{"id":354,"date":"2010-07-19T01:20:58","date_gmt":"2010-07-18T22:20:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=354"},"modified":"2010-07-19T01:20:58","modified_gmt":"2010-07-18T22:20:58","slug":"vasiyetnamede-gecen-ozel-isim-sahis-ve-kurumlarla-ilgili-aciklama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/vasiyetnamede-gecen-ozel-isim-sahis-ve-kurumlarla-ilgili-aciklama\/","title":{"rendered":"Vasiyetnamede Ge\u00e7en \u00d6zel \u0130sim, \u015eah\u0131s ve Kurumlarla \u0130lgili A\u00e7\u0131klama"},"content":{"rendered":"<p>Vasiyetnamede Ge\u00e7en \u00d6zel \u0130sim, \u015eah\u0131s ve Kurumlarla \u0130lgili A\u00e7\u0131klama<\/p>\n<p>[1]- HAMD ANCAK ALLAH TEAL\u00c2\u2019YA MAHSUSTUR<br \/>\nHer s\u00f6ze Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla ba\u015flamak din b\u00fcy\u00fcklerinin \u00f6tedenberi s\u00fcregelmi\u015f s\u00fcnnet ve prensiplerinden biridir. M\u00fcsl\u00fcman yazar ve konu\u015fmac\u0131lar yaz\u0131 veya konu\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda, konuya girmeden \u00f6nce Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n ismini zikredip O\u2019nun \u201cRahman\u201d ve \u201cRahim\u201d s\u0131fatlar\u0131n\u0131 dile getirdikten sonra hz. Muhammed -saa- ve onun soyuna sal\u00e2t ve selam g\u00f6nderir ve konuya uygun bir terim veya ibareyle ba\u015flarlar.<\/p>\n<p>Burada da imam -ra- sekaleyn hadisini beyan ettikten sonra uygun bir duayla konuya girmektedir.<\/p>\n<p>[2]- SEKALEYN<br \/>\n\u201c\u0130ki s\u0131kl\u201d anlam\u0131na gelir. \u201cS\u0131kl\u201d terimi Kur\u2019an-\u0131 Kerim tefsirleri ve hadis-i \u015ferif \u015ferhlerinde \u201cA\u011f\u0131r bir miras\u201d, \u201cB\u00fcy\u00fck bir \u015fey\u201d, A\u011f\u0131r ve k\u0131ymetli bir \u015fey\u201d, \u201cNefis ve paha bi\u00e7ilmez bir emanet\u201d.., vb. gibi \u00e7e\u015fitli anlamlarda ge\u00e7er. Sekaleyn hadisinde ge\u00e7en bu iki de\u011ferli ve paha bi\u00e7ilmez emanetten maksad Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve Resulullah\u2019\u0131n -saa- mutahhar \u0131trat\u0131 Ehl-i Beyt\u2019tir.<\/p>\n<p>[3]- \u0130RFAN<br \/>\nBu kelimenin l\u00fcgat anlam\u0131 \u201ctan\u0131ma\u201d, \u201cHak Teal\u00e2\u2019y\u0131 anlama\u201d ve \u201ctanr\u0131bilim\u201ddir. Ancak, il\u00e2hi bilimler dal\u0131nda irfan, ilmi ve k\u00fclt\u00fcrel bir sistem olarak \u201cTeorik \u0130rfan\u201d ve \u201cpratik \u0130rfan\u201d \u015feklinde ikiye ayr\u0131l\u0131r. Teorik irfan\u0131n inceleme alan\u0131 Allah Teal\u00e2\u2019y\u0131, k\u00e2inat ve insan\u0131 tan\u0131y\u0131\u015ftan ibarettir. Pratik irfan ise insan\u0131n Allah Teal\u00e2\u2019ya, k\u00e2inata ve bizzat kendisine kar\u015f\u0131 vazife ve ili\u015fkilerini inceler.<\/p>\n<p>[4]- M\u00dcLK -MADD\u0130 ALEM-<br \/>\nFelsefenin \u00f6nemli konular\u0131ndan biri de \u201cvarl\u0131k \u00e2lemleri\u201dni tan\u0131mad\u0131r. Felsefe, varl\u0131\u011f\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00e2lemleri oldu\u011funu ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu Alemler aras\u0131nda be\u015f duyu organ\u0131yla alg\u0131lanabilen tabiat \u00e2lemine \u201cm\u00fclk\u201d denilir.<\/p>\n<p>[5]- MELEK\u00dbT-\u0130 A\u2019L\u00c2L<br \/>\nFilozof ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, tabiat alemi &#8211; m\u00fclk &#8211; ile Alem\u2019il Vehiyt -Allah Teal\u00e2- aras\u0131nda yer alan bir alemin zaruri varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6zetmi\u015flerdir. Madde, zaman ve mekan gibi kavramlardan tamamen m\u00fccerred olan bu alem mutlak olarak \u201cmelek\u00fbt alemi\u201d ad\u0131yla isimlendirilir. \u0130sl\u00e2m\u00ee nasslarca da teyid olunan hukem\u00e2 -hikmet ehli- ve uref\u00e2 -irfan ehli- melek\u00fbt \u00e2leminin iki mertebesi oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir: Yukar\u0131 mertebe, a\u015fa\u011f\u0131 mertebe&#8230; Yukar\u0131 mertebeye \u201cMelek\u00fbt\u2019i A\u2019l\u00e2\u201d denilmi\u015f ve bu \u00e2lemin, insan ak\u0131m\u0131n do\u011fdu\u011fu Alem oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. A\u015fa\u011f\u0131 mertebe \u201cS\u00fcfli Melek\u00fbt\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bunun mis\u00e2l -hayal- alemi oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[6]- L\u00c2HUT<br \/>\nL\u00e2hut, be\u015f duyu organ\u0131yla alg\u0131lanamayan, ancak akli delil ve burhanlarla ispat olunabilen Allah Teal\u00e2&#8217;n\u0131n z\u00e2t-\u0131 mukaddesidir. Z\u00e2t-i \u0130l\u00e2hi, b\u00fct\u00fcn k\u00e2mil s\u0131fatlar\u0131 kendisinde toplam\u0131\u015f bir b\u00fct\u00fcn oldu\u011fundan Ona \u201cEn K\u00e2mil \u00c2lem\u201d denilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[7]- SIKL-I EKBER<br \/>\nSekaleyn hadisiyle m\u00fcfessirler ve muhaddislerin -hadis bilginleri- a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla S\u0131kl-\u0131 Ekber, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019dir.<\/p>\n<p>[8]- SIKL-I KEB\u0130R<br \/>\nSekaleyn\u2019in anlamlar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 kaynaklara g\u00f6re S\u0131kl-\u0131 Kebir, Resul-\u00fc Ekrem sallallahu aleyhi ve \u00e2lihi vesellem\u2019in p\u00e2k \u0131trat\u0131 olan mutahhar Ehl-i Beyt -s- imamlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[9]- TAA\u011eUT\u0130LER<br \/>\n\u201cTaa\u011fut\u201du izleyenler, onun gibi olanlar anlam\u0131na gelir. Taa\u011fut kelimesi Kur\u2019an\u2019\u0131n muhtelif ayetlerinde sekiz kez ge\u00e7er. \u0130sl\u00e2m \u00f6ncesi cahiliye d\u00f6neminde Kurey\u015f kabilesinin tapt\u0131\u011f\u0131 putlardan birinin ad\u0131d\u0131r. Bu ad \u015feytana da \u0131tlak olunmu\u015f ve \u015feytan\u0131n bir ad\u0131n\u0131n da Taa\u011fut oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. \u00c7o\u011fu m\u00fcfessirlere g\u00f6re insano\u011flunu iyilikten al\u0131koyarak zillet ve sapmaya g\u00f6t\u00fcren her \u015feye, her put veya insana\u201d taa\u011fut\u201d denilir. Taa\u011futun l\u00fcgat manas\u0131 \u201ciyilik ve y\u00fcce de\u011ferlere kar\u015f\u0131 isyan ve tu\u011fyana giri\u015fen\u201d demektir.<\/p>\n<p>[10]- HAVZ<br \/>\nL\u00fcgat anlam\u0131, i\u00e7inde su biriktirilen ve yer sath\u0131nda yap\u0131lan havuz ve g\u00f6lettir. Dini maarifte havz kelimesi genellikle \u201cKevser\u201dle birlikte kullan\u0131l\u0131r ve \u201cKevser Havuzu\u201d \u015feklinde ge\u00e7er. Rivayetlere g\u00f6re Kevser Havuzu cennette veya mah\u015ferde bulunan bir nehrin ad\u0131d\u0131r. \u0130man\u0131\u2019a -ra\u00ad- g\u00f6re \u201cHavz\u201d kesretin vahdetle birle\u015fece\u011fi makam olarak tabir edilen uhrevi bir hakikattir. Yani \u00e7e\u015fitli akarsular\u0131n bir havuza d\u00f6k\u00fclerek birle\u015fip bir b\u00fct\u00fcn olmalar\u0131 gibi ahiret aleminde de Kur\u2019an\u2019la Itrat-\u0131 Resulullah -saa- birle\u015fip bir b\u00fct\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>[11]- KESRET\u0130N VAHDETLE B\u0130RLE\u015eT\u0130\u011e\u0130 MAKAM<br \/>\nFelsefede \u201ckesret\u201d, varl\u0131klar\u0131n hiyerar\u015fik b\u00fct\u00fcn\u00fc, maddi ve gayri maddi, t\u00fcrl\u00fc yarat\u0131lm\u0131\u015flar silsilesidir. \u201cVahdet\u201dse K\u00e2inatta var olan her\u015feyin kendisinden kaynaklanm\u0131\u015f oldu\u011fu, Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n z\u00e2t\u0131d\u0131r. Binaenaleyh kesretin vahdetle birle\u015fti\u011fi makam, kesretin \u00fczeri ve vahdetin alt\u0131nda bulunan ve yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda vahdetten kesretin v\u00fccut bulup ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na, mah\u015ferde de kesretin tekrar vahdete d\u00f6n\u00fcp onunla birle\u015fmesine vesile olan uhrevi bir makam ve mertebedir.<\/p>\n<p>[12]- SEKALEYN HAD\u0130S\u0130<br \/>\n\u201cSekaleyn hadisi\u201d, \u00e7ok say\u0131da ravi taraf\u0131ndan bizzat hz. Resul-i Ekrem\u2019den -saa- nakledilen ve Ehl-i S\u00fcnnet m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131lacak derece \u00e7ok say\u0131da kaynak kitaplar\u0131nda ge\u00e7mekte olan en yayg\u0131n hadislerden biridir. Bu ve benzeri hadislerden birka\u00e7 \u00f6nemli sonuca var\u0131lmaktad\u0131r; \u015f\u00f6yle ki:<\/p>\n<p>a- Kur\u2019an-\u0131 Kerim k\u0131yamete kadar halk\u0131n aras\u0131nda b\u00e2ki kalaca\u011f\u0131ndan, Peygamber-i Ekrem\u2019in -saa- \u0131trat\u0131 da k\u0131yamete kadar b\u00e2ki kalacakt\u0131r. Yani yery\u00fcz\u00fc, var olduk\u00e7a, hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ek rehber ve imams\u0131z kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n<p>b- \u0130sl\u00e2m peygamberi -saa- bu iki b\u00fcy\u00fck emanetle m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n dini ve ilmi ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 temin emi\u015f, bilim ve bilgi mercii olarak onlara Ehl-i Beyt\u2019ini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n<p>c- Hi\u00e7bir m\u00fcsl\u00fcman, kendisini onlar\u0131n ir\u015fad ve hidayetinden d\u0131\u015flama hakk\u0131na sahip de\u011fildir.<\/p>\n<p>d-    Halk\u0131n dini ihtiya\u00e7lar\u0131 ve onlara gerekli olan b\u00fct\u00fcn bilim ve bilgiler Ehl-i Beyt\u2019te mevcuttur.<\/p>\n<p>e- \u0130nsanlar Ehl-i Beyt\u2019e itaat eder ve onlar\u0131 h\u00fcccet kabul edip izlerinden giderlerse asla yollar\u0131n\u0131 yitirmeyecek ve sapmayacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>[13]- KUTUB-\u0130 SITTE (SAH\u00ceHAN VE S\u00dcNEN)<br \/>\n\u201cSahihan\u201d\u0131n l\u00fcgat anlam\u0131 do\u011frular ve sahihler\u2019dir, do\u011fru anlam\u0131na gelen \u201csahih\u201din \u00e7o\u011fuludur. \u201cSitte\u201d ise Arap\u00e7a&#8217;da alt\u0131 rakam\u0131d\u0131r. Kutub-i Sitte, Ehl-i S\u00fcnnet ulem\u00e2s\u0131nca ahk\u00e2m, ak\u00e2id, tefsir ve sadr-\u0131 \u0130sl\u00e2m tarihinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcyle ilgili meseleler konusunda ba\u015fvurulacak ana kaynaklar olarak b\u00fct\u00fcn hadis kitaplar\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f bulunan alt\u0131 kitapt\u0131r. Ehl-i S\u00fcnnet ulemas\u0131nca sahih kabul edilen s\u00f6zkonusu alt\u0131 kitap \u015funlardan ibarettir:<\/p>\n<p>A-   Sahih-i Buh\u00e2r\u00ee: Muhammed bin \u0130smail Buhar\u00ee (do\u011f: h.k. 196, mil. 812; ve vefat: h.k. 256, mil. 869) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>B- Sahih-i M\u00fcslim: Ki\u015f\u00eer\u0131 ad\u0131yla tan\u0131nan Ni\u015faburlu M\u00fcslim b. Haccac (do\u011f: h.k. 206, mil. 821; ve vefat: h.k. 262, mil. 876) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>C- S\u00fcnen-i \u0130bn-i M\u00e2ce: Muhammed b. Yezid b. M\u00e2ce (do\u011f-vefat: h.k. 273, mil, 886) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>D-   S\u00fcnen-i Ebu Davud: Ebu Davud Sicist\u00e2ni S\u00fcleyman b. Davud (do\u011f-vefat: h.k. 275, mil. 888) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>E- S\u00fcnen-i Tirmizi: Tirmizi Muhammed b. \u0130sa b. S\u00fbre (do\u011f-vefat: h.k. 279, mil. 892) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>F- S\u00fcnen-i Nes\u00e2: Ahmed b. \u015euayb Nes\u00e2i (do\u011f-vefat: h.k. 303, mil. 915) taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[14]- EHL-\u0130 S\u00dcNNET<br \/>\nHz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019in -saa- r\u0131hletinden sonra onun ger\u00e7ek vasisinin kim olaca\u011f\u0131, \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin rehberlik ve liderli\u011fini kimin \u00fcstlenmesi gerekti\u011fi konusundaki maslahatlar, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n iki gruba ayr\u0131lmas\u0131na neden oldu: Hilafetin hz. Ali -s- ve onun soyundan gelen Itrat-\u0131 Resulullah\u2019\u0131n mes\u2019uliyetinde olmas\u0131 gerekti\u011fine inanan Ehl-i Beyt-i Resulullah izleyicileri ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir g\u00f6r\u00fc\u015fe inananlar. Birinci gruba \u201c\u015ei\u00e2\u201d, ikinci gruba \u201cehl-i s\u00fcnnet\u201d denildi. Ehl-i S\u00fcnnet, f\u0131khi a\u00e7\u0131dan Hanefi, Hanbeli, Maliki ve \u015eafii olmak \u00fczere d\u00f6rt kola ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[15]- HAD\u0130S<br \/>\nL\u00fcgatte yeni, taze, haber, s\u00f6z ve duyulmam\u0131\u015f yeni s\u00f6z anlamlar\u0131na gelir. Dini, maarifte hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- ve Mutahhar \u0130mamlardan -s- nakledilen haber ve rivayetlere denilir.<\/p>\n<p>[16]- HZ. AL\u0130 -S-<br \/>\n\u00ad\u015eia&#8217;n\u0131n birinci imam\u0131 hz. Ali -s- mil\u00e2di 600\u2019de d\u00fcnyaya geldi. Annesi F\u00e2t\u0131ma, babas\u0131, hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- amcas\u0131 olan Ebu T\u00e2lib\u2019dir. Alt\u0131 ya\u015f\u0131ndan itibaren hz. peygamberin evinde ve onun \u00f6zel ihtimam ve e\u011fitimiyle b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Erkekler aras\u0131nda ilk m\u00fcsl\u00fcman ve Resulullah\u2019a -saa-yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 kabul eden ilk ki\u015fidir. Hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- davetin ilk evresinde, Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n emrine uyarak \u0130sl\u00e2ma davet maksad\u0131yla yak\u0131nlar\u0131n\u0131 biraraya toplad\u0131\u011f\u0131nda onlara \u201cAran\u0131zdan binim dinime ilk inanacak olan, benden sonra benim vasim ve vekilim olacakt\u0131r \u201cbuyurarak bu c\u00fcmleyi \u00fc\u00e7 kez tekrarlad\u0131lar. Her \u00fc\u00e7\u00fcnde de sadece hz. Ali -s- aya\u011fa kalkarak ona iman getirdi\u011fini s\u00f6ylemi\u015ftir. Hicret gecesi, Kurey\u015flilerin \u00f6l\u00fcm komplosu ve ter\u00f6r pl\u00e2n\u0131na ra\u011fmen hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- yata\u011f\u0131nda yatm\u0131\u015f ve ona sadakat derecesini ispatlam\u0131\u015ft\u0131r. Peygamber-i Ekrem -saa- kendilerine karde\u015f olarak Ali\u2019yi -s- se\u00e7mi\u015f ve Veda Hacc\u2019\u0131ndan d\u00f6nerken Kadir-i Gumm denilen yerde m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 toplayarak kendilerinden sonra hz. Ali\u2019nin -s- \u00fcmmetin velisi, imam\u0131 ve lideri oldu\u011funu a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r. Yaln\u0131zl\u0131k g\u00fcnlerinde Resulullah\u2019\u0131n -saa-dert orta\u011f\u0131 ve s\u0131rda\u015f\u0131, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve tehlike anlar\u0131nda onun yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131. Hz. Ali -s- Peygamber-i Ekrem\u2019in -saa- r\u0131hletinden sonra birtak\u0131m sebeplerden dolay\u0131 25 y\u0131l kadar bir s\u00fcre boyunca devleti idare ve rehberlikten uzak kald\u0131. B\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre zarf\u0131nda &#8211; devlet ve \u00fcmmeti -sapmalardan koruyan bir denetimci ve n\u00e2z\u0131r durumundayd\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc halifenin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine sahabe ve halktan bir grup kendisine biat ederek onu halifeli\u011fe se\u00e7tiler. \u0130mam\u0131n hilafet s\u00fcresi yakla\u015f\u0131k 4 y\u0131l 9 ay s\u00fcrd\u00fc. hz. Ali -s- Peygamber-i Ekrem\u2019den -saa- sonra ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan de\u011fi\u015fiklikleri onun hayatta bulundu\u011fu d\u00f6nemdeki as\u0131l haline d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc. Menfaatleri tehlikeye d\u00fc\u015fen muhalif unsurlar d\u00f6rt bir yandan ayaklanarak \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc halifenin kan davas\u0131na giri\u015fme bahanesiyle kanl\u0131 i\u00e7 saaa\u015flara yola\u00e7t\u0131lar. hz. Ali\u2019nin -s- hilafeti boyunca bu ayaklanma ve i\u00e7 saaa\u015flar devam edip durdu. Nihayet, \u0130sl\u00e2m peygamberinden sonra tarihin biricik simas\u0131 olan bu y\u00fcce insan\u0131 namaz mihrab\u0131nda \u015fehid ettiler. Hz. Ali\u2019nin -s- ki\u015fili\u011fi konusunda hakk\u0131yla konu\u015fmak, onu gere\u011fince ifade edebilmek gayet zordur. Hayat\u0131 boyunca bir l\u00e2hza olsun din-i il\u00e2hi yolunda ferag\u00e2t ve fedailikte bulunmaktan vazge\u00e7medi. Onun samanl\u0131 topraktan yap\u0131lma m\u00fctevazi evinde; tarihin ak\u0131\u015f\u0131nda derin izler b\u0131rakan, devran\u0131n karanl\u0131k m\u0131 karanl\u0131k bir \u00e7a\u011f\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131n parlak me\u015falesini yi\u011fit\u00e7e omuzlayarak ger\u00e7e\u011fi arayanlara \u00f6nc\u00fc kesilen hz. Hasan -s-, H\u00fcseyin -s- ve Zeyneb -s- gibi evlatlar yeti\u015fti.<\/p>\n<p>[17]- \u0130S\u0130MLER\u0130N \u00d6\u011eRET\u0130LD\u0130\u011e\u0130 ADEM EVLADI (Velide-i \u0130lm-ul Es\u0131na) Bu tabirin Arap\u00e7a orijinalinde ge\u00e7en \u201cvelide\u201d kelimesi \u00e7ocuk, \u201cilm-ul esma\u201d ise ancak insano\u011flunun \u00f6\u011frenebilece\u011fi bir ilim ve marifet \u00e7e\u015fidi demektir. Bu anlamda \u201cVelide-i ilm-ul esma\u201d isimler ilminin evlad\u0131 demektir ki bununla insan kastedilmektedir. Allah Teal\u00e2, yery\u00fcz\u00fcnde kendisinin halifesi olmaya l\u00e2y\u0131k olmas\u0131 i\u00e7in ilm-ul esm\u00e2y\u0131 insana \u00f6\u011fretti. Allah Teal\u00e2 hz. Adem\u2019e -s- \u201cesma\u201dy\u0131 &#8211; isimler &#8211; \u00f6\u011fretmemi\u015f olsayd\u0131, Adem -s- yery\u00fcz\u00fcnde Allah\u2019\u0131n halifesi olma liyakatini kazanamazd\u0131.<br \/>\n[18]- MASUMLAR<br \/>\nMasum; l\u00fcgatte \u201cg\u00fcnahtan korununmu\u015f\u201d, \u201chayat\u0131 boyunca hi\u00e7 g\u00fcnah i\u015flememi\u015f kimse \u201canlam\u0131na gelir. Dini ibarelerde peygamberler ve ismet imamlara mahsus vas\u0131flardan biri olarak kullan\u0131l\u0131r. \u0130smet, insana g\u00fcvenin en azami haddini sa\u011flayan \u201cg\u00fcnah ve hatadan masun bulunma\u201d demektir.<\/p>\n<p>[19]- MUHAMMED\u00ce TAM KE\u015e\u0130F<br \/>\nKur\u2019an\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn hakikatlerinin hz. Muhammed\u2019in -saa- nezdinde \u00e2\u015fikar olmas\u0131 demektir. Bu anlamda Muhammedi tam ke\u015fif, Kur\u2019an\u2019\u0131n nazil olma merhaleleri aras\u0131nda hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- p\u00e2k kalbine n\u00e2zil oldu\u011fu merh\u00e2ledir. Kur\u2019an hakikatlerini anlaman\u0131n bu mertebesi akl\u00ee idr\u00e2k de\u011fil, \u201cm\u00fc\u015fahede\u201d meselesidir. Ancak bu, g\u00f6zle m\u00fc\u015fahede de\u011fil, \u201cgayb\u00ee m\u00fc\u015fahede\u201d oldu\u011fundan Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u201din hakikatini tam olarak ancak ve ancak hz. Peygamber-i Ekrem -saa- anlar; hz. Muhammed\u2019in -saa- \u00f6zel tam ke\u015ffi ve tamamen m\u00fc\u015fahede edebilme olay\u0131, onun sadece kendisine mahsus bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n<p>[20]- MUHAMMED RIZA PEHLEV\u0130<br \/>\nPehlevi hanedan\u0131n\u0131n son h\u00fck\u00fcmdar\u0131 olan Muhammed R\u0131za Pehlevi 1919 Ekim\u2019inde d\u00fcnyaya geldi. Babas\u0131 R\u0131za Han, bir ihtilalle saltanat\u0131 ele ge\u00e7irdikten sonra Muhammed R\u0131za\u2019y\u0131 veliahd olarak tayin etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve ilk \u00f6\u011frenimini tamamlayan o\u011flunu tahsilini s\u00fcrd\u00fcrmek \u00fczere \u0130svi\u00e7re\u2019ye, oradan d\u00f6nd\u00fckten sonra da askeri okula g\u00f6nderdi. 1941\u2019de babas\u0131n\u0131 tahttan uzakla\u015ft\u0131rarak s\u00fcrg\u00fcne yollayan m\u00fcttefikler, R\u0131za \u015fah\u2019\u0131n yerine onu saltanata ge\u00e7irmeyi uygun buldular. Muhammed R\u0131za \u015eah\u2019\u0131n saltanat devresini genel bir de\u011ferlendirmeyle iki safhada m\u00fctal\u00e2a edebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci d\u00f6nem, Muhammed R\u0131za\u2019n\u0131n, hen\u00fcz babas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne kavu\u015famam\u0131\u015f oldu\u011fu 1941-1955\u2019li y\u0131llara rastlar. \u0130kinci d\u00f6nem ise onun yakla\u015f\u0131k 23 y\u0131l boyunca m\u00fcstebit ve tam anlam\u0131yla ba\u015f\u0131na buyruk zalim bir padi\u015fah olarak \u0130ran\u2019da iktidar\u0131 elinde bulundurdu\u011fu 1955-1978 y\u0131llar\u0131d\u0131r ki bu d\u00f6nemin &#8211; 1978 &#8211; sonunda tahttan ebediyen devrildi. Toplam 37 y\u0131l s\u00fcren iktidar\u0131n\u0131n durumuyla ilgili k\u0131sa paragraflar elinizdeki vasiyetnamenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ge\u00e7mektedir.