0131nda farkl\u0131 satran\u00e7 oyunlar\u0131n\u0131n toplam say\u0131s\u0131n\u0131n 10120 oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir.<\/p>\n
Di\u011fer kullan\u0131m alanlar\u0131 <\/p>\n
“Shannon say\u0131s\u0131”n\u0131n zaman zaman Erd\u0151s say\u0131s\u0131 yerine kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmi\u015ftir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Shannon say\u0131s\u0131, 10120, olas\u0131 satran\u00e7 oyunlar\u0131n\u0131n toplam say\u0131s\u0131na dair tahminin alt s\u0131n\u0131r\u0131 olarak kabul edilir. Bu say\u0131, bilgi teorisyeni Claude Shannon taraf\u0131ndan 1950 tarihli “Bir Bilgisayar\u0131 Satran\u00e7 Oynamaya Programlamak” adl\u0131 tezine dayanak olarak hesaplanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bu tez, satranc\u0131n programlanmas\u0131 alan\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015ftir.) Shannon \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131r: Satran\u00e7ta m\u00fckemmel bir oyun oynamak ya da bu i\u015fi yapabilecek bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1404,1403],"tags":[7462,7461],"class_list":["post-3218","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-matematik-odevleri","category-odevler","tag-mikrosaniye","tag-shannon-sayisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3218","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3218"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3218\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3218"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3218"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3218"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}