{"id":3351,"date":"2011-10-24T09:38:04","date_gmt":"2011-10-24T06:38:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=3351"},"modified":"2011-10-24T09:38:04","modified_gmt":"2011-10-24T06:38:04","slug":"populasyon-genetigi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/populasyon-genetigi\/","title":{"rendered":"Populasyon geneti\u011fi"},"content":{"rendered":"<p>PAPULASYON GENET\u0130\u011e\u0130 <\/p>\n<p>Bir populasyonun gen havuzu incelenen karakterle ilgili alel frekanslar\u0131na g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r<br \/>\nPopulasyon, ayn\u0131 t\u00fcre ait bireylerin olu\u015fturdu\u011fu gruptur.<br \/>\nBir populasyondaki (bireylerinin aras\u0131nda) \u00fcreyebilme yetene\u011findeki bir grup taraf\u0131ndan olu\u015fturulur.<br \/>\nBir populasyonda bireyler birbirinden izole olabilir. bu genetik materyal de\u011fi\u015fimi, ya da bir b\u00f6lgede farkl\u0131 alel yo\u011funlu\u011fu nadirde olsa g\u00f6r\u00fclebilir<br \/>\nHerhangi bir anda bir n\u00fcfus genlerin toplam toplam n\u00fcfus gen havuzu denir.<br \/>\nBir populasyonda t\u00fcm bireyler ayn\u0131 alel i\u00e7in homozigot oldu\u011funda, bu alel frakans\u0131n\u0131n sabit oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.<br \/>\nGenellikle, bir karakter i\u00e7in her gen havuzunda gen frekans\u0131n\u0131 belirleyen iki veya daha fazla alel vard\u0131r.<br \/>\nHardy-Weinberg Teoremi<br \/>\nHardy-Weinberg teoreminde bir pop\u00fclasyon gen havuzu anlat\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nBu teoreme g\u00f6re gen frekans\u0131n\u0131 etkileyen mutasyon ,izolasyon vb olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir pop\u00fclasyon gen havuzunda alel , genotip ve frekanslar\u0131 nesiller boyu sabit kalacakt\u0131r.<br \/>\nMayoz , rasgele d\u00f6llenmenin ,alellerin ve populasyonun toplam gen havuzu \u00fczerine hi\u00e7bir etkisi yoktur.<br \/>\nMayoz b\u00f6l\u00fcnme ve rastgele d\u00f6llenme, ayn\u0131 alellerin ve \u00f6nceki nesillein genotip frekanslar\u0131n\u0131n aynen devam etmesini sa\u011flar.<br \/>\nHardy-Weinberg teoremi ayn\u0131 zamanda polialellik ,ekivalentlik ve di\u011fer etkile\u015fimleri olan durumlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir.<br \/>\nHardy-Weinberg teoreminde, pop\u00fclasyon geneti\u011finde dominant alel frekns\u0131n\u0131 (p) ile resesif alel frekans\u0131n\u0131 ise (q) ile genellenir.<br \/>\nBirle\u015fik frekanslar 100% de\u011ferini verir; bu nedenle p + q = 1.<br \/>\nE\u011fer p + q = 1, ise p=1-q ve q = 1 \u2013 p de\u011ferlerine ula\u015f\u0131l\u0131r<br \/>\nPopulasyonu olu\u015fturan bireylerin frekanslar\u0131 ise: (AA) P 2 +(Aa) 2 pq +(aa)q 2 = 1<br \/>\nBu genel form\u00fcl\u00fc Hardy-Weinberg e\u015fitli\u011fini belirtir.<br \/>\nE\u011fer bir populasyonda alel frekans\u0131 veya genotip frekans\u0131 biliniyorsa pop\u00fclasyon gen veya genotip frekanslar\u0131 bu bilgiler kullan\u0131larak hesaplanabilir.<br \/>\nHardy-Weinberg teoremi \u00f6zelliklerin yeni nesillere aktar\u0131m\u0131nda Mendel teorisi ile uyumludur ancak do\u011fal se\u00e7ilim (Evrim) teorisi genetik varyasyonu \u015fart ko\u015far.<br \/>\nHardy-Weinberg teoremi ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa genetik varyasyonu azaltmak ve genetik istikrar \u0131 korumak i\u00e7in \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7tir.<br \/>\nHardy \u2013Weinberg\u2019e g\u00f6re pop\u00fclasyon dengesinin korunmas\u0131 i\u00e7in be\u015f ko\u015fulun olu\u015fmas\u0131 gerekir.