{"id":3367,"date":"2011-10-24T10:11:42","date_gmt":"2011-10-24T07:11:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=3367"},"modified":"2011-10-24T10:11:42","modified_gmt":"2011-10-24T07:11:42","slug":"mantarlar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/mantarlar-2\/","title":{"rendered":"Mantarlar"},"content":{"rendered":"<p>MANTARLAR <\/p>\n<p>genel \u00f6zellikleri<br \/>\nEukaryotik,<br \/>\nsporla \u00fcrerler,<br \/>\ne\u015feyli ve e\u015feysiz \u00fcreme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr,<br \/>\nMantarlar hayvanlar gibi aktif hareket edemezler<br \/>\nbitkiler gibi klorofil de ta\u015f\u0131mazlar,<br \/>\nheterotrofdurlar. parazitik, \u00e7\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcl veya simbiyotik olarak ya\u015fayabilirler<br \/>\n\u00e7\u00fcr\u00fck\u00e7\u00fcl olanlar besinlerini h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131nda sindirdikten sonra absorbsiyonla h\u00fccre i\u00e7ine al\u0131rlar.<br \/>\nParazit mantarlar \u00e7o\u011funlukla bitkileri, bazen hayvanlar\u0131 ve insanlar\u0131 hastaland\u0131rmak suretiyle enfekte ederler.<br \/>\nH\u00fccreleri \u00e7eperli<br \/>\nYap\u0131sal \u00f6zellikleri<br \/>\nGenellikle hif denilen ipliksi bir yap\u0131 halinde somatik yap\u0131lar\u0131 bulunur.<br \/>\nHifler septum denilen enine b\u00f6lmelerle birbirinden ayr\u0131l\u0131r.<br \/>\nHifler biraraya gelerek miselleri olu\u015ftururlar.<br \/>\nH\u00fccre \u00e7eperleri baz\u0131 t\u00fcrlerde sel\u00fclozdan baz\u0131lar\u0131nda kitinden veya her ikisinden olu\u015fur.<br \/>\nFungus h\u00fccrelerinde organel olarak endoplazmik retikulum, bir ya da daha fazla nukleus, baz\u0131lar\u0131nda golgi ayg\u0131t\u0131, mitokondriler bulunur<br \/>\nbaz\u0131 mantarlarda hareket g\u00f6revi yapan kam\u00e7\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nKofullar\u0131 vard\u0131r ve bunlar\u0131n say\u0131lar\u0131 ya\u015fland\u0131k\u00e7a art\u0131\u015f g\u00f6sterir.<br \/>\nYedek besinleri glikojen ve lipid halinde depolarlar.<br \/>\n\u00dcremeleri<br \/>\nmantarlar e\u015feyli \u00fcreme ve e\u015feysiz \u00fcremeyle \u00e7o\u011fal\u0131rlar.Her iki durumda da spor olu\u015fturular.<br \/>\nE\u015feyli \u00fcremeleri iki haploid h\u00fccrenin birle\u015fmesini i\u00e7erir.<br \/>\nTopra\u011fa d\u00f6k\u00fclen sporlar r\u00fczgarla ya da b\u00f6ceklerle \u00e7evreye da\u011f\u0131l\u0131r ve toprakta y\u0131llarca ya\u015fayabilir.<br \/>\nMantarlar nemli ortamlarda geli\u015firler, bu nedenle ya\u011fmurlardan sonra topraktaki sporlar \u00e7imlenerek mantarlar\u0131 olu\u015ftururlar.<br \/>\nTek h\u00fccreli mantarlar ise tomurcuklanarak \u00e7o\u011falabilirler.<br \/>\nSuda ya\u015fayanlarda e\u015feysiz \u00fcreme daha hareket organeli ( kam\u00e7\u0131) bulunan zoosporlar ile olur.<br \/>\nYa\u015fam d\u00f6ng\u00fclerinde iki evre bulunmaktad\u0131r. Bunlar:<br \/>\nSomatik evre ; mantar\u0131n beslenme ve besinsel aktivitelerini yerine getirdi\u011fi safha,<br \/>\n\u00dcreme evre ; sporlar\u0131n \u00fcretimi, somatik yap\u0131lar\u0131n di\u011fer \u00fcreme yap\u0131lar\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 safha.<br \/>\n\u00dc\u00e7 de\u011fi\u015fik somatik yap\u0131 g\u00f6r\u00fclebilir. Bunlar;<br \/>\nPlasmodium ya da pseudoplasmodium denilen \u00e7ok nukleuslu bir yap\u0131,<br \/>\nBir h\u00fccereden ibaret bir yap\u0131,<br \/>\n\u0130pliksi bir hif yap\u0131s\u0131d\u0131r.<br \/>\nMantarlar\u0131n ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc her \u015fekilde spor olu\u015fumuyla sonu\u00e7lanan e\u015feyli ve e\u015feysiz \u00fcremeyi kapsamaktad\u0131r. Hem e\u015feyli hem e\u015feysiz \u00fcreme safhalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren t\u00fcm ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc &#8220;holomorf&#8221; diye bilinir. E\u015feysiz \u00fcreme sporlar\u0131 ve ilgili \u00fcreme yap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zlendi\u011fi evre &#8220;anamorf&#8221; evredir. E\u015feyli \u00fcreme yap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zlendi\u011fi evre ise &#8220;telemorf&#8221; evre ad\u0131n\u0131 al\u0131r.