<\/p>\n<p>[21]- KRAL FAHD<br \/>\nHalihaz\u0131rda Suudi Arabistan kral\u0131d\u0131r. Suudi hanedan\u0131n\u0131n s\u00fcper g\u00fc\u00e7lere, bilhassa d\u00fcnya emperyalizminin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken Amerika\u2019ya ne derece ba\u011fl\u0131 ve ba\u011f\u0131ml\u0131 oldu\u011funu; b\u00e2t\u0131l vahabilik mezhebini yayma yolunda bu hanedan\u0131n oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc; d\u00fcnya mazlumlar\u0131na, \u00f6zellikle Ehl-i Beyt \u015fias\u0131na kar\u015f\u0131 \u00f6tedenberi besledi\u011fi husumet ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, Filistin halk\u0131n\u0131n kahramanca direni\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda sergiledi\u011fi m\u00fcnaf\u0131k\u00e7a tavr\u0131; \u0130ran ve di\u011fer \u00fclkelerden Beytullah\u2019\u0131 ziyarete gelen hac\u0131lar\u0131 nas\u0131l hunharca katletti\u011fi, yabanc\u0131lar\u0131n ayak basmas\u0131n\u0131n kesinlikle haram oldu\u011fu il\u00e2hi emin beldenin emniyet ve h\u00fcrmetini nas\u0131l \u00e7i\u011fnedi\u011fi, \u0130sl\u00e2m i\u00e7in m\u00fccadele veren m\u00fcsl\u00fcman araplara \u00fclke i\u00e7i ve yar\u0131mada d\u0131\u015f\u0131nda nas\u0131l kalle\u015f\u00e7e engel olup onlar\u0131 \u00e7\u00f6kertmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n servetini nas\u0131l har vurup harman saaurdu\u011fu&#8230; vb. gibi bu hanedan\u0131n i\u015flemi\u015f ve i\u015flemekte oldu\u011fu daha binlerce zul\u00fcm konusunda bilgi sahibi olmak isteyenler bu konuda yaz\u0131lm\u0131\u015f bulunan kitaplara m\u00fcracaat edebilirler.<\/p>\n<p>[22]- VAHHAB\u0130L\u0130K<br \/>\nBu b\u00e2t\u0131l mezhep, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcnyesine \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn yerle\u015ftirdi\u011fi bir ur olup hicri kameri 12. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ve 13. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131na rastlayan bir devrede Muhammed bin Abdulvehhab Neydi vesilesiyle peydahland\u0131. Vahhabilere g\u00f6re S\u00fcnni ve \u015fii m\u00fcsl\u00fcmanlar m\u00fc\u015frik ve k\u00e2fir olup putperest s\u0131n\u0131f\u0131na girerler. Yine onlara g\u00f6re hz. Resulullah -saa- ve mutahhar imamlar\u0131n -s- mezarlar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterip onlar\u0131 ziyaret etmek bid\u2019at ve bir nevi putperestliktir. Vahhabiler, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n servetini harcayarak ilh\u00e2d\u00ee k\u00fclt\u00fcrlerin yo\u011fun propagandas\u0131n\u0131 yapmakta ve s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin y\u0131k\u0131c\u0131 entrikalar\u0131n\u0131 uygulama yolunda onlara u\u015fakl\u0131kta bulunmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>[23]- NEHC\u2019UL BELA\u011eA<br \/>\nBir konuyu b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleriyle kavrayarak hi\u00e7bir yanl\u0131\u015f ve eksik anlay\u0131\u015fa yer b\u0131rakmayan, yapmac\u0131ktan uzak, d\u00fczg\u00fcn anlatma sanat\u0131 demek olan \u201cbelagatin yolu yordam\u0131\u201d anlam\u0131ndaki \u201cNebc\u2019ul Bel\u00e2\u011fa\u201d m\u00fc\u2019minlerin emin hz. Ali\u2019nin -s- konu\u015fma ve yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u015eerif Raz\u0131yy Muhammed bin\u2019el H\u00fcseyin (vefat: h.k. 406, mil. 1016) taraf\u0131ndan derlenip haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan metnine verilen isimdir. B\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m Alimleri Nehc\u2019ul Bela\u011fa\u2019y\u0131 \u201cKur\u2019an\u2019\u0131n karde\u015fi&#8221; olarak vas\u0131fland\u0131r\u0131rlar. Bu kitap Allah Teal\u00e2, kainat ve insan konular\u0131n\u0131 inceler, Kur\u2019an-\u0131 Kerim ve hz. Resul-i Ekrem\u2019in -saa- m\u00fcbarek kelamlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, bu kitaptakinden daha fasih ve belagatli bir s\u00f6z s\u00f6ylenmi\u015f veya ibraz edilmi\u015f de\u011fildir. Genelde ilmi, edebi, dini, sosyal, ahl\u00e2ki ve siyasi meseleleri ele al\u0131r. Nehc\u2019ul Bela\u011fa \u00fczerine bug\u00fcne de\u011fin yaz\u0131lm\u0131\u015f olan 101\u2019i a\u015fk\u0131n \u015ferh ve a\u00e7\u0131klama, bu, muzzam eserin ilim, ara\u015ft\u0131rma ve inceleme elli nezdindeki ehemmiyet ve \u00f6nemini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[24]- HZ. MEHD\u0130 ALEYH\u0130SSELAM<br \/>\nHasan Askeri\u2019nin o\u011flu Hz. Mehdi  \u2013accelellahu fereceh\/Allah zuhurunu yak\u0131n eylesin- \u015eia&#8217;n\u0131n 12. imam\u0131d\u0131r. \u0130mamet d\u00f6nemi, hen\u00fcz be\u015f ya\u015f\u0131ndayken ba\u015flad\u0131. Allah Teal\u00e2&#8217;n\u0131n takdiri ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n icab\u0131 gere\u011fi hz. Mehdi -af- gaybete \u00e7ekilmi\u015f -gizlenmi\u015f- tir. Gaybet d\u00f6nemi ikiye ayr\u0131l\u0131r: 1- K\u00fc\u00e7\u00fck Gaybet (Gaybet-i Su\u011fr\u00e2): Bu gizlenme d\u00f6nemi 69 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. imam -s. bu d\u00f6nem boyunca d\u00f6rt sefiri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ve dolayl\u0131 olarak halkla irtibat kurdu. 2- B\u00fcy\u00fck Gaybet (Gaybet-i K\u00fcbra): K\u00fc\u00e7\u00fck gaybetten sonra gaybet-i k\u00fcbr\u00e2 d\u00f6nemi ba\u015flad\u0131. Bu, hal\u00e2 ya\u015famakta oldu\u011fumuz d\u00f6nemdir ki hakk\u0131n b\u00e2t\u0131la galebe \u00e7alaca\u011f\u0131 zuhur vaktine kadar da s\u00fcrecektir. \u0130sl\u00e2m\u00ee d\u00fc\u015f\u00fcnceye g\u00f6re hz. Mehdi\u2019nin -af- \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve cihan\u015f\u00fcmul m\u00fccadelesi ve zuhuru, hakk ehlinin b\u00e2t\u0131l ehline kar\u015f\u0131 verece\u011fi m\u00fccadelelerin en son halkas\u0131d\u0131r. Yani tarih boyunca hakk ehlinin m\u00fccadelesi s\u00fcrecek ve ortam, g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e hakk\u0131n zaferi i\u00e7in daha bir m\u00fcsait duruma gelecek ve neticede hz. Mehdi\u2019nin -af- k\u0131yam\u0131 bu m\u00fccadeleleri nihai bir sonuca ula\u015ft\u0131r\u0131p insanl\u0131k semas\u0131nda adalet ve hakk g\u00fcne\u015finin do\u011fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. O g\u00fcn insano\u011flunun fikri, m\u00e2nevi ve sosyal a\u00e7\u0131dan b\u00fblu\u011fa erece\u011fi d\u00f6nemdir.<\/p>\n<p>[25]- M\u00c2SUM \u0130MAMLAR<br \/>\n\u0130sl\u00e2m\u00ee nasslara g\u00f6re \u0130sl\u00e2m imamlar\u0131, mukaddes ve m\u00e2sum \u00f6nderler, hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019den -saa- sonra 12 ki\u015fi olup m\u00fcbarek isimleri s\u0131rayla \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>1 &#8211; Ali bin Ebu Talib: \u0130mam Ali -s\u00ad<\/p>\n<p>2-    Hasan b. Ali: \u0130mam Hasan -s\u00ad<\/p>\n<p>3-    H\u00fcseyin b. Ali: \u0130mam H\u00fcseyin -s\u00ad<\/p>\n<p>4-    Ali b. H\u00fcseyin: \u0130mam Seccad -s\u00ad<\/p>\n<p>5-    Muhammed b. Ali: \u0130mam Muhammed Bak\u0131r -s\u00ad<\/p>\n<p>6-    Ca\u2019fer b. Muhammed: \u0130mam Cafer Sad\u0131k -s\u00ad<\/p>\n<p>7-    Musa b. Ca\u2019fer: \u0130mam Musa Kaz\u0131m -s\u00ad<\/p>\n<p>8-    Ali b. Musa: \u0130mam R\u0131za -s\u00ad<\/p>\n<p>9-    Muhammed b. Ali: \u0130mam Muhammed Takiyy -s\u00ad<\/p>\n<p>10- Ali b. Muhammed: \u0130mam Ali Nakiy -s-<\/p>\n<p>11 &#8211; Hasan b. Ali: \u0130mam Hasan Askeri -s-<\/p>\n<p>12 &#8211; H\u00fcccet b. Hasan: \u0130mam Mehdi -af-<\/p>\n<p>[26]- KUR\u2019AN-I SA\u00ceD<br \/>\nSa\u00eedin l\u00fcgat anlam\u0131 \u201cyukar\u0131ya y\u00fckselen, y\u00fccelen\u201d dir.<\/p>\n<p>Kur\u2019an-\u0131 Sa\u00eed, g\u00f6kten yere nazil olup inen Kur\u2019an-\u0131 Kerim kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yerden g\u00f6\u011fe y\u00fccelip a\u011fan Kur\u2019an manas\u0131ndad\u0131r; m\u00e2sumlar ve imamlar\u0131n -s- dualar\u0131na denilir.<\/p>\n<p>[27]- \u015eABAN\u0130YYE MUNACAATI<br \/>\nBu m\u00fcnacaat, muhteva zenginli\u011fi ve muhtelif derin manalar\u0131 ihtiva etmesi hasebiyle hz. Ali -s- ve o\u011fullar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn m\u00e2sum imamlar taraf\u0131ndan \u015faban ay\u0131nda defalarca okunurdu. \u0130mam Humeyni\u2019nin -ra\u00ad- bereketli \u00f6mr\u00fc boyunca okunmas\u0131n\u0131 defalarca \u00f6nemle vurgulam\u0131\u015f oldu\u011fu bu m\u00fcnacaat\u0131n ehemmiyetini arzetmek i\u00e7in \u201cb\u00fct\u00fcn imamlar\u0131n okudu\u011fu ve bu yolla Allah Teal\u00e2\u2019ya m\u00fcnacaatta bulundu\u011fu\u201d tabirinin pek az dua i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlatmak yeterli olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>[28]- H\u00dcSEY\u0130N B\u0130N AL\u0130 -S\u00ad-<br \/>\nAdalet ve takva yi\u011fidi hz. Ali -s- ve M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n\u0131n sembol\u00fc hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n -s- o\u011flu olan A\u015fura kahraman\u0131 ve insanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck kahramanl\u0131k destan\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 mimari hz. H\u00fcseyin -s- hicretin 4. y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaya g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131 ve Ali -s- gibi bir baba, Fat\u0131ma -s- gibi bir ana ve iki cihan serveri hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- gibi bir b\u00fcy\u00fcbaban\u0131n e\u011fitim ve terbiyesiyle b\u00fcy\u00fcd\u00fc. \u0130mam Hasan\u2019\u0131n -s- hicri 50 y\u0131l\u0131nda \u015fehid edilmesinin ard\u0131ndan d\u00f6nemin halifesi Muaviye, Ehl-i Beyt -s- taraftar\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131lar\u0131 art\u0131rarak emrindeki vilayet valilerine \u015fiilerin ad\u0131n\u0131 beytulmal defterlerinden silmeleri ve Resulullah Ehl-i Beyt\u2019ine -s- \u00admuhabbet ve sempati besleyen herkesin derhal tutuklat\u0131larak \u015fehid edilmesi yolunda ferman g\u00f6nderdi. Muaviye\u2019nin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra onun yerine ge\u00e7en o\u011flu Yezid de babas\u0131n\u0131n izinden giderek benzeri bir fermanla, hz. H\u00fcseyin\u2019den de -s- biat al\u0131nmas\u0131n\u0131, biate raz\u0131 olmamas\u0131 halinde \u015fehid edilmesini emretti.<\/p>\n<p>Ne var ki imam, Yezid\u2019e; bu al\u00e7akl\u0131k, zillet ve rezalet numunesine boyun e\u011fmeyerek k\u0131l\u0131c\u0131na el at\u0131p tarihin o \u00f6l\u00fcms\u00fcz destan\u0131n\u0131 yaratarak karanl\u0131klar\u0131n ba\u011fr\u0131na k\u0131yamete dek s\u00f6nmeyecek bir ayd\u0131nl\u0131k m\u00fchr\u00fc vurma gayesiyle muazzam A\u015fura hareketini ba\u015flatt\u0131. Hz. H\u00fcseyin -s\u00ad b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, ailesi ve en yak\u0131n dostlar\u0131n\u0131 hak yolunda feda ederek hakikat yolu yolcular\u0131n\u0131n tamam\u0131na \u00f6rnek ve rehber oldu. Hz. H\u00fcseyin\u2019in -s- hamasi ki\u015fili\u011fi hakk\u0131nda pek \u00e7ok kitap yaz\u0131lm\u0131\u015f, onu tan\u0131mlama ve anlatabilme gayesiyle pek \u00e7ok \u015feyler s\u00f6ylenmi\u015ftir. Onun \u015fecaat, cesaret ve yi\u011fitli\u011fi; ilmi, hilmi ve sabr\u0131, zulme kar\u015f\u0131 ve adaletten yana; m\u00fctevaz\u0131, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc, \u015fefkatli, merhametli ve sevgi dolu ki\u015fili\u011fi sadece dostlar\u0131n\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 bile hayran b\u0131rakm\u0131\u015f; onu tan\u0131yan herkesin bu emsalsiz insan \u00f6n\u00fcnde sayg\u0131yla e\u011filmesine sebeb olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>[29]- ARAFAT DUASI<br \/>\nArafat, Ziyhicce\u2019nin 9. g\u00fcn\u00fc hac\u0131lar\u0131n duraklad\u0131\u011f\u0131 Mekke yolundaki bir yerin &#8211; da\u011f &#8211; ad\u0131d\u0131r, Arafat duas\u0131 hz. H\u00fcseyn\u2019e -s- ait bir dua olup hem hz. H\u00fcseyin, hem imam Seccad aleyhisselamlar taraf\u0131ndan Ziyhicce\u2019nin 9. g\u00fcn\u00fc Arefe\u2019de okunurdu. Bu dua, h\u00fcr do\u011fup h\u00fcr ya\u015fayanlar\u0131n ba\u015ftac\u0131 ve \u015f\u00fcheda kervan\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 \u00f6nc\u00fcs\u00fc hz. H\u00fcseyin b. Ali -s-nin yegane sevgili ve yegane m\u00e2budu Hak Teal\u00e2\u2019ya a\u015f\u0131kane yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131n bir ifadesidir. M\u00e2sumlar\u0131n di\u011fer dualar\u0131 gibi Arafat duas\u0131 da son derece derin ve y\u00fcce manalar ta\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>[30]- MUHAMMED -SAA- SOYUNUN ZEBUR\u2019U<br \/>\n\u201cZebur\u201d, b\u00fcy\u00fck peygamberlerden biri olan hz. Davud\u2019a -as- nazil olup pek \u00e7ok hikmet ve ilimleri i\u00e7eren semavi kitapt\u0131r. Sahife-i Seccadiye, son derece \u00f6nemli mevzular i\u00e7ermesi, muhteva zenginli\u011fi ve ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 y\u00fcce ve derin anlamlar itibariyle Ehl-i Beyt -s- maarifine a\u015fina olanlar aras\u0131nda \u201cAl-i Muhammed\u2019in Zebur\u2019u\u201d, \u201cEhl-i Beyt\u2019in \u0130ncil\u2019i\u201d ve \u201cKur\u2019an\u2019\u0131n Bac\u0131s\u0131 \u201cgibi isimlerle tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p>[31]- SAH\u0130FE-\u0130 SECCAD\u0130YE<br \/>\nDevletin zalim y\u00f6neticiler elinde olmas\u0131 ve devrin tam bir hafakan niteli\u011fine b\u00fcr\u00fcnmesi cihetiyle \u015eia M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc imam\u0131 hz. Seccad\u2019\u0131n -s- hidayet ve ir\u015fadlar\u0131 dua \u015feklinde g\u00f6ze \u00e7arpar. Toplam ellid\u00f6rt dua ihtiva eden Sahife-i Seccadiye, \u015eia tarihi boyunca Hak Yol\u2019un aray\u0131c\u0131lar\u0131 ve sad\u0131k bilim adamlar\u0131n\u0131n ilham kayna\u011f\u0131 olmu\u015f ve \u00f6tedenberi muazzam bir e\u011fitim menba\u0131 olarak faydalan\u0131lm\u0131\u015f bulunan bir ansiklopedi mesabesindedir.<\/p>\n<p>[32]- ZEHRA-I MERZ\u0130YYE<br \/>\nB\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m peygamberi hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019in -saa- biricik k\u0131z\u0131, \u015eia&#8217;n\u0131n ilk imam\u0131 adalet ve takva yi\u011fidi hz. Ali\u2019nin -s- e\u015fi ve \u015eia&#8217;n\u0131n ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc imamlar\u0131 Hasan -s- ve H\u00fcseyin -s- hazretlerinin sevgili anneleri hz. Fat\u0131ma-\u0131 Zehra selamullah aleyha, Fahr-i kainat hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- bi\u2019setlerir\u0131in be\u015finci senesinde Mekke-i M\u00fckerreme\u2019de d\u00fcnyaya geldi. B\u00fcy\u00fck \u0130sl\u00e2m kad\u0131n\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131n\u0131n en m\u00fckemmel sembol\u00fc hz. Fat\u0131ma\u2019n\u0131n -s- hasletlerinin, \u00f6zellik ve vas\u0131flar\u0131n\u0131n beyan\u0131n\u0131 bu na\u00e7iz bahse s\u0131\u011fd\u0131rabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Babas\u0131na besledi\u011fi fevkal\u00e2de sevgi ve ilgi cihetiyle halk kendisine \u201c\u00dcmm\u00fc Ebiha\u201d (babas\u0131n\u0131n annesi) lakab\u0131n\u0131 vermi\u015fti.<\/p>\n<p>Hz. Fat\u0131ma -s- hayatlar\u0131n\u0131n en zorlu ve en hadiseli g\u00fcnlerinde bile hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- ve hz. Ali\u2019nin -s- yan\u0131ndan ayr\u0131lmam\u0131\u015f ve bu iki e\u015fsiz insan\u0131 zor g\u00fcnlerinde bir an olsun yaln\u0131z b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131. Hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- r\u0131hletlerinden sonra u\u011frad\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok zorluk, \u00e7ekti\u011fi onca dert ve ac\u0131 neticesinde, hen\u00fcz hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda denilecek kadar \u00e7ok gen\u00e7 bir ya\u015fta d\u00fcnyaya g\u00f6zlerini yumarak beka alemine g\u00f6\u00e7t\u00fc.<\/p>\n<p>[33]- SAH\u0130FE-\u0130 FAT\u0130M\u0130YYE<br \/>\nSahife kelimesi s\u00f6zl\u00fckte \u201ckitap\u201d ve \u201cmektup\u201d anlamlar\u0131 ta\u015f\u0131r. Fat\u0131miyye ise hz. Fat\u0131ma\u2019ya -s- ait ger\u00e7ekler ve ona ait s\u00f6z ve konu\u015fmalar demektir. Buradan, Sahife-i Fat\u0131miyye\u2019nin, hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019in -saa- sevgili k\u0131zlar\u0131 ve \u015eia&#8217;n\u0131n ilk imam\u0131 hz. Ali\u2019nin -s- sad\u0131k e\u015fi hz. Fat\u0131ma\u2019ya -s- ait bir kitap oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r. Bu kitab\u0131n gelecekte d\u00fcnyada vuku bulacak hadiseleri kapsad\u0131\u011f\u0131 ve mutahhar imamlar -s- taraf\u0131ndan saklan\u0131p korundu\u011fu ve rivayetlere g\u00f6re hacim itibariyle Kur\u2019an\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 misli oldu\u011fu s\u00f6ylenir.<\/p>\n<p>[34]- B\u00c2KIR\u2019EL UL\u00dbM<br \/>\nBak\u0131r \u201cyaran\u201d, \u201cyar\u0131p a\u00e7an&#8221; demektir. B\u00fct\u00fcn ilimlerin k\u00fcnh\u00fcne vard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u015eia&#8217;n\u0131n be\u015finci imam\u0131 hz. Muhammed B\u00e2k\u0131r\u2019a -s- \u201cilimleri yar\u0131p a\u00e7an \u201canlam\u0131nda&#8221; B\u00e2k\u0131r\u2019el Ul\u00fbm\u201d lakab\u0131n\u0131 vermi\u015flerdir. Bu imam\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fda Emevilerle Abbasiler aras\u0131ndaki ihtilaflar ve Kerbela\u2019da Ehl-i Beyt\u2019e reva g\u00f6r\u00fclen b\u00fcy\u00fck facia sonucu Resulullah\u2019\u0131n -saa- pak \u0131trat\u0131n\u0131n g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilen mazlumiyeti, Hakk a\u015f\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, bilhassa \u015eia M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n Medine\u2019ye ak\u0131n ederek imam B\u00e2k\u0131r\u2019\u0131n -s- \u00adhuzurunda \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimleri tahsil etmelerine ve neticede din-i m\u00fcbin-i \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n maarif ve hakikatlerinin ne\u015fri yolunda m\u00fcsait bir zeminenin haz\u0131rlanmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131. Ehl-i Beyt imamlar\u0131ndan hi\u00e7biri i\u00e7in o g\u00fcne de\u011fin b\u00f6yle bir ortam m\u00fcyesser olmam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>[35]- CA\u2019FER\u0130 MEZHEB\u0130<br \/>\nCa\u2019feri mezhebi, \u015eia&#8217;n\u0131n 6. imam\u0131 hz. imam Ca\u2019fer S\u00e2d\u0131k -s-\u2019a intisab olunan mezheb demektir. \u015eia mezhebinin hz. imam Ca\u2019fer b. Muhammed Sad\u0131k\u2019a -s- intisab\u0131n\u0131n nedeni onun di\u011fer imamlardan daha \u00e7ok ya\u015fayabilmi\u015f olmas\u0131, dolays\u0131yla da din-i m\u00fcbin-i \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n ne\u015fri yolunda daha fazla faaliyet imkan\u0131na kavu\u015fmu\u015f bulunmas\u0131d\u0131r. Bilhassa Emevi hanedan\u0131yla Abbasi hanedan\u0131 aras\u0131nda hilafeti payla\u015famama nedeniyle do\u011fan ihtilaf ve anla\u015fmazl\u0131klar sonucu hilafet mekanizmas\u0131nda ba\u015fg\u00f6steren gev\u015feklik; M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ilmen ve manen doyurma ve dini tedris ve tebli\u011fyolunda imama alt\u0131n bir f\u0131rsat kazand\u0131rm\u0131\u015f; b\u00f6ylece m\u00fc\u2019min ve ihlasl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar yeti\u015ftirme, dini bilimlerin tedris olundu\u011fu n\u0131uazzam medreseler kurma imkan\u0131 bulmu\u015ftur ki, imam\u0131n, \u0130sl\u00e2m\u00ee hakikatlerin ne\u015fr ve yay\u0131lmas\u0131 yolunda elde etti\u011fi mauazzam muvaffakiyet ve \u201cG\u00e2l\u2019el Sad\u0131k\u201d (hadisin hz. imam Cafer Sad\u0131k\u2019tan -s- \u00adnakledildi\u011fini anlatan &#8220;Sad\u0131k dedi ki&#8230;\u201d anlam\u0131ndad\u0131r -\u00e7ev- ibaresinin hadis ilminin slogan\u0131 durumuna gelmi\u015f olmas\u0131, onun bu y\u0131lmak bilmeyen faaliyet ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>[36]- FIKIH<br \/>\n\u201cF\u0131k\u0131h\u201d -f\u0131kh- kelimesi, \u201ctam ve dakik anlay\u0131\u015f, yani fetanetle -zihni konsantre- merak ve zekice bir uyan\u0131kl\u0131kla elde edilen anlay\u0131\u015f\u201d demektir. F\u0131k\u0131h bilimi dinin ferdi ve i\u00e7timai hayatta ihtiya\u00e7 duyulan ameli programlar ve ahk\u00e2m\u0131yla ilgilenir. Bu bilimden maksat, Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n h\u00fck\u00fcmlerini \u00f6\u011frenip anlamak ve onlara amel etmektir. \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131n\u0131 anlama yolunda f\u0131kh\u0131n ba\u015fvurdu\u011fu kaynaklar \u015funlardan ibarettir: Kur\u2019an, hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019in -saa- ve m\u00e2sumlar\u0131n -s- s\u00fcnnetleri, icma (fakihlerin ittifakla kabul etti\u011fi ve do\u011frulu\u011funda hi\u00e7 \u015f\u00fcphe kalmam\u0131\u015f bulunan fikir) ve ak\u0131l.