<br \/>\nKalabal\u0131k pop\u00fclasyon gerekir : K\u00fc\u00e7\u00fck pop\u00fclasyon gen havuzunda, genetik kayma, \u015fans dalgalanmalar\u0131 genotip frekanslar\u0131n\u0131 zamanla de\u011fi\u015fmesine neden olabilir.<br \/>\nG\u00f6\u00e7ler olmamal\u0131: \u0130\u00e7e veya d\u0131\u015fa g\u00f6\u00e7lerle genotip ve genlerin frekanslar\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler ger\u00e7ekle\u015fir<br \/>\nMutasyonlar olmamal\u0131: Alellerin birinde ger\u00e7ekle\u015fecek mutasyonla alel frekanslar\u0131da de\u011fi\u015fmi\u015f olur.<br \/>\nRastgele \u00e7iftle\u015fme olmal\u0131:  E\u011fer bireyler belli \u00f6zellikteki e\u015flere y\u00f6nelim ger\u00e7ekle\u015ftiriyorsa genlerin dengesinin bozulmas\u0131 ve yeni nesilde gen frekans\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimine neden olacakt\u0131r<br \/>\nDo\u011fal se\u00e7ilim olmamal\u0131: E\u011fer \u00e7evresel \u015fartlar belli \u00f6zellikteki bireylere ya\u015fam ve \u00fcreme avantaj\u0131 sunuyorsa ,yeni nesilde de genotip ve gen frekanslar\u0131 de\u011fi\u015fime u\u011frayacakt\u0131r.<br \/>\n NOT: Bu be\u015f ko\u015ful ger\u00e7ekle\u015fmesi Hardy-Weinberg teorisi taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sapmalar\u0131n olmamas\u0131 (Dengenin korunmas\u0131)i\u00e7in \u015fart iken ,ger\u00e7ekle\u015fmemesi ise do\u011fal se\u00e7ilim (Evrim) teorisi i\u00e7in \u015fartt\u0131r .<br \/>\nPop\u00fclasyon Geneti\u011fi<br \/>\n Bir populasyonda takip edilen karakter \u00fczerine z\u0131t y\u00f6nde etkileyen iki gen vard\u0131r. Bu iki alelin y\u00fczde toplam\u0131 populasyondaki bu karaktere etkili genlerin toplam y\u00fczdesini verir. A+a=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir. Ortamda p kadar A geni ve q kadar a geni bulundu\u011fu varsay\u0131l\u0131rsa p + q = 1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131l\u0131r.<br \/>\n Bir karakter bak\u0131m\u0131ndan populasyonda AA-Aa ve aa genotipli bireyler olaca\u011f\u0131ndan Bunlar\u0131n toplam\u0131 AA+Aa+aa=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir.A=p ve a=q oldu\u011fundan AA(1\/4 oran\u0131nda olu\u015furlar)=p2 ,Aa(1\/2 oran\u0131nda olu\u015furlar)=2pq ve aa=(1\/4 oran\u0131nda olu\u015furlar)q2 Buradan P2 + 2pq + q 2 = 1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir.<br \/>\nNispi frekans: Belli genotipteki birey veya genlerin populasyonda g\u00f6r\u00fclme y\u00fczdesidir.<br \/>\nMutlak frekans: Belli genotipteki bireylerin populasyondaki say\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u00d6rnek:4000 ki\u015filik populasyonda her y\u00fcz ki\u015fiden 16 s\u0131 d\u00fcz sa\u00e7l\u0131 ise;<br \/>\n a)Dominant ve resesif genlerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n b)Heterozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n c)Dominant gen ta\u015f\u0131yan bireylerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n d)Homozigot bireylerin mutlak frekans\u0131 nedir?<br \/>\nYan\u0131t:<br \/>\n a) Populasyonda d\u00fcz sa\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131n az g\u00f6r\u00fclmesi resesif karakter oldu\u011funu g\u00f6sterir.<br \/>\n aa=q2= 0,16 => q(a)=0,4 bulunur. p+q=1 den p(A)=1-q =1-0,4=0,6 bulunur. Dominant gen=0,6 ve Resesif gen=0,4 t\u00fcr.<br \/>\n b) P2+2pq+q2=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131nda heterozigotlar=2pq=2.0,6.0,4=0,48 bulunur.