Canl\u0131n\u0131n ortak \u00f6zelliklerinden biri de \u00e7o\u011falmad\u0131r. Canl\u0131lar nesillerini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7o\u011fal\u0131rlar. \u00c7o\u011falma olay\u0131na, \u00fcreme de denir. \u00dcreme, canl\u0131lar\u0131n kendilerine benzer yeni bir canl\u0131 olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.
\n \u00c7o\u011falma (\u00fcreme) olay\u0131n\u0131n temel amac\u0131 t\u00fcr\u00fcn s\u00fcrmesini sa\u011flamakt\u0131r.<\/p>\n
CANLILARIN KEND\u0130LER\u0130NE BENZER CANLILAR OLU\u015eTURMASI:
\nE\u015feyli \u00fcreme: E\u015feyli \u00fcreme, \u00fcreme h\u00fccreleri olan di\u015fi ve erkek gametlerin birle\u015fmesiyle olur. Bu \u00fcremede erkeklerdeki sperm h\u00fccresi, di\u015filerdeki yumurta h\u00fccresini d\u00f6ller. D\u00f6llenmi\u015f yumurta h\u00fccresi (zigot) geli\u015fmesini tamamlayarak yeni bir birey olu\u015fturur. \u0130ki de\u011fi\u015fik gametin birle\u015fmesiyle olan bu \u00fcremeye, e\u015feyli \u00fcreme denir.
\n \u00c7i\u00e7ekli bitkilerin hepsinde e\u015feyli \u00fcreme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Kara ve suda ya\u015fayan hayvanlar\u0131n \u00e7o\u011fu e\u015feyli olarak \u00fcrer.
\n E\u015feyli \u00fcremede sperm ve yumurta h\u00fccreleri \u201cn\u201d say\u0131larda birle\u015ferek \u201c2n\u201d say\u0131da kromozom ta\u015f\u0131yan zigot olu\u015fur. Zigot geli\u015ferek embriyoyu olu\u015fturur. Embriyo da geli\u015fmesini tamamlayarak yavru canl\u0131y\u0131 olu\u015fturur.
\n E\u015feyli \u00fcreme ile de\u011fi\u015fik gen kombinasyonlar\u0131ndaki gametler birle\u015fti\u011fi i\u00e7in canl\u0131larda \u00e7e\u015fitlili\u011fin olu\u015fmas\u0131 sa\u011flan\u0131r. E\u015feyli \u00fcreyen canl\u0131lar, ortam ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fmelere \u00e7ok \u00e7abuk uyum sa\u011flar. Canl\u0131n\u0131n uyum \u00f6zelli\u011fi artar.<\/p>\n
Zigottan embriyoya, yavruya, ergine do\u011fru geli\u015fme<\/p>\n
-Embriyonun geli\u015fti\u011fi ortam, bu ortamda embriyo i\u00e7in olu\u015fan plasenta:Zigotun embriyoyu olu\u015fturmas\u0131 d\u00f6l yata\u011f\u0131nda olur. Zigot, embriyoyu olu\u015fturmak i\u00e7in mitoz b\u00f6l\u00fcnmeler ge\u00e7irir. Zigot, mitoz b\u00f6l\u00fcnmeyle \u00f6nce iki h\u00fccreli, daha sonra d\u00f6rt h\u00fccreli, sekiz h\u00fccreli olacak bi\u00e7imde katlanarak h\u00fccre say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. Olu\u015fan h\u00fccre y\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00fcreye benzer bir bi\u00e7im al\u0131r. Daha sonra h\u00fccreler kenara \u00e7ekilerek i\u00e7i bo\u015f topu and\u0131ran bir \u015fekil al\u0131r. \u0130lerleyen evrelerde baz\u0131 b\u00f6lgelerdeki h\u00fccreler i\u00e7e \u00e7\u00f6kmeye ba\u015flar. Bunun sonunda h\u00fccre tabakalar\u0131 olu\u015fur. Bu tabakalar, d\u0131\u015f deri, i\u00e7 deri ve orta deri olarak bilinir. Geli\u015fmenin ileri evrelerine do\u011fru b\u00fct\u00fcn dokular bu tabakalardan olu\u015fur. <\/p>\n
Gebeli\u011fin ilk haftalar\u0131nda embriyonun \u00e7evresinde koruyucu zardan d\u00f6l yata\u011f\u0131na do\u011fru uzant\u0131lar olu\u015fur. Bu uzant\u0131lar\u0131n i\u00e7inde k\u0131lcal damarlar bulunur. Bu uzant\u0131lar ile bu b\u00f6lgedeki uterus duvar\u0131n\u0131n dokular\u0131na, plasenta denir. Plasenta ve embriyo g\u00f6bek ba\u011f\u0131 ile birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\n Zigotun arka arkaya b\u00f6l\u00fcnmeler ge\u00e7irmesiyle olu\u015fan embriyo, anne karn\u0131nda plasentadan geli\u015fmesini tamamlar. Embriyonun beslenmesi ve geli\u015fmesi i\u00e7in plasenta olduk\u00e7a elveri\u015fli bir yap\u0131d\u0131r.