<\/p>\n<p>[37]- ZEYNEB M\u0130SAL\u0130<br \/>\n\u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n \u015fecaatli kad\u0131n\u0131 hz. F\u00e2t\u0131ma Zehra\u2019n\u0131n -s- hz. imam Hasan -s- ve imam H\u00fcseyin aleyhuma selamdan sonra \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc evlad\u0131 hz. Zeyneb-i K\u00fcbr\u00e2\u2019d\u0131r. Hicretin 6. y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyaya geldi. \u00c7a\u011flar\u0131n en kutlu ve en m\u00fcbarek ailesinde hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa-, hz. Ali -s- ve hz. F\u00e2t\u0131ma -s-\u00adn\u0131n terbiyesiyle, iki a\u011fabeyinin yan\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve Kerbel\u00e2 facias\u0131n\u0131 ya\u015fay\u0131ncaya dek olduk\u00e7a uzun ve \u00c7etin bir yol katetti. Kanl\u0131 Kerbel\u00e2 facias\u0131nda ailesinin b\u00fct\u00fcn gen\u00e7leri teker teker g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde \u015fehid edildi; ard\u0131ndan, kahraman karde\u015fi hz. H\u00fcseyin\u2019in -s- \u015fehadetine bizzat \u015fahid oldu; Resulullah -saa- ailesinin Kerbel\u00e2\u2019da feci katliam\u0131ndan sonra halife Yezid\u2019in ordusuna esir d\u00fc\u015f\u00fcp Irak\u2019a, oradan da \u015eam\u2019a g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc; bu zorlu seferde hz. H\u00fcseyin\u2019in -s- (kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklardan ba\u015fka kimsenin sa\u011f b\u0131rak\u0131lmad\u0131\u011f\u0131) ailesinden arda kalanlar\u0131 bir ana \u015fefkatiyle koruyup kollad\u0131. Bu inan\u0131lmaz ve deh\u015fetengiz macera boyunca bir l\u00e2hza olsun kendini kaybetmedi, sabr\u0131n\u0131 ve direncini yitirmedi, Emevi hanedan\u0131n\u0131n kani\u00e7ici halifesi Yezid\u2019in kar\u015f\u0131s\u0131na dikilerek \u00f6fke ve gazap dolu bir k\u0131yam habercisi kesilip g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir cesaret ve \u015fecaatle canilere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele bayra\u011f\u0131n\u0131 omuzlad\u0131 ve Hakk\u2019\u0131n b\u00e2t\u0131la kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesine b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011f ve devirlerde devaml\u0131l\u0131k kazand\u0131rabilmek gayesiyle kendisine d\u00fc\u015fen rol\u00fc \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir ba\u015far\u0131yla yerine getirerek \u00c2\u015fura destan\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirme yolunda inananlara gerekli ortam\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Zeyneb\u2019in -s- dedikleri ve yapt\u0131klar\u0131, daima diri ve daima canl\u0131 olagelen \u015eia tarihinde \u201cZeyneb misali, Zeyneb gibi\u201d \u015feklinde \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir s\u0131fata d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman kad\u0131nlar\u0131n kendisine uydu\u011fu ve onu \u00f6rnek ald\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6nder durumuna geldi.<\/p>\n<p>[38]- N\u00c2\u0130M CENNETLER\u0130 -\u00d6L\u00dcMS\u00dcZ HAYAT-<br \/>\nAllah Teal\u00e2, Kur\u2019an\u2019da m\u00fc\u2019min ve muttakileri \u00fcst\u00fcn cennetlerle m\u00fcjdeler ve bu cennetin baz\u0131 \u00f6zelliklerini \u201ca\u011fa\u00e7 g\u00f6lgeleri, daimi meyveler, mutedil hava, lezzetli i\u00e7ecekler, s\u00fct nehirleri, kinden ar\u0131nm\u0131\u015f kalpler&#8230;\u201d vb. \u015feklinde s\u0131ralar. Ne var ki, ger\u00e7ekte ahiret alemiyle, \u00fczerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnya ve onun lezzetleri aras\u0131nda temel farklar vard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, bu d\u00fcnyada bulundu\u011fumuz s\u00fcrece, \u00f6l\u00fcmden sonraki hayat\u0131n muazzam ger\u00e7eklerini gere\u011fince idr\u00e2k edip n\u00e2im cennetlerini tan\u0131mlayabilmemiz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu cihetle Kur\u2019an, cennet nimetlerini tan\u0131tt\u0131ktan sonra insan\u0131 daha y\u00fcce bir hakikate do\u011fru y\u00f6neltmek ve onun tasaavura s\u0131\u011fmayacak de\u011fer ve \u00f6nemini insana g\u00f6stermek gayesiyle b\u00fct\u00fcn makam ve lezzetleri a\u015fan, her\u015feyin \u00f6tesinde bir de\u011fer ve makamdan haber vermektedir ki, bu, \u201cAllah Teal\u00e2\u2019n\u0131n r\u0131zas\u0131\u201dndan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn nimetlerin, y\u00fcceliklerin, kemal ve g\u00fczelliklerin kayna\u011f\u0131 olan bu makam, yery\u00fcz\u00fc hayat\u0131ndayken Allah yolunda m\u00fccadele veren, bir l\u00e2hza olsun Hakk ve hakikatten vazge\u00e7meyen ve b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131yla il\u00e2h\u00ee emirlere teslim olanlar\u0131n m\u00fckafaat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[39]- AHMAK\u00c7A B\u0130R B\u00dcY\u00dcK \u0130SRA\u0130L HAYAL\u0130<br \/>\nSiyonistlerin b\u00fcy\u00fck bir inan\u00e7la ba\u011fland\u0131klar\u0131 yeg\u00e2ne gaye ve hedef, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya h\u00fckmedecek bir Yahudi devleti kurmakt\u0131r. Onlara g\u00f6re bu devletin ilk \u00e7ekirde\u011fi Filistin topraklar\u0131nda at\u0131lacak ve t\u0131pk\u0131 pl\u00e2nlam\u0131\u015f olduklar\u0131 \u00fczere M\u0131s\u0131r\u2019\u0131n sa\u011f yan\u0131 sahili, Nil\u2019le K\u0131z\u0131ldeniz aras\u0131nda yer alan b\u00f6lge, \u00dcrd\u00fcn, Suriye, Irak\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Fars K\u00f6rfezi\u2019ne a\u00e7\u0131lan bir pencereden Suudi Arabistan\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131na kadar olan b\u00fct\u00fcn m\u0131nt\u0131ka bu devletin i\u015fgaline ge\u00e7ecektir. B\u00f6ylece b\u00f6lgedeki zengin yeralt\u0131 kaynaklar\u0131 onlar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f olaca\u011f\u0131ndan, bu m\u0131nt\u0131kalara h\u00fckmetmenin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya h\u00fckmetmek demek olaca\u011f\u0131na inan\u0131rlar.<\/p>\n<p>[40]- \u00dcRD\u00dcNL\u00dc H\u00dcSEY\u0130N<br \/>\nHalihaz\u0131rda \u00dcrd\u00fcn\u2019de iktidar\u0131 elinde bulunduran Kral H\u00fcseyin, \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n ilk g\u00fcnlerinden ba\u015flayarak bug\u00fcne de\u011fin hep Suudi Krall\u0131\u011f\u0131\u2019yla b\u00f6lgedeki di\u011fer uydu Arap devletleri ve Saddam\u2019la birlikte \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yer ald\u0131. M\u00fcsl\u00fcman Filistin halk\u0131n\u0131n davas\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 ihanetler, Filistinlileri canice katledi\u015fi ve \u0130srail\u2019le ayn\u0131 safta yer al\u0131\u015f\u0131&#8230; vb. davran\u0131\u015flar\u0131, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda kendisinden nefret edilen sat\u0131lm\u0131\u015f birisi olarak tan\u0131nmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>[41]- HASAN<br \/>\nFas kral\u0131 2. Hasan da \u00dcrd\u00fcn ve Arabistan krallar\u0131 gibi, \u0130ran\u2019da \u015fahen\u015fahl\u0131k d\u00fczeninin y\u0131k\u0131l\u0131p onun yerine \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti kurulmas\u0131n\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc hazmedemeyerek bunu kendi taht\u0131 ve tac\u0131 i\u00e7in ciddi bir tehlike olarak telakki eden ve ink\u0131l\u00e2ba kar\u015f\u0131 muhalefet ve komplolara giri\u015fmekten bir an olsun geri kalmayarak bu yolda elinden geleni ard\u0131na koymayan m\u00fcstebid krallardan biridir.<\/p>\n<p>[42]- H\u00dcSN\u00dc M\u00dcBAREK<br \/>\n\u0130sl\u00e2m ve M\u00fcsl\u00fcmanlara ihanet eden melun Enver Sedat\u2019\u0131n ter\u00f6r\u00fcnden sonra iktidara ge\u00e7erek y\u00fczkaras\u0131 Camp Dav\u0131d antla\u015fmas\u0131 ve \u0130srail\u2019le utan\u00e7 verici bar\u0131\u015fta ayak direten \u015fimdiki M\u0131s\u0131r cumhurba\u015fkan\u0131 H\u00fcsn\u00fc M\u00fcbarek, sat\u0131lm\u0131\u015f Amerikan u\u015faklar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>[43]- EFLAK\u00c7\u0130 SADDAM<br \/>\nBurada kullan\u0131lan \u201cEflak\u00e7\u0131\u201d s\u0131fat\u0131, Suriyeli s\u00f6zde ayd\u0131n \u201cM\u0131tchell Eflak\u201d a \u0131tlakt\u0131r. Yunanl\u0131 bir Ortodoks zahire t\u00fcccar\u0131n\u0131n O\u011flu olan Eflak 1910\u2019da Deme\u015fk\u2019 de d\u00fcnyaya geldi. \u0130lk ve orta \u00f6\u011frenimini burada tamamlad\u0131ktan sonra tahsilini s\u00fcrd\u00fcrmek \u00fczere Fransa\u2019ya gitti ve Sorbon \u00fcniversitesi Tarih ve Felsefe b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden mezun olarak \u00f6\u011fretmenlik mesle\u011fini se\u00e7ti. Derslerinde, \u00f6zellikle son y\u00fczy\u0131llarda Avrupa\u2019da g\u00f6r\u00fclen milli nitelikli saaa\u015flar ve kurtulu\u015f hareketlerini i\u015fliyor ve Araplar\u0131n parlak ge\u00e7mi\u015finden, onlar\u0131n tarihteki milli rol\u00fcnden s\u00f6zediyordu. Maksad\u0131, b\u00fct\u00fcn Arap halklar\u0131n\u0131 etraf\u0131nda toplayarak onlara halihaz\u0131rdaki inan\u00e7 ve ideolojileri yerine kat\u0131 bir arap milliyet\u00e7ili\u011fi a\u015f\u0131layacak nasyonalist ideolojiye dayal\u0131 bir parti kurmakt\u0131. Nihayet 1940\u2019da s\u00fcper g\u00fc\u00e7ler ve eskinin kula\u011f\u0131 kesik s\u00f6m\u00fcrgecilerinin destek ve yard\u0131mlar\u0131yla bu emeli ger\u00e7ekle\u015fti ve mevzuumuzun bahsi d\u0131\u015f\u0131nda kalan olduk\u00e7a kozmopolit bir \u00f6zel t\u00fcz\u00fckle kurulan \u201cBaas partisi\u201d Suriye ve Irak gibi iki merkezde faaliyetlerine ba\u015flad\u0131. Irak Baas partisi, Abdusselam A\u2019raf taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir darbeyle 1963\u2019 te iktidara el koydu ve 1979 Temmuz\u2019unda da Hasan El Bekir\u2019in iktidardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla birlikte Baas parti genel sekreterli\u011fi ve Irak devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, partinin tan\u0131nm\u0131\u015f komplocu, maceraperest ve g\u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0131rs b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f \u00fcyesi Saddam H\u00fcseyin\u2019in eline ge\u00e7mi\u015f oldu. Mevcut delil ve karineler, Saddam\u2019\u0131n yukar\u0131 mevkilere y\u00fckseltilerek Irak devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmesiyle sonu\u00e7lanan parti i\u00e7i son de\u011fi\u015fikliklerin perde gerisinde bat\u0131, \u00f6zellikle de \u0130srail gizli servislerinin yo\u011fun faaliyetleri oldu\u011funu ispatlay\u0131c\u0131 niteliktedir.<\/p>\n<p>[44]- BAK\u0130YYETULLAH<br \/>\nBak\u0131yyetullah, H\u00fbd suresi 86. ayette ge\u00e7en Kur\u2019ani bir terim olup<\/p>\n<p>\u201cAllah Teal\u00e2\u2019n\u0131n sizler i\u00e7in baki b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131\u201d demektir. Sahih rivayetlere g\u00f6re hz. Mehdi -af- huruc edip de s\u0131rt\u0131n\u0131 Ka\u2019be\u2019ye verdi\u011finde, m\u00fcbarek a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kacak olan ilk c\u00fcmle \u201cBak\u0131yyetullah benim! O\u2019nun sizin \u00fczerinizdeki halife ve size verdi\u011fi y\u00f6n ve hatt\u0131 olan B\u00e2k\u0131yyetullah\u2019\u0131m ben!\u201d ibaresi olacakt\u0131r. Bu a\u00e7\u0131klamaya binaen \u201cBak\u0131yyetullah\u201d, gaib imam hz. Mehdi\u2019nin -as- isimlerindendir. \u0130mam -ra- vasiyetinde belirtmi\u015f oldu\u011fu \u201cbz. Bak\u0131yyetullah \u00fclkesi&#8221;yle \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019ni kastetmektedir.<\/p>\n<p>[45]- GAYB\u00ce YARDIMLAR<br \/>\nBug\u00fcn felsefenin de ispatlam\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fczere nesnelerin, kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fc itibariyle gaybdan yard\u0131m al\u0131yor olmas\u0131na ilaveten insano\u011flunun hayat\u0131nda bir dizi \u00f6zel gaybi yard\u0131mlar\u0131n da dahli vard\u0131r. Bu gaybi yard\u0131mlar kimi zaman ki\u015finin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in gerekli ortam\u0131 olu\u015fturma \u015feklinde oldu\u011fu gibi, kimi zaman da ilhamlar, hidayetler, ayd\u0131nlatmalar ve meseleleri her y\u00f6n\u00fcyle a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6rebilme -kabiliyeti &#8211; \u015feklinde tezah\u00fcr eder.<\/p>\n<p>\u201c\u0130nsano\u011flunun hayat\u0131n\u0131n ve ya\u015fama gayesinin hakk\u0131 arama, hakikatten yana olma, ihlas, amel, gayret ve \u00e7aba asl\u0131na dayanmas\u0131 halinde hakikat taraf\u0131ndan himaye edilece\u011fi ve gayb\u00ee elin, ona me\u00e7hul olan yollardan yard\u0131m amac\u0131yla uzanaca\u011f\u0131\u201d meselesi imana dayal\u0131 bir ger\u00e7ek ve enbiyan\u0131n getirdi\u011fi prensiplere inanman\u0131n bir zarureti olu\u015funun yan\u0131s\u0131ra, ki\u015finin ferdi tecr\u00fcbeleriyle de pekala m\u00fc\u015fahede edebilece\u011fi deneysel ve tecr\u00fcb\u00ee bir ger\u00e7ektir de ayn\u0131 zamanda&#8230; Yani yukar\u0131da zikredildi\u011fi gibi davranan herkes, Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n l\u00fctuf ve inayetlerinin etkilerini kendi hayat\u0131nda bizzat m\u00fc\u015fahade edebilir.<\/p>\n<p>[46]- M\u00dcLH\u0130D<br \/>\nM\u00fclhid, l\u00fcgat ve dini maarifte \u201cAllah Teal\u00e2\u2019y\u0131 inkar eden dinsiz ki\u015fi\u201d ye denilir. \u0130mam\u0131n -ra- \u201cm\u00fclhid do\u011fu\u201d tabirinden maksad\u0131, materyalist bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahib olan do\u011fu bloku ve kom\u00fcnist sistemlerdir.<\/p>\n<p>[47]- K\u00c2F\u0130R<br \/>\nL\u00fcgat manas\u0131 \u201c\u00f6rten, gizleyen, kabule yana\u015fmayan, dinsiz ve nank\u00f6r\u201d d\u00fcr. \u0130sl\u00e2m\u00ee maarifte ise Hakk\u2019\u0131n inkar\u0131 y\u00fcre\u011fine iyice yerle\u015fmi\u015f bulunan ve din-i m\u00fcbin-i \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131n hakkaniyetini inkar edene kafir denilir. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve y\u00f6ntemi, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte H\u0131ristiyanl\u0131\u011fa inan\u0131yor olmalar\u0131na ra\u011fmen, asl\u0131nda pratik sahada din kar\u015f\u0131t\u0131 ve k\u00fcfre dayal\u0131 oldu\u011fundan \u0130mam selamullah aleyh burada \u201ckafir bat\u0131\u201d deyimini kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[48]- \u0130MAMET<br \/>\n\u015eia inanc\u0131na g\u00f6re Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n her\u015feyi kapsayan l\u00fctuf ve sevgisiyle O\u2019nun sonsuz hikmeti, halk\u0131n, peygamberden sonra da rehbersiz kalmamas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. \u015eia okulunda imamet, dinin usul ve erkan\u0131ndan biri olarak kabul edilir; ona inanmak tevhid, n\u00fcbuvvet ve miade inanmak kadar zaruridir. \u0130mametin tarifi \u201cDinin ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n h\u0131fz\u0131 yolunda Resulullah\u2019\u0131n -saa- vasi ve halifesi olma\u201d \u015feklinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Di\u011fer bir deyi\u015fle imam, hakk\u0131n b\u00fct\u00fcn dini ve d\u00fcnyevi i\u015flerine rehberlikte bulunma ve onlar\u0131 idare edip y\u00f6netme gayesiyle Allah ve Resul\u00fc -saa- taraf\u0131ndan tayin edilmi\u015f kimsedir.<\/p>\n<p>[49]- AHK\u00c2M-I EVVEL\u0130YYE VE SANEV\u0130YYE<br \/>\nM\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ahk\u00e2m ve sosyal ili\u015fkilerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu kitap ve s\u00fcnnette a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f ve bunlara ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler genel veya teferruata dair \u00f6zel h\u00fck\u00fcmler \u015feklinde tespit edilmi\u015ftir. Bu s\u0131n\u0131fa giren ahk\u00e2ma \u201cAhk\u00e2m-\u0131 evveliyye\u201d denilir. Ne var ki, bir \u0130sl\u00e2m devleti, toplumu y\u00f6netirken birtak\u0131m \u00f6zel m\u00fc\u015fk\u00fclatlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmektedir ki, s\u0131rf \u201cahk\u00e2m-\u0131 evveliyye\u201d denilen sabit h\u00fck\u00fcmlerle bunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmek kabil olmamaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu duruma binaen \u0130sl\u00e2m dini, \u0130sl\u00e2m\u00ee toplumun devlet ba\u015fkan\u0131na -\u00fcmmetin ululemrine- s\u00f6zkonusu \u0130sl\u00e2m\u00ee topluma hakim olan \u015fartlar ve toplumun maslahat\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak velayet hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131p \u0130sl\u00e2m\u00ee usuller \u00e7er\u00e7evesinde bir dizi kanun, t\u00fcz\u00fck, y\u00f6netmelik&#8230; vb. yapt\u0131r\u0131m kurallar\u0131 vaz\u2019etmek suretiyle bu m\u00fc\u015fk\u00fclatlar\u0131n uhdesinden gelme selahiyeti vermi\u015ftir. \u201c\u0130sl\u00e2m&#8217;da devlet y\u00f6netimi kurallar\u0131\u201d \u015feklinde de tabir olunan bu h\u00fck\u00fcmlere \u201cAhk\u00e2m-\u0131 Saneviyye\u201d denilir ki b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar bunlara uymakla muvazzaft\u0131rlar.