BESLENME VE S\u0130ND\u0130R\u0130M <\/p>\n
Organizmalarda besin maddelerinin h\u00fccrelerde kullan\u0131labilir hale getirip h\u00fccrelere al\u0131nmas\u0131 olaylar\u0131na sindirim denir.Sindirim olaylar\u0131nda ATP harcanmaz.Sindirim hidroliz olay\u0131d\u0131r.\u0130stemli olarak ba\u015flar refleks olarak devam eder.
\n\u00dc\u00e7 evrede ger\u00e7ekle\u015fir;
\n1-Mekanik sindirim:Kaba partik\u00fcller halinde olan besinlerin k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller haline getirilmesidir.
\n Mekanik sindirim;a\u011f\u0131z, mide,ta\u015fl\u0131 gibi organlarda ger\u00e7ekle\u015fir.
\nNot:Holozoik beslenen canl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n2-Kimyasal sindirim:Besinlerdeki organik bile\u015fiklerin enzimlerle yap\u0131 ta\u015flar\u0131na hidroliz edilmesidir.
\n Kimyasal sindirim;A\u011f\u0131zda, midede,ince barsaklarda ve h\u00fccre i\u00e7lerinde ger\u00e7ekle\u015fir.
\nNot:Saprofit bakteri ve mantarlarda,serbest ya\u015fayan protistalarda, insektivor bitkilerde, endoparazitler hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn omurgas\u0131zlarda ve b\u00fct\u00fcn omurgal\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n3-Emilim:\u0130norganik besinlerin ve organik besin yap\u0131ta\u015flar\u0131n\u0131n h\u00fccrelere madde al\u0131n\u0131m kurallar\u0131na g\u00f6re ge\u00e7mesidir.
\n Emilim;\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklarda,kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklarda ,protistalarda,\u00e7ok h\u00fccreli basit yap\u0131l\u0131 canl\u0131lar ve endoparazitlerde b\u00fct\u00fcn v\u00fccud y\u00fczeyinde
\nNot:\u0130nsektivor bitkiler ve b\u00fct\u00fcn hetetorflarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nKimyasal sindirim ger\u00e7ekle\u015fme ortam\u0131 bak\u0131m\u0131ndan iki farkl\u0131 durum g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n1-H\u00fccre i\u00e7i sindirim:
\n\u00d6zelle\u015fmi\u015f sindirim sistemleri yoktur.(Hidra ve planaria da h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 sindirim i\u00e7in gereklidir.)b)Besinler k\u00fc\u00e7\u00fck olup endositoz la al\u0131n\u0131rlar.
\nMekanik sindirim g\u00f6r\u00fclmez.
\nSindirim h\u00fccre i\u00e7inde sindirim kofullar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir.
\nProtistalar,s\u00fcngerlerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nHidra ve planarialarda h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 sindirimi h\u00fccre i\u00e7i sindirim takip eder.
\nLizozom ta\u015f\u0131yan b\u00fct\u00fcn h\u00fccrelerde i\u015flevini kaybeden organel ve yap\u0131lar\u0131n lizozom larla par\u00e7alanmas\u0131 h\u00fccre i\u00e7i sindirimdir.
\n2-H\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 sindirim:
\nA)Saprofitlerde:
\nBaz\u0131 bakteri ve mantarlar bu gruptand\u0131r.
\n\u00d6zelle\u015fmi\u015f sindirim yap\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fclmez.
\nH\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 sindirimi ger\u00e7ekle\u015ftiren \u00f6zel enzimler salg\u0131larlar.
\nKimyasal sindirimden sonra emilim ger\u00e7ekle\u015fir.
\nBeslenme h\u0131z\u0131 ve oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr.
\nMekanik sindirim g\u00f6r\u00fclmez.
\nB)\u0130nsektivor bitkilerde:
\nBaz\u0131 yapraklar\u0131 metamorfozla b\u00f6cekleri yakalama organ\u0131 ve sindirim ortam\u0131 haline gelmi\u015ftir.
\n\u00d6zel sindirim enzimleri \u00fcretirler.
\nKimyasal sindirimden sonra emilim ger\u00e7ekle\u015fir.