\n Embriyonun besin al\u0131\u015f veri\u015fi plasentadan sa\u011flan\u0131r. Plasenta, yavru do\u011fana kadar anneden besin ve oksijen ta\u015f\u0131makla g\u00f6revlidir.
\n -\u0130nsanda yavru olana kadar embriyo nas\u0131l korunur, beslenir, solunum yapar, b\u00fcy\u00fcr ve geli\u015fir?: Embriyonun geli\u015fmesi s\u0131ras\u0131nda gerekli olan b\u00fct\u00fcn maddeleri plasenta arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile anneden al\u0131r. Art\u0131k maddeleri de plasenta yoluyla anneye verir. Anne karn\u0131nda geli\u015fmesini tamamlayan yavru do\u011fum yoluyla d\u00fcnyaya gelir.
\n Embriyonun anne karn\u0131nda sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmesi i\u00e7in dikkat edilmesi gereken hususlar \u015fu \u015fekildedir:
\n -\u00d6ncelikle anne kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na dikkat etmelidir.
\n -Anne dengeli ve d\u00fczenli beslenmelidir.
\n -Annenin ald\u0131\u011f\u0131 alkol ve uyu\u015fturucular da embriyonun geli\u015fmesini olumsuz y\u00f6nden etkiler. Alkol ve uyu\u015fturucu kullanan gebe annelerin bebeklerinde bedensel gerilik ve zeka geli\u015fiminde anormallik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n -Anne, gebeli\u011fi s\u00fcresince kesinlikle r\u00f6ntgen \u00e7ektirmemelidir. R\u00f6ntgen \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 embriyonun geli\u015fmesini olumsuz etkileyerek sakat do\u011fumlara neden olur. \u00d6zellikle de gebeli\u011fin ilk aylar\u0131nda \u00e7ekilen r\u00f6ntgenin embriyoya olan olumsuz etkisi olduk\u00e7a fazlad\u0131r.
\n Annenin sigara i\u00e7mesi anne karn\u0131ndaki embriyoyu olumsuz etkiler. Sigara i\u00e7en anne yeterince oksijen almad\u0131\u011f\u0131ndan anne karn\u0131ndaki bebek de (embriyo) oksijensiz kal\u0131r. Bunun sonucunda bebe\u011fin beyin geli\u015fiminde gerilikler olur.
\n -Annenin gebelik s\u00fcresinde ge\u00e7irdi\u011fi ate\u015fli hastal\u0131klar da bebe\u011fin geli\u015fimini olumsuz etkiler.
\n -Anne gebelik s\u00fcresince doktor \u00f6nerisi olmadan ila\u00e7 kullanmamal\u0131d\u0131r<\/p>\n
B\u00dcY\u00dcME VE GEL\u0130\u015eME NELERDEN ETK\u0130LEN\u0130R?: <\/p>\n
B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar b\u00fcy\u00fcr. Canl\u0131n\u0131n h\u00fccre say\u0131s\u0131n\u0131n ve boyutlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na, b\u00fcy\u00fcme denir. Canl\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi ile birlikte yeteneklerinin artmas\u0131na ise geli\u015fme denir.
\n B\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015fen canl\u0131 erginle\u015ferek \u00fcreme yetene\u011fi kazan\u0131r.