<\/p>\n<p>[50]- GELENEKSEL FIKIH<br \/>\nF\u0131k\u0131h terimini \u00f6nceki sayfalarda a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k. \u201cGeleneksel\u201d ise ge\u00e7mi\u015flerimizden bug\u00fcne de\u011fin bize ula\u015fan y\u00f6ntemlere denilir. Binaenaleyh geleneksel f\u0131k\u0131h, ge\u00e7mi\u015fteki din b\u00fcy\u00fckleri ve muteber kaynaklardan ula\u015fan bilgilere dayanarak \u015feriat\u0131n pratik uygulamalar\u0131yla ilgili sa\u011flam sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karma y\u00f6ntemidir ki m\u00e2sumlardan -s- bug\u00fcne var\u0131ncaya de\u011fin \u015eia fakihleri sadece bu y\u00f6nteme uymu\u015f ve ba\u015fka y\u00f6ntemleri reddetmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>[51]- CUMA NAMAZI<br \/>\nCuma namaz\u0131, \u0130sl\u00e2m dininin, Cuma g\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u015ftirakiyle Cuma imam\u0131 taraf\u0131ndan uygulanan \u00f6nemli ibadi ve sosyal merasimlerinden biridir. Namazdan \u00f6nce Cuma imam\u0131 iki hutbe okur ve bu hutbelerde M\u00fcsl\u00fcmanlara ferdi ve i\u00e7timai vazifelerini anlat\u0131r; kendi \u00fclkeleri ve b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcnl\u00fck meseleleri ve \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin yak\u0131n ve uzak vadedeki problemleri hakk\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlara bilgi verir. Cuma namaz\u0131, hz. Resulullah -saa- ve m\u00e2sum imamlar\u0131n -s- s\u00fcnnetlerindendir. Bu namaz\u0131n ehemmiyetini anlatabilmek i\u00e7in \u201cmahkumlar\u0131n bile ona kat\u0131lmalar\u0131 gerekti\u011fi\u201dni hat\u0131rlatmak yeterli olacakt\u0131r. \u0130sl\u00e2m tarihi boyunca Cuma namaz\u0131 kadar halk\u0131n birlik ve beraberli\u011finde etkin olan ve kitlelere bilin\u00e7 kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda bunca tesir g\u00f6steren hi\u00e7bir ibadet olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu cihetledir ki, zalim y\u00f6neticiler Cuma namaz\u0131n\u0131n k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek veya onu as\u0131l muhtevas\u0131ndan sapt\u0131rabilmek gayesiyle ellerinden geleni yapm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>[52]- CEMAAT NAMAZI<br \/>\n\u0130l\u00e2h\u00ee nebiler nizam\u0131nda namaz, bir yandan topraktan gelme insano\u011flunun m\u00e2neviyat\u0131n doru\u011funa y\u00fckseli\u015fi, k\u00e2inat\u0131n yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanma ve insan\u0131n her nevi psikolojik sapma ve sap\u0131kl\u0131klardan korunarak g\u00fcnahtan al\u0131konulu\u015fudur; bir yandan da ayn\u0131 namaz, kitlelerin i\u015ftiraki demek olan cemaatle k\u0131l\u0131nmas\u0131 halinde, kendisine has \u00f6zelliklerine binaen giderek ideal bir toplum yaratmakta, \u00fcmmeti her nevi kir ve pastan temizlemektedir. \u0130sl\u00e2m devleti, i\u015fte bu cemaat yard\u0131m\u0131yla hedeflerine yakla\u015facak ve peygamberlerin il\u00e2h\u00ee ahdlerinden ve hidayet imamlar\u0131n\u0131n \u00f6nemle vurgulad\u0131klar\u0131 tavsiyelerinden biri olan birlik ve beraberlik -ittihad- esas\u0131na bu vesileyle ula\u015fabilecektir. Din b\u00fcy\u00fckleri, namaz\u0131n cemaatle k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 \u0131srarla tavsiye etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>[53]- MELEK<br \/>\nMelekler s\u0131rf ak\u0131l ve nurdurlar; varl\u0131klar\u0131 madde ve maddiyattan beri oldu\u011fundan, insan\u0131n zahiri alg\u0131lama -be\u015f duyu- organ\u0131yla idr\u00e2k edilebilmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n y\u00fcce huzuruna yak\u0131nl\u0131klar\u0131 ve O\u2019nunla daha yak\u0131n bir irtibatta olu\u015flar\u0131 cihetiyle sahib bulunduklar\u0131 yetenek ve g\u00fcc\u00fc daima hayr ve kemal yolunda kullan\u0131rlar. Bunun sebebiyse b\u00fct\u00fcn mahlukat \u00e2leminde di\u011ferlerine oranla noksanl\u0131k ve zaaf\u0131 daha az olan bir makam ve durumda bulunuyor olmalar\u0131d\u0131r. \u0130l\u00e2hi bilgeler, as\u0131rlar \u00f6ncesinden bug\u00fcne de\u011fin, yukar\u0131 alemin -gayb alemi- a\u015fa\u011f\u0131 aleme -\u015fehadet alemi- etkide bulundu\u011funu s\u00f6ylemi\u015flerdir. Binaenaleyh, yap\u0131lar\u0131nda hi\u00e7bir somutluk ve -maddele\u015fmeye g\u00f6t\u00fcren- bask\u0131 bulunmayan bu soyut ve m\u00fccerred yarat\u0131klar\u0131n, mevcudat aras\u0131ndaki cereyan ve yerle g\u00f6klerdeki hadiselerin direkt amilleri olmalar\u0131 pekala muhtemeldir. Melekler, onlar\u0131n soyut alemi ve il\u00e2h\u00ee bilgelerin yarad\u0131l\u0131\u015fla ilgili ayetlerden ak\u0131l ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yoluyla elde ettikleri sonu\u00e7 ve bu konu etraf\u0131nda Kitabullah\u2019la s\u00fcnnetten \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 neticeler bu \u00f6zet bahse s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lamayacak kadar geni\u015f ve etrafl\u0131cad\u0131r.<\/p>\n<p>[54]- SAL\u0130HLER<br \/>\nBuradaki salihlerden maksat, Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n nimetleri hususunda salih ve salahiyet sahibi olanlard\u0131r. Yani Allah Teal\u00e2&#8217;n\u0131n inayetine haz\u0131rd\u0131rlar, \u00e7irkin ve k\u00f6t\u00fc davran\u0131\u015flardan tamamen uzakt\u0131rlar, s\u00f6yledikleri ve yapt\u0131klar\u0131 her\u015fey tamamen il\u00e2h\u00ee h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re olup hem kendilerinin, hem toplumun selah ve hayr\u0131nad\u0131r.<\/p>\n<p>[55]- YAS MERAS\u0130MLER\u0130<br \/>\nBurada s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en yas merasimleri, kanl\u0131 \u00c2\u015fura destan\u0131 ve \u015fehidler kervan\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7eken hz. H\u00fcseyin b. Ali\u2019yle -s- onu yaln\u0131z b\u0131rakmayan dost ve aile yak\u0131nlar\u0131ndan 72 vefal\u0131 m\u00fcmini sayg\u0131yla anma ve Hakk \u00f6nc\u00fclerinin k\u00fcf\u00fcr, zul\u00fcm ve istikbar \u00f6nc\u00fclerine kar\u015f\u0131 tarih boyunca verdikleri \u201cHakk\u2019\u0131 taleb edici dava\u201dlar\u0131n\u0131n hat\u0131ras\u0131n\u0131 zihinlerde diri tutma gayesiyle \u00f6tedenberi d\u00fczenlenegelmi\u015f bir dizi eylem ve anma merasimidir. \u015eia halk\u0131yla, Kerbela\u2019n\u0131n mazlum \u015fehidi aras\u0131nda olduk\u00e7a s\u0131k\u0131 bir kalbi ve deruni ba\u011f vard\u0131r ki s\u00f6zkonusu yas merasimlerini bizzat g\u00f6r\u00fcp ya\u015fayarak ruhunu sezmedik\u00e7e ve hicret, iyiyi emredip k\u00f6t\u00fcden al\u0131koyma, cihad, \u015fehadet, Allah yolunda esaret&#8230; vb. gibi daha bir\u00e7ok derin manalar ta\u015f\u0131yan terimleri bilfiil sahnelemedik\u00e7e bu ba\u011f\u0131 tavsif ve idr\u00e2k edebilmek kabil de\u011fildir.<\/p>\n<p>[56]- \u00c2L-\u0130 BEYT (EHL-\u0130 BEYT)<br \/>\nBir erke\u011fin alilesi demek olan ehli beytin \u00f6rf ve l\u00fcgatteki anlam\u0131 onun e\u015fi, \u00e7ocuklar\u0131 ve evinin hizmet\u00e7isinden ibaret olan &#8220;ev halk\u0131\u201d d\u0131r. \u015eia ve S\u00fcnni kaynaklardan nakledilmi\u015f bulunan sahih ve kat\u2019i rivayetlere g\u00f6re \u201cEhl-i Beyt\u201d, hz. Muhammed -saa- hz. Ali -s- hz. Fat\u0131ma -s- hz. Hasan -s- ve hz. H\u00fcseyin -5- e verilmi\u015f bulunan ve \u0130sl\u00e2m\u00ee literat\u00fcrde sadece onlara mahsus olarak kullan\u0131lan bir isimdir. Ancak, yine ayn\u0131 rivayetler ve benzeri \u00e7ok say\u0131da di\u011fer rivayetlere istinaden oniki imam\u0131n, hz. H\u00fcseyin\u2019in -s- neslinden gelen ve onun o\u011fullar\u0131 olan dokuzu da yine Ehl-i Beyt\u2019tendirler. Binaenaleyh Ehl-i Beyt, ond\u00f6rt m\u00e2suma -s- verilen \u00f6zel isimdir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim, \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinden, hz. Resul-\u00fc Ekrem \u2018in -saa- Ehl-i Beyt\u2019ini sevmelerini istemekte ve \u00fcmmetin Resulullah EhI-i Beyt\u2019ine sevgi ve sayg\u0131 beslemesini hz. Peygamber\u2019in -saa- eme\u011finin \u00fccret ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 menzilesinde tan\u0131mlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[57]- EMEV\u0130LER (\u00dcMEYYEO\u011eULLARI)<br \/>\n\u00dcmeyye\u2019nin torunu ve Ebu S\u00fcfyan\u2019\u0131n o\u011flu olan Muaviye hicri 41\u2019de -mil\u00e2di tarihe 662\u2019de- hz. Ali\u2019nin -s- \u015fehadetinden sonra kendisini M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n halifesi ilan etti. Hilafet makam\u0131 hicri 132\u2019ye kadar (miladi 750\u2019ye kadar) Emevi hanedan\u0131n\u0131n egemenli\u011finde kald\u0131. Cahiliyet d\u00f6neminin, \u0130sl\u00e2m inanc\u0131na kesinlikle ayk\u0131r\u0131 olan saltanat ve e\u015frafl\u0131k uygulamalar\u0131 bu hanedan taraf\u0131ndan yeniden canland\u0131r\u0131larak cahiliyet d\u00fczeninin hortlat\u0131lmas\u0131na sebeb oldu. Tarih, Emeviler d\u00f6neminde \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131nda vuku bulan son derece ac\u0131 ve kanl\u0131 olaylarla doludur. Resulullah -saa- Ehl-i Beyt\u2019ine -s- tabi olanlar\u0131n gaddarca katledili\u015fi, hapislere veya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderili\u015fi ve Muaviye\u2019nin o\u011flu Yezid taraf\u0131ndan imam H\u00fcseyin\u2019in -s- \u015fehid edili\u015fi ve benzeri daha nice hadiseler bu kanl\u0131 olaylar dizisinin sadece bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc te\u015fkil eder.<\/p>\n<p>[58]- MERS\u0130YE (A\u011eIT)<br \/>\nM\u00e2sum imamlar -s-, bilhassa muttakilerin efendisi hz. Ali -s- ve \u201cHakk\u2019a inanm\u0131\u015f h\u00fcr insanlar\u0131n serveri\u201d Seyyid\u2019\u00fc\u015f\u015f\u00fcheda hz. \u0130mam H\u00fcseyin -s- din-i m\u00fcbin-i \u0130sl\u00e2m yolunda can veren di\u011fer \u0130sl\u00e2m \u00f6nc\u00fclerinin \u015fehadetleri m\u00fcnasebetiyle yaz\u0131l\u0131p yasl\u0131 g\u00f6n\u00fcller, ya\u015fl\u0131 g\u00f6zlerle okunan a\u011f\u0131t ve mersiye t\u00fcr\u00fcndeki bu h\u00fcz\u00fcnl\u00fc \u015fiirleri dinleyenler elleriyle g\u00f6\u011f\u00fcslerine vurarak mersiyehana -mersiye okuyan- i\u015ftirakla \u015f\u00fchedaya reva g\u00f6r\u00fclen zul\u00fcm ve i\u015fkencelerden duyduklar\u0131 rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ifade ederler. Mersiye okuma, \u015ei\u00e2&#8217;n\u0131n yas merasimine ait \u00f6zelliklerinden biridir.<\/p>\n<p>[59]- B\u00dcY\u00dcK \u0130L\u00c2H\u00ce HAREM<br \/>\n\u201cHarem\u201d kelimesi l\u00fcgatte sayg\u0131 duyulan mukaddes mek\u00e2n\u201d anlam\u0131na gelir ve \u0130sl\u00e2m f\u0131kh\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde Mekke \u015fehriyle, civar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7ine alan \u00f6zel bir m\u0131nt\u0131kaya denilir. Bu m\u0131nt\u0131kada elli olmayan hayvanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek, kan d\u00f6kmek, saaa\u015fmak, silahl\u0131 dola\u015fmak, gayri m\u00fcslim bulundurmak, bitki ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc koparmak yasakt\u0131r ve bu m\u0131nt\u0131kaya girerken birtak\u0131m \u00f6zel protokollere uymak gerekir. Son zamanlarda Suudi Arabistan devleti taraf\u0131ndan M\u00fcsl\u00fcmanlara uygulanmaya ba\u015flanan bask\u0131, zorlama ve k\u0131s\u0131tlamalar ve bu devletin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 rahats\u0131zl\u0131klar Kur\u2019an\u2019\u0131n sarih emirlerine, hz. Peygambcr-i Ekrem in -saa- s\u00fcnnetine ve \u0130sl\u00e2m \u015feriatine ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[60]- \u015e\u0130\u00c2<br \/>\n\u015ei\u00e2&#8217;n\u0131n kelime anlam\u0131 \u201cgrup, dostlar, izleyiciler\u201ddir. \u0130sl\u00e2m&#8217;a g\u00f6re \u00fcmmetin rehber ve y\u00f6neticisiyle ilgili esas \u00f6l\u00e7\u00fc ve k\u0131staslara ve hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019in -saa- hz. Ali\u2019nin -s- rehberli\u011fi konusunda buyurmu\u015f olduklar\u0131na istinaden,hz. Resulullah\u2019\u0131n -saa- ashab\u0131 aras\u0131nda \u00f6nde gelen bir grup se\u00e7kin M\u00fcsl\u00fcman, Peygamber-i Ekrem\u2019in -saa- r\u0131hletinden hemen sonraki ilk g\u00fcnlerden itibaren hz. Ali\u2019nin -s- halifeli\u011fini canla ba\u015fla desteklediler. Bu grup, yani Ali\u2019yi -s- destekleyip onu izleyenler ve \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetini o b\u00fcy\u00fck imam\u0131n idare etmesi gerekti\u011fine inanan M\u00fcsl\u00fcmanlar o g\u00fcnden itibaren \u201c\u015eia\u201d veya \u201c\u015eii\u201d ad\u0131n\u0131 ald\u0131lar.<\/p>\n<p>\u015ei\u00e2, \u0130sl\u00e2m akide ve prensipleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir asl\u0131 kabul etmemi\u015f, \u0130sl\u00e2m\u00ee usul ve prensipleri ilk durumundaki kat\u0131ks\u0131z haliyle koruma yolunda daima m\u00fccadele vermi\u015f ve tarih boyunca \u201cHakk&#8221;\u0131n hakimiyeti ve adaletin icras\u0131ndan yana olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>[61]- D\u0130R\u0130 \u015eEH\u0130D<br \/>\n\u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130nkilab ve tahmili saaa\u015f s\u0131ras\u0131nda yaralanm\u0131\u015f olan harp malulleri i\u00e7in kullan\u0131lan bir tabirdir. Bu yi\u011fit M\u00fcsl\u00fcmanlar d\u00fc\u015fman\u0131 yok etmek ve hakk\u0131n b\u00e2t\u0131la galebe \u00e7almas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gayesiyle \u015fehadet yolunda y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f, ancak takdir-i il\u00e2h\u00ee mucibince \u015fehid olmay\u0131p yaralanarak veya Allah yolunda baz\u0131 organlar\u0131n\u0131 kaybederek \u015fehid sevab\u0131na n\u00e2il olmu\u015flard\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130nk\u0131l\u00e2b toplumunda diri \u015fehidlerin pek y\u00fcce ve muhterem bir konum ve itibarlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>[62]- \u0130MAN KARDE\u015eLER\u0130<br \/>\nKur\u2019\u00e2n-\u0131 Kerim\u2019in Hucur\u00e2t suresinde \u201cm\u00fc\u2019minler karde\u015ftirler\u201d mealinde bir ayet vard\u0131r. Bu ayet, mu mm M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda daha \u00f6nce mevcut olmayan bir kanunu te\u015fri etmekte, yeni bir s\u00fcnneti bildirmektedir. Mezbur s\u00fcnnet, \u201ckarde\u015flik\u201d esas\u0131d\u0131r ki gayet derin anlamlar ta\u015f\u0131makta; birtak\u0131m \u015fer\u2019i, hukuki ve kanuni etkileri de beraberinde getirmektedir. \u0130sl\u00e2m\u00ee bir misak ve s\u00f6zle\u015fme olup bizzat hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- taraf\u0131ndan temeli at\u0131lan ve yine onun taraf\u0131ndan \u00fcmmet aras\u0131nda yay\u0131lmas\u0131 sa\u011flanan bu s\u00fcnnetin \u0130sl\u00e2m\u00ee maarifte \u00f6nemli bir yeri vard\u0131r; \u00fcmmete bol nimetler nasib olmas\u0131na vesile te\u015fkil eden bu konu etraf\u0131nda \u0130sl\u00e2m\u00ee maarifte pek \u00e7ekici bahisler yer alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[63]- D\u0130N \u00d6\u011eRENC\u0130S\u0130<br \/>\nDin \u00f6\u011frencisi veya \u201ctalebe\u2019, dini bilimleri tahsil ve nefsini tehzib ve tezkiye etmek amac\u0131yla medreselere giden ve temel vazifesi \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimleri \u00f6\u011frenmek olan \u00f6\u011frencilere denilir ve daha \u00e7ok \u0130sl\u00e2m\u00ee maarifleri \u00f6\u011frenmenin hen\u00fcz ilk merhalelerinde bulunan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130mam -ra- b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n rehberi olmas\u0131na, \u00f6mr\u00fcn\u00fc b\u00fct\u00fcn\u00fcyle nefsi tehzib ve tezkiyeyle ge\u00e7irip kendini yeti\u015ftirerek \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n en y\u00fcce ilmi ve ameli derecesine eri\u015fmi\u015f bulunmas\u0131na ra\u011fmen, fevkal\u00e2de bir tevazu ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u00f6stermekte ve kendisinden, hen\u00fcz yolun ba\u015f\u0131nda bulunan \u201cbak\u0131r bir talebe\u201d \u015feklinde s\u00f6zetmektedir.<\/p>\n<p>[64]- ALLAH-U EKBER<br \/>\n\u201cAllah Teal\u00e2 vasfa s\u0131\u011fmayacak kadar b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u201d anlam\u0131na gelen tekbir kelimesi, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n en \u00f6nemli sloganlar\u0131ndan biridir. Tekbir, mevcudat\u0131n Hakk\u2019\u0131 hakk\u0131yla \u00f6vmekten aciz oldu\u011fu ve O\u2019nun huzuruna \u00e7\u0131kamayacak kadar kusurlu bulundu\u011funun il\u00e2n\u0131d\u0131r. Nitekim imam Humeyni -ra- tekbiri anlat\u0131rken: \u201cAlIah-u Ekber, Allah her\u015feyden b\u00fcy\u00fckt\u00fcr demek de\u011fildir&#8230; Zira orada zaten Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yoktur ki Allah\u2019\u0131n ondan daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu s\u00f6yleyelim&#8230;\u201d der.<\/p>\n<p>Namazda onca tekrarlan\u0131yor olmas\u0131na ve ibadette \u00f6nemli bir rol\u00fc bulunmas\u0131na ilaveten tekbirin \u0130sl\u00e2m ink\u0131l\u00e2b\u0131 tarihinde de fevkal\u00e2de \u00f6zel bir yeri vard\u0131r. \u0130ran M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, ard arda getirdikleri tekbirlerle 2500 y\u0131ll\u0131k \u015fehin\u015fahl\u0131k devletini y\u0131kt\u0131lar. Baas u\u015faklar\u0131na kar\u015f\u0131 da tekbir getirerek k\u00fcfr\u00fc k\u00f6k\u00fcnden kaz\u0131y\u0131c\u0131 \u201cAllah-u Ekber!\u201d nidalar\u0131yla tahmili saaa\u015fta yi\u011fit\u00e7e direndiler, keza \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti nizam\u0131n\u0131n usul ve esas\u0131n\u0131 da tekbirle onaylad\u0131lar; ve hal\u00e2, y\u0131l\u0131n belirli g\u00fcnlerinde belirli m\u00fcnasebetlerle damlara ve \u00e7at\u0131lara \u00e7\u0131kar, tekbirler getirerek g\u00f6rkemli \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130nk\u0131lab\u2019\u0131n ilk g\u00fcnlerinin an\u0131s\u0131n\u0131 tazelerler.<\/p>\n<p>[65]- \u0130SL\u00c2M\u00ce DEVLET<br \/>\n\u0130sl\u00e2m\u00ee devlet, toplum meseleleri ve memleket y\u00f6netiminin \u0130sl\u00e2m\u00ee h\u00fck\u00fcm ve esaslara g\u00f6re hallolup y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir devlet sistemidir. \u0130sl\u00e2m\u00ee devletle di\u011fer devlet sistemleri aras\u0131ndaki temel fark, \u0130sl\u00e2m\u00ee devlet sisteminde insan ve topluma hakimiyetin yaln\u0131zca Allah ve O\u2019nun kanunlar\u0131na mahsus olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[66]- M\u00dcNAFIKLAR<br \/>\nGizli ve kapal\u0131 yol anlam\u0131na gelen \u201cnifak\u201d k\u00f6k\u00fcnden t\u00fcreme \u201cm\u00fcnaf\u0131k\u201d kelimesinin \u00e7o\u011fuludur. \u0130sl\u00e2m\u00ee maarifte m\u00fcnaf\u0131k, ger\u00e7ekte k\u00e2fir olan ve k\u00fcfr\u00fcn\u00fc \u00f6rt\u00fcp gizleyene denilir. Allah Teal\u00e2 Kur\u2019an-\u0131 kerim\u2019 de m\u00fcnaf\u0131klar\u0131 \u00e7ok sert bir dil ve gazapla anm\u0131\u015ft\u0131r ki bu, m\u00fcnaf\u0131klar\u0131n \u0130sl\u00e2m ve M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in ne derece tehlikeli oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyar. Zaman ilerledik\u00e7e nifak daha karma\u015f\u0131k ve mu\u011flak bir hal almakta, ona kar\u015f\u0131 m\u00fccadele zorla\u015fmakta ve bunlara paralel olarak da \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin bilgi ve bilin\u00e7 d\u00fczeyini y\u00fckseltme zarureti de daha bir ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[67]- Z\u0130K\u0130R<br \/>\nAllah Teal\u00e2\u2019n\u0131n kullar\u0131 i\u00e7in tayin buyurmu\u015f oldu\u011fu en de\u011ferli farzlardan biri de kullar\u0131n\u0131n daima O\u2019nu anmas\u0131, Rablerinin zikrinden gafil olmamas\u0131d\u0131r. Burada \u201czikir\u201d kelimesiyle kastedilen \u015fey sadece dille anmak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda m\u00fc\u2019minin il\u00e2h\u00ee hel\u00e2l veya haramlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hemen Allah Teal\u00e2\u2019y\u0131 hat\u0131rlay\u0131p O\u2019nun r\u0131zas\u0131na uygun davranmas\u0131d\u0131r. Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n ad\u0131n\u0131 anma, \u0130sl\u00e2m\u00ee irfan\u0131n en \u00f6nemli mevzular\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>[68]- DU\u00c2<br \/>\n\u0130nsan\u0131n Allah\u2019a yakarmas\u0131, O\u2019na i\u00e7ini d\u00f6kmesi, O\u2019ndan hay\u0131r dilemesidir. \u0130sl\u00e2m k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn, bilhassa \u015eia mektebinin en \u00f6nemli mevzular\u0131ndan biri dua mevzuu ve m\u00e2sum imamlar\u0131n Allah Teal\u00e2\u2019ya yakarma \u015feklidir. Nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc alan fizyolojist dr. Carrel bir yaz\u0131s\u0131nda \u201cGe\u00e7mi\u015fte zevale u\u011fray\u0131p tarihe kar\u0131\u015fan hi\u00e7bir kavim ve millet yoktur ki zevalinden \u00f6nce o millet ve kavimde dua s\u0131fat\u0131 zay\u0131flamam\u0131\u015f olsun&#8230;\u201d der. \u015eia&#8217;n\u0131n hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa-, hz. Ali -s- hz. Hasan -s- ve hz. H\u00fcseyin\u2019in -s- dualar\u0131ndan sonra en itibar etti\u011fi dua, hz. imam Seccad\u2019\u0131n -s- dualar\u0131d\u0131r. \u00d6tedenberi zalim y\u00f6neticilerin zul\u00fcm sistemlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele sanca\u011f\u0131n\u0131 omuzlam\u0131\u015f bulunan \u015eia M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 bir yandan bu tarihi ve sosyal \u00f6zellikleri, di\u011fer taraftan m\u00fccadele ve cihad i\u00e7in gerekli vesile ve imkanlar\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131 cihetiyle, keza, toplumun dertlerini dile getirebilmek i\u00e7in zaruri olan s\u00f6zle ve kalemle beyan h\u00fcrriyetinin bulunmay\u0131\u015f\u0131na binaen cihad, sosyal fesadlarla m\u00fccadele, dinin hakikatlerini beyan, hikmet \u00f6\u011fretme, nefsi tehzib ve tezkiye etme, daima hat\u0131rlanmas\u0131 ve \u00f6l\u00fcms\u00fczle\u015ftirilmesi gereken olay ve hadiselerin s\u00fcrekli canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flama&#8230; vb. y\u00fcce gayeler i\u00e7in bir vesile olarak duay\u0131 se\u00e7mi\u015f, risalet ve vazifesini onunla yerine getirebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[69]- KISAS<br \/>\nK\u0131sas\u2019\u0131n l\u00fcgat anlam\u0131 tel\u00e2fi ve intikam olup birini \u00f6ld\u00fcren, yaralayan veya vurana, yapt\u0131\u011f\u0131 bu i\u015fe kar\u015f\u0131l\u0131k uygulanan cezaya denilir. \u0130sl\u00e2m f\u0131kh\u0131nda birini vuran, \u00f6ld\u00fcren veya yaralayana kar\u015f\u0131 k\u0131sas h\u00fck\u00fcmleri vard\u0131r. K\u0131sas, \u00f6ld\u00fcr\u00fclen veya miras\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, \u00f6ld\u00fcrene kar\u015f\u0131 misillemede bulunma hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[70]- HAD<br \/>\n\u00c7o\u011fulu \u201chudud\u201d olan \u201chad\u201d kelimesi iki \u015fey aras\u0131ndaki mesafe, iki \u015feyin aras\u0131, s\u0131n\u0131r, \u00e7izgi ve bir\u015feyin sonu anlamlar\u0131na gelir. \u0130sl\u00e2m f\u0131kh\u0131nda, miktar ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc belirlenmi\u015f olan cezalara denilir; ahl\u00e2k  ve iffete ayk\u0131r\u0131, halk\u0131n mal ve \u015ferefine tecav\u00fcz gibi ferdi ve kamu hukukuna mugayir eylemlerde bulunan su\u00e7lulara verilmesi gereken bu cezalar Kur\u2019an ve n\u0131uteber hadislerde sarih h\u00fck\u00fcmlerle ve net olarak belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[71]- TA\u2019Z\u0130R<br \/>\n\u00c7o\u011fulu ta\u2019zirat olan tazir kelimesinin l\u00fcgatte \u201cbirini k\u0131nay\u0131p tekdir etmek, azarlay\u0131p serzeni\u015fte bulunmak, haddini bildirmek, sopa vurmak,\u201d&#8230;vb. gibi muhtelif anlamlar\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130sl\u00e2m f\u0131kh\u0131nda, miktar ve \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc kad\u0131 veya hakimin takdirine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olan cezalara tazir cezalar\u0131 denilir. \u0130sl\u00e2m\u00ee mahkeme hakimi, su\u00e7lunun durumuna, i\u015fledi\u011fi su\u00e7un niteli\u011fi ve hangi \u015fartlarda i\u015flendi\u011fine bakarak, muayyen bir haddi a\u015fmamas\u0131 \u015fart\u0131yla, su\u00e7luya verilecek cezay\u0131 belirler. Birinin, di\u011ferinin a\u015fa\u011f\u0131lanmas\u0131na ve tahkirine yol a\u00e7acak tarzda ona \u00e7irkin s\u00f6zler s\u00f6yleyip s\u00f6vmesi &#8211; hakarette bulunma &#8211; gibi su\u00e7lar ta\u2019zir cezas\u0131n\u0131 gerektirir.