PAPULASYON GENET\u0130\u011e\u0130 <\/p>\n
Bir populasyonun gen havuzu incelenen karakterle ilgili alel frekanslar\u0131na g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r
\nPopulasyon, ayn\u0131 t\u00fcre ait bireylerin olu\u015fturdu\u011fu gruptur.
\nBir populasyondaki (bireylerinin aras\u0131nda) \u00fcreyebilme yetene\u011findeki bir grup taraf\u0131ndan olu\u015fturulur.
\nBir populasyonda bireyler birbirinden izole olabilir. bu genetik materyal de\u011fi\u015fimi, ya da bir b\u00f6lgede farkl\u0131 alel yo\u011funlu\u011fu nadirde olsa g\u00f6r\u00fclebilir
\nHerhangi bir anda bir n\u00fcfus genlerin toplam toplam n\u00fcfus gen havuzu denir.
\nBir populasyonda t\u00fcm bireyler ayn\u0131 alel i\u00e7in homozigot oldu\u011funda, bu alel frakans\u0131n\u0131n sabit oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir.
\nGenellikle, bir karakter i\u00e7in her gen havuzunda gen frekans\u0131n\u0131 belirleyen iki veya daha fazla alel vard\u0131r.
\nHardy-Weinberg Teoremi
\nHardy-Weinberg teoreminde bir pop\u00fclasyon gen havuzu anlat\u0131lmaktad\u0131r.
\nBu teoreme g\u00f6re gen frekans\u0131n\u0131 etkileyen mutasyon ,izolasyon vb olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bir pop\u00fclasyon gen havuzunda alel , genotip ve frekanslar\u0131 nesiller boyu sabit kalacakt\u0131r.
\nMayoz , rasgele d\u00f6llenmenin ,alellerin ve populasyonun toplam gen havuzu \u00fczerine hi\u00e7bir etkisi yoktur.
\nMayoz b\u00f6l\u00fcnme ve rastgele d\u00f6llenme, ayn\u0131 alellerin ve \u00f6nceki nesillein genotip frekanslar\u0131n\u0131n aynen devam etmesini sa\u011flar.
\nHardy-Weinberg teoremi ayn\u0131 zamanda polialellik ,ekivalentlik ve di\u011fer etkile\u015fimleri olan durumlar i\u00e7in ge\u00e7erlidir.
\nHardy-Weinberg teoreminde, pop\u00fclasyon geneti\u011finde dominant alel frekns\u0131n\u0131 (p) ile resesif alel frekans\u0131n\u0131 ise (q) ile genellenir.
\nBirle\u015fik frekanslar 100% de\u011ferini verir; bu nedenle p + q = 1.
\nE\u011fer p + q = 1, ise p=1-q ve q = 1 \u2013 p de\u011ferlerine ula\u015f\u0131l\u0131r
\nPopulasyonu olu\u015fturan bireylerin frekanslar\u0131 ise: (AA) P 2 +(Aa) 2 pq +(aa)q 2 = 1
\nBu genel form\u00fcl\u00fc Hardy-Weinberg e\u015fitli\u011fini belirtir.
\nE\u011fer bir populasyonda alel frekans\u0131 veya genotip frekans\u0131 biliniyorsa pop\u00fclasyon gen veya genotip frekanslar\u0131 bu bilgiler kullan\u0131larak hesaplanabilir.
\nHardy-Weinberg teoremi \u00f6zelliklerin yeni nesillere aktar\u0131m\u0131nda Mendel teorisi ile uyumludur ancak do\u011fal se\u00e7ilim (Evrim) teorisi genetik varyasyonu \u015fart ko\u015far.
\nHardy-Weinberg teoremi ku\u015faktan ku\u015fa\u011fa genetik varyasyonu azaltmak ve genetik istikrar \u0131 korumak i\u00e7in \u00f6nemli bir s\u00fcre\u00e7tir.
\nHardy \u2013Weinberg\u2019e g\u00f6re pop\u00fclasyon dengesinin korunmas\u0131 i\u00e7in be\u015f ko\u015fulun olu\u015fmas\u0131 gerekir.
\nKalabal\u0131k pop\u00fclasyon gerekir : K\u00fc\u00e7\u00fck pop\u00fclasyon gen havuzunda, genetik kayma, \u015fans dalgalanmalar\u0131 genotip frekanslar\u0131n\u0131 zamanla de\u011fi\u015fmesine neden olabilir.