<br \/>\n\u00d6nemi<br \/>\nEkosistemin \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131d\u0131r. bitki ve hayvansal yap\u0131lar\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fckleri bilinmektedir. Bu yap\u0131lardaki elementlerin serbest b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 mantarlar taraf\u0131ndan sa\u011flan\u0131r.<br \/>\nOrman ekosistemlerinde CO2 sal\u0131n\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmektedirler.<br \/>\nAyr\u0131ca topra\u011f\u0131n yap\u0131s\u0131n\u0131 bitki geli\u015fimi i\u00e7in uygun hale getirirler. &#8220;Mikoriza&#8221; denilen ortakl\u0131klar olu\u015fturarak bitkilerin k\u00f6klerine tutunurlar ve bitki k\u00f6klerinden karbonhidrat al\u0131rlar, bu s\u0131rada bitkide mantar\u0131n hifleri yard\u0131m\u0131 ile topraktan su ve suda \u00e7\u00f6z\u00fcnen tuzlar\u0131 absorblar.<br \/>\nBaz\u0131 eklembacakl\u0131 t\u00fcrlerinde &#8220;mycangium&#8221; denen yap\u0131lar olarak bulunurlar ve sel\u00fcloz sindirimine yard\u0131mc\u0131 olurlar.<br \/>\nMantarlar nemli olan heryerde yeti\u015febilirler.<br \/>\nAlglerle birle\u015ferek ekosistem i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli olan likenleri olu\u015ftururlar.<br \/>\nBaz\u0131 parazitik mantarlardan tar\u0131m zararl\u0131lar\u0131 ve hastal\u0131klar\u0131yla biyolojik m\u00fccadelede yaralan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nBaz\u0131 marketlerde &#8220;Collego&#8221; ad\u0131yla sat\u0131lan \u00fcr\u00fcn, yabanc\u0131 otlarla m\u00fccadelede kullan\u0131lan Colletotrichum gloeosporoides t\u00fcr\u00fcnden elde edilen bir mikoherbisitdir.<br \/>\nGer\u00e7ek mantarlardan olan mayalar, f\u0131r\u0131nc\u0131l\u0131k ve fermantasyon end\u00fcstrisinin temelini olu\u015ftururlar.<br \/>\nAlkoll\u00fc i\u00e7ki end\u00fcstrisinin temelini de mantarlar olu\u015fturmaktad\u0131r. Bununla beraber, sitrik asidin end\u00fcstriyel olarak \u00fcretilmesinde ve baz\u0131 peynir tiplerinin haz\u0131rlanmas\u0131nda da (rokufor, gorgonzola, kamembert gibi) kullan\u0131l\u0131rlar.<br \/>\nPenisilin gibi bir\u00e7ok yararl\u0131 antibiyoti\u011fin, thiamin, biyotin, riboflavin gibi baz\u0131 vitaminlerin; ergotamin, kortizon gibi \u00f6nemli ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131nda yine mantarlardan yaralan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nAmilaz, pektolaz gibi enzimler; gibberellin gibi baz\u0131 hormonlar da mantarlardan yararlan\u0131larak \u00fcretilmektedir. Ayr\u0131ca genetik \u00e7al\u0131\u015fmalarda kullan\u0131lan Neurospora cinsi yine bir mantard\u0131r.<br \/>\nMantarlardan insanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli ama\u00e7larla yararland\u0131klar\u0131 canl\u0131lard\u0131r<br \/>\nfermantasyon yaparak alkoll\u00fc i\u00e7kilerin haz\u0131rlanmas\u0131nda<br \/>\n2-ekmek yap\u0131m\u0131nda<br \/>\nantibiyotiklerin \u00fcretilmesinde<br \/>\n4-biyolojik silah<br \/>\nS\u0131n\u0131fland\u0131rmalar\u0131<br \/>\n Mantarlar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131<br \/>\n Alem : Fungi<br \/>\n B\u00f6l\u00fcm : Chytridiomycota<br \/>\n B\u00f6l\u00fcm : Zygomycota<br \/>\n B\u00f6l\u00fcm : Ascomycota<br \/>\n B\u00f6l\u00fcm : Basidiomycota <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MANTARLAR genel \u00f6zellikleri Eukaryotik, sporla \u00fcrerler, e\u015feyli ve e\u015feysiz \u00fcreme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, Mantarlar hayvanlar gibi aktif hareket edemezler bitkiler gibi klorofil de ta\u015f\u0131mazlar,\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[6638,6639,6640,7742,5931,7769,2472,7770,7768,7767,6643],"class_list":["post-3367","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-ascomycota","tag-basidiomycota","tag-chytridiomycota","tag-eukaryotik","tag-heterotrof","tag-holomorf","tag-mantarlar","tag-mycangium","tag-pseudoplasmodium","tag-zoospor","tag-zygomycota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3367"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3367\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3367"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3367"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3367"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}