<\/p>\n<p>[72]- DAVUDO\u011eLU S\u00dcLEYMAN -S-<br \/>\nAllah Teal\u00e2\u2019n\u0131n takdiriyle hz. Davud\u2019un -s- saltanat ve pcygamberli\u011fi, o\u011fullar\u0131 aras\u0131nda en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc olan S\u00fcleyman\u2019a -s- intikal etti. Hz. S\u00fcleyman\u2019\u0131n -s- saltanat\u0131 babas\u0131n\u0131n saltanat\u0131ndan daha g\u00f6rkemli ve muhte\u015fem olmu\u015ftur. Zira Allah Teal\u00e2, S\u00fcleyman ve onun saltanat derg\u00e2h\u0131n\u0131 diledi\u011fi yere ta\u015f\u0131mas\u0131 i\u00e7in r\u00fczgar\u0131, ona hizmet etmeleri i\u00e7in \u015feytanlar\u0131, kanatlar\u0131yla ona g\u00f6lge yapmalar\u0131 i\u00e7in ku\u015flar\u0131 hz. S\u00fcleyman aleyhisselam\u0131n emrine verdi, keza ona ku\u015flar\u0131n dilini de \u00f6\u011fretti ve kendisine fevkal\u00e2de bir kavray\u0131\u015f, anlay\u0131\u015f, zeka ve idr\u00e2k g\u00fcc\u00fc ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn bu \u00fcst\u00fcn meziyetler hz. S\u00fcleyman\u2019\u0131n -sa- saltanat\u0131n\u0131n e\u015fsiz bir nitelik ve nicelik kazanmas\u0131n\u0131 ve her nevi g\u00fc\u00e7, kudret ve imkan\u0131n onda toplanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[73]- RIZA HAN<br \/>\n\u0130ran ordu mensubu &#8211; kazak &#8211; zorba ve macerac\u0131 asker R\u0131za Han hicri \u015femsi 1304\u2019te (m. 1924) \u0130ran\u2019daki padi\u015fahl\u0131k d\u00fczeninin sonuncusu olan Pehlevi devletini kurdu. Ond\u00f6rt ya\u015f\u0131nda kazak ordusuna (1921\u2019li y\u0131llarda \u0130ran kraliyet ordular\u0131 bu adla an\u0131l\u0131yordu &#8211; \u00e7ev -) kat\u0131ld\u0131 ve g\u00f6z\u00fcpekli\u011fi, gaddarl\u0131\u011f\u0131 ve ac\u0131mas\u0131z ki\u015fili\u011fiyle k\u0131sa zamanda ordusunun en \u00fcnl\u00fc subay\u0131 haline geldi ve \u0130ran\u2019da menfaatlerini koruyabilecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir uydu devlet kurma pe\u015finde olan \u0130ngilizlerin dikkatini \u00e7ekmekte gecikmedi. R\u0131za Han, \u0130ngilizlerin yard\u0131m ve deste\u011fiyle K\u00e2\u00e7ar hanedan\u0131n\u0131 devirerek tahta ge\u00e7ti ve onalt\u0131 y\u0131l boyunca tam bir diktat\u00f6rl\u00fck s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Elinizdeki vasiyetnamede imam\u0131n -ra- kaleminden bu diktat\u00f6r\u00fcn icraatlar\u0131yla ilgili k\u0131sa ve \u00f6zl\u00fc paragraflar verilmi\u015ftir. Hitler ordular\u0131n\u0131n y\u0131ld\u0131r\u0131m s\u00fcratiyle ilerlemesi ve Avrupa \u00fclkelerini birbiri ard\u0131na \u00e7i\u011fneyip ge\u00e7mesi kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131na kap\u0131lan R\u0131za Han, saaa\u015f\u0131n bitiminde galiplerin yan\u0131nda yer alabilmek i\u00e7in Almanlara dostluk elini uzatt\u0131. Ne var ki \u0130ngiliz ve Rus ordular\u0131 \u0130ran topraklar\u0131na girip bu \u00fclkeyi i\u015fgal ettikten sonra efendilerine yapt\u0131\u011f\u0131 nank\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc cezas\u0131z b\u0131rakmayarak onu bir \u0130ngiliz gemisiyle \u00f6nce Afrika\u2019n\u0131n do\u011fusundaki bir adaya (Moris adas\u0131) oradan da G\u00fcney Afrika\u2019daki Johannsburg\u2019a s\u00fcrd\u00fcler. Nihayet 1944 Temmuz\u2019unda s\u00fcrg\u00fcnde \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>[74]- \u0130SL\u00c2M\u00ce \u015e\u00dbR\u00c2 MECL\u0130S\u0130<br \/>\n\u0130sl\u00e2m\u00ee \u015e\u00fbr\u00e2 Meclisi, do\u011frudan do\u011fruya halk taraf\u0131ndan ve kapal\u0131 oylarla se\u00e7ilen milletvekillerinin olu\u015fturdu\u011fu meclistir. \u0130sl\u00e2m\u00ee \u015e\u00fbr\u00e2 Meclisi, Anayasay\u0131 Koruma ve Kollama \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u2019yla birlikte \u00fclkenin yasama g\u00fcc\u00fcn\u00fc te\u015fkil eder. \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nde kanun koyma g\u00f6revi bu meclisin uhdesindedir. Mezbur meclis ayn\u0131 zamanda y\u00fcr\u00fctme organlar\u0131 g\u00f6revlilerinin salahiyetlerine de nezarette bulunur; \u00fclkenin iktis\u00e2d\u00eeprogram ve projelerinin nicelik ve niteliklerini, gelir kaynaklar\u0131n\u0131, mahiyetini ve harcamalar\u0131 belirler; ne zaman ve nerede olursa olsun milletin haklar\u0131n\u0131 korur ve halk\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 saaunur. Meclis milletvekillerinin say\u0131s\u0131 270 olup g\u00f6rev s\u00fcreleri 4 y\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p>[75]- YAPIM VE ONARIM C\u0130HADI TE\u015eK\u0130LATI<br \/>\n\u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019ndan \u00f6ncesine kadar \u0130ran\u2019da sadece \u00f6zel bir az\u0131nl\u0131k kesim refah ve g\u00fcvenlik i\u00e7inde ya\u015f\u0131yor, halk\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu, bilhassa k\u00f6yl\u00fc kesim \u00e7e\u015fitli imkans\u0131zl\u0131klar ve m\u00fc\u015fk\u00fclatlar i\u00e7inde bulunuyordu. \u0130nk\u0131l\u00e2ptan sonra milletin \u00f6nemli hedeflerinden biri mahrum ve mustaz\u2019aflara, \u00f6zellikle de k\u00f6yl\u00fc halka yard\u0131m etmek oldu. Bu ama\u00e7la imam -ra- hicri \u015eemsi 1358 (m: 1980\u2019de) halka \u00e7a\u011fr\u0131da bulunarak \u00fclkenin yap\u0131m ve onar\u0131m\u0131 yolunda ba\u015flat\u0131lan bu harekete olanca g\u00fcc\u00fcyle kat\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. B\u00f6ylece, \u201cYap\u0131m ve Onar\u0131m Cihad\u0131\u201d adl\u0131 bir ink\u0131l\u00e2b\u00ee kurum, mezkur gaye yolunda faaliyete ge\u00e7mi\u015f oldu; halk\u0131n \u00e7e\u015fitli kesimleri, bilhassa gen\u00e7ler ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri mahrum m\u0131nt\u0131kalara ve k\u00f6ylere giderek Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in halka hizmet g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>[76]- TAHM\u0130L\u0130 SAAA\u015e<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019yla birlikte Amerika d\u00fcnyan\u0131n en hassas stratejik b\u00f6lgelerinden birini kaybetmi\u015f ve bu b\u00f6lgedeki zengin yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131ndan mahrum kalm\u0131\u015f oldu. Bu nedenle, mezkur b\u00f6lgeyi yeniden ele ge\u00e7irebilmek i\u00e7in dahili ayaklanmalar \u00e7\u0131kar\u0131p isyanc\u0131lar\u0131 desteklemek, Tabes Operasyonu ad\u0131yla tan\u0131nan bir operasyonla \u0130ran\u2019a kar\u015f\u0131 askeri sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7mek ve darbe giri\u015fiminde bulunmak gibi t\u00fcrl\u00fc oyunlara ba\u015fvurdu. Ancak, bunlardan bekledi\u011fi sonucu alamay\u0131nca ba\u015fka bir yol deneyerek macerac\u0131 Irak Baas rejimini \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130nk\u0131l\u00e2b\u2019\u0131n \u00fczerine k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131p hen\u00fcz ilk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 atmakta olan bu ink\u0131l\u00e2ba zoraki -tahmili- bir saaa\u015f y\u00fckledi. Y\u00fczbinlerce insan\u0131n can\u0131na, nice y\u00fczbinlerin de yaral\u0131, malul, esir veya avare olmas\u0131na yol a\u00e7an ve milyarlarca dolarl\u0131k hasar getiren bu tahmili saaa\u015f da m\u00fcstekbir g\u00fc\u00e7ler ve onlar\u0131n kula\u011f\u0131 k\u00fcpeli u\u015fa\u011f\u0131 Eflak\u00e7\u0131 Saddam\u2019\u0131 \u00e7irkin emeline ula\u015ft\u0131ramad\u0131.<\/p>\n<p>[77]- AFGAN\u0130STANLI VE IRAKLI M\u0130LYONLARCA M\u00dcLTEC\u0130<br \/>\n1979\u2019da Rusya\u2019n\u0131n Afganistan\u2019\u0131 i\u015fgaliyle birlikte bu \u00fclkenin siyasi ve iktis\u00e2d\u00ee sistemi alt \u00fcst olmu\u015f ve saaa\u015f adam\u0131 olmayan Afganl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar alevler i\u00e7indeki \u00fclkelerini geride b\u0131rakarak binlerden ibaret gruplar halinde \u0130ran ve Pakistan\u2019a iltica etmi\u015flerdir. \u00d6te yandan s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerin Saddam\u2019\u0131 tahriki neticesinde kanl\u0131 tahmili saaa\u015f ba\u015flam\u0131\u015f, bu da, y\u00fczbinlerce Irakl\u0131n\u0131n \u00fclkesini terkederek \u0130ran\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece b\u00fcy\u00fck bir ink\u0131l\u00e2ba hen\u00fcz ad\u0131m atm\u0131\u015f olan \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti daha ilk ad\u0131mda iki milyondan fazla Afganl\u0131 ve birka\u00e7 y\u00fczbini a\u015fan Irakl\u0131 m\u00fclteciyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f ve neticede dini vazifesi gere\u011fi bu iman karde\u015flerine s\u0131\u011f\u0131nma hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[78]- \u015eER\u2019\u0130 HAK\u0130M<br \/>\n\u015eer\u2019i hakim, \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131 ve \u015feriat h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yarg\u0131da bulunan hakime denilir. \u0130sl\u00e2m&#8217;da yarg\u0131 makam\u0131 son derece hassas ve \u00f6nemli bir mes\u2019uliyeti deruhte etmektedir. Bu cihetledir ki Kur\u2019an-\u0131 Kerim hakimden \u201cAllah\u2019\u0131n vekili\u201d s\u0131fat\u0131yla s\u00f6zeder. \u0130sl\u00e2m&#8217;da \u015fer\u2019i hakim b\u00fblu\u011fa ermi\u015f, ak\u0131ll\u0131, m\u00fc\u2019min, adil ve Allah Teal\u00e2&#8217;n\u0131n kanunlar\u0131na v\u00e2k\u0131f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[79]- TEVBE SURES\u0130<br \/>\nBir ad\u0131 da Ber\u00e2et Suresi olan Tevbe Suresi Kur\u2019an\u2019\u0131n en uzun yedi suresinden biridir. Kur\u2019an\u2019\u0131n 9. suresi olan bu sure m\u00fcnferid bir mevzuya m\u00fcnhas\u0131r olmay\u0131p k\u00e2firlerden beraette bulunma, m\u00fc\u015friklerle k\u0131tal, kitab ehliyle k\u0131tal, m\u00fcnaf\u0131klar, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 k\u0131tale te\u015fvik, cihaddan ka\u00e7an M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 k\u0131nay\u0131\u015f&#8230; gibi muhtelif mevzular\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[80]- S\u0130LAHLI ASKER\u0130 KUVVETLER VE S\u0130LAHLI KOLLUK KUVVETLER\u0130<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nde silahl\u0131 kuvvetler iki ana gruba ayr\u0131l\u0131r:<\/p>\n<p>Silahl\u0131 askeri kuvvetler ve silahl\u0131 kolluk kuvvetleri. Silahl\u0131 askeri kuvvetler \u201cOrdu\u201d, \u201c\u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131 Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu\u201d ve \u201cSeferber Birlikler -Besic-&#8220;den m\u00fcte\u015fekkil olup ecnebi g\u00fc\u00e7lerin tecav\u00fczlerine kar\u015f\u0131 \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti nizam\u0131 ve \u0130ran \u00fclkesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumak ve bu \u00fclkenin M\u00fcsl\u00fcman halk\u0131n\u0131n h\u00fcrriyet ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 saaunmakla muvazzaft\u0131rlar.<\/p>\n<p>Silahl\u0131 kolluk kuvvetleriyse \u201cPolis\u201d, \u201cJandarma\u201d ve \u0130sl\u00e2m \u201c\u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131 Komiteleri\u201d nden ibarettir ki bunlar da \u00fclke dahilinde nizam\u0131 korumak, emniyet ve asayi\u015fi sa\u011flamakla sorumludurlar.<\/p>\n<p>[81]- \u0130SL\u00c2M \u0130NKIL\u00c2BI MUHAFIZLARI ORDUSU (S\u0130PAH-\u0130 PASD\u00c2R\u00c2N-I \u0130NKIL\u00c2B-I \u0130SL\u00c2M\u00ce)<br \/>\n\u0130sl\u00e2m \u0130nlul\u00e2b\u0131 Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu, do\u011frudan do\u011fruya y\u00fcksek rehberlik makam\u0131n\u0131n komutas\u0131nda bulunan bir kurumdur. G\u00f6rev ve gayesi \u0130sl\u00e2m\u00ee \u0130ran \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131 ve onun getirdiklerini korumak, il\u00e2h\u00ee hedeflerin tahakkuku yolunda y\u0131lmadan \u00e7al\u0131\u015fmak, \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti kanunlar\u0131 do\u011frultusunda Allah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcm ve kanunlar\u0131n\u0131n hakimiyetinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, di\u011fer silahl\u0131 kuvvetler birimleriyle elele vererek \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nin saaunma sistemini takviye etmek, sivil halk kuvvetlerine askeri e\u011fitim vermek ve onlar\u0131 te\u015fkil\u00e2tland\u0131r\u0131p organize etmektir.<\/p>\n<p>[82]- SEFERBER B\u0130RL\u0130KLER -BES\u0130C-<br \/>\nEcnebilerin tasallutundan kurtulma ve \u201c\u0130l\u00e2h\u00ee Devlet\u201de ula\u015fma yolunda yekv\u00fccut bir halde k\u0131yam eden bir millet, ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi ink\u0131l\u00e2b\u0131 m\u00fcdafaa gibi a\u011f\u0131r bir g\u00f6revi sadece ordu ve \u0130nk\u0131l\u00e2b Muhaf\u0131zlar\u0131\u2019na y\u00fcklemez. B\u00f6ylesine bir toplumda halk\u0131n tamam\u0131 ink\u0131l\u00e2b\u0131 korumaya bizatihi haz\u0131r olup, bu gaye yolunda gerekli askeri e\u011fitimleri g\u00f6rmeyi bir vazife addeder.<\/p>\n<p>Bu nedenledir ki \u0130mam -ra- \u201c\u0130sl\u00e2m\u00ee \u00fclkede ya\u015fayan herkes, ayn\u0131 zamanda asker de olmal\u0131d\u0131r\u201d buyurmu\u015flard\u0131r. Bin\u00e2enaleyh \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131, h\u00fckumeti; ordu ve sabit \u0130nk\u0131l\u00e2b Muhaf\u0131zlar\u0131 kuvvetlerinin yan\u0131s\u0131ra ayn\u0131 zamanda \u00fclkenin her ferdi i\u00e7in \u0130sl\u00e2m\u00ee kural ve y\u00f6ntemler \u00e7er\u00e7evesinde ve gere\u011finde herkesin, \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti nizam ve \u00fclkesinin silahl\u0131 m\u00fcdafaas\u0131na daima haz\u0131r olabilece\u011fi bir \u015fekilde askeri e\u011fitim g\u00f6rme imkan ve programlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlamakla da muvazzaf k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran halk\u0131 \u201c20 milyonluk ordu\u201d denilen muazzam askeri g\u00fcc\u00fc olu\u015fturabilme gayesiyle ak\u0131n ak\u0131n \u201cSeferber Birlikler\u201de kat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>[83]- C\u0130HAD<br \/>\nAllah yolunda cihad, her M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131n m\u00fckellef oldu\u011fu en \u00f6nemli vazifelerden biri olup \u201csaaa\u015f\u00e7\u0131 m\u00fc\u2019min\u201d pek y\u00fcce uhrevi derecelere nail olmakta ve Rabb&#8217;i taraf\u0131ndan \u00f6zel bir rahmet ve ma\u011ffirete kavu\u015fturulmaktad\u0131r. M\u00fccahid m\u00fc\u2019min, cihad meydan\u0131na girerek can\u0131n\u0131 ve mal\u0131n\u0131 daimi ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz cennetlere kar\u015f\u0131l\u0131k Allah\u2019a satar; pek k\u00e2rl\u0131 ve ba\u015far\u0131l\u0131 bir al\u0131\u015fveri\u015ftir bu. Hz. Resul-\u00fc Ekrem -saa- \u015f\u00f6yle buyururlar:<\/p>\n<p>\u201cAllah yolunda ve O\u2019nun kullar\u0131n\u0131n h\u00fcrriyeti i\u00e7in k\u0131yama giri\u015fip cihad edenler, k\u0131yamette \u201cm\u00fccahidler kap\u0131s\u0131\u201d denilen bir kap\u0131dan cennete girerler. Onlar, fevkal\u00e2de bir izzet ve ikramla; omuzlar\u0131nda silahlar\u0131, herkesin g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ve herkesten \u00f6nce cennete al\u0131n\u0131rlar; Allah\u2019a yak\u0131n melekler onlara selam verir ve ho\u015fgeldiniz derler, onlar\u0131n cennetteki makam ve konumlar\u0131na herkes g\u0131pta eder.\u201d<\/p>\n<p>\u00c7e\u015fitli cihadlar vard\u0131r ki herbiriyle ilgili \u015fer\u2019i h\u00fck\u00fcmler teferruatl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[84]- ME\u015eRUT\u0130YET<br \/>\n19. Y.Y\u2019\u0131n sonlar\u0131 ve 20. Y.Y\u2019\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u0130ran\u2019da ba\u015fg\u00f6steren d\u00fczensizlik ve bozukluklar; ba\u015ftakilerle onlar\u0131n zalim u\u015faklar\u0131 ve zorba devlet memurlar\u0131n\u0131n haddi a\u015fan zul\u00fcm ve haks\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n halk\u0131 bezdirmi\u015f olmas\u0131, o s\u0131rada saltanat\u0131 elinde bulunduran Muzaffereddin \u015eah\u2019\u0131n devlet y\u00f6netimindeki gev\u015feklik, liy\u00e2katsizlik ve zaaf\u0131, halk\u0131n g\u00fcnden g\u00fcne daha bir bilin\u00e7lenerek uyanmas\u0131, bilhassa ulem\u00e2 ve ruh\u00e2nilerin bu bozuk d\u00fczene kar\u015f\u0131 ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 k\u0131yam&#8230; vb. daha nice sebeb ve etkenler \u201cMe\u015frutiyet Hareketi\u201d denilen bir ink\u0131l\u00e2ba ortam haz\u0131rlad\u0131 ve uzun m\u00fccadele ve m\u00fccahedelerden sonra h.\u015f. 1324\u2019te (mil\u00e2di 1906\u2019da) bu hareket zaferle sonu\u00e7lanm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n<p>Mezkur hareket her ne kadar do\u011fru bir \u00e7izgide y\u00f6nlendirilemediyse de \u0130ran\u2019daki sosyal d\u00fczende de\u011fi\u015fiklikler yaratma, s\u0131n\u0131f ayr\u0131cal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u0131kma, b\u00fcy\u00fck sermayedarlar ve saray maliklerinin kudret taht\u0131n\u0131 alt \u00fcst ederek \u00fclkede kanun ve adaleti hakim k\u0131lma yolunda k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7t\u0131. Ne var ki, bat\u0131 \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015f\u0131 unsurlar\u0131n s\u0131zmas\u0131 ve uleman\u0131n siyasi ve id\u00e2ri alanda sahne d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131 nedeniyle, me\u015frutiyet hareketinden beklenen sonu\u00e7 elde edilemeyerek R\u0131za Han\u2019\u0131n \u0130ngilizlerin eliyle ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi bir ihtil\u00e2lle \u00fclke yeniden padi\u015fahl\u0131k d\u00fczeninin egemenli\u011fine ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>[85]- TAKL\u0130D MERC\u0130\u2019LER\u0130<br \/>\n\u201cMerci\u201d, l\u00fcgatte \u201ckendisine ba\u015fvurulan, m\u00fcracaat edilen yer ve kimse\u201d demektir. Dini metinlerde, halk\u0131n, meselelerinin halli ve sorular\u0131na cevap alabilmek gayesiyle ba\u015fvurdu\u011fu dini rehberlere denilir. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir \u015fahsa dini merci olarak ba\u015fvurabilmesi ve \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131nda ona uyulabilmesi i\u00e7in mezbur \u015fahs\u0131n \u201calim&#8221; olmas\u0131 yetmez; merci olabilmek i\u00e7in ayn\u0131 zamanda takva ve adalet sahibi de olmak \u015fartt\u0131r. Merci\u2019lik makam\u0131ndaki \u015fahs\u0131n muttaki bir fakih olmas\u0131, din-i m\u00fcbin-i \u0130sl\u00e2m&#8217;a muhaf\u0131zl\u0131k etmesi, nefsani istek ve arzular\u0131na kar\u015f\u0131 koyarak sadece ve sadece Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n emirlerine uyup yaln\u0131zca O\u2019nun \u00f6n\u00fcnde e\u011filmesi gerekir. Bu durumda s\u00f6zkonusu \u015fah\u0131s \u201ctakliti mercii\u201ddir ki, ona uymak ve emirlerini uygulamak M\u00fcsl\u00fcman&#8217;a farz olur.