D\u00fcnyam\u0131zda ya\u015fayan canl\u0131lardan boyut olarak en k\u00fc\u00e7\u00fck ama say\u0131ca en \u00e7ok olan bakteriler yap\u0131lar\u0131ndaki basitli\u011fe ra\u011fmen yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fckemmellik ve ilgin\u00e7likleri ile dikkatimizi \u00e7ekiyorlar. Di\u011fer h\u00fccrelerden farkl\u0131 olarak organeli olmay\u0131san sadece d\u0131\u015f zar ve zar i\u00e7erisinde y\u00fczen bir dizi molek\u00fclden ibaret bu minik yarat\u0131klar en umulmad\u0131k yerlerde en umulmad\u0131k besinleri kullanarak \u201chayat\u201d\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde ne kadar yayg\u0131n ve muhte\u015fem oldu\u011funu bizlere g\u00f6steriyorlar. <\/p>\n
\u0130lgin\u00e7 bakterilere bir \u00f6rnek de Geobacter ailesine ait bakterilerdir. Bu bakterilerin \u00f6zelli\u011fi \u2018demir oksit\u2019 solumalar\u0131. Yani biz karbonhidratlar\u0131 karbondioksit ve suya par\u00e7alarken oksijenden yararlan\u0131yoruz Geobacter\u2019ler ise bu i\u015flem i\u00e7in oksijen yerine demir oksit kullan\u0131yorlar.
\n Elektron transfer kabiliyetleri ile ilgi \u00e7eken Geobakter\u2019ler ilk olarak 1987\u2019de Washington yak\u0131nlar\u0131ndaki bir nehirden al\u0131nan \u00f6rneklerin incelenmesi sonucu bulunmu\u015ftur. Geobakter\u2019lerin \u00f6nemli bir \u00f6zelli\u011fi ise petrol\u00fc besin olarak kullan\u0131p zarars\u0131z karbondioksite d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmeleri. Bu ilgin\u00e7 bakteriler sadece petrol kirlili\u011fini yok etmekte de\u011fil yeralt\u0131 sular\u0131ndaki radyoaktif metallerin temizlenmesinde de kullan\u0131labiliyorlar.<\/p>\n
Massachusetts \u00dcniversitesi\u2019nden Derek Lovey ve \u00f6\u011frencileri yeralt\u0131 sular\u0131ndaki uranyum kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n temizlenmesinde kullan\u0131labilecek bakterileri ararken kaza eseri ba\u015fka bir ama\u00e7la kullan\u0131labilecek bir bakteri ke\u015ffettiler. Lovey ve \u00f6\u011frencilerinin yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada bakteri \u00f6rnekleri demir i\u00e7eren ortamda b\u0131rak\u0131larak hangilerinin ya\u015fay\u0131p \u00e7o\u011falabildikleri tesbit edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Bu deneyler s\u0131ras\u0131nda Kevin Finneran Rhodoferax ferrireducens ad\u0131 verilen bir bakterinin di\u011ferlerinden farkl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zlemlemi\u015f ve bakteriyi yak\u0131ndan tan\u0131mak amac\u0131yla Dr. Chaudhuri deneyler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bu deneyler sounucunda R. ferrireducens bakterisinin Geobacter\u2019ler gibi elektron transferi yapabildikleri bulunmu\u015ftur. Bu bakteriler bulunduklar\u0131 ortama iletken bir elektrod konuldu\u011funda bu elektrod \u00fczerine tutunarak \u00e7o\u011falmaktad\u0131rlar. <\/p>\n
Sonra bakteriler s\u0131v\u0131 i\u00e7indeki glikozu (veya di\u011fer karbonhidratlar\u0131 \u015fekerleri) karbondioksite par\u00e7alarken a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan elektronlar\u0131 \u00fczerinde bulunduklar\u0131 elektroda verirler ve b\u00f6ylece elektrik ak\u0131m\u0131n\u0131 ba\u015flatm\u0131\u015f olurlar. Di\u011fer bir deyimle bu bakteriler ile biyo-piller yap\u0131labilmektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131s\u0131 benzer biyo-pillerden ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zelliklerden biri verimin %80\u2019in \u00fczerinde olmas\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nce ancak %10 verimle \u00e7al\u0131\u015fan bakteriler bulunabilmi\u015ftir. <\/p>\n
R. ferrireducens biyo-pilleri ile bir k\u00e2se \u015feker kullan\u0131larak 60 wattl\u0131k bir amp\u00fcl 17 saat boyunca yak\u0131labilmektedir. R. ferrireducens biyo-pillerinin ba\u015fka bir avantaj\u0131 da di\u011fer biyo-pillerin aksine zehirli kimyasallara gereksinim duyulmay\u0131s\u0131\u015f\u0131 ve bakterinin glikoz haricinde di\u011fer \u015fekerleri de t\u00fcketebilmesidir. Bakterilerin glikoz haricindeki di\u011fer organik maddeleri t\u00fcketebilmesi besin olarak at\u0131k su veya \u015feker \u00fcretiminde ortaya \u00e7\u0131kan yan \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131labilme ihtimalini g\u00fcndeme getirmektedir. Bu \u015fekilde \u00fcretilen pillerin \u00e7evre dostu olup \u00e7evre temizli\u011fine katk\u0131da bulunmas\u0131 \u00fcmit edilmektedir.<\/p>\n