\nMekanik sindirim g\u00f6r\u00fclmez.
\nC)Holozoik beslenen hayvanlarda:
\nSindirim \u00f6zelle\u015fmi\u015f bo\u015fluklar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir.
\n\u00d6zel bezler taraf\u0131ndan kimyasal sindirimin de\u011fi\u015fik a\u015famalar\u0131nda rol alan enzimler salg\u0131lan\u0131r.
\nMekanik sindirimden sonra ger\u00e7ekle\u015fir.(Baz\u0131 canl\u0131larda \u00f6nce sindirim sistemi ve birlikte ger\u00e7ekle\u015fir.)
\nBeslenme h\u0131zl\u0131 ve verimlidir.
\nHerbivor canl\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar\u0131nda ya\u015fayan baz\u0131 tek h\u00fccreliler h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131 sindirime yard\u0131mc\u0131 olurlar.
\nEndoparazitler hari\u00e7 \u00e7o\u011fu omurgas\u0131z ve b\u00fct\u00fcn omurgal\u0131lar bu gruptand\u0131r.
\nBesin kaynaklar\u0131na g\u00f6re herbivor, karnivor ve omnivor olmak \u00fczere \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131rlar.
\n\u0130nsanda sindirim sistemi
\n1-A\u011f\u0131z:
\nA)G\u00f6revi:
\nBesinlerin sisteme al\u0131nmas\u0131
\nmekanik sindirim
\nKimyasal sindirim
\nBesinlerdeki kimyasallar alg\u0131lanarak sindirimle ilgili refleksleri ba\u015flatmak.
\nB)Yap\u0131s\u0131:
\nDudak ve yanaklar:Emme,i\u00e7me,besinlerin di\u015fler \u00fczerinde tutulmas\u0131.
\nDamak:A\u011f\u0131z ve burun bo\u015flu\u011funu ay\u0131rarak memelilerde mekanik sindirimi olanakl\u0131 k\u0131lar.
\nDil:Besinlerin tad\u0131n\u0131 alg\u0131lamak,besinleri di\u015fler \u00fczerinde hareket ettirmek,yutkunmada besini yuta\u011fa itmek.
\nDi\u015f:Mekanik sindirimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek.
\nT\u00fck\u00fcr\u00fck bezleri:
\n\u0130\u00e7eri\u011fi:
\nSu,mukus,amilaz,Na ve Ca iyonlar\u0131
\nG\u00f6revi:
\nBesinlerin \u0131slat\u0131l\u0131p yumu\u015fat\u0131lmas\u0131.
\nA\u011f\u0131z i\u00e7ini nemli ve kaygan tutulmas\u0131.
\nBesin partik\u00fcllerinin yap\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak lokma haline getirilmesi.
\nNi\u015fastan\u0131n sindirimi.
\nA\u011f\u0131z i\u00e7inin hafif bazik de\u011ferde tutmak.
\n-T\u00fck\u00fcr\u00fck salg\u0131s\u0131n\u0131n kontrol\u00fc:Kal\u0131tsal ve \u015fartl\u0131 reflekslerle ger\u00e7ekle\u015fir.
\nC)A\u011f\u0131zda kimyasal sindirim:
\n Sadece ni\u015fastan\u0131n sindirimi ger\u00e7ekle\u015fir.
\n Amilaz
\n Ni\u015fasta+(-H2O) ————>Dekstrin + Maltoz
\nD)Emilim: Su, Baz\u0131 ila\u00e7lar ve zehirlerin emilimi ger\u00e7ekle\u015fir ancak beslenme i\u00e7in \u00f6nemsizdir.
\n2-Yutak:
\nA)G\u00f6revi:
\nA\u011f\u0131zla al\u0131nan besinleri d\u00fczenli aral\u0131klarla yemek borusuna iletmek.
\nBurunla al\u0131nan havay\u0131 soluk borusuna iletmek.
\nAl\u0131nan besin ve solunum havas\u0131ndaki mikroorganizmalara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini uyarmak.
