Ya\u011f dokusunun enerji i\u00e7in pasif bir depo olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc geleneksel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. 1987lerde ya\u011f dokusu, seks steroidlerinin metabolize oldu\u011fu ve obez kemirgenlerde anlaml\u0131 derecede down-reg\u00fcle olan adipsinin sentezlendi\u011fi \u00f6nemli bir doku olarak tarif edilmi\u015ftir. 1994 y\u0131l\u0131nda leptinin tan\u0131mlanmas\u0131 ile ya\u011f dokusunun endokrin bir organ oldu\u011fu kesinlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.
\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u011f dokusunun adipokinler olarak bilinen, lokal ve sistemik etkili \u00e7e\u015fitli biyoaktif peptidleri sentez ve eksprese etti\u011fi bilinmektedir. Sentez edilen \u00fcr\u00fcnlere ek olarak ya\u011f dokusunda, merkezi sinir sisteminde oldu\u011fu gibi gelen uyar\u0131lara yan\u0131t verilmesini sa\u011flayan resept\u00f6rler de bulunmaktad\u0131r. B\u00f6ylelikle ya\u011f dokusunun enerji depolama yan\u0131 s\u0131ra merkezi sinir sistemi de dahil olmak \u00fczere uzak organlarla ileti\u015fim sa\u011flayan bir metabolik mekanizma i\u015flevi bulunmaktad\u0131r. Ya\u011f dokusu bu etkile\u015fimli ba\u011flant\u0131lar sayesinde enerji metabolizmas\u0131, n\u00f6roendokrin ve imm\u00fcn fonksiyonlar\u0131n d\u00fczenlenmesinde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.
\n Ya\u011f dokusunun kayb\u0131 veya fazlal\u0131\u011f\u0131, birbirine z\u0131t metabolik sonu\u00e7lar do\u011furmakta ve bu durum ya\u011f dokusunun \u00f6nemli endokrin fonksiyonlar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Obezite ya da \u00f6zellikle viseral ya\u011f dokusu art\u0131\u015f\u0131, ins\u00fclin direnci, hiperglisemi, dislipidemi, hipertansiyon, protrombotik ve proinflamatuvar s\u00fcre\u00e7lerle ili\u015fkilidir. Obezitenin prevalans\u0131 ve neden oldu\u011fu metabolik sendrom olarak da bilinen hastal\u0131klar salg\u0131n d\u00fczeyine yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lgin\u00e7 bir bulgu olarak lipodistrofi veya ya\u011f dokusu eksikli\u011fi de insanlarda ve kemirgenlerde metabolik sendrom benzeri bulgularla kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bunun yan\u0131nda HIV tedavisinde kullan\u0131lan antiretroviral ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131ndaki art\u0131\u015f beraberinde lipodistrofi prevalans\u0131n\u0131 da artt\u0131rmaktad\u0131r. Bu yolla ya\u011f dokusu art\u0131\u015f\u0131 ve kayb\u0131 zararl\u0131 metabolik sonu\u00e7lar do\u011furmakta, birtak\u0131m a\u011f\u0131r t\u0131bbi ve sosyoekonomik y\u00fckler getirmektedir.