R. ferrireducens bakterileri ile denizler de dev pillere d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Amerika Deniz Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Ofisi\u2019nden elektrokimyac\u0131 Leonard Tender b\u00fct\u00fcn bir okyanusu kocaman bir pil olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor. Okyanus taban\u0131na yerle\u015ftirilecek olan elektrodlar\u0131n \u00fczerinde k\u00fcmelenen R. ferrireducens bakterileri okyanus taban\u0131na d\u00fc\u015fen organik maddeleri besin olarak kullan\u0131p elektrik \u00fcretebilir. \u00d6zellikle okyanus dibindeki deprem al\u0131c\u0131lar\u0131 veya deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in yerle\u015ftirilen al\u0131c\u0131larda R. ferrireducens biyo-pillerinin kullan\u0131labilmesi \u00fczerine \u00e7a\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
R. ferrireducens biyo-pilleri ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar hen\u00fcz \u00e7ok yeni. Bu pillerde verim di\u011fer biyo-pillere oranla \u00e7ok y\u00fcksek olsa da \u015fu anda \u00e7ok yava\u015f \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Elektrod olarak kullanabilecek daha iyi iletken malzemeler bulunmas\u0131 y\u00fczey alan\u0131n\u0131 geni\u015fletip bakteri say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak ya da genetik m\u00fchendisli\u011fi metodlar\u0131 ile bakterileri de\u011fi\u015ftirerek pillerin daha kullan\u0131labilir hale gelmesi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar devam etmektedir. Yak\u0131n gelecekte elektrikle \u00e7al\u0131\u015fan aletlerimizin bir k\u0131sm\u0131 mikrop g\u00fcc\u00fcyle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hale gelebilir. Yani bir zamanlar\u0131n beygir g\u00fcc\u00fcnden sonra gelecek y\u00fczy\u0131l da mikrop g\u00fcc\u00fcnden yararlanacak gibi.<\/p>\n
Milyonlarca bakteri i\u00e7inden isteneni bulmak hakikaten zor bir i\u015f. Yine pek \u00e7ok defa oldu\u011fu gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte tesad\u00fcf ama ger\u00e7ekte tevafuk eseri bir tanesi daha biz insanlar\u0131n dikkatine sunuldu. End\u00fcstriyel at\u0131klar\u0131n temizlenmesi ila\u00e7tan deterjanlara plastik \u00fcretimine kadar sayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok farkl\u0131 yerlerde yararland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bakteriler umuyoruz ki yak\u0131nda ucuz ve temiz enerji \u00fcretiminde de bizlere yard\u0131mc\u0131 olacaklard\u0131r. <\/p>\n
\u00d6zellikle fosil yak\u0131tlar\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 alternatif enerji aray\u0131\u015flar\u0131na y\u00f6neldi\u011fimiz bu y\u00fczy\u0131lda b\u00f6yle bir bulu\u015fun yap\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Her zaman oldu\u011fu gibi yine en verimli en ucuz ve \u00e7evre dostu \u00e7\u00f6z\u00fcmleri yine tabiat\u0131n i\u00e7inden buluyor g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6remedi\u011fimiz minik kimyac\u0131lardan ders almay\u0131sa ve onlar\u0131n daha ke\u015ffedilmememi\u015f nice s\u0131rlar\u0131n\u0131 aramay\u0131sa devam ediyoruz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcnyam\u0131zda ya\u015fayan canl\u0131lardan boyut olarak en k\u00fc\u00e7\u00fck ama say\u0131ca en \u00e7ok olan bakteriler yap\u0131lar\u0131ndaki basitli\u011fe ra\u011fmen yapt\u0131klar\u0131 i\u015fler a\u00e7\u0131s\u0131ndan m\u00fckemmellik ve ilgin\u00e7likleri ile dikkatimizi \u00e7ekiyorlar. Di\u011fer h\u00fccrelerden farkl\u0131 olarak organeli olmay\u0131san sadece d\u0131\u015f zar ve zar i\u00e7erisinde y\u00fczen bir dizi molek\u00fclden ibaret bu minik yarat\u0131klar en umulmad\u0131k yerlerde en umulmad\u0131k besinleri kullanarak \u201chayat\u201d\u0131n d\u00fcnya \u00fczerinde …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2641,8146,8143,2196,8144,8145,3605],"class_list":["post-3568","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-elektrik-ureten-bakteriler","tag-elektrod","tag-geobacter-ailesi","tag-molekul","tag-petrol-kirliligi","tag-radyoaktif-metaller","tag-uranyum"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3568"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3568\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3568"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3568"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3568"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}