\nB)Ba\u011flant\u0131lar\u0131:
\nA\u011f\u0131z bo\u015flu\u011fu
\nBurun bo\u015flu\u011fu
\nYemek borusu
\nSoluk borusu
\n\u00d6staki borusu
\n3-Yemek borusu:
\nA)G\u00f6revi:
\n Yutkunma ile kendisine gelen besinleri peristaltik hareketleri ile d\u00fczenli aral\u0131klarla mideye iletmek.
\nB)Yap\u0131s\u0131:
\n\u0130\u00e7te: Mukoza katman\u0131 bulunur.
\nOrtada:Uzunlamas\u0131na ve halkasal olarak yerle\u015fmi\u015f kaslar bulunur bunlar\u0131n peristaltik hareketleri ile basinler d\u00fczenli aral\u0131klarla mideye ta\u015f\u0131n\u0131r.
\nD\u0131\u015fta :Seroza bulunur.
\nC)Mekanik sindirim:
\n Yoktur.
\nD)Kimyasal sindirim:
\n A\u011f\u0131zda ba\u015flayan ni\u015fasta sindirimi devam eder.Organ\u0131n yap\u0131s\u0131nda enzim i\u00e7eren salg\u0131lar \u00fcretilmez.
\nE)Emilim:
\n Ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n
4-Mide:
\nA)G\u00f6revi:
\nDepolama
\nMekanik sindirim
\nKimyasal sindirim
\n\u0130letim
\nMikroorganizmalar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi
\nEmilim!
\nB)Ba\u011flant\u0131lar\u0131:
\n Kardia b\u00f6lgesinde yemek borusu ile pilor b\u00f6lgesinde ise ince ba\u011f\u0131rsaklarla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.
\nC)Dokusal olu\u015fum :
\n\u0130\u00e7te: katlanmalar yap\u0131p y\u00fczey alan\u0131n\u0131 art\u0131ran mukoza bulunur.salg\u0131 bezleri bu katmanda bulunur.
\nOrtada:Kasdokusu bulunur.Uzunlamas\u0131na, halkasal ve \u00e7apraz yerle\u015fen kaslar\u0131n hareketi ile midede yo\u011furma hareketleri olu\u015fur.Bu hareketler besinlerin midede tutulmas\u0131 salg\u0131larla kar\u0131\u015fmas\u0131 ve k\u0131smen de mekanik sindirime u\u011frat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nD\u0131\u015fta:Seroza katman\u0131 bulunur.
\nNot:Midenin Kardia b\u00f6lgesinde yemek borusu ile ve pilor b\u00f6lgesinde 12 parmak barsa\u011f\u0131 ile halkasal kaslardan olu\u015fmu\u015f sifinkter denen kap\u0131lar ta\u015f\u0131r bunlar mide i\u00e7eri\u011finin kontroll\u00fc \u015fekilde yemek borusundan mideye ve mideden 12 parmak barsa\u011f\u0131na iletilmesini sa\u011flar.
\nD)Salg\u0131lar\u0131 ve G\u00f6revleri:
\na)\u0130\u00e7 salg\u0131:
\n Gastrin:Mide d\u0131\u015f salg\u0131s\u0131n\u0131 uyar\u0131r.
\nb)D\u0131\u015f salg\u0131lar:
\nepsin:Proteinleri sindirmek
\nLap:S\u00fct proteinlerini kazein (Peynirle\u015ftirmek) haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek.
\nMukus:
\nSindirim y\u00fczeyini nemli ve kaygan tutmak
\nHCL ve enzimlerin etkisinden dokular\u0131 korumak
\nHCL: *Pepsinojeni pepsin haline getirmek.
\nBaz\u0131 mineralleri red\u00fckleyerek emilebilir hale getirmek.
\nBesinlerle gelen mikroplar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek.
\nProteinlerin sindirimi i\u00e7in asidik ortam olu\u015fturmak.
\nAmilaz ve lipaz :mide ortam\u0131nda etkisizdirler.
\nc)Mide salg\u0131lar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc:
\n1-Sinirsel:
\na)Besin g\u00f6rme
\nb)Mide gerilmesi
\nc)Stres
\n2-Hormonal:
\nGastrin (Art\u0131r\u0131c\u0131 etkiye sahip mideden salg\u0131lan\u0131r.)