<\/p>\n<p>[86]- RESM\u0130 D\u0130N\u0130 AZINLIKLAR<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131n\u0131n 13. maddesinde \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p>\u201cZerd\u00fc\u015fti, Kelimi ve Mesihi vatanda\u015flar kanuni hududlar \u00e7er\u00e7evesinde dini merasimlerini yerine getirme serbestisine sahip yegane dini az\u0131nl\u0131klar olarak tan\u0131nm\u0131\u015f bulunup \u015fahsi ahvalleri ve dini ibadetleri hususunda kendi inan\u00e7lar\u0131na uygun tarzda amel edebilirler.\u201d<\/p>\n<p>Ayn\u0131 anayasan\u0131n 14. maddesi de \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti h\u00fckumeti ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 gayri m\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 g\u00fczel ahl\u00e2k la, \u0130sl\u00e2m\u00ee adalet ve \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde davranmak ve onlar\u0131n insani haklar\u0131na riayet etmekle m\u00fckellef k\u0131lar. Bu madde, ancak \u0130sl\u00e2m ve \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti aleyhine komplo veya herhangi bir menfi giri\u015fimde bulunmayanlar hakk\u0131nda ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>[87]- ANAYASAYI KORUMA VE KOLLAMA \u015eURASI<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nde \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131 ve anayasay\u0131 koruma ve kollama ve ayn\u0131 gayeyle, meclisten \u00e7\u0131kan kanun ve h\u00fck\u00fcmlerin bu asla uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131na nezarette bulunma amac\u0131yla An-ayasay\u0131 Koruma ve Kollama \u015e\u00fbras\u0131 (\u015e\u00fbra-y\u0131 Nigehban) adl\u0131 alt\u0131 adil ve uyan\u0131k fakihle muhtelif hukuki dallarda uzmanla\u015fm\u0131\u015f bulunan alt\u0131 hukuk\u00e7udan m\u00fcte\u015fekkil bir \u015f\u00fbr\u00e2 (anayasan\u0131n 91. mad.) te\u015fkil edilmi\u015f olup \u00fcyeleri alt\u0131 y\u0131ll\u0131\u011f\u0131na (anayasan\u0131n 92. mad.) se\u00e7ilirler. Anayasay\u0131 Koruma ve Kollama \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131 olmaks\u0131z\u0131n \u0130sl\u00e2m\u00ee \u015f\u00fbr\u00e2 Meclisi\u2019nin kanuni ge\u00e7erlili\u011fi yoktur (93. mad.) Ayn\u0131 \u015fekilde, meclisin onay\u0131ndan ge\u00e7en her\u015fey, \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131 ve anayasaya uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti a\u00e7\u0131s\u0131ndan, 94. mad. gere\u011fi Anayasay\u0131 Koruma ve Kollama \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u2019n\u0131n da onay\u0131na sunulur.<\/p>\n<p>[88]- MUTAHHAR \u015eER\u0130AT<br \/>\n\u015eeriat, l\u00fcgatte \u201cayd\u0131nl\u0131k ve do\u011fru yol\u201d ve \u201cnehrin ak\u0131\u015f y\u00f6n\u00fc\u201d anlamlar\u0131na gelir. \u0130l\u00e2h\u00ee kanunlar pek \u00e7ok cihetten su ve nehrin ak\u0131\u015f\u0131 gibi oldu\u011fundan Kur\u2019an, il\u00e2h\u00ee h\u00fck\u00fcm ve kanunlar i\u00e7in bu benzetme ve te\u015fbihi kullanarak onlara \u201c\u015feriat\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n<p>[89]- ANAYASA<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131, \u0130ran toplumunun \u0130sl\u00e2m\u00ee usul ve kriterlere dayal\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, sosyal, siyasi ve iktis\u00e2d\u00eeb\u00fcnyesinin a\u00e7\u0131klama ve ifadesi olup \u0130sl\u00e2m \u00fcmmetinin y\u00fcre\u011finde besledi\u011fi arzunun d\u0131\u015far\u0131ya yans\u0131m\u0131\u015f \u015feklidir. Bir mukaddime, 12 Fas\u0131l ve 175 maddeden ibaret olup 1358\/1979 y\u0131l\u0131nda \u0130ran halk\u0131n\u0131n %99,5 kabul oyuyla tasvib edilen bu anayasa \u0130ran milletinin \u0130sl\u00e2m ve \u0130sl\u00e2m devletine besledi\u011fi sevgi ve inanc\u0131n somut belgesi ve onbinlerce \u015fehidin pak kan\u0131n\u0131n semeresidir. \u0130mam Humeyni -ra- anayasay\u0131, \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nin en b\u00fcy\u00fck \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. 1368\/1989\u2019da anayasaya baz\u0131 maddeler eklendi.<\/p>\n<p>[90]- VEL\u00c2YET-\u0130 FAK\u0130H<br \/>\n\u0130l\u00e2h\u00ee ahk\u00e2m ve muteber hadislerle mevcut akidev\u00ee sahih kaynaklara istinaden peygamberlerin \u0130sl\u00e2m devleti kurma yolundaki vazife ve risaletleri, son m\u00e2sumun imamet ve gaybetinden sonra, \u0130sl\u00e2m dininin en bilin\u00e7li, en bilgili ve en takval\u0131 fertlerinin omuzuna intikal eder. Enbiyan\u0131n \u00e7izgi ve devlet sisteminin s\u00fcreklilik ve kal\u0131c\u0131l\u0131k kazanabilmesi i\u00e7in zaruri olan bir usuld\u00fcr bu. Mezbur fertler, enbiyan\u0131n varis ve eminleri olan fakihlerle \u00fcmmetin ulemas\u0131ndan ba\u015fkas\u0131 de\u011fildir; devlet nizamlar\u0131n\u0131n ad\u0131 \u201cVelayet-i Fakih\u201dtir. Binaenaleyh anayasa, devletin muhtelif erkan\u0131n\u0131n asil \u0130sl\u00e2m\u00ee vazifesinden sapmamas\u0131n\u0131 garantilemek gayesiyle, \u00fcmmet taraf\u0131ndan rehber olarak tan\u0131nan, gerekli \u015fartlara haiz fakihin rehberli\u011finin tahakkuku i\u00e7in zemine haz\u0131rlar.<\/p>\n<p>[91]- REHBER VEYA REHBERL\u0130K \u015e\u00dbR\u00c2SI<\/p>\n<p>Gerekli \u015fartlara haiz fakihlerden birinin, halk\u0131n mutlak \u00e7o\u011funlu\u011funca merci ve rehber olarak tan\u0131n\u0131p kabul edilmesi halinde s\u00f6zkonusu \u015fah\u0131s \u201cvelayet-i emr\u201d olur ve bunun getirece\u011fi her nevi mes\u2019uliyeti bizzat \u00fcstlenir. Aksi takdirde, halk\u0131n se\u00e7mi\u015f oldu\u011fu \u201cUzmanlar\u201d toplan\u0131r ve rehber ve merci salahiyetine haiz bulunanlar\u0131n tamam\u0131 hakk\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015ferek me\u015fverette bulunur ve neticede, rehberlik \u015fartlar\u0131na haiz \u00fc\u00e7 ya da be\u015f ki\u015fiyi \u201cRehberlik \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131 \u00dcyeleri\u201d olarak tayin edip halka tan\u0131t\u0131rlar. Bu arada, \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131yla ilgili d\u00fczeltmelerde mezkur maddenin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilerek \u0131slah edildi\u011fi ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n rehberli\u011finin \u015f\u00fbr\u00e2 \u015feklinde g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurulmad\u0131\u011f\u0131 da hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[92]- UZMANLAR<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nde memleket i\u015fleri halkoylamas\u0131na ba\u015fvurularak ve se\u00e7imle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Cumhurba\u015fkan\u0131, \u0130sl\u00e2m\u00ee \u015f\u00fbr\u00e2 Meclisi milletvekilleri, \u015f\u00fbr\u00e2lar&#8230; vb. hep se\u00e7imle i\u015fba\u015f\u0131na gelir veya te\u015fkil olurlar. Ne var ki, halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funun reyini \u00f6\u011frenmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 veya maksada ula\u015fabilmek i\u00e7in ilmi tart\u0131\u015fma ve m\u00fczakerelerin zaruri oldu\u011fu durumlarda halk, itimad etti\u011fi uzmanlar\u0131 se\u00e7erek \u201cUzmanlar Meclisi\u201d denilen bir meclise g\u00f6nderir. Se\u00e7ilen uzmanlar, burada gerekli mevzu veya mevzular \u00fczerine millet ad\u0131na g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr, konu\u015fur, ara\u015ft\u0131rmada bulunur ve meseleyi sonuca ula\u015ft\u0131r\u0131rlar. Anayasa Uzmanlar\u0131, Rehber veya Rehberlik \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u2019n\u0131 se\u00e7ecek \u201cRehberlik Uzmanlar\u0131\u201d&#8230; vb. gibi \u015f\u00fbr\u00e2lar buna \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n<p>[93]- B\u00dcY\u00dcK G\u00dcNAHLAR<br \/>\nB\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u0131n tan\u0131m\u0131 ve say\u0131s\u0131 hakk\u0131nda ulema aras\u0131nda muhtelif g\u00f6r\u00fc\u015fler vard\u0131r. \u0130mam Sad\u0131k\u2019a -s- g\u00f6re b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar, onlar\u0131 i\u015fleyenler i\u00e7in Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n\u201d cehennemi kendilerine ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz\u201d k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kimselerin i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlard\u0131r. \u201cKebair\u201d de denilen \u201cb\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar\u201d\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 tam olarak tespit edebilmek kabil de\u011filse de rivayetlerde daha ziyade yedi rakam\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015ftur. Ne olduklar\u0131 \u00fczerinde de muhtelif g\u00f6r\u00fc\u015fler \u00f6ne s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f bulunan kebairin -yedi b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah-\u015funlar oldu\u011fu s\u00f6ylenir: Allah\u2019a \u015firk ko\u015fmak, adam \u00f6ld\u00fcrmek, namuslu bir kad\u0131na zina iftiras\u0131 yakmak, yetimin mal\u0131n\u0131 yemek, zina yapmak, saaa\u015ftan ka\u00e7mak, ebeveynin s\u00f6z\u00fcnden \u00e7\u0131kmak. Keza faizcilik, Allah\u2019\u0131n rahmetinden \u00fcmidi kesmek, Allah\u2019\u0131n mekrinden emin olmak, g\u0131ybet etmek, yalan \u015fehadette bulunmak&#8230; vb. de b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlar aras\u0131nda say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[94]- TAKVA<br \/>\n\u0130nsano\u011fluna, iman ve inanc\u0131na uygun i\u015fler yapt\u0131ran, iman ve inanc\u0131na ters d\u00fc\u015fen \u015feylerden ise onu cayd\u0131ran i\u00e7 g\u00fcce \u201ctakva\u201d denilir. Takva kendini kontrol etme, nefsani heveslerden kaynaklanan vesveseler kar\u015f\u0131s\u0131nda diren\u00e7 g\u00f6sterme, \u015feytani i\u00e7 ve d\u0131\u015f e\u011filim ve etkenlere kar\u015f\u0131 dayanma ve mukavemet g\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>[95]- ANAYASANIN 109. MADDES\u0130<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131n\u0131n 109. maddesi, Rehber veya Rehberlik \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131 \u00fcyelerinin ta\u015f\u0131mas\u0131 gereken vas\u0131f ve \u015fartlar\u0131 kaspar. Mezkur \u015fartlar \u015funlardan ibarettir: Gereken ilmi salahiyet ve takvaya, siyasi ve sosyal g\u00f6r\u00fc\u015fe, rehberlik i\u00e7in yeterli \u015fecaat, g\u00fc\u00e7 ve y\u00f6netme istidad\u0131na sahib olma.<\/p>\n<p>Bu usul, anayasa teriminde \u201cRehberlik s\u0131fat ve \u015fartlar\u0131\u201d unvan\u0131yla c\u00fcz\u2019i de\u011fi\u015fiklikler do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n<p>[96]- ANAYASANIN 110. MADDES\u0130<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti nizam\u0131 anayasas\u0131n\u0131n 110. maddesi rehberlik makam\u0131n\u0131n yetki ve vazifelerinden s\u00f6zeder. Bu yetki ve vazifeler ba\u015fl\u0131ca \u015funlard\u0131r:<\/p>\n<p>Anayasay\u0131 Koruma ve Kollama \u015f\u00fbr\u00e2s\u0131 fakihlerinin tayini, en y\u00fcksek yarg\u0131 makam\u0131n\u0131 atama, silahl\u0131 kuvvetler komutanlar\u0131n\u0131 atama ve azletme, Y\u00fcksek Saaunma \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u2019n\u0131 kurma, saaa\u015f veya bar\u0131\u015f\u0131 ilan etme, halk taraf\u0131ndan se\u00e7ildikten sonra cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yetki ve g\u00f6rev belgesini imzalama, \u00fclke menfaatlerinin gerektirdi\u011fi anlarda cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 g\u00f6revinden azletme, \u0130sl\u00e2m\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fcler \u00e7er\u00e7evesinde mahkumlar\u0131 affetme veya ceza s\u00fcrelerini azaltma (ilgili kanuni d\u00fczenlemelerde bu madde c\u00fcz\u2019i de\u011fi\u015fikliklere yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur).<\/p>\n<p>[97]- Y\u00dcKSEK YARGI \u015eURASI<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti yarg\u0131 sisteminde en y\u00fcksek yarg\u0131 makam\u0131 olan bu \u015f\u00fbr\u00e2n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, anayasaya tamamlay\u0131c\u0131 maddeler eklenirken feshedilmi\u015f ve en y\u00fcksek yarg\u0131 yetkisi bir ferdin mes\u2019uliyetine b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>[98]- ADL\u0130YE<br \/>\nAnayasa gere\u011fince b\u00fct\u00fcn mahkemeler resmi bir merciye ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. Bu merci adliyedir. Adliye, en y\u00fcksek yarg\u0131 makam\u0131nca idare edilir. \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti devlet sisteminde Adalet Bakan\u0131\u2019n\u0131n g\u00f6revi di\u011fer b\u00fct\u00fcn bakanl\u0131klar\u0131nkinden farkl\u0131d\u0131r. Di\u011fer bakanl\u0131klarda bakanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn i\u015flerinden bizzat bakan\u0131n \u015fahs\u0131 mes\u2019ul iken Adalet Bakan\u0131, mahkemeler ve mahkemelerin verdi\u011fi kararlarla ilgili yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcyle Bakanlar Kurulu, bakanl\u0131klar ve \u0130sl\u00e2m\u00ee \u015f\u00fbr\u00e2 Meclisi aras\u0131nda gerekli irtibat\u0131 kurmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>[99]- FARZ-I K\u0130F\u00c2YE<br \/>\n\u0130cras\u0131 v\u00e2cib, terki masiyet ve g\u00fcnah olan \u015fer\u2019i vazifelere farz denilir. Mesela namaz k\u0131lmak farzd\u0131r. Farzlar, farz-\u0131 kifaye ve farz-\u0131 ayn olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131l\u0131rlar. Farz-\u0131 ayn, namaz ve oru\u00e7 gibi b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcman fertler i\u00e7in icras\u0131 mecburi ve zaruri olan amellere denilir. Farz-\u0131 kifaye ise \u015feriat\u0131n toplumu muhatap alan h\u00fck\u00fcmleridir ki bir ki\u015fi veya bir grup M\u00fcsl\u00fcman&#8217;\u0131n yapmas\u0131yla di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlardan sak\u0131t olur. Emr bi\u2019l m\u00e2ruf ve nehy an\u2019il m\u00fcnker ve bo\u011fulmak \u00fczere olan birini kurtarmak&#8230;gibi.<\/p>\n<p>[100]- PAN\u0130RAN\u0130ZM<br \/>\n\u201cPan&#8221;, muhtelif anlamlara gelen Yunanca bir ektir.<\/p>\n<p>Metindeki paniranizm terimine uygun olarak \u201cba\u015ftanba\u015fa\u201d, \u201cb\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsayan\u201d ve \u201chepsinin biraraya gelmesinden yana olu\u015f\u201d gibi anlamlar\u0131ndan s\u00f6zedilebilir. Binaenaleyh paniranizm, b\u00fct\u00fcn \u0130ranl\u0131lar\u0131 bir sancak alt\u0131nda toplama gayesine y\u00f6nelik milli ve \u0131rk\u00e7\u0131 bir hareket fikridir. Bu harekette insani inan\u00e7 ve gayeler de\u011fil; milli, kavmi ve \u0131rki inan\u00e7 ve hedefler as\u0131l \u00f6\u011feler olarak kabul edilir.<\/p>\n<p>[101]- HALKIN M\u00dcCAH\u0130DLER\u0130<br \/>\nHalk\u0131n M\u00fccahidleri, kelime anlam\u0131yla halk i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fanlar veya halk i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015fanlar demektir. Ancak, s\u00f6zkonusu terim ger\u00e7ekte \u0130ran\u2019\u0131n siyasi tarihiyle ilgili bir isim olup 1344 -yakla\u015f\u0131k 1965\u2019te- \u015fahl\u0131k rejimine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele gayesiyle kurulan bir gerilla \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn ad\u0131d\u0131r. Bu yeralt\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn liderleri \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131 ve bu y\u00fcce dinin hayat\u0131n her boyutuna cevap verebilecek kapasitedeki muazzam \u00f6\u011fretisine a\u015fina olmad\u0131klar\u0131ndan karma ve sentez bir ideoloji se\u00e7mi\u015f ve \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019ndan \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ink\u0131l\u00e2b ve ink\u0131l\u00e2b g\u00fc\u00e7lerinin kar\u015f\u0131s\u0131nda yer alarak halka hizmet veren nice mazlum vatanda\u015flar\u0131, inanc\u0131na sad\u0131k yi\u011fit dinadamlar\u0131 ve memleketin en m\u00fcmtaz gen\u00e7lerini \u015fehid etmi\u015f; \u00fclke \u00e7ap\u0131nda giri\u015fti\u011fi bombal\u0131 sald\u0131r\u0131lar, sivil halk\u0131 ta\u015f\u0131yan belediye otob\u00fcsleri ve i\u00e7indeki insanlarla birlikte evleri kundaklay\u0131p ate\u015fe verme.., vb. gibi insanl\u0131kd\u0131\u015f\u0131 eylemlerle \u00fclkede kan seli ak\u0131tm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti nizam\u0131n\u0131 y\u0131kabilmek i\u00e7in her yola ba\u015fvurmaktan \u00e7ekinmeyen bu \u00f6rg\u00fct birtak\u0131m merhaleleri geride b\u0131rakt\u0131ktan sonra ink\u0131l\u00e2b g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan tamamen \u00e7\u00f6kertildi; bir k\u0131sm\u0131ysa selameti yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7makta buldu. Bir zamanlar anti emperyalist oldu\u011funu iddia eden ve her ar\u0131 maskesinin d\u00fc\u015fece\u011fi korkusuyla ya\u015fayanlar bug\u00fcn emperyalistlerin yan\u0131nda, tamamen a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k ve rezil bir s\u0131fatla g\u00fcnlerini ge\u00e7irmekte ve birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck bir d\u00fcnya hayat\u0131 i\u00e7in m\u00fcstekbirlerin \u00f6n\u00fcnde al\u00e7ald\u0131k\u00e7a al\u00e7almaktad\u0131rlar. Halk\u0131n M\u00fccahidleri te\u015fkilat\u0131 bug\u00fcn \u0130ran\u2019da halk aras\u0131nda bu isimle de\u011fil, \u201cHalk\u0131n M\u00fcnaf\u0131klar\u0131 Te\u015fkilat\u0131\u201d ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r ki, bu yerinde l\u00e2kab, s\u00f6zkonusu \u00f6rg\u00fct\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k \u00e7ehresini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermeye yetmektedir.<\/p>\n<p>[102]- HALKIN FEDA\u0130LER\u0130<br \/>\n\u201c\u0130ran Halk\u0131n\u0131n Fedaileri Gerilla \u00d6rg\u00fct\u00fc\u201d \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n zafere eri\u015finden sonra ink\u0131l\u00e2b aleyhine siyasi ve ter\u00f6rist eylemlere giri\u015fen tan\u0131nm\u0131\u015f Marxist \u00f6rg\u00fctlerden biriydi. Bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn ge\u00e7mi\u015fi, Marxist \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinden bir grubun Ortodoks\u00e7u Marksizm\u2019den kayarak Maoizm\u2019e e\u011filim g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1966\u2019lara uzan\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eah rejimi makamlar\u0131na kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi ter\u00f6r eylemlerine ra\u011fmen bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn sosyal \u00e7evresi \u0130ran \u00fcniversitelerindeki solcu ve laik \u00f6\u011frencilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalarak halk aras\u0131nda itibar g\u00f6rmeye muvaffak olmad\u0131. Mezkur \u00f6rg\u00fct, bir an \u00f6nce \u0130ran\u2019da sosyalizmi ger\u00e7ekle\u015ftirme gayesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ancak, ba\u015fg\u00f6steren siyasi ve ideolojik buhranlar bu \u00f6rg\u00fctte de \u00e7atlamalara yol a\u00e7arak \u00f6rg\u00fct\u00fcn muhtelif fraksiyonlara ayr\u0131lmas\u0131na neden oldu. Marksizm ve Sovyetler\u2019in d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda ge\u00e7irmekte oldu\u011fu \u015fiddetli kriz bu \u00f6rg\u00fct\u00fc bir hayli etkilemi\u015f ve siyasi infiallere s\u00fcr\u00fcklenerek \u00e7\u0131kmaza girmesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>[103]- TUDEH\u00c7\u0130LER<br \/>\nTudeh Partisi, \u0130ran\u2019da faaliyet g\u00f6steren en eski ve en tan\u0131nm\u0131\u015f Marxsit-Leninist te\u015fkilatt\u0131r. 1920\u2019de siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan eden \u0130ran Kom\u00fcnist Partisi\u2019nden geriye kalanlar 1942\u2019de \u201c\u0130ran Tudeh &#8211; Halk -Partisi\u201d ad\u0131yla yeniden faaliyete ge\u00e7tiler. Bu \u00f6rg\u00fct, do\u011frudan do\u011fruya Sovyetler Birli\u011fi istihbarat te\u015fkilatlar\u0131na ba\u011fl\u0131 ve onlar taraf\u0131ndan y\u00f6nlendirildi\u011fi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn siyasi hayat\u0131 boyunca bu do\u011frultuda tav\u0131r tak\u0131narak faaliyet g\u00f6sterdi ve neticede \u0130ran toplumunda \u201cVatan hainleri\u201d ad\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015f oldu. Bu tav\u0131rlar\u0131n en \u00f6nemlisi \u0130ran Azerbaycan ve K\u00fcrdistan\u2019\u0131n\u0131n \u0130ran\u2019dan ayr\u0131larak K\u0131z\u0131lordu denetiminde \u00f6zerkle\u015ftirilmesi ve Kuzey \u0130ran\u2019daki petrol yataklar\u0131n\u0131n imtiyaz hakk\u0131n\u0131n Sovyetler\u2019e b\u0131rak\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc desteklemeleriydi. 