B\u0130TK\u0130LER ALEM\u0130
\n Hepsi ototrof canl\u0131lar olup, kloroplast ta\u015f\u0131rlar. Bu sayede fotosentez yaparlar. \u00c7i\u00e7eksiz ve \u00e7i\u00e7ekli bitkiler olarak iki filum’a (\u015fubeye) ayr\u0131l\u0131rlar. H\u00fccreleri genellikle \u00e7eper ta\u015f\u0131r.
\n a) \u00c7i\u00e7eksiz Bitkiler : \u00c7i\u00e7ek ve tohum olu\u015fturmazlar. \u00dcremelerini sporla ya da e\u015feysiz ve e\u015feyli \u00fcremenin birbirini takip etti\u011fi d\u00f6l alma\u015f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirirler.
\n 1- Su yosunlar\u0131 (Alg’ler) : Ger\u00e7ek k\u00f6k, g\u00f6vde ve yapraklar\u0131 olmayan basit yap\u0131l\u0131 bitkilerdir. \u00c7o\u011fu haploid(n) kromozom ta\u015f\u0131r. Ye\u015fil, kahverengi, esmer, k\u0131rm\u0131z\u0131 alg’ler olmak \u00fczere grupland\u0131r\u0131l\u0131r. \u00dcremeleri vejetatif, sporla ve izogamiyle olur. Chlamidomonas gibi baz\u0131 t\u00fcrleri tek h\u00fccrelidirler. Baz\u0131 t\u00fcrleri hem tek h\u00fccreli hemde g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclecek b\u00fcy\u00fckl\u00fckte (makroskopik) dir. (Acetebularia gibi).
\n 2- Kara yosunlar\u0131 : \u0130letim demetleri yoktur. Nemli yerlerde ya\u015farlar. D\u00f6l alma\u015f\u0131yla e\u015feyli \u00fcrerler. Ger\u00e7ek yapraklar olmay\u0131p, yapra\u011f\u0131ms\u0131 yap\u0131lar\u0131 vard\u0131r.
\n 3- E\u011frelti otlar\u0131 : Ger\u00e7ek k\u00f6k ve yapraklar\u0131 yoktur. \u0130letim demetleri vard\u0131r. \u00dcremeleri kara yosunlar\u0131 gibidir. Yapra\u011f\u0131ms\u0131lar yer alt\u0131 g\u00f6vdesine yap\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7i\u00e7eksiz bitki olarak bu \u00fc\u00e7 ana gruptan ba\u015fka ; Ci\u011fer otlar\u0131, Likenler, Kibrit otlar\u0131 ve Atkuyruklar\u0131 olarak bilinen gruplarda vard\u0131r<\/p>\n
B\u0130TK\u0130LER AB\u0130TK\u0130LERDE \u00dcREME <\/p>\n
A) \u00c7i\u00e7eksiz Bitkilerde \u00dcreme : \u00c7i\u00e7eksiz bitkiler grubunu, su yosunlar\u0131, kara yosunlar\u0131, ci\u011fer otlar\u0131, e\u011frelti otlar\u0131 ve at kuyruklar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r. Mantarlar “fungi” isimli ayr\u0131 bir alemde incelenmekle beraber \u00e7o\u011fu zaman \u00e7i\u00e7eksiz bitkiler grubuna dahil edilirler. Bunlar\u0131n hemen hepsinde, k\u00fc\u00e7\u00fck farklarla ayr\u0131lm\u0131\u015f Metagenez ile \u00fcreme g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00d6nce diploid bireyden (Sporofid) ya da diploid h\u00fccreden mayoz b\u00f6l\u00fcnmeyle haploid sporlar meydana gelir. Bu sporlar \u00e7imlenerek gen\u00e7 bitkicikleri meydana getirir. Bunlar erkek ve di\u015fi gametofitlerdir. Gametler bunlar \u00fczerinde mitozla meydana gelir. Gametlerin d\u00f6llenmesiyle zigot, onun geli\u015fmesiyle de diploid sporofid meydana gelir.