\nEnterogastron: (Azalt\u0131c\u0131 etkiye sahip , inceba\u011f\u0131rsaklardan salg\u0131lan\u0131r.)
\nE)Kimyasal sindirim:
\nMidede sadece proteinlerin sindirimi olur:Amilaz ve lipaz \u00fcretilmesine kar\u015f\u0131n asidik ortam oldu\u011fu i\u00e7in etkisizdirler.
\nMide i\u00e7eri\u011finin ph\u2019s\u0131 1,5-2 dir.
\nMide \u00f6z sular\u0131 ile kar\u0131\u015fm\u0131\u015f yar\u0131 sindirilmi\u015f i\u00e7eri\u011fe kimus denir.
\nMidede karbonhidratlar\u0131n ve ya\u011flar\u0131n sindirimi ortam\u0131n asidik olmas\u0131ndan dolay\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmez.
\n5-\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklar:
\nDuedonum (Onikiparmak ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131)-
\njejenum(Bo\u015f ba\u011f\u0131rsak)
\nileum(K\u0131vr\u0131ml\u0131 ba\u011f\u0131rsak) ad\u0131 verilen \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fur.
\nA)Ba\u011flant\u0131lar\u0131:Duedomum k\u0131sm\u0131nda midenin pilor b\u00f6lgesi ,virsung kanal\u0131 ile pankreas ve koledok kanal\u0131 ile karaci\u011fer (Safra kesesi) ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u0130leum ile kal\u0131nba\u011f\u0131rsaklar
\nB)Dokusal olu\u015fum:
\n a)\u0130\u00e7te:Mukoza bulunur. Bu katmanda salg\u0131 bezleri , y\u00fczey art\u0131r\u0131c\u0131 dokusal katlanmalar olan villuslar ve h\u00fccresel olu\u015fumlar olan microvilluslar bulunur.
\n b)Ortada:Kas katman\u0131 vard\u0131r.Uzunlamas\u0131na ve halkasal yerle\u015fen kaslar inceba\u011f\u0131rsaklar\u0131n peristaltik hareketlerini olu\u015fturur.
\n c)D\u0131\u015fta:Seroza bulunur.
\n\u0130nce barsaklardan enine kesit
\nC)g\u00f6revi:
\nKimyasal sindirimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek
\nEmilimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek
\nBesinleri kal\u0131nba\u011f\u0131rsa\u011fa iletmek
\nD)\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklarda g\u00f6rev yapan salg\u0131lar,g\u00f6revleri ve kontrolleri:
\n a)\u0130nce ba\u011f\u0131rsak i\u00e7 salg\u0131lar\u0131 ve g\u00f6revleri:Bu salg\u0131lar midenin asidik i\u00e7eri\u011fi ince ba\u011f\u0131rsaklara ge\u00e7ti\u011finde \u00fcretilir.
\nEnterogastron:Mide faaliyetlerini yava\u015flat\u0131r.
\nKolesistokinin:Safra kesesini uyararak safra salg\u0131s\u0131n\u0131n koledok kanal\u0131ndan duedonuma bo\u015falmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nSekretin:Pankreastan su ve alkali tuzlar\u0131n salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 ve virsung kanal\u0131 ile duedonuma bo\u015falmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nPankreozimin: Pankreastan enzim i\u00e7erikli salg\u0131lar\u0131n virsung kanal\u0131 ile duedonuma bo\u015falmas\u0131n\u0131 sa\u011flar
\nEnterokrin: \u0130nce ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n d\u0131\u015f salg\u0131 bezlerini uyar\u0131r.
\nb)Safra salg\u0131s\u0131:
\n1-\u0130\u00e7eri\u011fi: Su, ya\u011f asitleri, safra pigmentleri,safra tuzlar\u0131,elektrolitler
\n2-G\u00f6revi:
\nOrtam\u0131 alkalile\u015ftirmek.
\nYa\u011flar\u0131n sindirimine yard\u0131mc\u0131 olmak.
\nAntiseptik \u00f6devi ile ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n bakteri floras\u0131n\u0131 dengelemek.