\nG\u00f6\u00e7ler olmamal\u0131: \u0130\u00e7e veya d\u0131\u015fa g\u00f6\u00e7lerle genotip ve genlerin frekanslar\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler ger\u00e7ekle\u015fir
\nMutasyonlar olmamal\u0131: Alellerin birinde ger\u00e7ekle\u015fecek mutasyonla alel frekanslar\u0131da de\u011fi\u015fmi\u015f olur.
\nRastgele \u00e7iftle\u015fme olmal\u0131: E\u011fer bireyler belli \u00f6zellikteki e\u015flere y\u00f6nelim ger\u00e7ekle\u015ftiriyorsa genlerin dengesinin bozulmas\u0131 ve yeni nesilde gen frekans\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fimine neden olacakt\u0131r
\nDo\u011fal se\u00e7ilim olmamal\u0131: E\u011fer \u00e7evresel \u015fartlar belli \u00f6zellikteki bireylere ya\u015fam ve \u00fcreme avantaj\u0131 sunuyorsa ,yeni nesilde de genotip ve gen frekanslar\u0131 de\u011fi\u015fime u\u011frayacakt\u0131r.
\n NOT: Bu be\u015f ko\u015ful ger\u00e7ekle\u015fmesi Hardy-Weinberg teorisi taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sapmalar\u0131n olmamas\u0131 (Dengenin korunmas\u0131)i\u00e7in \u015fart iken ,ger\u00e7ekle\u015fmemesi ise do\u011fal se\u00e7ilim (Evrim) teorisi i\u00e7in \u015fartt\u0131r .
\nPop\u00fclasyon Geneti\u011fi
\n Bir populasyonda takip edilen karakter \u00fczerine z\u0131t y\u00f6nde etkileyen iki gen vard\u0131r. Bu iki alelin y\u00fczde toplam\u0131 populasyondaki bu karaktere etkili genlerin toplam y\u00fczdesini verir. A+a=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir. Ortamda p kadar A geni ve q kadar a geni bulundu\u011fu varsay\u0131l\u0131rsa p + q = 1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131l\u0131r.
\n Bir karakter bak\u0131m\u0131ndan populasyonda AA-Aa ve aa genotipli bireyler olaca\u011f\u0131ndan Bunlar\u0131n toplam\u0131 AA+Aa+aa=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir.A=p ve a=q oldu\u011fundan AA(1\/4 oran\u0131nda olu\u015furlar)=p2 ,Aa(1\/2 oran\u0131nda olu\u015furlar)=2pq ve aa=(1\/4 oran\u0131nda olu\u015furlar)q2 Buradan P2 + 2pq + q 2 = 1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131labilir.
\nNispi frekans: Belli genotipteki birey veya genlerin populasyonda g\u00f6r\u00fclme y\u00fczdesidir.
\nMutlak frekans: Belli genotipteki bireylerin populasyondaki say\u0131s\u0131d\u0131r.
\n\u00d6rnek:4000 ki\u015filik populasyonda her y\u00fcz ki\u015fiden 16 s\u0131 d\u00fcz sa\u00e7l\u0131 ise;
\n a)Dominant ve resesif genlerin frekans\u0131 nedir?
\n b)Heterozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?
\n c)Dominant gen ta\u015f\u0131yan bireylerin frekans\u0131 nedir?
\n d)Homozigot bireylerin mutlak frekans\u0131 nedir?
\nYan\u0131t:
\n a) Populasyonda d\u00fcz sa\u00e7l\u0131l\u0131\u011f\u0131n az g\u00f6r\u00fclmesi resesif karakter oldu\u011funu g\u00f6sterir.
\n aa=q2= 0,16 => q(a)=0,4 bulunur. p+q=1 den p(A)=1-q =1-0,4=0,6 bulunur. Dominant gen=0,6 ve Resesif gen=0,4 t\u00fcr.
\n b) P2+2pq+q2=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131nda heterozigotlar=2pq=2.0,6.0,4=0,48 bulunur.
\n c)Dominant gen ta\u015f\u0131yanlar=p2+2pq= (0,6)2+0,48=0,36+0,48=0,84 bulunur.
\n d)Homozigot bireyler=p2+q2=(0,6)2+(0,4)2=0,36+0,16=0,52 bulunur.