\n Asl\u0131nda e\u015feyli \u00fcreyen canl\u0131lar\u0131n hepsinin hayat devrelerinde haploid ve diploid safhalar\u0131 olup, bunlar birbirini takip eder. Ancak baz\u0131 t\u00fcrlerin hayat devrinde haploid safha bask\u0131nd\u0131r. Fertler daima haploiddir. Sadece zigot iken diploidtirler. Canl\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun hayat devrinde ise diploid safha bask\u0131nd\u0131r. Fert diploid olup, sadece gametler haploiddir. Baz\u0131 t\u00fcrlerde ise hem haploid hem de diploid safhalar belirgin olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Fertler hem haploid hem de diploid olabilmektedir. \u0130\u015fte metagenezle \u00fcreyenler bunlard\u0131r.
\n 1- Su yosunlar\u0131nda \u00fcreme : Su yosunlar\u0131n\u0131n \u00e7ok h\u00fccreli olanlar\u0131nda bireyler daima haploiddir. Diploid olan sadece zigottur. Zigot mayozla b\u00f6l\u00fcnerek haploid h\u00fccreleri olu\u015fturur. Hayatlar\u0131na haploid safha hakimdir.
\n 2- Kara yosunlar\u0131nda \u00fcreme : Diploid evre su yosunlar\u0131na g\u00f6re biraz daha uzundur. Di\u015fi gametofite arkegonyum, erkek gametofite anteridyum denir. D\u00f6lleme ve zigotun geli\u015fimi di\u015fi gametofit \u00fczrinde ger\u00e7ekle\u015fir.
\n 3- E\u011frelti otlar\u0131nda \u00fcreme : Diploid evrenin en uzun oldu\u011fu \u00e7i\u00e7eksiz bitkilerdir. Erkek ve di\u015fi gamet ayr\u0131 gametofit \u00fczerinde olu\u015fur. Tek yaprakl\u0131 bu gametofite Protal denir. Normal bireyler diploiddir. Gametofit k\u00fc\u00e7\u00fck bir bitkicik halinde kal\u0131r. Zigot geli\u015fimine protal \u00fczerinde ba\u015flar Sonra olu\u015fturdu\u011fu k\u00f6kleriyle direk topra\u011fa ba\u011flanarak kendi ihtiyac\u0131 olan su ve besini almaya ba\u015flar, direk topra\u011fa ba\u011flan\u0131r
\n Bitkiler yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fam\u0131n anahtar\u0131d\u0131r. Bitkiler olmasayd\u0131 pek \u00e7ok canl\u0131 organizma ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcremezdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fcst\u00fcn yap\u0131l\u0131 yarat\u0131klar, ya\u015fam bi\u00e7imleriyle, besinlerini do\u011frudan yada dolayl\u0131 olarak bitkilerden sa\u011flarlar. Oysa pek \u00e7ok bitki, gerekli besinlerini g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan yararlanarak kendisi \u00fcretmektedir.<\/p>\n
Bitkiler 2 temel \u00f6bekte (alt\u015fube) toplan\u0131r;<\/p>\n
1. KAPALI TOHUMLULAR (\u00c7i\u00e7ekli Bitkiler-Angiospermae)
\n 2. A\u00c7IK TOHUMLULAR (\u00c7i\u00e7eksiz Bitkiler-Gymnospermae)<\/p>\n
Kapal\u0131 tohumlular ger\u00e7ek \u00e7i\u00e7ek \u00fcretirler ve say\u0131lar\u0131 250 milyona yak\u0131n t\u00fcrden olu\u015fan bir bitkiler alemidirler… Me\u015fe, kay\u0131n, g\u00fcrgen, kara\u011fa\u00e7 gibi yaprakl\u0131 a\u011fa\u00e7lar bu gruba dahildir…
\n A\u00e7\u0131k tohumlular ise \u00e7i\u00e7eksiz bitkiler olarak an\u0131l\u0131rlar ve bu bitkilerde geni\u015f bir canl\u0131lar toplulu\u011fudur. \u00c7am, G\u00f6knar, Sedir, Ladin gibi kozalakl\u0131 a\u011fa\u00e7lar, Sikaslar, Ginko gibi t\u00fcrler bu gruba dahildir… <\/p>\n
\u00c7i\u00e7ekli bitkilere \u00f6rnek;
\n At kestanesi
\n \u00c7i\u00e7eksiz bitkilere \u00f6rnek;
\n Batakl\u0131k Servisi <\/p>\n
Damars\u0131z \u00e7i\u00e7eksiz bitkilerde iletim demetleri yoksa fotosentez i\u00e7in gerekli su ve mineralleri nas\u0131l ta\u015f\u0131r? (Ersagun Ela\u00e7maz)<\/p>\n
\u00d6ncelikle \u00e7i\u00e7eksiz bitkilerin bir \u00e7o\u011funun vask\u00fcll\u00fc yani iletim demetleri bulunan bitkiler oldu\u011funu hat\u0131rlatal\u0131m. Bitkiler asl\u0131nda vask\u00fcll\u00fc ve vask\u00fcls\u00fcz bitkiler olarak ikiye ayr\u0131l\u0131rlar. Vask\u00fcll\u00fc bitkiler ise \u00e7i\u00e7ekli bitkiler ve \u00e7i\u00e7eksiz bitkiler olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r. <\/p>\n