\n -Sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcmemiz ve geli\u015fmemiz i\u00e7in neler \u00f6nemlidir?:
\n -Yeterli ve dengeli beslenme: V\u00fccudumuzu olu\u015fturan doku ve organlar\u0131m\u0131z\u0131n uyum i\u00e7inde b\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015fmesi gerekir. Sa\u011f\u0131l\u0131kl\u0131 geli\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131 zaman v\u00fccudumuzda ruhsal ve fiziksel bozukluklar olu\u015fur. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama, dengeli beslenme ile olur. Dengeli beslenme de\u011fi\u015fik besin maddelerinden gerekti\u011fi kadar almakla olur.
\n B\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmede genetik etmenlerin yan\u0131 s\u0131ra beslenme de \u00f6nemlidir. Yetersiz ve dengesiz beslenenlerde geli\u015fim bozukluklar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketti\u011fi enerjiden daha az enerji alacak bi\u00e7imde beslenmesine, yetersiz beslenme; besinlerin tek y\u00f6nl\u00fc al\u0131nmas\u0131na da dengesiz beslenme denir.
\n A\u015f\u0131r\u0131 beslenme, g\u00fcnl\u00fck t\u00fcketilen enerjiden daha fazla enerji alacak bi\u00e7imde besin al\u0131nmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kar ve \u015fi\u015fmanl\u0131\u011fa yol a\u00e7ar.
\n Yetersiz ve dengesiz beslenme gibi a\u015f\u0131r\u0131 beslenme de sa\u011fl\u0131k sorunudur.
\n Baz\u0131 nedenler sindirim organ\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozabilir. Bu durumda d\u00fczenli beslenmek ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmak zorla\u015f\u0131r.
\n Sindirim sisteminin sa\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozan nedenler:
\n -Yedi\u011fimiz besinlerin \u00e7ok s\u0131cak veya \u00e7ok so\u011fuk olmas\u0131.
\n -Yemeklerin a\u015f\u0131r\u0131 baharatl\u0131 olmas\u0131.
\n -\u00c7ok ek\u015fi veya \u00e7ok ac\u0131 yiyecekler.
\n -Y\u0131kanmam\u0131\u015f veya temizlenmemi\u015f sebze veya meyveler.
\n -\u0130\u00e7ki ve sigara.
\n -Yanm\u0131\u015f ya\u011flarla haz\u0131rlanm\u0131\u015f yiyecekler.
\n -Bayat ve \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f yiyecekler.
\n -Temizlik: Ki\u015fisel temizlik ve ya\u015fan\u0131lan ortam\u0131n temizli\u011fi sa\u011fl\u0131kla yak\u0131ndan ilgilidir. Temiz olmayan ortamlar bir\u00e7ok mikrobun kayna\u011f\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenli olarak v\u00fccut temizli\u011fi yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, yiyeceklerin de temiz olmas\u0131na dikkat edilmelidir.<\/p>\n
Uyulmas\u0131 gereken ki\u015fisel temizlik kurallar\u0131 \u015funlard\u0131r:<\/p>\n
-Yemeklerden sonra di\u015fler f\u0131r\u00e7alanmal\u0131d\u0131r. Di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na gereken \u00f6nem verilmelidir. \u00c7ok s\u0131cak ve \u00e7ok so\u011fuk yiyeceklerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Fazla \u015fekerli yiyeceklerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Di\u015fler ile sert kabuklu yiyecekler k\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcr\u00fckler g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnd\u00fc di\u015f doktoruna gidilmelidir.
\n -Yemek \u00f6ncesi ve sonras\u0131 ve tuvaletten \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda eller sabunlu su ile y\u0131kanmal\u0131d\u0131r.
\n -Haftada en az bir defa banyo yap\u0131lmal\u0131 ve \u00e7ama\u015f\u0131r de\u011fi\u015ftirilmelidir.
\n -Haftada bir kez el ve ayak t\u0131rnaklar\u0131 kesilmelidir.
\n -Temiz olmayan yiyecekler yenmemelidir. Meyve ve sebzeler y\u0131kanmadan yenmemelidir.
\n -Ya\u015fan\u0131lan ortam\u0131n temiz olmas\u0131na dikkat edilmelidir.
