I\u015f\u0131\u011f\u0131n ikili kimli\u011fi onun hem bir dalga hem de bir par\u00e7ac\u0131k oldu\u011funu gosteriyor. Bunun en a\u00e7\u0131k anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer de fotoelektrik etkide bir elektronun bir fotonla etkile\u015fmesi. Ancak durum kimya kitaplar\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar basit de\u011fil. Bizim fotoelektrik sorular\u0131m\u0131z, fotonun belli bir enerjiden \u00f6nce elektrona \u00e7arp\u0131p yans\u0131d\u0131\u011f\u0131, belli bir enerjiyi a\u015f\u0131nca da enerjisini tamamen elektrona aktararak fotoelektrik etkiye neden oldu\u011funu s\u00f6yler. E\u011fer \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n enerjisi elektronu koparmaya yetip de artarsa kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 da elektronun kinetik enerjisi olarak aktar\u0131r. Peki fotonun enerjisi \u00e7ok y\u00fcksek olursa elektronu inan\u0131lmaz h\u0131zlara m\u0131 ula\u015ft\u0131racak? Burada artan enerji bizi ya g\u00f6receli heaplara itecek ya da daha farkl\u0131 etkiler g\u00f6zleyece\u011fiz. A\u015fa\u011f\u0131da \u0131\u015f\u0131k ile maddenin de\u011fi\u015fik etkile\u015fme \u015fekilleri listelenmi\u015ftir. Etkile\u015fimi belirleyen \u015fey \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n enerjisidir.<\/p>\n
1. YANSIMA: F\u00f6ton elektronu atomdan ay\u0131racak enerjiye sahip de\u011filse yans\u0131r.<\/p>\n
2. FOTOELEKTR\u0130K ETK\u0130: Fakat sahipse elektrona t\u00fcm enerjisini aktarabilir.<\/p>\n
3. COMPTON ETK\u0130S\u0130: Enerjisi biraz daha fazlaysa (genellikle) enerjisinin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 elektronu sapt\u0131rmada harcar, kendi dalga boyunu da uzat\u0131r.<\/p>\n
4. \u00c7\u0130FT \u00dcRET\u0130M\u0130: \u00c7ok y\u00fcksek enerjili oldu\u011fu durumlarda en az 1.02 MeV g\u00fczargah\u0131nda manyetik momentumu absorplayabilecek bir atom varsa foton elektrona ve pozitrona ayr\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n
Durum bir ile iki aras\u0131ndaki enerji s\u0131n\u0131r\u0131 \u00e7ok keskindir. S\u0131n\u0131r\u0131n tam alt\u0131ndaki frekanslarda yans\u0131r, \u00fcst\u00fcndeki frekanslarda fotoelektrik etki olur. Ama ikinci durumdan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc duruma ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc durumdan d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc duruma ge\u00e7i\u015f enerjileri \u00e7ok net de\u011fildir.<\/p>\n
Mesela karbon atomu i\u00e7in fotoelektrik biter, ondan sonra Compton ba\u015flar, o biter \u00e7ift \u00fcretimi olur. Ama kur\u015fun atomu i\u00e7in durum daha karma\u015f\u0131kt\u0131r. Bir frekansa \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n bir k\u0131sm\u0131 enerjisinin tamam\u0131n\u0131 elektrona verir, bir k\u0131sm\u0131 elektronu sapt\u0131r\u0131r, bir k\u0131sm\u0131 da elektron ve pozitron verir. Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, hangi olay\u0131 g\u00f6zlemleyece\u011fimiz, fotonun frekans\u0131na ve atomun cinsine g\u00f6re degi\u015fir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
I\u015f\u0131\u011f\u0131n ikili kimli\u011fi onun hem bir dalga hem de bir par\u00e7ac\u0131k oldu\u011funu gosteriyor. Bunun en a\u00e7\u0131k anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer de fotoelektrik etkide bir elektronun bir fotonla etkile\u015fmesi. Ancak durum kimya kitaplar\u0131nda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar basit de\u011fil. Bizim fotoelektrik sorular\u0131m\u0131z, fotonun belli bir enerjiden \u00f6nce elektrona \u00e7arp\u0131p yans\u0131d\u0131\u011f\u0131, belli bir enerjiyi a\u015f\u0131nca da enerjisini tamamen elektrona aktararak fotoelektrik …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2230,2134,2777,3037,7507,7508,4942],"class_list":["post-3257","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-atom","tag-elektron","tag-fotoelektrik","tag-foton","tag-isigin-madde-ile-etkilesimi","tag-karbon-atomu","tag-pozitron"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3257"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3257\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}