<br \/>\n c)Dominant gen ta\u015f\u0131yanlar=p2+2pq= (0,6)2+0,48=0,36+0,48=0,84 bulunur.<br \/>\n d)Homozigot bireyler=p2+q2=(0,6)2+(0,4)2=0,36+0,16=0,52 bulunur.<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 genlerin saptanmas\u0131:<br \/>\n\u00d6rnek: Populasyonda her 10000 ki\u015fiden biri resesif bir gen ta\u015f\u0131yorsa;<br \/>\n a)Resesif ve dominant genin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n b)Heterozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n c)Resesif geni ta\u015f\u0131yan bireylerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\nYan\u0131t:<br \/>\n a)Resesif gen ta\u015f\u0131yan bireyler=<br \/>\n aa=q2=1\/10000 => q=1\/100 (=0,01) bulunur.<br \/>\n Dominant gen ta\u015f\u0131yanlar =<br \/>\n AA =p2=1-1\/100=99\/100 (=0,99) bulunur.<br \/>\n b)Heterozigot bireyler =<br \/>\n 2.p.q=2.99\/100.1\/100=198\/10000 bulunur.<br \/>\n c)Resesif gen ta\u015f\u0131yanlar=<br \/>\n 2.p.q+q2 =198\/10000+1\/10000=199\/10000 bulunur.<br \/>\n\u00d6rnek:Populasyonda hastal\u0131kl\u0131 bireylerin g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 1\/1600 ise heterozigot bireylerin g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedir?<br \/>\n Yan\u0131t: q2=1\/1600 => q=1\/40 d\u0131r. P=1-1\/40 =39\/40 bulunur.<br \/>\n Heterozigotlar=2.p.q = 2.1\/40.39\/40 =78\/1600=1\/20 bulunur.<br \/>\nPolialellikte gen frekanslar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131.<br \/>\n \u0130nsanlarda kan gruplar\u0131 poli alelli\u011fe \u00f6rnektir. A grubuna =p ,B grubuna=q ve O grubuna =r dersek bunlardaki ba\u011f\u0131nt\u0131 \u015fu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir.A+B+O=1 den p+q+r=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Toplumdaki olabilecek genotip \u00e7e\u015fitlilik ise bize \u015fu ba\u011f\u0131nt\u0131y\u0131 verir. p2 + 2pq + 2pr + q2 + 2qr + r2 = 1<br \/>\n\u00d6rnek:\u0130nsan populasyonunda Kan gruplar\u0131n\u0131 belirleyen A geninin bulunma oran\u0131 0,3 ,B geninin bulunma oran\u0131 0,2 ise ;<br \/>\n a)O geninin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n b)Homozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?<br \/>\n c)Kan\u0131nda B grubu protein ta\u015f\u0131yan bireylerin oran\u0131 nedir?<br \/>\n d)En kolay bulunabilecek kan grubu hangisidir?<br \/>\nYan\u0131t:<br \/>\n a) p(A)=0,3 q(B)=0,2 => 1=p+q+r den r(O)=1-(p+q) = 1-(0,3+0,2)=1-0,5 = 0,5 bulunur.<br \/>\n b)Homozigot bireyler=p2 + q2 + r2 = (0,3)2 + (0,2)2 + (0,5)2 = 0,09+0,04+ 0,25=0,38 bulunur.<br \/>\n c) Kan\u0131nda B grubu protein ta\u015f\u0131yanlar=AB-BB-BO => 2pq+q2+2qr ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r.Ba\u011f\u0131nt\u0131ya g\u00f6re gen frekanslar\u0131n\u0131 yerlerine yazarsak; 2.0,3.0,2+ (0,2)2 +2.0,2.0,5= o,6+0,04 + 0,20 = 0,36 bulunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>PAPULASYON GENET\u0130\u011e\u0130 Bir populasyonun gen havuzu incelenen karakterle ilgili alel frekanslar\u0131na g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r Populasyon, ayn\u0131 t\u00fcre ait bireylerin olu\u015fturdu\u011fu gruptur. Bir populasyondaki\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2581,7707,2599,3326,7706,6055,7705],"class_list":["post-3351","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-dominant","tag-evrim","tag-genetik","tag-genotip","tag-hardy-weinberg-teoremi","tag-heterozigot","tag-populasyon-genetigi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}