Vask\u00fcls\u00fcz bitkilerde hi\u00e7 \u00e7i\u00e7ek bulunmaz. Ayr\u0131ca iletim demetleri de bulunmaz. Fakat yine de bu bitkilerin bir k\u0131sm\u0131nda yapraks\u0131 ve k\u00f6ks\u00fc yap\u0131lar bulunur. Bitkinin dokular\u0131 aras\u0131nda ta\u015f\u0131may\u0131 sa\u011flayacak iletim dokusundan neredeyse t\u00fcm\u00fcyle yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in ihtiya\u00e7lar\u0131 olan suyu \u00e7evreden dif\u00fczyon yoluyla elde ederler. Dif\u00fczyon olduk\u00e7a yava\u015f bir i\u015flem oldu\u011fu i\u00e7in bu bitkilerin b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r yani genellikle olduk\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck boyutludurlar. Bu sayede \u201cy\u00fczey alan\u0131\/hacim\u201d oran\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bu bitkiler \u00e7o\u011funlukla nemli ortamlarda ya\u015farlar, b\u00f6ylece s\u00fcrekli ince bir su tabakas\u0131yla sar\u0131lm\u0131\u015f halde bulunurlar. Ayr\u0131ca bu bitkilerin \u00e7o\u011fu uzun s\u00fcren kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 sporlar olu\u015fturabilirler. <\/p>\n
Vask\u00fcls\u00fcz bitkiler i\u00e7inde vask\u00fcll\u00fc bitkilerin en yak\u0131n akrabalar\u0131 yosunlard\u0131r (Bryophyta). Ta\u015f\u0131ma sistemleri, ilk kez yosunlarda belirmeye ba\u015flar. Yosunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu hidroid ad\u0131 verilen \u00f6zel h\u00fccrelere sahiptir. Bu h\u00fccreler \u00f6ld\u00fckten
\n – Spor ile \u00dcretim
\n E\u011frelti olarak bilinen \u00e7i\u00e7eksiz bitkiler spor ile \u00fcretilir. Spor tek h\u00fccreden olu\u015fmu\u015ftur ve nemli ortamlarda ya\u015far. \u00c7o\u011funlukla \u00e7izgi veya noktalar halinde yapraklar\u0131n alt y\u00fczeyinde \u00fcretilir. Bazen de yaprak kenarlar\u0131 boyunca olu\u015furlar. Sporlar olgunla\u015f\u0131nca kese \u00e7atlar ve sporlar da\u011f\u0131l\u0131r. Uygun ortam bulunca \u00e7imlenerek b\u00fcy\u00fcr ve yeni bir bitki meydana gelir.<\/p>\n
AMA\u00c7 : 2. \u00c7i\u00e7eksiz bitkileri kavrayabilme
\n DAVRANI\u015eLAR :
\n 1. Yak\u0131n \u00e7evredeki \u00e7i\u00e7eksiz bitkilere \u00f6rnekler verme
\n 2. Verilen \u00e7i\u00e7eksiz bitkilerin k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 \u00fczerlerinde g\u00f6sterme s\u00f6yleme, yazma
\n 3. Ye\u015fil su yosunlar\u0131 \u00fczerinde g\u00f6zlemler yaparak \u00fcremeleri hakk\u0131nda tahminde bulunma
\n 4. Kara yosunu \u00fczerinde g\u00f6zlemler yaparak k\u00f6k, g\u00f6vde, yaprak, kaps\u00fcl gibi k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f3sterme
\n 5. E\u011frelti otlar\u0131 \u00fczerinde g\u00f6zlem1er yaparak k\u00f6k, g\u00f6vde, yaprak ve spor keselerini g\u00f6sterme
\n 6. E\u011frelti otlar\u0131n\u0131n nas\u0131l \u00fcredi\u011fi hakk\u0131nda tahminlerde bulunma
\n 7. \u00c7i\u00e7eksiz bitkilerin yap\u0131 ve \u00fcremeleri aras\u0131ndaki farkl\u0131klar\u0131 s\u0131ralama ve \u00e7i\u00e7ekli bitkilerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma <\/p>\n
AMA\u00c7 : 3. De\u011fi\u015fik ortamlardaki bitkileri kavrayabilme
\n DAVRANI\u015eLAR :
\n 1. Suda ya\u015fayan bitkilere \u00f6rnekler verme
\n 2. Toprakta ya\u015fayan bitkilere \u00f6rnekler verme
\n 3. Suda ya\u015fayan bitkiler \u00fczerinde g\u00f6zlemler y\u00e1parak k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 g\u00f6sterme
\n 4. Toprakta ya\u015fayan bitkileri g\u00f6zleyerek ortak \u00f6zelliklerini s\u0131ralama
\n 5. Suda ve toprakta ya\u015fayan bitkiler aras\u0131ndaki farklar\u0131 s\u00f6yleme, yazma.