\n -So\u011fuktan korunmal\u0131, i\u00e7ilen suyun temiz olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmeli, mikroplu sular ile oynanmamal\u0131d\u0131r.
\n -Dinlenme: Uyku dinlenmenin en iyi \u015feklidir. Uyku s\u0131ras\u0131nda t\u00fcm organlar dinlenir. Beyinin d\u0131\u015f ortamla ba\u011flant\u0131s\u0131 kesildi\u011fi i\u00e7in tam bir dinlenmeye girer. \u0130stemli \u00e7al\u0131\u015fan kaslar ve g\u00f6zler dinlenir. Ayr\u0131ca di\u011fer organ ve dokular\u0131n da etkinlikleri azal\u0131r. \u00d6rne\u011fin; solunum yava\u015flar, daha d\u00fczenli nefes al\u0131n\u0131r, kan bas\u0131nc\u0131 d\u00fc\u015fer.
\n Uykuda sentez ve onar\u0131m i\u015flemleri ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Sinir h\u00fccrelerinde protein yap\u0131m\u0131 h\u0131zlan\u0131r. B\u00fcy\u00fcme hormonu d\u00fczeyini artt\u0131rarak b\u00fcy\u00fcme ve onar\u0131m\u0131 olumlu y\u00f6nde etkiler. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve yeti\u015fkin bir insan\u0131n g\u00fcnde 7-8 saat uykuya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n daha uzun s\u00fcre uyumalar\u0131 gerekir. \u00c7ocuklar\u0131n 6-8 ya\u015flar\u0131nda 11-12 saat, 9-10 ya\u015flar\u0131nda 9-10 saat uyumalar\u0131 gerekir.
\n Uyuma karanl\u0131k ve sessiz ortamda olmal\u0131d\u0131r.
\n Uykunun d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fczik dinlemek, resim yapmak, k\u0131sa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler yapmak gibi etkinlikler de dinlenmede \u00f6nemlidir.
\n -Spor: Spor, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n temel kurallar\u0131nda biridir. Spor yapmak kan dola\u015f\u0131m\u0131 ve solunumu h\u0131zland\u0131r\u0131r. H\u0131zl\u0131 dola\u015fan kan damar \u00e7eperlerinde ya\u011f birikimine engel olur. Spor yaparken damarlarda kan dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 engelleyici giysiler giyilmemeli, iskelet yap\u0131s\u0131n\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede zorlay\u0131c\u0131 sporlardan uzak durulmal\u0131d\u0131r.
\n Spor, kaslar\u0131 geli\u015ftirir, kalbin d\u00fczenli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, v\u00fccudu dinlendirir.
\n Masa ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan hareketsiz insanlarda \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 ve \u015fi\u015fmanl\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu nedenle spor yaparak hareketlilik sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.
\n Spor yapan ki\u015filerin i\u00e7ki ve sigaradan uzak durmalar\u0131 gerekir.
\n Sporun beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda ki\u015filik geli\u015ftirmeye ve ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumlu etkileri vard\u0131r. Spor yapan bireyler, topluca \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131, yard\u0131mla\u015fmay\u0131; davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve heyecanlar\u0131n\u0131 denetim alt\u0131na almay\u0131 \u00f6\u011frenirler.
\n D\u00fczg\u00fcn ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir v\u00fccut i\u00e7in duru\u015f, oturu\u015f bi\u00e7imlerine dikkat edilmesi gerekir. S\u0131na sandalye ve masada e\u011fri oturmak, ayakta iken e\u011fik durmak iskelet yap\u0131s\u0131na olumsuz etki yapar. B\u00f6yle durumlarda kamburluk ve kemiklerin yanl\u0131\u015f bi\u00e7im almas\u0131 gibi iskelet bozukluklar\u0131 olu\u015fur.
\n -Serbest zaman etkinlikleri: Yeni ve de\u011fi\u015fik etkinlikler yaparak kendimizi, \u00e7evremizi ve ailemizi tan\u0131mam\u0131za imkan sa\u011flayan serbest zamanlar ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.
\n -Olumlu psikolojik etkiler: Sa\u011fl\u0131k, yaln\u0131zca hasta veya sakat olmakla de\u011fil bedensel, ruhsal ve sosyal y\u00f6nden tam bir iyilik durumudur.