\nYa\u011f ve ya\u011fda eriyen vitaminlerin emilimini sa\u011flamak.
\nNot:Safra salg\u0131s\u0131nda safra tuzlar\u0131nda azalma olursa kolesterol \u00e7\u00f6kelerek safra ta\u015flar\u0131n\u0131 meydana getirir.
\nc)Pankeratik salg\u0131lar ve g\u00f6revleri:
\nSu ve alkali tuzlar ph:8,5) Asidik mide i\u00e7eri\u011fini alkalile\u015ftirip ortam\u0131 kimyasal sindirime haz\u0131rlamak
\nTripsin:Polipeptidlerin sindirimini sa\u011flamak
\nLipaz:Ya\u011flar\u0131n sindirimini sa\u011flamak
\nAmilaz:Ni\u015fastan\u0131n sindirimini sa\u011flamak
\nKimotripsin:Polipeptid leri sindirmek
\nd)\u0130nceba\u011f\u0131rsak salg\u0131lar\u0131 ve g\u00f6revleri:
\nMukus:Y\u00fczeyin kayganla\u015fmas\u0131 ve enzimatik etkilerden dokular\u0131 korumak.
\nEnterokinaz:Pankreastan inaktif halde salg\u0131lanan tripsinojeni aktif enzim tripsin haline \u00e7evirir.
\nPeptidaz:Peptidlerin sindirimini sa\u011flamak.
\nAmilaz:Ni\u015fastan\u0131n sindirimini sa\u011flar.
\nMaltaz maltozu, Laktaz laktozu, sukraz sukraz\u0131 monosakkaritler haline \u00e7evirir.
\nNukleaz:nucleik asitlerin sindirimini sa\u011flar.
\ne)Safra,pankreatik salg\u0131lar ve inceba\u011f\u0131rsak salg\u0131lar\u0131n\u0131n salg\u0131lanma kontrol\u00fc: <\/p>\n
1-Sinirsel kontrol (\u00d6nemi tart\u0131\u015fmal\u0131)
\n 2-Hormonal kontrol (Asidik i\u00e7erikli besinlerin duedonuma ge\u00e7mesi.)
\nE)Kimyasal sindirim:
\na)Karbonhidratlar\u0131n sindirimi:
\n Pankreastan \u00fcretilen amilaz ve ince ba\u011f\u0131rsaklardan \u00fcretilen amilaz,maltaz,laktaz, sukraz etkilidir.
\nb)Proteinlerin sindirimi:
\n K\u0131smen sindirilip polipeptidler haline gelmi\u015f proteinler \u00fczerine \u00f6nce pankreatik enzim tripsin ve kimotripsin etkili olur daha sonra ince ba\u011f\u0131rsak enzimi olan erepsin etkili olur.<\/p>\n
c)Ya\u011flar\u0131n sindirimi:
\n Sadece ince ba\u011f\u0131rsaklarda ger\u00e7ekle\u015fir. Safra salg\u0131s\u0131 varl\u0131\u011f\u0131nda pankreatik lipaz etkili olur.
\nF)Emilim:
\n Emilimin %95 \u2018i bu organda ger\u00e7ekle\u015fir. Emilimi art\u0131rmak i\u00e7in bu organ\u0131n i\u00e7 y\u00fczeyinde dokusal olu\u015fum olan villus ve h\u00fccresel yap\u0131lar olan microvilluslar bulunur.Bu yap\u0131lar\u0131n sayesinde i\u00e7 y\u00fczey 100m2 lik emilim alan\u0131 olu\u015fur.
\n Aktif ta\u015f\u0131nma ile h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fen glikoz,galaktoz,baz\u0131 amino asitler ve elektrolitlerin emilimi jejenum k\u0131sm\u0131ndan olurken , yava\u015f ve daha yo\u011fun ve \u00f6nemli emilim ileumdan ger\u00e7ekle\u015fir.
