CANLILARIN ORTAK \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130
\nD\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fayan canl\u0131lar, bitkiler ve hayvanlar olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mda incelenebilir. Bu canl\u0131 organizmalar\u0131n temel bir tak\u0131m ortak \u00f6zellikleri bulunmaktad\u0131r.
\n1. H\u00fccre yap\u0131s\u0131:B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar h\u00fccre ya da h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015ftur. H\u00fccre organizman\u0131n temel birimidir. H\u00fccrede ge\u00e7en bir tak\u0131m olaylar canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam\u0131na izin verir.
\n2. Beslenme:Canl\u0131lar ya\u015fam faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in d\u0131\u015f ortamdan besin olmak zorundad\u0131rlar. Hayvansal organiz\u00admalar besinlerini d\u0131\u015f ortam haz\u0131r olarak al\u0131rken, bitkiler kendi besinlerini kendileri sentezler.
\n3. Hareket:Canl\u0131lar d\u0131\u015f ortamdan gelen uyaranlara kar\u015f\u0131 tepki g\u00f6sterirler. D\u0131\u015f ortamdan gelen uyart\u0131lar \u0131\u015f\u0131k, \u0131s\u0131 v.s olabilir.
\n4. B\u00fcy\u00fcme:Canl\u0131larda h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi ile h\u00fccre say\u0131s\u0131 artar. Buna ba\u011fl\u0131 olarak organizma b\u00fcy\u00fcme e\u011filimine girer. Organizmaya al\u0131nan besinlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bu ama\u00e7 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.
\n5. \u00dcreme:Canl\u0131lar kendi nesillerini devam ettirebilmek i\u00e7in \u00fcrerler. E\u015feysiz ve e\u015feyli \u00fcreme olmak \u00fczere iki tip \u00fcreme canl\u0131larda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\n6. Solunum:Canl\u0131lar\u0131n yap\u0131lar\u0131na alm\u0131\u015f olduklar\u0131 besinleri h\u00fccre organ ellerinde oksijenli ya da oksijensiz bir \u015fekilde yakarak enerji \u00fcretmeleri olay\u0131d\u0131r. Oksijenli solunum olay\u0131 \u00f6zetlenecek olursa;
\n Enzim
\nBesin+Oksijen \u2014\u2014\u2014>Su+Karbondioksit+ Enerji
\n\u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir.
\nTabiatta birtak\u0131m canl\u0131lar (Bira mayas\u0131) enerji \u00fcretmek maksad\u0131 ile oksijensiz solunum olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirir.
\nEnzim Besin \u2014\u2014\u2014>Etilalkol+Karbondioksit+Enerji
\n\u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bu olaya ayn\u0131 zamanda fermantasyon= mayalanma da denir.
\n7. Bo\u015falt\u0131m: Canl\u0131lar, \u00e7e\u015fitli faaliyetler sonucu organizmalar\u0131nda olu\u015fan art\u0131k maddeleri, kararl\u0131 bir i\u00e7 ortam olu\u015fturmak i\u00e7in atarlar. Canl\u0131lar bu olay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli organ sistemleri olu\u015fturmu\u015flard\u0131r.
\n8. Sindirim:Canl\u0131lar, yap\u0131lar\u0131na alm\u0131\u015f olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck molek\u00fclleri k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fcllere \u00e7evirirler.
\n9. Sentez:Canl\u0131lar, yap\u0131lar\u0131na alm\u0131\u015f olduklar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck molek\u00fclleri organizmalar\u0131na uygun b\u00fcy\u00fck molek\u00fcllere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler. \u00d6rne\u011fin; protein sentezi
\nH\u00dcCREN\u0130N YAPISI
\nCanl\u0131lar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fck temel yap\u0131 birimine h\u00fccre denir.
\nH\u00fccreler \u00f6karyot ve prokaryot olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mda incelenir.
\nProkaryot h\u00fccre
\nKal\u0131t\u0131m maddesi etraf\u0131nda \u00e7ekirdek zar\u0131 bulunmayan ve ribozom hari\u00e7 h\u00fccre organ ellerine sahip olmayan ilkel h\u00fccre tipidir. Bakteri ve mavi – ye\u015fil alg \u00f6rnek verilebilir.
\n\u00d6karyot h\u00fccre
\nKal\u0131t\u0131m maddesi etraf\u0131nda \u00e7ekirdek zar\u0131 bulunan ve h\u00fccre organellerine sahip olan geli\u015fmi\u015f h\u00fccre tipidir. \u00d6karyot h\u00fccre \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda incelenir.