\n Beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da etkiler. Bunlardan biri bozuldu\u011fu zaman di\u011feri de etkilenerek bozulur. Aile i\u00e7erisindeki sevgi, sayg\u0131 ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcye dayal\u0131 ili\u015fkiler ki\u015finin ruhsal ve ki\u015filik y\u00f6n\u00fcnden geli\u015fimini etkiler. Sevgiye dayal\u0131, tutarl\u0131 ili\u015fkiler ki\u015finin sorunlar\u0131n\u0131 kolayca a\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.
\n Gen\u00e7lik (ergenlik) d\u00f6neminde anne, baba ve \u00f6\u011fretmenlerin bu d\u00f6nemin \u00f6zelliklerin bilerek ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile yakla\u015fmalar\u0131 \u00e7ocu\u011fun olumlu y\u00f6nden etkilenmesini sa\u011flar. \u00c7ocu\u011fu dinlemek, baz\u0131 konularda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc almak, kendisi ile ilgili konularda karar vermesini sa\u011flamak \u00e7ocu\u011fun kendine g\u00fcvenini artt\u0131r\u0131r.<\/p>\n
\u00c7OCUKLUKTAN ERG\u0130NL\u0130\u011eE DO\u011eRU DE\u011e\u0130\u015eME: <\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n b\u00fcy\u00fcy\u00fcp geli\u015fmesi di\u011fer canl\u0131lara g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. Bu de\u011fi\u015fikliklerden biri de ergenlik d\u00f6nemidir. \u0130nsanlar\u0131n \u00e7ocukluktan yeti\u015fkinli\u011fe ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini, ergenlik d\u00f6nemi denir.
\n \u0130nsanlar\u0131n anne karn\u0131ndan ba\u015flayarak \u00f6l\u00fcnceye kadar ge\u00e7irdi\u011fi d\u00f6nemler:
\n 1.Do\u011fum \u00f6ncesi d\u00f6nem.
\n 2.\u00c7ocukluk d\u00f6nemi.
\n 3.Gen\u00e7lik (ergenlik) d\u00f6nemi.
\n 4.Yeti\u015fkinlik ve ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6nemi.
\n -Do\u011fum \u00f6ncesi d\u00f6nem: Gebelik s\u00fcresince anne karn\u0131ndaki d\u00f6nemdir. Bu d\u00f6nem do\u011fuma kadar s\u00fcrer. Bu s\u00fcre yakla\u015f\u0131k 40 haftad\u0131r.
\n -\u00c7ocukluk d\u00f6nemi: 0-12 ya\u015f aras\u0131ndaki d\u00f6nemdir. 0-1 ya\u015f aras\u0131ndaki bebeklik s\u00fcresi de bu d\u00f6nemin i\u00e7indedir. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde \u00e7ocu\u011fun boyu ve kilosu artar. \u00c7ocuk y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flar, \u00e7evreyi ve \u00e7evredeki ara\u00e7lar\u0131 tan\u0131r. Oyun oynar ve okula ba\u015flar. \u00c7ocukluk d\u00f6neminde 6-12 ya\u015flar aras\u0131 okul d\u00f6nemi olarak kabul edilir.
\n -Gen\u00e7lik (ergenlik) d\u00f6nemi: Ergenlik d\u00f6nemi gen\u00e7lik d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. Ki\u015fili\u011fin olu\u015fmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.
\n Ergenlik d\u00f6neminin ba\u015flang\u0131c\u0131 \u00e7ocu\u011fun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 iklim \u015fartlar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Ergenlik d\u00f6nemine s\u0131cak \u00fclkelerde daha erken ya\u015flarda girilir. Bu d\u00f6nem ortalama olarak 12-21 ya\u015flar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n erginli\u011fe girmeleri erkeklere g\u00f6re 2 y\u0131l daha \u00f6nce ba\u015flar.