\n 6. Farkl\u0131 bitkilerin de\u011fi\u015fik b\u00f6lge ve yerlerde bulunu\u015funu, y\u00fckseklik ,toprak,su \u0131\u015f\u0131k, s\u0131cakl\u0131k,r\u00fczgar vb. nedenlere g\u00f6re a\u00e7\u0131klama
\n 7. Farkl\u0131 iklimlere \u00f6zg\u00fc bitkilere \u00f6rnekler verme <\/p>\n
AMA\u00c7 : 4 Mantarlar, bir h\u00fccreli canl\u0131lar ve bakterileri kavrayabilme
\n DAVRANI\u015eLAR :
\n 1. \u00c7evrede yeti\u015fen mantarlar veya mantar resimleri \u00fczerinde g\u00f6zlemler yaparak bunlar\u0131n k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 isimlendirme ve \u00fcremelerinin ne \u015fekilde oldu\u011funu s\u00f6yleme, yazma
\n 2. Yak\u0131n \u00e7evredeki zehirli ve zehirsiz mantarlar\u0131 tan\u0131ma
\n 3. Yak\u0131n \u00e7evredeki baz\u0131 mantarlar\u0131n zehirli olabilece\u011fini s\u00f6yleme, yazma
\n 4. Yak\u0131n \u00e7evredeki sularda bulunan bir h\u00fccreli canl\u0131lar\u0131 mikroskop yard\u0131m\u0131yla g\u00f6zleme \u015feklini \u00e7izip kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma isimlerini s\u00f6yleme
\n 5. Bakterilerin \u015fekillerini s\u00f6yleme, yazma
\n 6. Bir ortamda bakteri bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmek i\u00e7in deney tasarlama
\n 7. Bakterilerin fayda ve zararlar\u0131n\u0131 s\u00f6yleme, yazma<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
B\u0130TK\u0130LER ALEM\u0130 Hepsi ototrof canl\u0131lar olup, kloroplast ta\u015f\u0131rlar. Bu sayede fotosentez yaparlar. \u00c7i\u00e7eksiz ve \u00e7i\u00e7ekli bitkiler olarak iki filum’a (\u015fubeye) ayr\u0131l\u0131rlar. H\u00fccreleri genellikle \u00e7eper ta\u015f\u0131r. a) \u00c7i\u00e7eksiz Bitkiler : \u00c7i\u00e7ek ve tohum olu\u015fturmazlar. \u00dcremelerini sporla ya da e\u015feysiz ve e\u015feyli \u00fcremenin birbirini takip etti\u011fi d\u00f6l alma\u015f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirirler. 1- Su yosunlar\u0131 (Alg’ler) : Ger\u00e7ek k\u00f6k, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[7888,5956,6654,7746,6655,7889,7890,2498,7895,6151,7896,7894,2465,2472,7893,5930,7891,7892],"class_list":["post-3451","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-acetebularia","tag-alg","tag-bitkiler-alemi","tag-cicekli-bitkiler","tag-ciceksiz-bitkiler","tag-ciceksiz-bitkilerde-ureme","tag-ciger-otlari","tag-fotosentez","tag-gurgen","tag-haploid","tag-karagac","tag-kayin","tag-kloroplast","tag-mantarlar","tag-mese","tag-ototrof","tag-sporofid","tag-su-yosunlarinda-ureme"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3451"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3451\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}