\n Al\u0131nan besinlerdeki monosakkaritler, amino asitler,ya\u011f asitleri ve gliserit, vitaminler, mineraller, su,ila\u00e7lar vb. organik ve inorganik maddeler dif\u00fczyon, kolayla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f dif\u00fczyon ve aktif ta\u015f\u0131nma ile al\u0131n\u0131rlar.Baz\u0131 k\u0131sa polipeptidler pinositozla al\u0131nabilirler bunun beslenmede \u00f6nemi olmamakla beraber alerjik reaksiyonlar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 \u00f6nemlidir. Baz\u0131 amino asitler, glikoz , galaktoz ve elektrolitler ise aktif ta\u015f\u0131nma ile al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
Not:Aktif ta\u015f\u0131ma ile emilenlerin emilim h\u0131zlar\u0131 olduk\u00e7a fazlad\u0131r.
\nNot: Baz\u0131 maddelerin emilim kurallar\u0131
\nCa n\u0131n emiliminde Parathormon ve vit-D etkendir.
\nFe aktif ta\u015f\u0131ma ile emilirler.
\nVit-C Fe emilimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.
\nSuda eriyen vitaminler(B-C) ya\u011fda eriyen vitaminlere (A-D-E-K) oranla daha h\u0131zl\u0131 emilirler.
\nA-D-E-K vitaminlerin emilimi ya\u011flar\u0131n emilimine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nNa iyonlar\u0131 aktif ta\u015f\u0131ma ile emilirler ve su pasif olarak bu iyonlar\u0131 takip eder.
\n6-Kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklar:
\nA)yap\u0131s\u0131:
\n\u0130\u00e7teokusal katlanmalara sahip mukoza
\nOrtada:Uzunlamas\u0131na ve halkasal yerle\u015fmi\u015f kaslar;Bunlar devaml\u0131 olmay\u0131p yer yer kesiklikler g\u00f6sterir.Bu nedenle k\u00fctle peristasisi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.(Peristaltik dalgalanmalar organ boyunca devam etmeyip,yer yer kesikli\u011fe u\u011frar.)
\nD\u0131\u015fta:Seroza bulunur.
\nB)K\u0131s\u0131mlar\u0131 ve ba\u011flant\u0131lar\u0131:
\n Y\u00fckselen kolonla ileum ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.Enine kolonla devam eder.\u0130nen kolon rektum ile an\u00fcsle ba\u011flant\u0131 kurar.
\nC)Salg\u0131lar\u0131:
\n Kal\u0131n ba\u011f\u0131rsaklarda sadece mukus salg\u0131lan\u0131r enzimatik salg\u0131lar\u0131 bulunmaz.
\nD)Mekanik sindirim:
\n Ger\u00e7ekle\u015fmez.
\nE)Kimyasal sindirim:
\n Bu organda enzim \u00fcretilmedi\u011fi i\u00e7in kimyasal sindirime kat\u0131lmaz ancak burada ya\u015fayan simbiyotik canl\u0131lar\u0131n \u00fcretti\u011fi enzimlerle k\u0131smen kimyasal sindirim ger\u00e7ekle\u015fir.
\nF)Emilim:
\n\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklardan sonra en \u00f6nemli emilim bu organda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklarda emilmemi\u015f glikoz ve amino asitler
\n\u0130nce ba\u011f\u0131rsaklarda emilmemi\u015f safra tuzlar\u0131n\u0131n emilimi
\nBaz\u0131 elektrolitlerin emilimi
\nSindirim art\u0131klar\u0131 i\u00e7inde bulunan suyun emilimi
\nSimbiyotik bakterilerin \u00fcretti\u011fi K ve B grubu vitaminlerin emilimi ger\u00e7ekle\u015ftirilir.
\nG)Salg\u0131lar\u0131 ve g\u00f6revleri:
\n \u2022 Mukus:\u0130\u00e7 y\u00fczeyin kayganla\u015fmas\u0131 besinlerin hareketinin kolayla\u015fmas\u0131.
\n Not:Nukleik asitlerin sindirimi ve emilimi: Mide enzimleri kromatindeki proteinleri sindirir.Olu\u015fan nukleik asitler ba\u011f\u0131rsaklarda pankreas enzimi olan nukleazla nukleotidlere par\u00e7alan\u0131r.Nukleotidler ba\u011f\u0131rsak enzimi olan fosfatazla nukleozidlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr .Sindirim sonucu olu\u015fan nucleozidler ince ba\u011f\u0131rsaklardan emilirler.Sindirim dokularda (H\u00fccrelerde) gerekirse devam eder.