19 A\u011fustos 1953 darbesinden sonra Muhammed R\u0131za \u015eah\u2019\u0131n yeniden saltanata ge\u00e7mesiyle birlikte Tudeh Partisi \u00fclke i\u00e7indeki faaliyetlerini durdurdu ve \u0130ran \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n zaferle sonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131 1979\u2019a kadar parti merkez komitesi \u00fcyeleri Do\u011fu Almanya\u2019n\u0131n Leipzig \u015fehrinde kald\u0131lar. \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019yla birlikte, di\u011fer ilhad\u0131 \u00f6rg\u00fct ve te\u015fkilatlar gibi Tudeb Partisi de mevcut serbestiyi suistimal ederek zehirli faaliyetlerini yeniden ba\u015flatt\u0131; ancak, din d\u00fc\u015fman\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve m\u00fcnaf\u0131k\u00e7a y\u00f6ntemleri nedeniyle, y\u0131llar s\u00fcren yo\u011fun propaganda ve faaliyetlerine ra\u011fmen herhangi bir sonu\u00e7 almaya ve halk\u0131n deste\u011fini kazanmaya muvaffak olamad\u0131. Nihayet 1983\u2019te Sovyet istihbarat te\u015fkilat\u0131 KGB ve Sovyet Askeri \u0130stihbarat\u0131 GRU lehine yapt\u0131\u011f\u0131 yo\u011fun casusluk faaliyetlerinin belgeleriyle birlikte ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sonucu Tudeh Partisi merkez komite \u00fcyeleri tutukland\u0131 ve \u00f6rg\u00fcte ba\u011fl\u0131 gizli h\u00fccre evleriyle di\u011fer casusluk birimleri tamamen \u00e7\u00f6kertildi.<\/p>\n<p>[104]- D\u0130N\u0130 \u0130LM\u0130YE MEDRESELER\u0130<br \/>\nDini ilmiye medreseleri \u0130sl\u00e2m\u00ee amel, z\u00fchd, ihlas ve takvayla i\u00e7i\u00e7e olarak \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimleri \u00f6\u011frenme ve dini bir mes\u2019uliyet duygusuna dayal\u0131 olarak \u0130sl\u00e2m\u00ee k\u00fclt\u00fcr ve bilin\u00e7le tan\u0131\u015fma merkezleridir.<\/p>\n<p>\u0130lmiye medreseleri kurman\u0131n \u015fer\u2019i bir zaruret ve vazife oldu\u011fu, Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in Tevbe suresi 122. ayetindeki d\u00fcsturunda sarih bir beyanla bildirilmi\u015ftir, hz. Resulullah -saa- d\u00f6neminde \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimleri \u00f6\u011frenmek pek zor de\u011fildi. Ne var ki, zaman ilerledik\u00e7e \u0130sl\u00e2m toplumunun da giderek geli\u015fmesi ve bu yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n do\u011furdu\u011fu m\u00fc\u015fk\u00fclatlar, \u0130sl\u00e2m\u00ee ahk\u00e2m\u0131 \u00f6\u011frenme, ayet ve rivayetleri do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fclerle de\u011ferlendirme ve daha da \u00f6nemlisi dini maarifi koruma ve yayma yolunda birtak\u0131m yeni imkanlar ve \u00f6n bilgilere sahib olmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lan baz\u0131 \u015fartlar\u0131 da beraberinde getirdi. Bug\u00fcn dini ilmiye merkezleri ve medreseleri denilen okullar bu zaruretin do\u011furdu\u011fu hizmet mekanlar\u0131d\u0131r. Bu mekanlarda \u0130sl\u00e2m\u00ee ara\u015ft\u0131rma ve incelemeler yap\u0131l\u0131r, \u00f6\u011frenim ve \u00f6\u011fretimde bulunulur, \u0130sl\u00e2m&#8217;\u0131 daha yak\u0131ndan tan\u0131yabilmek ve tahkik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda bulunabilmek i\u00e7in kitap, k\u00fct\u00fcphane&#8230; vb. her nevi imkan\u0131 bu merkezlerde bulabilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. hz. Resul-\u00fc Ekrem\u2019den -saa- g\u00fcn\u00fcm\u00fcze var\u0131ncaya kadar kurulmu\u015f bulunan mevcut dini ilmiye medreseleri ba\u015fl\u0131ca \u015funlardan ibarettir:<\/p>\n<p>Resul-\u00fc Ekrem -saa- Medresesi, Emir\u2019el M\u00fc\u2019minin -s- Medresesi, \u0130mam Hasan -s- Medresesi, \u0130mam Bak\u0131r -s- Medresesi, \u0130mam, Sad\u0131k -s\u00adMedresesi, \u0130mam Kaz\u0131m -s- Medresesi, Necef Medresesi, Kum Medresesi, Isfahan Medresesi.<\/p>\n<p>[105]- KUM \u0130LM\u0130YE MEDRESES\u0130<br \/>\nKum, \u0130ran\u2019\u0131n en eski \u015eia yerle\u015fim b\u00f6lgelerinden biri olup m\u00e2sum imamlar -s- d\u00f6neminden beri \u015eia okulunun en sa\u011flam merkezlerinden biri durumundad\u0131r. \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimleri yayma, \u00f6\u011frenme ve \u00f6\u011fretme yolunda bu \u015fehirde ilk ad\u0131m\u0131 atan, tan\u0131nm\u0131\u015f bilge ve alim \u201cAbdullah bin Sa\u2019d E\u015f\u2019ari\u2019dir. Hicri 4. YY.\u2019da ve hicri 5. YY.\u2019\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda ilmi faaliyetler bu \u015fehirde doru\u011fa ula\u015ft\u0131. Binaenaleyh \u015eia ve Ca\u2019feri k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn Kum\u2019daki ge\u00e7mi\u015fi, \u015eia&#8217;n\u0131n 8. imam\u0131 hz. R\u0131za\u2019n\u0131n -s- de\u011ferli k\u0131zkarde\u015fi hz. Fat\u0131ma M\u00e2sume aleyha selam\u2019\u0131n bu \u015fehre geli\u015finden \u00f6ncesine rastlar. Bu muhterem mu minenin vefat\u0131ndan sonra onun makberi adeta bir me\u015f\u2019ale misali Ehl-i Beyt a\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 cezbetmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve b\u00f6ylece Kum \u015fehrinin ilmi merkeziyeti g\u00fcnden g\u00fcne artar olmu\u015ftur. Kum ilmiye merkezi bin k\u00fcsur y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi boyunca nice ini\u015f \u00e7\u0131k\u0131\u015flar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r ki bu ini\u015flerin sonuncusu, b\u00fcy\u00fck ara\u015ft\u0131rmac\u0131 merhum Mirza Kumm\u00ee\u2019nin vefat\u0131ndan sonras\u0131na rastlar. Merhum Kumm\u00ee d\u00f6neminden sonra Kum ilmiye merkezi giderek zay\u0131flamaya ba\u015flad\u0131. \u00d6yle ki, Feyziyye ve Dar\u2019u\u015f\u015fifa Medreseleri zamanla metruk birer harabeye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u015fehrin dilencileri ve mecnunlar\u0131n konaklama mekan\u0131 olmu\u015ftu. Kum ilmiye merkezi b\u00fcy\u00fck canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015fti art\u0131k. Ancak, merhum Ayetullah\u2019il Uzma Hair\u00ee Yezdi hazretlerinin Kum\u2019a hicretiyle birlikte bu esef verici durum sona erdi; b\u00f6ylece Kum ilmiye merkezi eski canl\u0131l\u0131\u011f\u0131na yeniden kavu\u015fmakla kalmam\u0131\u015f, ayn\u0131 zamanda o g\u00fcnden bu g\u00fcne \u015eia d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve en hareketli ilmiye merkezi olarak tahsil, tedris telif, tahkik, tebli\u011f, \u0130sl\u00e2m\u00ee bilimler ve zengin \u015eia k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ne\u015fri yolunda muvaffakiyetle faaliyet g\u00f6sterir olmu\u015ftur. Kum ilmiye merkezi bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ilmi, fikri ve tebli\u011fhareketlerini ger\u00e7ekle\u015ftiren bir merkez durumundad\u0131r.<\/p>\n<p>[106]- SELEF-\u0130 SAL\u0130H<br \/>\nM\u00e2sum imamlardan -s- g\u00fcn\u00fcm\u00fcze var\u0131ncaya de\u011fin \u015eia mezhebi pek b\u00fcy\u00fck ve naml\u0131 fakihler yeti\u015ftirmi\u015f, bu b\u00fcy\u00fck zatlardan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze olduk\u00e7a \u00f6nemli kaynak ve f\u0131khi eserler intikal\u2019 etmi\u015ftir. \u201cSelef-i Salih\u201d ten maksat, ilgili kaynak ve belgeleri dikkatle inceleyerek \u0130sl\u00e2m ahk\u00e2m\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan, yazan, \u00f6\u011freten ve \u00f6mr\u00fc boyunca bunlara bizatihi amel ederek en g\u00fczel pratik \u00f6rnekleri sergileyen b\u00fcy\u00fck imamiyye fakihleridirler.<\/p>\n<p>[107]- C\u0130HAD-\u0130 EKBER<br \/>\n\u0130sl\u00e2m \u00f6\u011fretisinin en \u00f6nemli mevzular\u0131ndan biri de cihad ve m\u00fccahede meselesidir. M\u00fccahid i\u00e7in pek \u00e7ok fazilet ve \u00fcst\u00fcnl\u00fckten s\u00f6zedilmi\u015f olup onun ahirette alaca\u011f\u0131 m\u00fckafaat da di\u011ferlerininkinden fazlad\u0131r. Ancak, muhtelif cihadlar aras\u0131nda en \u00f6nemli, en de\u011ferli ve en makbul olan\u0131 \u201ccihad-\u0131 ekber\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunan \u201c\u0130nsan\u0131n kendi nefsine kar\u015f\u0131 cihad etmesi\u201ddir.<\/p>\n<p>En y\u00fcce insani de\u011ferler \u201cnefse kar\u015f\u0131 cihad\u201dla kazan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan\u0131n kendi nefsiyle cihad\u0131 b\u00fct\u00fcn di\u011fer cihadlar\u0131n temelini te\u015fkil eder. Bu cihad\u0131n sonu ve nihayeti yoktur. \u0130nsano\u011flu, hayat\u0131n\u0131n her safhas\u0131nda her an ve her lahza bu cihadla m\u00fckellef bulunup nefsiyle m\u00fccadele etmekle \u015fer\u2019an sorumludur. Zira bitip t\u00fckenmek bilmeyen nefsan\u00ee istekler her yerde ve her zaman pusudad\u0131rlar.<\/p>\n<p>[108]- ALLAH\u2019A DO\u011eRU SEYR-U SUL\u00dbK<br \/>\n\u0130rfan, ilmi ve k\u00fclt\u00fcrel bir sistem olarak iki kolda m\u00fctalaa edilir: Nazar! irfan, ilmi irfan. \u0130lmi irfana \u201cseyr-u sul\u00fbk ilmi\u201d de denilmi\u015ftir. Seyr-u Sul\u00fbk ilmi, s\u00e2likin &#8211; irfan yolunda y\u00fcr\u00fcyen kimse &#8211; y\u00fcce insaniyet doru\u011funa, yani tevhide ula\u015fabilmesi i\u00e7in i\u015fe nereden ba\u015flamas\u0131, s\u0131ras\u0131yla hangi merhale ve menzillerden ge\u00e7erek bunlar\u0131 nas\u0131l katetmesi gerekti\u011fi ve bu yolu katederken ne gibi hallere u\u011frayaca\u011f\u0131, hangi hasletleri elde edece\u011fi mevzuunu inceler. Bu yol ve menziller daha \u00f6nce ayn\u0131 yoldan ge\u00e7mi\u015f ve ayn\u0131 menzilleri ba\u015far\u0131yla geride b\u0131rakabilmi\u015f olan, dolays\u0131yla bu hususta gerekli bilgi ve tecr\u00fcbeye sahip bulunan kamil bir insan\u0131n e\u011fitim ve denetimi alt\u0131nda katedilmelidir.<\/p>\n<p>Bu arada, arifin nazar\u0131nda y\u00fcce insaniyet doru\u011fu say\u0131lan ve onun seyr- u sul\u00fbkunda katedece\u011fi son merhale olan \u201ctevhid\u201dle, avam\u0131n, hatta filozofun tevhidinin birbirinden tamamen farkl\u0131 oldu\u011funu da belirtmek gerekir. Arifin tevhidi tarikat almak, yani yolu katetmek ve Allah\u2019tan ba\u015fka hi\u00e7bir\u015feyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeyece\u011fi bir merhaleye varmakt\u0131r.<\/p>\n<p>[109]- DI\u015e S\u0130YASET<br \/>\nAnayasan\u0131n 152. maddesi gere\u011fince \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 ba\u015fkalar\u0131na tahakk\u00fcmde bulunmama, tahakk\u00fcm alt\u0131na girmeme, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fck ve istildalini her bak\u0131mdan koruma, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 saaunma, sultac\u0131 m\u00fcstekbir g\u00fc\u00e7lerle hi\u00e7bir \u015fekilde uzla\u015fmama, \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti\u2019ne saaa\u015f a\u00e7mayan \u00fclkelerle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 ili\u015fkiler kurma esas\u0131na dayal\u0131 olup; \u00fclkenin do\u011fal ve iktis\u00e2d\u00eezenginlikleri, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ordusu ve di\u011fer de\u011ferleri \u00fczerinde yabanc\u0131lar\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7acak her nevi antla\u015fma, anayasan\u0131n 153. maddesi gere\u011fince yasak ve ge\u00e7ersizdir. \u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti, b\u00fct\u00fcn be\u015feriyet camias\u0131nda insano\u011flunun saadetinin tahakkukunu kendisi i\u00e7in bir \u00fclk\u00fc kabul eder ve h\u00fcrriyet, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k, adalet ve Hakk devletine sahib olman\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya insanlar\u0131n\u0131n hakk\u0131 oldu\u011funa inan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu cihetle, yine anayasan\u0131n 154. maddesine binaen di\u011fer \u00fclkelerin i\u00e7i\u015flerine kesinlikle kar\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n mustaz\u2019aflar\u0131n m\u00fcstekbirlere kar\u015f\u0131 verdikleri hakl\u0131 m\u00fccadeleyi de d\u00fcnyan\u0131n hangi noktas\u0131nda olursa olsun destekler.<\/p>\n<p>[110]- FITRAT<br \/>\nB\u00fct\u00fcn peygamberlerin de bildirmi\u015f oldu\u011fu \u00fczere insanlar, ad\u0131na \u201cf\u0131trat\u201d denilen m\u00fc\u015fterek bir mayayla yo\u011frulmu\u015f, m\u00fc\u015fterek bir t\u0131ynet ve tabiatla yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bu m\u00fc\u015fterek f\u0131trat, do\u011fru usullerle e\u011fitilmeleri halinde b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n yekdi\u011feriyle ayn\u0131 ve uyumlu bir vicdan ve e\u011filimlere sahib olmas\u0131n\u0131 Sa\u011flar.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir deyi\u015fle, dini maarifte \u201c\u00fcmm\u00fcl maarif\u201d -en temel bilgi-ad\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015f bulunan f\u0131trat\u0131n asl\u0131 \u015fu ger\u00e7e\u011fi ifade etmektedir: B\u00fct\u00fcn insanlar yarad\u0131l\u0131\u015flar\u0131 gere\u011fi ilim arama, g\u00fc\u00e7l\u00fc olma, a\u015fk ve tap\u0131nma, g\u00fczelli\u011fi sevme, iyilik ve faziletten yana olma, fedakarl\u0131kta bulunma ve di\u011fer insanlar\u0131 sevme gibi insanca asil duygular ve y\u00fcce insani e\u011filimleri b\u00fcnyelerinde ta\u015f\u0131rlar. B\u00fct\u00fcn bu e\u011filimler ise asl\u0131nda insan\u0131n mutlak kemale, yani Allah\u2019a e\u011filiminin birer tecellisinden ibarettir.<\/p>\n<p>[111]- JANDARMA KUVVETLER\u0130<br \/>\nYerle\u015fim b\u00f6lgeleri d\u0131\u015f\u0131nda ve yollarda emniyet ve as\u00e2yi\u015fi sa\u011flamakla g\u00f6revli askeri silahl\u0131 kuvvet.<\/p>\n<p>[112]- POL\u0130S<br \/>\n\u015eehirde kamu d\u00fczenini, huzur ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fc silahl\u0131 kolluk kuvvetlerinden biri.<\/p>\n<p>[113]- \u0130SL\u00c2M \u0130NKIL\u00c2BI KOM\u0130TELER\u0130<br \/>\nHem \u015fehirlerde, hem \u015fehir d\u0131\u015f\u0131nda ve yollarda polis ve jandarma kuvvetleriyle birlikte ve onlarla omuz omuza \u0130sl\u00e2m\u00ee nizam\u0131 koruma ve \u00fclkede asayi\u015f ve g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flama gayesiyle faaliyet g\u00f6steren silahl\u0131 kolluk kuvvetlerinden biri. Komiteler, ink\u0131l\u00e2b\u0131n zafere ula\u015fmas\u0131ndan hemen sonra b\u00fct\u00fcn \u00fclke \u00e7ap\u0131nda kurulan ve \u00fcyeleri bizzat halk kitlelerinden ibaret olan kurulu\u015flar\u0131n ilkidir.<\/p>\n<p>[114]- L\u0130K\u00c2ULLAH<br \/>\nBu terimde s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en \u201clika\u201ddan -kavu\u015fma, g\u00f6r\u00fc\u015fme, y\u00fcz, sima-maksat, ilmin en kesin ve en a\u015fikar merhalesidir. Bunun \u201cg\u00f6rme\u201d ve \u201cg\u00f6r\u00fc\u015fme\u201d \u015feklinde tabir edilmi\u015f olmas\u0131 ise meselenin kesinlik ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok net olmas\u0131ndan kaynaklanm\u0131\u015ft\u0131r. Allah Teal\u00e2, bizzat kendi kelam\u0131 olan Kur\u2019an\u2019da, bug\u00fcn bilinen manada g\u00f6zle g\u00f6rme veya di\u011fer duyu organlar\u0131yla alg\u0131lamadan tamamen farkl\u0131 bir g\u00f6rme ve alg\u0131laman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat eder.<\/p>\n<p>G\u00f6z veya d\u00fc\u015f\u00fcncenin dahli olmaks\u0131z\u0131n her\u015feyin \u00f6z\u00fcn\u00fc ve hakikatini idr\u00e2k edebilen bir nevi \u015fuur ve bilin\u00e7tir bu. Allah Teal\u00e2 \u00f6yle bir bilin\u00e7 ve idr\u00e2k yetene\u011finin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamaktad\u0131r ki; insano\u011flu bu bilin\u00e7le, yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tamamen idr\u00e2k edebilmekte, arada hi\u00e7bir \u00f6rt\u00fc ve perde kalmaks\u0131z\u0131n -bu ger\u00e7e\u011fin m\u00fcphem ve anla\u015f\u0131lmaz hi\u00e7bir taraf\u0131 kalmaks\u0131z\u0131n- Rabb&#8217;ini kendi vicdan\u0131yla idr\u00e2k edip alg\u0131layabilmektedir. Ancak, buna ra\u011fmen bir insan Rabb&#8217;ini hal\u00e2 alg\u0131layam\u0131yor ve idr\u00e2k edemiyorsa, bunun nedeni sadece kendisiyle ve kendi benli\u011fiyle u\u011fra\u015f\u0131yor olmas\u0131 ve i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlar\u0131n kaosuna yakalanm\u0131\u015f bulunmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>[115]- Y\u00dcKSEK SAAUNMA \u015e\u00dbR\u00c2SI<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m Cumhuriyeti anayasas\u0131n\u0131n 110. maddesinin c \u015f\u0131kk\u0131nda, rehberlik makam\u0131n\u0131n yetki sahas\u0131nda bulunan bir \u201cY\u00fcksek Saaunma \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u201dndan s\u00f6zedilir. Yedi \u00fcyeden m\u00fcte\u015fekkil bulunan bu \u015f\u00fbr\u00e2n\u0131n -konsey- g\u00f6revi, ordu ve Sipahilerle -\u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131 Muhaf\u0131zlar\u0131 Ordusu- ilgilidir. Anayasa g\u00f6zden ge\u00e7irilirken Y\u00fcksek Saaunma \u015f\u00fbr\u00e2s\u0131, \u201cSaaunma \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u201dad\u0131yla anayasan\u0131n 176. maddesine eklenmi\u015f ve \u201cMilli G\u00fcvenlik \u015e\u00fbr\u00e2s\u0131\u201dn\u0131n bir kolunu te\u015fkil etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>[116]- STAL\u0130N<br \/>\nJozef Stalin, Bol\u015fevik Partisi\u2019nin merkez komite \u00fcyelerinden ve Rusya Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin resmi yay\u0131n organ\u0131 Pravda gazetesinin m\u00fcd\u00fcrlerinden biriydi. 1922\u2019de Kom\u00fcnist Parti Genel Sekreterli\u011fi\u2019ne getirilmi\u015f, ard\u0131ndan, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin fiilen devlet ba\u015fkan\u0131 olmu\u015ftur. Stalin\u2019in ine\u011fi hadisesine \u0130mam -ra- konu\u015fmalar\u0131nda \u00e7ok\u00e7a de\u011finirdi. Hadisenin tarihi ge\u00e7mi\u015fi k\u0131saca \u015fudur: Tahran Konferans\u0131\u2019na kat\u0131lan \u00fclkeler aras\u0131nda o g\u00fcnlerde Rusya da vard\u0131r.<\/p>\n<p>Amerika ve \u0130ngiltere devlet ba\u015fkanlar\u0131 bu konferansa kat\u0131lmak \u00fczere \u0130ran\u2019a geldiklerinde, kapitalist bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc saaunmalar\u0131na ra\u011fmen fazla te\u015frifatl\u0131 ve \u015fatafatl\u0131 davranmazlar. Ne var ki, \u201chalk\u00e7\u0131l\u0131k\u201d kelimesini a\u011fz\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcrmeyen \u201cyolda\u015f Stalin\u201defendi(!) her sabah taze s\u00fct i\u00e7ebilmek i\u00e7in \u00f6zel u\u00e7a\u011f\u0131nda \u00f6zel sa\u011fmal ine\u011fini de beraberinde getirir Tahran\u2019a!<\/p>\n<p>\u0130mam -ra-, onun birbiriyle tamamen \u00e7eli\u015fkili bir ger\u00e7e\u011fi sergileyen halk\u00e7\u0131 sloganlar\u0131yla, bu \u015fekilde te\u015frifat\u00e7\u0131, bencil ve l\u00fcks d\u00fc\u015fk\u00fcn\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131na de\u011finmektedir.