\nH\u00fccre zar\u0131 Sitoplazma \u00c7ekirdek
\n1. H\u00fccre Zar\u0131:\u0130ki protein tabakas\u0131 aras\u0131nda, iki ya\u011f tabakas\u0131ndan olu\u015fmu\u015ftur. Proteinlerin bir k\u0131sm\u0131na karbonhidratlar ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bitkisel ve hayvansal t\u00fcm h\u00fccrelerde bulunan zar; canl\u0131, se\u00e7ici-ge\u00e7irgen, saydam ve ince \u00f6zelliktedir. Zar, h\u00fccreyi korur, \u015fekillendirir, madde afi\u015f veri\u015fini kontrol eder.
\n2. Stoplazma:H\u00fccre zar\u0131 ile \u00e7ekirdek aras\u0131n\u0131 dolduran, canl\u0131, renksiz, yar\u0131saydam, suda \u00e7\u00f6z\u00fcnmeyen bir s\u0131v\u0131d\u0131r. Yap\u0131s\u0131nda su ve \u00e7e\u015fitli maddeler bulundurur ak\u0131\u015fkand\u0131r. Organeller Stoplazma i\u00e7inde yer al\u0131r.
\nH\u00fccre Organelleri:<\/p>\n
H\u00fccrenin enerji \u00fcretim merkezleridir. Solunum olay\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmesine olanak verir. Say\u0131lar\u0131 h\u00fccrelere g\u00f6re de\u011fi\u015febilir. Matrix, krista i\u00e7 yap\u0131y\u0131 olu\u015fturur. Ayr\u0131ca i\u00e7erisinde ribozom organeli ve kal\u0131t\u0131m maddesi bulundurur. (DNA)
\nRibozom:
\nG\u00f6revi protein sentezini ger\u00e7ekle\u015ftirmektir. RNA molek\u00fcl\u00fc i\u00e7erir.
\nEndoplazmik Retikulum:
\nMadde ta\u015f\u0131nmas\u0131nda g\u00f6revlidir. H\u00fccre \u00e7ekirde\u011fi ve h\u00fccre zar\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. \u00dczerinde ribozom bulunduranlara gran\u00fcll\u00fc E.R. denir.
\nGolgi Cisimci\u011fi:
\nH\u00fccre i\u00e7in gerekli salg\u0131lar\u0131 salg\u0131lamakla g\u00f6revlidir.
\nLizozom:
\nSindirim enzimleri ta\u015f\u0131r. H\u00fccreye alman besinlerin sindirilmesinde g\u00f6revlidir. Bitkisel h\u00fccrelerde bulunmaz.
\nSentrozom (Sentriol):
\nH\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi s\u0131ras\u0131nda i\u011f ipliklerinin olu\u015fturulmas\u0131nda g\u00f6revlidir. Bitkisel h\u00fccrelerde bulunmaz.
\nKoful (Vakuol):
\nTek h\u00fccrelilerde, sindirim ve bo\u015falt\u0131m g\u00f6revi yapar. Gen\u00e7, bitki ve hayvan h\u00fccrelerinde k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Bitki ya\u015fland\u0131k\u00e7a koful da b\u00fcy\u00fcr.
\nPlastidler:
\nBitki h\u00fccrelerinde bulunur, \u00fc\u00e7\u00e7e\u015fittir.
\nI. Kloroplast: Ye\u015fil renk pigmenti bulundurur. Fotosentezle g\u00f6revlidir. Yapraklarda, otsu g\u00f6vdede bulunur.
\nII. Kromoplast: Turuncu, sar\u0131, k\u0131rm\u0131z\u0131 renk pigmenti bulundurur. \u00c7e\u015fitli vitaminleri kapsar, meyveye renk verir. Havu\u00e7, domates v.b…
\nIII. L\u00f6koplast:Renksiz plastidlerdir. Genellikle ni\u015fasta depo eder. K\u00f6klerde, tohumda bulunur.
\nH\u00fccre \u00c7eperi: H\u00fccre zar\u0131\u00fczerinde sel\u00fcloz birikmesi ile olu\u015fur. Bitki h\u00fccresine sertlik ve desteklik verir. Bitki h\u00fccrelerinde bulunur.
\n3. \u00c7ekirdek : H\u00fccresel olaylar\u0131n y\u00f6netilmesinde ve karakterlerin sonraki nesillere aktar\u0131lmas\u0131nda g\u00f6revlidir.
\n\u00c7ekirdek d\u00f6rt ana b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fur.
\nI. \u00c7ekirdek Zar\u0131:\u00c7ift katl\u0131 olup, h\u00fccre zar\u0131n\u0131n sahip oldu\u011fu t\u00fcm \u00f6zelliklere sahiptir. H\u00fccre b\u00f6l\u00fcnece\u011fi zaman eriyerek kaybolur.