\nKaraci\u011fer:
\nSindirim salg\u0131lar\u0131n\u0131n kontrol\u00fc:
\n1-Sinirsel:
\n A\u011f\u0131za besinin al\u0131nmas\u0131,Organa besinin girmesi Besinin g\u00f6r\u00fclmesi, kokusunun al\u0131nmas\u0131 ,Besini hat\u0131rlatan herhangi bir uyaran\u0131n (ses,renk,\u015fekil vb.)alg\u0131lanmas\u0131. salg\u0131lar\u0131n olu\u015fumunu uyar\u0131r.
\n2-Hormonal:
\n Mide ve ince ba\u011f\u0131rsaklardan \u00fcretilen hormonlar mide,safra,pankreas ve ince ba\u011f\u0131rsaklar\u0131n salg\u0131 \u00fcretmesini uyar\u0131r.
\nNot:Sinirsel uyar\u0131lar h\u0131zl\u0131 ancak k\u0131sa s\u00fcreli ve az, hormonlar ise yava\u015f ancak uzun s\u00fcreli ve \u00e7ok salg\u0131 olu\u015fumuna neden olurlar.
\nNotlar:
\nSindirim sisteminde mekanik sindirimin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131lar: A\u011f\u0131z (Di\u015fler) ve Midedir.(Kas hareketleri)
\nSindirim sisteminde sindirim enzimi \u00fcreten yap\u0131lar: A\u011f\u0131z,Mide,\u0130nce barsak,Pankreas
\nSalg\u0131lar\u0131 ile sindirime yard\u0131mc\u0131 olan yap\u0131lar: A\u011f\u0131z, Mide,
\n\u0130nce barsak,Pankreas,Karaci\u011fer
\nEmilimin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131lar( \u00c7oktan aza do\u011fru):\u0130nce barsaklar,Kal\u0131n barsaklar,Mide(A\u011f\u0131z:\u00c7ok az ve inorganik maddeler)
\nSindirim sisteminde \u00f6zelle\u015fmi\u015f yap\u0131lar
\n1-Kursak:
\nToprak solucan\u0131 ve ku\u015flar gibi a\u011f\u0131zda mekanik sindirimi olmayan herbivor canl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nBesinlerin depolanmas\u0131nda rol oynar.
\nBesinlerin \u0131slat\u0131l\u0131p yumu\u015fat\u0131lmas\u0131nda ve mekanik sindirime haz\u0131rlanmas\u0131nda rol oynar.
\nYavru bak\u0131m\u0131 olan ku\u015flarda yavrulara besin ta\u015f\u0131ma ve haz\u0131rlamada rol oynar.
\nKarnivor ku\u015flarda kemik, t\u0131rnak,t\u00fcy gibi sindirilmeyen art\u0131klar\u0131n toplan\u0131p d\u0131\u015fa at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n2-Ta\u015fl\u0131k:
\nToprak solucan\u0131 ve ku\u015flar gibi a\u011f\u0131zda mekanik sindirimi olmayan herbivor canl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr
\n\u0130\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck ta\u015flar\u0131 oldu\u011fu kasl\u0131 bir organd\u0131r
\nBezli mideden sonra gelir.
\nNot: Ta\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131mayan canl\u0131larda besin depolama mekanik sindirimden sonra ger\u00e7ekle\u015fir .Ancak ta\u015fl\u0131k ta\u015f\u0131yan canl\u0131larda besinler \u00f6nce depolan\u0131r sonra mekanik sindirime u\u011frat\u0131l\u0131r.
\nBah\u00e7e salyangozlar\u0131n\u0131n ta\u015fl\u0131klar\u0131nda ta\u015f de\u011fil \u00f6zel di\u015fler bulunur.
\nSindirimin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131nda rol oynar.
\n3-\u00d6zelle\u015fmi\u015f mide ve K\u00f6r ba\u011f\u0131rsak:
\nHerbivor memelilerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\nBesin de\u011feri az olan bitkisel besinlerin depolanmas\u0131 ve mayalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\nBu yap\u0131larda simbiyotik ya\u015fayan ve sel\u00fcloz sindiren enzim \u00fcreten tek h\u00fccreliler bulunur.