\nD\u00fc\u015f\u00fck frekansl\u0131 genlerin saptanmas\u0131:
\n\u00d6rnek: Populasyonda her 10000 ki\u015fiden biri resesif bir gen ta\u015f\u0131yorsa;
\n a)Resesif ve dominant genin frekans\u0131 nedir?
\n b)Heterozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?
\n c)Resesif geni ta\u015f\u0131yan bireylerin frekans\u0131 nedir?
\nYan\u0131t:
\n a)Resesif gen ta\u015f\u0131yan bireyler=
\n aa=q2=1\/10000 => q=1\/100 (=0,01) bulunur.
\n Dominant gen ta\u015f\u0131yanlar =
\n AA =p2=1-1\/100=99\/100 (=0,99) bulunur.
\n b)Heterozigot bireyler =
\n 2.p.q=2.99\/100.1\/100=198\/10000 bulunur.
\n c)Resesif gen ta\u015f\u0131yanlar=
\n 2.p.q+q2 =198\/10000+1\/10000=199\/10000 bulunur.
\n\u00d6rnek:Populasyonda hastal\u0131kl\u0131 bireylerin g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 1\/1600 ise heterozigot bireylerin g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 nedir?
\n Yan\u0131t: q2=1\/1600 => q=1\/40 d\u0131r. P=1-1\/40 =39\/40 bulunur.
\n Heterozigotlar=2.p.q = 2.1\/40.39\/40 =78\/1600=1\/20 bulunur.
\nPolialellikte gen frekanslar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131.
\n \u0130nsanlarda kan gruplar\u0131 poli alelli\u011fe \u00f6rnektir. A grubuna =p ,B grubuna=q ve O grubuna =r dersek bunlardaki ba\u011f\u0131nt\u0131 \u015fu \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fir.A+B+O=1 den p+q+r=1 ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 yaz\u0131l\u0131r. Toplumdaki olabilecek genotip \u00e7e\u015fitlilik ise bize \u015fu ba\u011f\u0131nt\u0131y\u0131 verir. p2 + 2pq + 2pr + q2 + 2qr + r2 = 1
\n\u00d6rnek:\u0130nsan populasyonunda Kan gruplar\u0131n\u0131 belirleyen A geninin bulunma oran\u0131 0,3 ,B geninin bulunma oran\u0131 0,2 ise ;
\n a)O geninin frekans\u0131 nedir?
\n b)Homozigot bireylerin frekans\u0131 nedir?
\n c)Kan\u0131nda B grubu protein ta\u015f\u0131yan bireylerin oran\u0131 nedir?
\n d)En kolay bulunabilecek kan grubu hangisidir?
\nYan\u0131t:
\n a) p(A)=0,3 q(B)=0,2 => 1=p+q+r den r(O)=1-(p+q) = 1-(0,3+0,2)=1-0,5 = 0,5 bulunur.
\n b)Homozigot bireyler=p2 + q2 + r2 = (0,3)2 + (0,2)2 + (0,5)2 = 0,09+0,04+ 0,25=0,38 bulunur.
\n c) Kan\u0131nda B grubu protein ta\u015f\u0131yanlar=AB-BB-BO => 2pq+q2+2qr ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131 kullan\u0131l\u0131r.Ba\u011f\u0131nt\u0131ya g\u00f6re gen frekanslar\u0131n\u0131 yerlerine yazarsak; 2.0,3.0,2+ (0,2)2 +2.0,2.0,5= o,6+0,04 + 0,20 = 0,36 bulunur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PAPULASYON GENET\u0130\u011e\u0130 Bir populasyonun gen havuzu incelenen karakterle ilgili alel frekanslar\u0131na g\u00f6re tan\u0131mlan\u0131r Populasyon, ayn\u0131 t\u00fcre ait bireylerin olu\u015fturdu\u011fu gruptur. Bir populasyondaki (bireylerinin aras\u0131nda) \u00fcreyebilme yetene\u011findeki bir grup taraf\u0131ndan olu\u015fturulur. Bir populasyonda bireyler birbirinden izole olabilir. bu genetik materyal de\u011fi\u015fimi, ya da bir b\u00f6lgede farkl\u0131 alel yo\u011funlu\u011fu nadirde olsa g\u00f6r\u00fclebilir Herhangi bir anda bir n\u00fcfus …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2581,7707,2599,3326,7706,6055,7705],"class_list":["post-3351","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-dominant","tag-evrim","tag-genetik","tag-genotip","tag-hardy-weinberg-teoremi","tag-heterozigot","tag-populasyon-genetigi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}