\nII. \u00c7ekirdek Plazmas\u0131:H\u00fccre sitoplazmas\u0131na benzer yap\u0131dad\u0131r. \u0130\u00e7erisinde organik bile\u015fikler ve n\u00fckleik asit bulundurur.
\nIII. \u00c7ekirdek\u00e7ik:\u00c7ekirdek i\u00e7erisinde bulunan koyu renkli taneciktir. Birden \u00e7ok olabilir. H\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi esnas\u0131nda kaybolur.
\nIV. Kromatin iplik:\u00c7ekirdek stoplazmas\u0131 i\u00e7erisinde, a\u011f\u015feklindeki yap\u0131lard\u0131r. H\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesi esnas\u0131nda k\u0131\u015fal\u0131p kal\u0131nla\u015farak kromozom ad\u0131n\u0131 al\u0131r.
\nKromozom say\u0131s\u0131, t\u00fcrlere g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin insanda 46, so\u011fanda 16 kromozom bulunur.
\nCanl\u0131lar \u015fu yap\u0131lara sahip olabilirler.
\nH\u00fccre -\u00bb Doku -\u00bb Organ -> Sistem -> Organizma
\nN\u00fckleik Asitler
\nDNA (Deoksiribon\u00fckleik asit) ve RNA (Ribon\u00fckleik asit) olmak \u00fczere iki \u00e7e\u015fittir.
\nDNA n\u00fckleotid dizilerinden yap\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck molek\u00fcllerdir. N\u00fckleotidler bir organik baz bir de-oksiriboz \u015fekeri ve birde fosfat (fosforik asit) grubundan olu\u015fur.<\/p>\n
DNA’n\u0131n yap\u0131s\u0131:DNA’n\u0131n yap\u0131s\u0131nda Adenin, Timin, Guanin ve Sitozin olmak \u00fczere d\u00f6rt \u00e7e\u015fit n\u00fckleotid bulunur. DNA \u00e7ift zincirlidir. Sembolik olarak \u015fu \u015fekilde g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n
DNA’da adenin n\u00fckleotid ve timin n\u00fckleotid ile timin n\u00fckleotid kar\u015filikl\u0131 yer al\u0131r ve \u00eeki hidrojen ba\u011f\u0131\u0130le ba\u011flan\u0131rlar, guanin ile sitozin n\u00fckleotidler kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yer al\u0131r ve \u00fc\u00e7 hidrojen ba\u011f\u0131 ile ba\u011flan\u0131rlar. DNA’lar yapabilme yetene\u011fi kazand\u0131r\u0131r. Bu \u00f6zellik sayesinde ayn\u0131 yap\u0131 ve karakterde canl\u0131 olu\u015fabilmekte b\u00f6ylece kal\u0131tsal karakterler nesiller boyunca ta\u015f\u0131nabilmektedir.
\nRNA yap\u0131s\u0131: RNA yap\u0131s\u0131nda adenin, urasil, guanin ve sitozin olmak \u00fczere d\u00f6rt \u00e7e\u015fit n\u00fckleotid bulunur. Tek zincirlidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
CANLILARIN ORTAK \u00d6ZELL\u0130KLER\u0130 D\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fayan canl\u0131lar, bitkiler ve hayvanlar olmak \u00fczere iki k\u0131s\u0131mda incelenebilir. Bu canl\u0131 organizmalar\u0131n temel bir tak\u0131m ortak \u00f6zellikleri bulunmaktad\u0131r. 1. H\u00fccre yap\u0131s\u0131:B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar h\u00fccre ya da h\u00fccrelerden olu\u015fmu\u015ftur. H\u00fccre organizman\u0131n temel birimidir. H\u00fccrede ge\u00e7en bir tak\u0131m olaylar canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam\u0131na izin verir. 2. Beslenme:Canl\u0131lar ya\u015fam faaliyetlerini ger\u00e7ekle\u015ftirebilmeleri i\u00e7in d\u0131\u015f ortamdan besin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2474,5784,3347,2285,7783,2503,2477,2530,2338,2465,2538,6508,2536,2533,2537,7785,7784,2499,2283,2275,2676,3352,2475,5785],"class_list":["post-3373","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-adenin","tag-buyume","tag-canlilarin-ortak-ozellikleri","tag-enzim","tag-etilalkol","tag-fosforik-asit","tag-guanin","tag-hucre","tag-karbondioksit","tag-kloroplast","tag-koful","tag-kromatin-iplik","tag-kromoplast","tag-lizozom","tag-lokoplast","tag-okaryot-hucre","tag-prokaryot-hucre","tag-protein-sentezi","tag-ribozom","tag-sindirim","tag-solunum","tag-stoplazma","tag-timin","tag-ureme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3373","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3373"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3373\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3373"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3373"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3373"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}