\n Ya\u011f dokusunun olduk\u00e7a aktif metabolik ve endokrin bir organ oldu\u011fu a\u00e7\u0131kt\u0131r. Ya\u011f dokusunda ya\u011f h\u00fccreleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u011f dokusu matriksi, sinir dokusu, stromovask\u00fcler h\u00fccreler ve imm\u00fcn h\u00fccreler de bulunmaktad\u0131r. Her ne kadar ya\u011f h\u00fccreleri leptin ve adiponektin gibi de\u011fi\u015fik endokrin hormonlar\u0131 salg\u0131lay\u0131p eksprese etse de salg\u0131lanan bir\u00e7ok protein ya\u011f dokusunun ya\u011f h\u00fccresi olmayan k\u0131sm\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Yine de bu bile\u015fenler bir b\u00fct\u00fcn \u015fekilde i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden ya\u011f dokusunu ger\u00e7ek bir endokrin organ haline getirmektedir.<\/p>\n
Son zamanlarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ya\u011f dokusunun sadece bir enerji deposu de\u011fil ayn\u0131 zamanda aktif endokrin organ oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Beyaz ya\u011f dokusu, ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 enerjiyi trigliserit halinde ya\u011f h\u00fccresinde depolar ve ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda h\u0131zla dola\u015f\u0131ma verebilir. Ya\u011f dokusu v\u00fccutta en b\u00fcy\u00fck enerji deposudur ve enerjinin ya\u011f h\u00fccresinde depolanmas\u0131 ve salg\u0131lanmas\u0131 hormonal sinyallerle (ins\u00fclin, katekolaminler, glukokortikoitler gibi) kontrol edilir. Ya\u011f h\u00fccresinden leptin, resistin, t\u00fcm\u00f6r nekrozis fakt\u00f6r-\u03b1 (TNF-\u03b1), adiponektin, adipsin, interl\u00f6kin-6 (IL-6), plazminojen aktivat\u00f6r inhibit\u00f6r-1 (PAI-1), transforming b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6r\u00fc-\u03b1 (TGF-\u03b1), anjiyotensinojen, asilation-stim\u00fcle edici protein (ASP), ins\u00fclin benzeri b\u00fcy\u00fcme fakt\u00f6r\u00fc (IGF-I), prostaglandin I2 (PG I2), prostaglandin F2\u03b1 (PG F2\u03b1) gibi \u00e7ok say\u0131da madde salg\u0131land\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Leptin, enerji homeostazisini d\u00fczenler ve v\u00fccut ya\u011f dokusu hakk\u0131nda hipotalamusa bilgi verir. Resistin, ins\u00fclin direnci ve periferik doku ins\u00fclin hassasiyeti ile ilgili olabilir. TNF-\u03b1, ins\u00fclin resept\u00f6r sinyaline kar\u0131\u015f\u0131r ve obezlerde ins\u00fclin direnci geli\u015fimine neden olur. Adiponektin, ailevi hiperlipidemi patogenezinde yer al\u0131r ve ins\u00fclin direnci ile ili\u015fkilidir. Adipsin, ya\u011f dokusu metabolizmas\u0131nda yer al\u0131r. IL-6, v\u00fccut savunmas\u0131nda ve glukoz ve ya\u011f metabolizmas\u0131nda yer al\u0131r. PAI-1, fibrinolitik sistemin en \u00f6nemli inhibit\u00f6r\u00fcd\u00fcr. TGF-\u03b2, proliferasyon, diferansiyasyon ve apoptosis gibi biyolojik cevaplar\u0131 d\u00fczenler. Anjiyotensinojen kan bas\u0131nc\u0131 ve elektrolit homeostasisinde d\u00fczenleyici rol alan anjiyotensin-II\u2019nin \u00f6nc\u00fc maddesidir. ASP, trigliserit sentez h\u0131z\u0131n\u0131 artt\u0131r\u0131r. IGF-I, h\u00fccrelerde proliferasyonu stim\u00fcle eder ve b\u00fcy\u00fcme hormonunun etkisine arac\u0131l\u0131k eder. PG I2 ve PG F2\u03b1, inflamasyon, p\u0131ht\u0131la\u015fma, ov\u00fclasyon, menstr\u00fcasyon ve asit sekresyonu gibi d\u00fczenleyici fonksiyonlarda yer al\u0131r. Ya\u011f dokusu salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 bu \u00fcr\u00fcnleri ile v\u00fccutta bir\u00e7ok sistemin fonksiyonunu etkiler.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ya\u011f dokusunun enerji i\u00e7in pasif bir depo olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc geleneksel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ge\u00e7erlili\u011fini yitirmi\u015ftir. 1987lerde ya\u011f dokusu, seks steroidlerinin metabolize oldu\u011fu ve obez kemirgenlerde anlaml\u0131 derecede down-reg\u00fcle olan adipsinin sentezlendi\u011fi \u00f6nemli bir doku olarak tarif edilmi\u015ftir. 1994 y\u0131l\u0131nda leptinin tan\u0131mlanmas\u0131 ile ya\u011f dokusunun endokrin bir organ oldu\u011fu kesinlik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u011f dokusunun adipokinler olarak …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[8098,8100,8097,8101,6423,8103,5697,8099,8102,6447,2507,8095,8096],"class_list":["post-3538","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-biyoaktif-peptidler","tag-dislipidemi","tag-etkileri-ve-yapilan-calismalar","tag-hipertansiyon","tag-insulin","tag-lipodistrofi","tag-merkezi-sinir-sistemi","tag-perglisemi","tag-protrombotik","tag-steroidler","tag-trigliserit","tag-yag-dokusu-n","tag-yag-dokusu-nedir"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3538"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}