\n Ergenlik d\u00f6nemindeki de\u011fi\u015fmeler \u00e7ok h\u0131zl\u0131 olur. Ergen hem ruhsal hem de bedensel de\u011fi\u015fiklikler i\u00e7indedir. K\u0131z ve erkekte boy uzar, b\u00fct\u00fcn organlar geli\u015fir. Bu d\u00f6nemi ya\u015fayan gen\u00e7lerde sinir gerginli\u011fi, i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve heyecan gibi sorunlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n Ergenler d\u00f6nemindeki k\u0131zlarda olu\u015fan bedensel de\u011fi\u015fiklikler \u015funlard\u0131r:
\n -Boy uzar.
\n -Kilo artar.
\n -Koltuk alt\u0131 ve cinsel organlarda k\u0131llanmalar olur.
\n -G\u00f6\u011f\u00fcsler belirmeye ba\u015flar.
\n -Kaslar, erkeklere g\u00f6re daha yava\u015f geli\u015fir ve narindir.
\n -Derilerin erkeklerin derilerine oranla daha incedir.
\n -V\u00fccut hatlar\u0131 belirgin durum almaya ba\u015flar.
\n -Y\u00fczde sivilceler \u00e7\u0131kabilir.
\n -\u00dcreme organlar\u0131 geli\u015fir.
\n -Yumurta olu\u015fmaya ba\u015flar. Olgunla\u015fan yumurta biraz kanla birlikte d\u0131\u015far\u0131ya at\u0131l\u0131r. Bu d\u00f6nemi, ay hali veya regl hali (adet kanamas\u0131) denir.
\n Ergenlik d\u00f6nemindeki erkeklerde olu\u015fan bedensel de\u011fi\u015fiklikler \u015funlard\u0131r:
\n -Boy uzar.
\n -Kilo artar.
\n -Koltuk alt\u0131 ve cinsel b\u00f6lgelerde k\u0131llanmalar olur.
\n -Kaslar, k\u0131zlar\u0131n kaslar\u0131na oranla daha fazla geli\u015fir.
\n -Derilerin k\u0131zlar\u0131n derilerine oranla daha kal\u0131nd\u0131r.
\n -G\u0131rtlak geli\u015fir, ses kal\u0131nla\u015f\u0131r ve g\u0131rtlak kemi\u011fi \u00f6nde belirgin olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n -Y\u00fczde sivilceler \u00e7\u0131kabilir.
\n -\u00dcreme organlar\u0131 geli\u015fir.
\n -Spermler olu\u015fmaya ba\u015flar.
\n Ayr\u0131ca ergenlik d\u00f6neminde ruhsal de\u011fi\u015fmelerde olur. Ki\u015fi bu d\u00f6nemlerde, d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7eli\u015fkiler ya\u015fayabilir. Ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, h\u0131r\u00e7\u0131nl\u0131k, bencillik gibi olumsuzluklar g\u00f6r\u00fclebilir. Bir s\u00fcre sonra bu durum d\u00fczelir. Davran\u0131\u015flarda ta\u015fk\u0131nl\u0131k, i\u00e7e kapan\u0131kl\u0131k gibi de\u011fi\u015fiklikler olabilir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Canl\u0131n\u0131n ortak \u00f6zelliklerinden biri de \u00e7o\u011falmad\u0131r. Canl\u0131lar nesillerini s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in \u00e7o\u011fal\u0131rlar. \u00c7o\u011falma olay\u0131na, \u00fcreme de denir. \u00dcreme, canl\u0131lar\u0131n kendilerine benzer yeni bir canl\u0131 olu\u015fturmas\u0131d\u0131r. \u00c7o\u011falma (\u00fcreme) olay\u0131n\u0131n temel amac\u0131 t\u00fcr\u00fcn s\u00fcrmesini sa\u011flamakt\u0131r. CANLILARIN KEND\u0130LER\u0130NE BENZER CANLILAR OLU\u015eTURMASI: E\u015feyli \u00fcreme: E\u015feyli \u00fcreme, \u00fcreme h\u00fccreleri olan di\u015fi ve erkek gametlerin birle\u015fmesiyle olur. Bu \u00fcremede erkeklerdeki sperm h\u00fccresi, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[5787,3378,1250,5696,7782,2659,3377],"class_list":["post-3371","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-buyume-ve-gelisme","tag-embriyo","tag-ergenlik","tag-eseyli-ureme","tag-insanlarda-ureme","tag-plasenta","tag-zigot"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3371"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3371\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}