<\/p>\n<p>[117]- \u00c2MUL HAD\u0130SES\u0130<br \/>\n\u0130mam\u2019m -ra- vasiyetinde de\u011finmi\u015f oldu\u011fu bu hadise, \u0130ran\u2019\u0131n kuzey \u015fehirlerinden biri olan \u00c2mul\u2019de ya\u015fand\u0131. Hadiseyi meydana getiren, \u201cKom\u00fcnistler Birli\u011fi&#8221; adl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck bir Maoist \u00f6rg\u00fctt\u00fc. \u015eah d\u00f6neminde bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn hi\u00e7bir faaliyeti yoktu. Ancak, \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n zaferiyle birlikte, bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn Amerika ve Bat\u0131 Avrupa\u2019da i\u015fret s\u00fcrmekte olan elemanlar\u0131, \u0130sl\u00e2m d\u00fc\u015fman\u0131 patronlar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla \u0130ran\u2019a s\u0131zarak faaliyete ge\u00e7tiler. \u0130ran\u2019\u0131n kuzeyindeki ormanlarda \u0130sl\u00e2m Devleti\u2019ne kar\u015f\u0131 ter\u00f6r eylemleri d\u00fczenlemekle me\u015fgul olan bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn 50\u2019ye yak\u0131n silahl\u0131 militan\u0131 \u00f6nceden tertiplenmi\u015f bir planla \u00c2mul \u015fehrine girdiler. Maksatlar\u0131 \u015fehri tamamen ele ge\u00e7irmekti. Bunu ba\u015farabilmeleri halinde \u00e7evredeki ahalinin de kendilerine kat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131 aleyhine bir isyan ve ayaklanma n\u00fcvesi olu\u015fturacaklar\u0131n\u0131 sanm\u0131\u015flard\u0131. Ne var ki, mesele, umduklar\u0131n\u0131n tam tersi \u00e7\u0131kt\u0131; ter\u00f6ristler silahl\u0131 sald\u0131r\u0131ya giri\u015ftikleri ilk lahzadan itibaren bizzat halk\u0131 kar\u015f\u0131lar\u0131nda bulmu\u015f ve ahalinin direni\u015fiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u015eehir, silahl\u0131 sald\u0131rganlarla silahs\u0131z ve m\u00fcdafaas\u0131z sivil halk\u0131n \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 amans\u0131z bir muharebe meydan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu \u00e7arp\u0131\u015fma yakla\u015f\u0131k be\u015f saat s\u00fcrd\u00fc. Halk b\u00fct\u00fcn sald\u0131rganlar\u0131 ya diri yakalam\u0131\u015f, ya da \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Emperyalizmin bir oyununun daha suya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve bir plan\u0131n\u0131n daha hezimetle noktaland\u0131\u011f\u0131 bu hadisede \u00e7ok say\u0131da m\u00e2sum \u00e7ocukla m\u00fcdafaas\u0131z kad\u0131n da can\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p>[118]- K\u00dcRD<br \/>\n\u0130ran\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda ya\u015fayan bir kavim.<\/p>\n<p>[119]- BELU\u00c7<br \/>\nDaha \u00e7ok \u0130ran\u2019\u0131n do\u011fu b\u00f6lgesindeki Sistan-\u0131 Belu\u00e7istan denilen m\u0131nt\u0131kada ya\u015fayan bir kavim.<\/p>\n<p>[120]- K\u00dcRD\u0130STAN<br \/>\n\u0130ran\u2019\u0131n bat\u0131 b\u00f6lgesinde, k\u00fcrd vatanda\u015flar\u0131n yerle\u015fti\u011fi bir eyalet.<\/p>\n<p>[121]- DEMOKRAT PART\u0130<br \/>\n\u0130ran \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131l\u00e2b\u0131\u2019n\u0131n zaferle sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ink\u0131l\u00e2ba kar\u015f\u0131 silahl\u0131 eylemlere giri\u015fen kavmiyet\u00e7i ve ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fctlerden biri de \u0130ran K\u00fcrdistan Demokrat Partisi oldu. Bu parti, \u0130ran topraklar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Sovyet ordular\u0131 taraf\u0131ndan i\u015fgale u\u011frad\u0131\u011f\u0131 1945\u2019te kuruldu ve hemen ard\u0131ndan K\u00fcrdistan b\u00f6lgesinde, K\u0131z\u0131l Ordu\u2019ya ba\u011fl\u0131 bir muhtar devlet kuruldu\u011funu ilan etti. Rus ordular\u0131 \u0130ran\u2019dan \u00e7ekildikten sonra \u0130ran K\u00fcrdistan Demokrat Partisi\u2019nin \u0130ran\u2019da fiili varl\u0131\u011f\u0131 yoktu, ancak, do\u011frudan do\u011fruya Rus g\u00fcd\u00fcml\u00fc bir te\u015fkilat olan Tudeh Partisi taraf\u0131ndan ismi ve vasf\u0131 korunmadayd\u0131. 0 y\u0131llarda Tudeh Partisi \u00fcyelerinden Kas\u0131mlu adl\u0131 bir \u015fah\u0131s, \u00c7ekoslovak devletinin Tudeh Partisi\u2019ne verdi\u011fi burstan faydalanarak burada doktoras\u0131n\u0131 tamamlay\u0131p Yahudi as\u0131ll\u0131 bir \u00c7ekle evlendi.<\/p>\n<p>Mevcut belgelere g\u00f6re bu \u015fah\u0131s kar\u0131s\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130srail istihbarat te\u015fkilat\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131 ve bir s\u00fcre sonra Ba\u011fdad\u2019a giderek Irak Baas Partisi\u2019nin de yard\u0131m\u0131yla \u201cK\u00fcrdistan Dergisi\u201dnin yeni d\u00f6nem yay\u0131n\u0131na ge\u00e7erek \u0130ran K\u00fcrdistan Demokrat Partisi unvan\u0131n\u0131 Tudeh Partisi\u2019nin tekelinden \u00e7\u0131kard\u0131.<\/p>\n<p>1979\u2019a kadar bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u0130ran\u2019da herhangi bir varl\u0131\u011f\u0131 yoktu. Ne var ki, \u0130ran \u0130sl\u00e2m \u0130nk\u0131lab\u0131\u2019n\u0131n zaferinden sonra Kas\u0131mlu derhal harekete ge\u00e7erek \u0130ran\u2019\u0131n K\u00fcrdistan b\u00f6lgesine s\u0131zd\u0131 ve I.K.D.P\u2019nin faaliyete ge\u00e7ti\u011fini resmen duyurdu. I.K.D.P, \u0130nk\u0131lab\u00ee \u0130ran\u2019da \u201cKavmiyet\u00e7ilik esas\u0131na dayal\u0131 bir muhtariyet\u201d talebini g\u00fcdeme getiren ilk siyasi gruptur.<\/p>\n<p>[122]- KOMULE<br \/>\nBu \u00f6rg\u00fct, \u0130slam \u0130nk\u0131lab\u0131\u2019n\u0131n hemen ard\u0131ndan bir grup maceraperest ve anar\u015fist unsur taraf\u0131ndan Maoist bir ideoloji \u00e7er\u00e7evesinde K\u00fcrdistan\u2019da kuruldu ve eldeki belgelere g\u00f6re tesisinden hemen sonra da bat\u0131 istihbarat servisleri, \u00f6zellikle de \u0130ngiltere ve kukla Ba\u011fdat rejimince desteklenerek bunlardan ciddi maddi ve askeri himaye g\u00f6rd\u00fc. Komule, birtak\u0131m kavmiyet\u00e7i sloganlarla \u0130ran k\u00fcrdlerini ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa k\u0131\u015fk\u0131rtmaya \u00e7al\u0131\u015fmakta ve amac\u0131n\u0131n \u201cSosyalist K\u00fcrdistan\u201d kurmak oldu\u011funu s\u00f6ylemedeydi. Komule daha ziyade masum halk\u0131 ac\u0131madan katledi\u015fi ve ink\u0131lab taraftarlar\u0131na vah\u015fice i\u015fkencelerde bulunmas\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015f bir \u00f6rg\u00fctt\u00fc.<\/p>\n<p>Komule ter\u00f6ristlerinin insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 eylemelerinden baz\u0131lar\u0131 ink\u0131lab taraftarlar\u0131n\u0131n v\u00fccut organlar\u0131n\u0131 kesmek, kafa derisini y\u00fczmek ve onlar\u0131 diri diri yakmakt\u0131.<\/p>\n<p>[123]- M\u00dcDERR\u0130S<br \/>\nM\u00fcderris, \u0130ran tarihinin h\u00fcrriyetperver kahramanlar\u0131ndan, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k isteyen dinadamlar\u0131ndan ve istibdad d\u00fc\u015fman\u0131 m\u00fccadele insanlar\u0131ndan biriydi. Hicrt 1287\u2019de Erdistan\u2019\u0131n \u00e7evre k\u00f6ylerinden birinde d\u00fcnyaya geldi. \u0130lk tahsilini \u0130sfahan, y\u00fcksek tahsilini de Necef-i E\u015fref\u2019te tamamlad\u0131. Halk\u0131n anlayaca\u011f\u0131 tarzda \u00f6zl\u00fc ve sade konu\u015fmas\u0131, insanlara sevgi ve yak\u0131nl\u0131k duyarak g\u00f6steri\u015fsiz ve sade bir ya\u015fant\u0131 izlemesi gibi \u00f6zellikleri onu k\u0131sa zamanda halk\u0131n lideri olma noktas\u0131na getirdi. 1328\u2019de Milli \u015e\u00fbr\u00e2 Meclisi 2. d\u00f6nem toplant\u0131s\u0131nda Necef ve Iran ulemas\u0131nca, meclisin \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 kanunlara nezarette bulunacak be\u015f m\u00fc\u00e7tehidden biri olarak meclise girdi ve 2. d\u00f6nemin sonunda Tahran halk\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilerek bu \u015fehrin milletvekilli\u011fini de \u00fcstlenmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Kukla devletlere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131, milli menfaatlere ayk\u0131r\u0131 ve ihanet dolu giri\u015fimlere muhalefette bulunmas\u0131, \u0130ran\u2019la \u0130ngiltere aras\u0131ndaki ihanet antla\u015fmas\u0131na \u015fiddetle kar\u015f\u0131 koyarak sonunda bu antla\u015fman\u0131n meclisten ge\u00e7mesini engellemek gibi ink\u0131lab\u00ee faaliyetleri neticesinde M\u00fcderris ve arkada\u015flar\u0131 \u0130ngilizlerin emriyle tutuklanarak hapse at\u0131ld\u0131 ve bu arada \u0130ran Kazak Ordular\u0131n\u0131n komutan\u0131 R\u0131za Han taraf\u0131ndan a\u011f\u0131r i\u015fkencelere maruz b\u0131rak\u0131ld\u0131. Ancak, halk\u0131n g\u00fcnden g\u00fcne artan tepkisi ve bitmek bilmeyen yo\u011fun protesto g\u00f6sterileri sonunda serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar. M\u00fcderris meclise d\u00f6ner d\u00f6nmez R\u0131za Han\u2019\u0131n cumhuriyet\u00e7i bir rejimden s\u00f6zetmesinin ard\u0131nda yatan emelleri k\u00fcrs\u00fcde a\u00e7\u0131k\u00e7a anlatarak \u0130ngiliz g\u00fcd\u00fcml\u00fc bu plan\u0131 suya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bu ve benzeri gibi tamamen \u0130ngilizler taraf\u0131ndan R\u0131za Han\u2019a dikte ettirilen planlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 ve R\u0131za Han iktidar\u0131n\u0131 sert bir dille y\u0131lmadan ele\u015ftirmesi,onu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en tan\u0131nm\u0131\u015f istibdad ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc d\u00fc\u015fman\u0131 k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcderris\u2019in meclis ve M\u00fcsl\u00fcman halk \u00fczerindeki n\u00fcfuzundan deh\u015fete kap\u0131lan ecnebiler ve onlar\u0131n yerli u\u015faklar\u0131, bir\u00e7ok ter\u00f6r giri\u015fiminin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla neticelenmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu y\u0131lmak bilmeyen h\u00fcrriyet ve \u0130slam sesini susturabilmek maksad\u0131yla onu \u00f6nce tutuklay\u0131p s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderdiler; ard\u0131ndan, hicri 1316 Ramazan g\u00fcnlerinden birinde, bu b\u00fcy\u00fck alim ve m\u00fc\u00e7tehidi oru\u00e7lu bir haldeyken \u00f6nce zehirleyip sonra da bo\u011fmak suretiyle \u015fehadete ula\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>[124] &#8211; OND\u00d6RT \u0130SFEND FAC\u0130ASI<br \/>\n14 \u0130sfend 1359 g\u00fcn\u00fc (5 Mart 1981) \u0130slam \u0130nk\u0131lab\u0131\u2019n\u0131n pek kanl\u0131 g\u00fcnlerinden biridir. Hakla bat\u0131l aras\u0131nda amans\u0131z bir \u00e7arp\u0131\u015fman\u0131n vuku buldu\u011fu bu kanl\u0131 g\u00fcnde hak cephesi birka\u00e7 \u015fehid vermek suretiyle, \u0130slam \u0130nk\u0131lab\u0131\u2019n\u0131n ilk cumhurba\u015fkan\u0131 olan ve ger\u00e7ekte \u015firk saflar\u0131ndan s\u0131zm\u0131\u015f bulunan Beni Sadr liderli\u011findeki bat\u0131l cephesini darmada\u011f\u0131n etti. Bu safla\u015fma ve kar\u015f\u0131la\u015fmada Hak cephesi \u201cHizbullah\u201dt\u0131.<\/p>\n<p>Hizbullah, \u0130slam&#8217;a inanan gruptu; velayet-i fakih asl\u0131na, topluma uleman\u0131n rehberlik etmesi gerekti\u011fine; fedakarl\u0131k, \u015fehadet, do\u011fu ve bat\u0131 m\u00fc\u015friklerinden teberride bulunman\u0131n zaruri oldu\u011funa inanan bir ak\u0131md\u0131. Bat\u0131l cephesi ise liberaller ve Halk\u0131n M\u00fccahidleri, Halk\u0131n Fedaileri-Ekalliyet ve Ekseriyet, Peyk\u00e2r\u00eeha (\u00c7at\u0131\u015fmac\u0131lar)&#8230; vb. sol ve sol g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc gruplarla, \u0130ran\u2019\u0131n yeniden padi\u015fahl\u0131kla y\u00f6netilmesinden yana olanlar, eski Saaak memurlar\u0131, farmasonlar, aleyhte faaliyetleri nedeniyle devlet daireleri ve ordudan at\u0131lm\u0131\u015f bulunanlar&#8230;vb. gibi sab\u0131k \u015fahl\u0131k rejimine ba\u011f\u0131ml\u0131 bulunanlardan ibaretti. Mezbur gruplar, Dr. Musadd\u0131k\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc m\u00fcnasebetiyle o g\u00fcn Tahran \u00dcniversitesi\u2019nde toplanm\u0131\u015f, Beni Sadr\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmay\u0131 dinlemedeydi. Konu\u015fman\u0131n sonunda, o g\u00fcnlerde art\u0131k a\u00e7\u0131k\u00e7a liberallerin saf\u0131nda yerini alm\u0131\u015f bulunan Halk\u0131n M\u00fccahidleri\u2019nin yardak\u00e7\u0131lar\u0131yla Hizbullahi gen\u00e7ler aras\u0131nda \u015fiddetli bir \u00e7arp\u0131\u015fma vuku bulmu\u015ftu.<\/p>\n<p>[125] &#8211; NEFS-\u0130 EMMARE<br \/>\nNefs-i emm\u00e2re, insan\u0131n hayvan\u00ee boyutu ve bu boyutundan kaynaklanan nef\u00e2s\u00ee istek ve e\u011filimlerine verilen isimdir. Hz. Resul-i Ekrem -saa- bir hadis-i \u015feriflerinde \u201cNefs-i emmareden daha b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015fman yoktur. \u0130nsano\u011flunun d\u00fcnya ve ahiret saadeti bu d\u00fc\u015fman\u0131 yenmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r&#8221; buyurmu\u015flard\u0131r. Binaenaleyh ruhunun manevi boyutuyla hayv\u00e2n\u00ee boyutu aras\u0131ndaki s\u00fcrekli m\u00fccadelede hayv\u00e2n\u00ee boyuta, yani nefs-i emm\u00e2reye galebe \u00e7alarak onu ehlile\u015ftirip \u0131slah edebilen birisi, diledi\u011fi her y\u00fcceli\u011fe ula\u015fabilir.<\/p>\n<p>[126] &#8211; MARX VE ONUN G\u0130B\u0130LER\u0130<br \/>\n\u0130mam\u2019\u0131n -ra- &#8220;Marx ve onun gibileri\u201dnden kast\u0131 Engels, Lenin, Stalin ve bu zinciri takib eden benzerleridir. Karl Marx (1818-1883) 24 ya\u015f\u0131nda doktora tezini tamamlad\u0131ktan sonra siyasi faaliyetlere girdi ve Paris\u2019ten Londra\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edildi\u011fi 31 ya\u015f\u0131na kadar da siyasi ke\u015fmeke\u015fler i\u00e7inde kald\u0131.<\/p>\n<p>Kimi zaman Paris\u2019te, kimi zaman Almanya\u2019da kimi zaman da Br\u00fcksel\u2019deydi. Bu s\u0131rada, Br\u00fcksel\u2019deki Kom\u00fcnistler Birli\u011fi taraf\u0131ndan, kom\u00fcnist partinin program\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p yazmakla g\u00f6revlendirildi ve Lenin\u2019in deyi\u015fiyle tarihi materyalizm ve diyalektik materyalizmin mazhar\u0131 olan \u201cManifesto\u201dyu yazd\u0131. Marx, 1851\u2019den \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kadar Londra\u2019da kald\u0131. Sosyal ve siyasi sahadaki faaliyetlerinin yan\u0131s\u0131ra vaktinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131, Marxizm\u2019in ekonomik g\u00f6r\u00fc\u015flerini ihtiva eden \u201cKapital\u201d adl\u0131 tan\u0131nm\u0131\u015f kitab\u0131n\u0131 yazmakla ge\u00e7irdi.<\/p>\n<p>[127] &#8211; FA\u0130ZC\u0130L\u0130K (R\u0130BA)<br \/>\nRiba\u2019n\u0131n kelime anlam\u0131 \u201cartmak, ye\u015ferip bitmek\u201dtir. Ekonomik sistemde paran\u0131n ekonomik de\u011ferini art\u0131rmaya denilir. Pratikte ise, bor\u00e7 veren \u015fahs\u0131n, verdi\u011fi borca kar\u015f\u0131l\u0131k ald\u0131\u011f\u0131 k\u00e2r ve bu usuls\u00fcz i\u015flemden sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kazan\u00e7t\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130slam&#8217;\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi riba veya faiz iki sahada m\u00fctalaa edilir: a) Bor\u00e7ta faiz. b) Herhangi bir al\u0131\u015f-veri\u015fte faiz. Bor\u00e7ta faizin en bariz \u00f6rneklerinden biri, bug\u00fcn herkes\u00e7e bilinen \u201cparan\u0131n faizi\u201ddir.<\/p>\n<p>Mukaddes \u0130slam \u015feriatinde faizcilik haram olup b\u00fcy\u00fck g\u00fcnahlardan -keb\u00e2ir- say\u0131l\u0131r ve faiz alan, bir nevi, Allah ve Resul\u00fc\u2019ne -say- kar\u015f\u0131 saaa\u015f ilan etmi\u015f olur.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fcz d\u00fcnyas\u0131nda yayg\u0131n bir \u015fekilde i\u015flerlikte olan bankac\u0131l\u0131k sistemi, halihaz\u0131rdaki bilinen \u015fekliyle, faiz ve ribayla tamamen i\u00e7i\u00e7e girmi\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n<p>[128] &#8211; HUMS<br \/>\nDin ve ibadetin f\u00fcruundan biri de \u201chums\u201d veya ahkam-i fer\u2019iyye\u2019deki %20 kanunudur. \u015eia f\u0131kh\u0131nda yedi \u015feye hums taalluk eder. Humsun tamam\u0131 alt\u0131 hisseden ibarettir; bunun \u00fc\u00e7\u00fc imam\u0131n hissesi (sehm-i imam), \u00fc\u00e7\u00fcyse seyyidlerin hissesi (sehm-i sadat) d\u0131r. \u0130mam\u0131n hissesini te\u015fkil eden \u00fc\u00e7 hisseden biri Allah Teala\u2019ya, biri hz. Resulullah\u2019a -saa- ve biri de masum imama -s- mahsustur ki bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn toplam\u0131na imam\u0131n hissesi (sehm-i imam) denilir. Masum imam\u0131n -af- gaybet d\u00f6neminde humsun bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc gerekli \u015fartlara haiz m\u00fc\u00e7tehide verilmelidir. Ger\u00e7ekte humsun m\u00fc\u00e7tehidlere verilen bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc y\u00fcce \u0130slam\u00ee k\u00fclt\u00fcr\u00fc yayma, \u0130slam devletinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama ve bu yolda ilgili harcamalara b\u00fct\u00e7e ay\u0131rabilmeleri gayesiyle m\u00fc\u00e7tehidlerin iktisadi deste\u011fini te\u015fkil eder.<\/p>\n<p>[129] &#8211; \u0130NNA L\u0130LLAH VE \u0130NNA \u0130LEYH\u0130 RAC\u0130\u00dbN<br \/>\nBu ayet-i kerime, Bakara suresinin \u201csabredenler\u201dden s\u00f6zeden 156. ayetinin devam\u0131 olup \u015fu anlamdad\u0131r: \u201cOnlara bir musibet isabet etti\u011finde derler ki: Biz, Allah\u2019a ait kullar\u0131z ve \u015f\u00fcphesiz O\u2019na d\u00f6n\u00fcc\u00fcleriz. \u201c\u0130mam -ra- vasiyetinde zikretmi\u015f Oldu\u011fu bu ayet-i kerimeyle \u0130slam Cumhuriyeti ve onun devlet kurulu\u015flar\u0131na muhtelif saiklerle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlar\u0131n bu tav\u0131rlar\u0131n\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 ac\u0131 sonu hat\u0131rlatmak istemekte ve \u015f\u00f6yle demektedir:\u201d&#8230;E\u011fer siz de baz\u0131 sap\u0131k cahiller gibi, hz. Mehdi\u2019nin -af- \u00adzuhuru i\u00e7in b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n zulme bo\u011fulmas\u0131 gayesiyle k\u00fcf\u00fcr ve zulm\u00fcn tahakkukuna \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ve b\u00f6ylece zuhurun \u00f6n haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n tamamlanm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z &#8211; bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u0130slam alemi i\u00e7in tam bir musibet ve felaket getirir ki, bu durumda &#8211; \u201cinna lillah&#8230;\u201d ayet-i kerimesini tilavet etmek gerekecektir.<\/p>\n<p>[130] &#8211; KE\u015eKE B\u0130Z DE S\u0130Z\u0130NLE B\u0130RL\u0130KTE OLSAYDIK&#8230;<br \/>\nBu c\u00fcmle, Kerbela \u015fehidleri i\u00e7in okunan duan\u0131n bir k\u0131sm\u0131 olup, vasiyette ge\u00e7en miktar\u0131 \u015fu mazmundad\u0131r: \u201cKe\u015fke biz de sizinle birlikte olsayd\u0131k da o b\u00fcy\u00fck feyze ve kurtulu\u015fa eri\u015fseydik.\u201d<\/p>\n<p>[131] &#8211; AHMED<br \/>\nMaksad, merhum \u0130mam\u2019\u0131n -ra- yadigar b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yegane erkek evlad\u0131 Hac\u0131 Seyyid Ahmed Humeyni\u2019 dir. Halihaz\u0131rda merhum \u0130mam\u2019\u0131n -ra\u00adm\u00fcbarek makber ve vakf\u0131n\u0131n m\u00fctevellili\u011fini \u00fcstlenmi\u015f olup \u201cHz. \u0130mam Humeyni\u2019nin -ra- Eserlerini Derleme ve Yay\u0131nlama M\u00fcessesesi\u201dn\u0131 y\u00f6netmekte ve d\u00fcnya var olduk\u00e7a varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek olan o y\u00fcce rehberin fikir ve eserlerinin ne\u015fri yolunda \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.*<\/p>\n<p>* Ahmet Humeyni\u2019nin -ra- 26.12.73 h\u015f\u2019ye m\u00fcsadif Mart 1995\u2019te vefat\u0131 \u00fczerine bu vazife bug\u00fcn o merhumun b\u00fcy\u00fck o\u011flu Hac\u0131 Hasan Humeyni taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Vasiyetnamede Ge\u00e7en \u00d6zel \u0130sim, \u015eah\u0131s ve Kurumlarla \u0130lgili A\u00e7\u0131klama [1]- HAMD ANCAK ALLAH TEAL\u00c2\u2019YA MAHSUSTUR Her s\u00f6ze Allah\u2019\u0131n ad\u0131yla ba\u015flamak din b\u00fcy\u00fcklerinin \u00f6tedenberi s\u00fcregelmi\u015f s\u00fcnnet ve prensiplerinden biridir. M\u00fcsl\u00fcman yazar ve konu\u015fmac\u0131lar yaz\u0131 veya konu\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda, konuya girmeden \u00f6nce Allah Teal\u00e2\u2019n\u0131n ismini zikredip O\u2019nun \u201cRahman\u201d ve \u201cRahim\u201d s\u0131fatlar\u0131n\u0131 dile getirdikten sonra hz. Muhammed -saa- ve &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1284,1285,1273,1280,1286,1274,1281,1283,1277,1276,1275,319,1282,1278,1279,1272],"class_list":["post-354","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel","tag-ehl-i-sunnet","tag-hadis","tag-hamd","tag-havz","tag-hz-ali-s","tag-irfan","tag-kesretin-vahdetle-birlestigi-makam","tag-kutub-i-sitte-sahihan-ve-sunen","tag-lahut","tag-melekut-i-alal","tag-mulk-maddi-alem","tag-sekaleyn","tag-sekaleyn-hadisi","tag-sikl-i-ekber","tag-taagutiler","tag-vasiyetname"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/354\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}