Ya\u015fam\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri, atmosfer ve okyanuslar azot i\u00e7erir. Azot canl\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli bir maddedir. Canl\u0131lar ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in oksijen ve karbondioksite ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 gibi, b\u00fcy\u00fcyebilmek i\u00e7in de azota (N2) ihtiya\u00e7 duyarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc proteinlerin ve DNA\u0092n\u0131n \u00f6nemli bir bile\u015fenidir. Azot, canl\u0131 v\u00fccudunda \u00f6zellikle n\u00fckleik asitlerin, proteinlerin ve vitaminlerin yap\u0131s\u0131nda %15 oran\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Gaz halindeki azot (N2), atmosferin %78’ini olu\u015fturur. \u00dc\u00e7l\u00fc kovalent ba\u011f\u0131, bu iki azot atomunu s\u0131k\u0131ca bir arada tutar. Azot D\u00f6ng\u00fcs\u00fc, daha \u00e7ok biyosferin ince bir tabakas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fir. Azot bile\u015fikleri bu ince kabuk i\u00e7inde birbirine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Bu i\u015flemlere azot d\u00f6ng\u00fcs\u00fc denir. Azot d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ya\u015fam\u0131n s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flayan bir do\u011fa olay\u0131d\u0131r. Bu d\u00f6ng\u00fcde azot bile\u015fikleri s\u00fcrekli olarak topraktan canl\u0131lara ve sonra tekrar topra\u011fa geri d\u00f6nerler. Ancak bir miktar azot atmosfere gider ve tekrar geri al\u0131n\u0131r. Canl\u0131lar havadaki bu azotu, ihtiya\u00e7lar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen do\u011fada bulundu\u011fu gibi b\u00fcnyelerine alamazlar. Bu gaz\u0131n bir \u015fekilde canl\u0131lar\u0131n kullanabilece\u011fi hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve canl\u0131lar taraf\u0131ndan t\u00fcketilip bitirilmemesi i\u00e7in bir d\u00f6ng\u00fc \u015feklinde atmosfere geri d\u00f6nmesi gerekmektedir. Bu zorunlulu\u011fu ise mikroskobik bakteriler ve baklagiller kar\u015f\u0131lamaktad\u0131r.
\n Azot \u00e7ok az organizma taraf\u0131ndan gaz haliyle al\u0131narak kullan\u0131labilindi\u011finden. Ekosistemlerdeki canl\u0131lar\u0131n kullanabilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle atmosferik azot gaz\u0131n\u0131n inorganik formda fikse edilmesi gerekmektedir. Azot gaz\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde ba\u011flanarak kullan\u0131labilir bile\u015fikler haline d\u00f6n\u00fc\u015fmesi olay\u0131na fiksasyon denir. Fiksasyon sonucu elde edilen inorganik form genellikle amonyak ve nitratt\u0131r. D\u00fcnyadaki azot fiksasyonu, baz\u0131 canl\u0131lar taraf\u0131ndan (Rhizobium, Azotobacter, Oscillatoria, Anabeana) biyolojik s\u00fcre\u00e7lerle ger\u00e7ekle\u015febildi\u011fi gibi, fizikokimyasal (\u015fim\u015fek, y\u0131ld\u0131r\u0131m gibi etkenlerle azotun nitrata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc) ve end\u00fcstriyel s\u00fcre\u00e7lerle (sentetik nitratl\u0131 g\u00fcbre \u00fcretimi) de ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Yap\u0131lan hesaplamalara g\u00f6re y\u0131ll\u0131k azot fiksasyonunun en \u00f6nemli miktar\u0131n\u0131 biyolojik fiksasyon olu\u015fturmaktad\u0131r. G\u00fcbre \u00fcretimi ile yap\u0131lan sunni fiksasyon, biyolojik fiksasyonun yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131; \u015fim\u015fek, y\u0131ld\u0131r\u0131m ve yanarda\u011f hareketleri gibi fizikokimyasal yolla olu\u015fan fiksasyon ise yakla\u015f\u0131k 1\/8’i kadard\u0131r.
\n Biyolojik fiksasyon yapan Rhizobium cinsi bakteriler, baz\u0131 baklagillerin k\u00f6k\u00fcnde simbiyotik olarak ya\u015famaktad\u0131r. Sucul ekosistemlerdeki biyolojik azot fiksasyonunun \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 Anabeana ve Oscillatoria cinsi mavi-ye\u015fil algler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmektedir. Toprakta ise Azotobacter ve Clostridium cinsi bakteriler \u00f6nemli derecede biyolojik fiksasyonu ger\u00e7ekle\u015ftiren canl\u0131lard\u0131r
\n Fiksasyona u\u011fram\u0131\u015f olan azotun, di\u011fer canl\u0131lar taraf\u0131ndan kullan\u0131la*bilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131narak \u00f6z\u00fcmlenmesi (organik b\u00fcnyeye kat\u0131lmas\u0131) zorunludur. Her ne \u015fekilde olursa olsun, fiksasyona u\u011frayarak topra\u011fa ve suya kar\u0131\u015fan nitrat formundaki inorganik azot (NO3), suda erimek suretiyle bitkiler taraf\u0131ndan al\u0131nabilir. Bitkiler taraf\u0131ndan emilen nitrat, protein ve n\u00fckleik asit gibi biyomolek\u00fcllerin \u00fcretiminde kullan\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece azot, abiyotik \u00e7evreden biyotik unsurlara ge\u00e7mi\u015f olur. Bitkilerden beslenme yoluyla t\u00fcm canl\u0131lara ula\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. Azot, bitkiler ve hayvanlar at\u0131k \u00fcrettiklerinde ya da \u00f6ld\u00fcklerinde, ayr\u0131\u015fma tekrar topra\u011fa d\u00f6ner. Toprakta bulunan denitrifikasyon bakterileri de nitrit ya da nitrat\u0131 tekrar azot gaz\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. B\u00f6ylece azot tekrar atmosfere kar\u0131\u015f\u0131r.
\n Bakteriler azot ba\u011flama i\u015flemi i\u00e7in nitrojenaz enzimi kullan\u0131rlar. Bu enzim, iki proteinden olu\u015fur. Bu proteinler iki atom aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131 k\u0131rmak ve 1 molek\u00fcl N2’den 2 molek\u00fcl amonyak elde etmek i\u00e7in 1-2 saniyede 8 kez ayr\u0131l\u0131p birle\u015firler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ya\u015fam\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri, atmosfer ve okyanuslar azot i\u00e7erir. Azot canl\u0131lar i\u00e7in \u00f6nemli bir maddedir. Canl\u0131lar ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in oksijen ve karbondioksite ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 gibi, b\u00fcy\u00fcyebilmek i\u00e7in de azota (N2) ihtiya\u00e7 duyarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc proteinlerin ve DNA\u0092n\u0131n \u00f6nemli bir bile\u015fenidir. Azot, canl\u0131 v\u00fccudunda \u00f6zellikle n\u00fckleik asitlerin, proteinlerin ve vitaminlerin yap\u0131s\u0131nda %15 oran\u0131nda bulunmaktad\u0131r. Gaz halindeki azot (N2), …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[4252,7874,2796,5821,7872,2288,2338,7873,2303,7871],"class_list":["post-3435","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-amonyak","tag-anabeana","tag-atmosfer","tag-azot-dongusu","tag-azotobacter","tag-dna","tag-karbondioksit","tag-oscillatoria","tag-protein","tag-rhizobium"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3435"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3435\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}