\nBu yap\u0131lar canl\u0131da \u00f6nemli hacim ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011fa sahiptir.
\n4-Holozoik beslendi\u011fi halde mekanik sindirim i\u00e7in mide hari\u00e7 \u00f6zelle\u015fmi\u015f yap\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi canl\u0131lar:
\nBal\u0131klar, kurba\u011falar,s\u00fcr\u00fcngenler
\nKarnivor olduklar\u0131 i\u00e7in sindirim kolay ve h\u0131zl\u0131d\u0131r. Az miktarda al\u0131nan besinler uzun s\u00fcre yeterlidir.
\n5-Kompleks canl\u0131lar olmas\u0131na kar\u015f\u0131n sindirim sistemi ta\u015f\u0131mayan canl\u0131lar:
\nBu canl\u0131lar endoparazitler dir.
\nDi\u011fer canl\u0131lar\u0131n sindirim bo\u015flu\u011funda veya doku s\u0131v\u0131lar\u0131nda ya\u015far.
\n\u0130htiya\u00e7 duydu\u011fu besinleri canl\u0131 sistemlerinden haz\u0131r olarak t\u00fcm v\u00fccud y\u00fczeyi ile emerek al\u0131rlar.
\n\u00f6rnek Karaci\u011fer kelebe\u011fi,Tenya,Plazmodium
\n6-Kompleks canl\u0131lar olmas\u0131na kar\u015f\u0131n mekanik sindirimi olmayan ve kimyasal sindirimi v\u00fccud d\u0131\u015f\u0131nda yapan canl\u0131lar:
\n\u00d6r\u00fcmceklerden \u00e7o\u011fu bu gruba girer.
\nAv\u0131n\u0131 yakalad\u0131ktan sonra enzimlerini av\u0131n\u0131n v\u00fccudu i\u00e7ine enjekte eder kimyasal sindirim sonucu olu\u015fan besleyici s\u0131v\u0131 i\u00e7ilerek beslenme tamamlan\u0131r.
\n7-\u0130nsektivor bitkilerde :
\nB\u00f6cek yakalamak ve kimyasal sindirime u\u011fratmak i\u00e7in \u00f6zelle\u015fmi\u015f yapraklara sahiptirler.
\nBesinleri v\u00fccud d\u0131\u015f\u0131nda kimyasal sindirime u\u011fratt\u0131ktan sonra dif\u00fczyon la h\u00fccreleri taraf\u0131ndan emilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BESLENME VE S\u0130ND\u0130R\u0130M Organizmalarda besin maddelerinin h\u00fccrelerde kullan\u0131labilir hale getirip h\u00fccrelere al\u0131nmas\u0131 olaylar\u0131na sindirim denir.Sindirim olaylar\u0131nda ATP harcanmaz.Sindirim hidroliz olay\u0131d\u0131r.\u0130stemli olarak ba\u015flar refleks olarak devam eder. \u00dc\u00e7 evrede ger\u00e7ekle\u015fir; 1-Mekanik sindirim:Kaba partik\u00fcller halinde olan besinlerin k\u00fc\u00e7\u00fck partik\u00fcller haline getirilmesidir. Mekanik sindirim;a\u011f\u0131z, mide,ta\u015fl\u0131 gibi organlarda ger\u00e7ekle\u015fir. Not:Holozoik beslenen canl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. 2-Kimyasal sindirim:Besinlerdeki organik bile\u015fiklerin enzimlerle yap\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7680,7677,7678,6198,6197,7679,7681,7682,7574,7573,7684,7683],"class_list":["post-3341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-agizda-kimyasal-sindirim","tag-beslenme-ve-sindirim","tag-emilim","tag-hucre-disi-sindirim","tag-hucre-ici-sindirim","tag-insanda-sindirim-sistemi","tag-jejenum","tag-kimotripsin","tag-kimyasal-sindirim","tag-mekanik-sindirim","tag-parathormon","tag-proteinlerin-sindirimi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3341\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}