ANATOM\u0130 NED\u0130R?
\n Canl\u0131lar, h\u00fccre ad\u0131 verilen en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131sal birimlerin, \u00e7ok karma\u015f\u0131k fonksiyonlar\u0131 yerine getirebilecek \u015fekilde bir araya gelmesiyle olu\u015fmu\u015flard\u0131r. H\u00fccre, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve \u00e7evresi yar\u0131 ge\u00e7irgen bir zarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r. H\u00fccreye \u015feklini veren sitopl\u00e2sma gerekli ya\u015famsal \u00f6\u011feleri i\u00e7eren, yar\u0131 s\u0131v\u0131 bir maddedir. Ayn\u0131 g\u00f6revdeki h\u00fccrelerin k\u00fcmelenmesi ile dokular; farkl\u0131 dokular\u0131n belirli bir i\u015flevi g\u00f6rmek \u00fczere birle\u015fmesiyle de organlar olu\u015fur. Yap\u0131sal \u00f6zellikleri farkl\u0131 olan organlar\u0131n bir araya gelmesi sonucunda da belirli bir i\u015flevsel b\u00fct\u00fcnl\u00fck g\u00f6steren sistemler \u015fekillenir. <\/p>\n
Anatomi terimi, eski Yunanca Ana (=i\u00e7inden) ve Tome (-Temnein) (=kesmek) kelimelerinin birle\u015fmesiyle olu\u015fmu\u015ftur. Keserek ay\u0131rma, par\u00e7alama anlam\u0131na gelmektedir. Anatomi teriminin Latince ‘deki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131dissection ‘dur. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, kadavran\u0131n b\u00f6lgelere ayr\u0131lmas\u0131 ve bu b\u00f6lgelerin kesilerek incelenmesi y\u00f6ntemi i\u00e7in genel bir ifade olarak disseksiyon terimi kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Anatomi geni\u015f anlamda v\u00fccudun normal \u015feklini, yap\u0131s\u0131n\u0131; v\u00fccudu olu\u015fturan organlar\u0131 ve bu organlar aras\u0131ndaki yap\u0131sal, g\u00f6revsel ili\u015fkileri inceleyen bilim dal\u0131d\u0131r. \u015eekil bilim anlam\u0131na gelen morfoloji kavram\u0131 da canl\u0131lar\u0131n \u015fekilsel olarak incelenmesini belirtir. Bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re anatomi terimi morfoloji ile \u00f6zde\u015f olarak da kabul edilir. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olu\u015fumlar\u0131n yaln\u0131zca \u015fekilsel de\u011fil i\u015flevsel \u00f6zelliklerinin de \u00f6nem kazanmas\u0131, yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda h\u00fccre i\u00e7i \u00f6\u011felerin ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak, hatta molek\u00fcler d\u00fczeyde incelenmesi anatomi biliminin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015ftir. Anatomi e\u011fitiminde kal\u0131pla\u015fm\u0131\u015f kurallarla, i\u015flevsel ba\u011flant\u0131lar\u0131 dikkate almayan bir y\u00f6ntem se\u00e7ilmesi ezbere dayanan ve edinilen bilgilerin k\u0131sa zamanda unutulmas\u0131na yol a\u00e7an bir \u00f6\u011frenme ile sonu\u00e7lan\u0131r. Herhangi bir yap\u0131n\u0131n i\u015flevlerinin ve di\u011fer yap\u0131larla ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n birlikte \u00f6\u011frenilmesi ise anatominin bir b\u00fct\u00fcn halinde daha kolay anla\u015f\u0131lmas\u0131 olana\u011f\u0131n\u0131 yarat\u0131r. Bu nedenle yap\u0131lar\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131ndan \u00e7ok hastal\u0131klar ya da yaralanmalarla olan i\u015flevsel ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesi, \u00e7a\u011fda\u015f t\u0131p anlay\u0131\u015f\u0131na daha uygundur. <\/p>\n
ANATOM\u0130N\u0130N ALT GRUPLARI
\n \u0130nsanlarda oldu\u011fu gibi, di\u011fer canl\u0131larda da yap\u0131sal \u00f6zelliklerin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 anatominin konusudur. Temel olarak kabul edildi\u011fi \u015fekliyle di\u011fer temel t\u0131p bilimleri anatomi ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalardan t\u00fcremi\u015flerdir. <\/p>\n
Tarihsel s\u00fcre\u00e7te insan v\u00fccudunun tan\u0131nmas\u0131na duyulan yo\u011fun ilgi ve buna ba\u011fl\u0131 elde edilen bilgi birikimi nedeniyle anatomi alt gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
1. Makroskopik Anatomi (Gross Anatomi): \u0130nsan yap\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen \u015fekliyle inceleyen anatomi dal\u0131d\u0131r. Bu ama\u00e7la kullan\u0131lan temel e\u011fitim arac\u0131, ila\u00e7lanarak doku \u00f6zelliklerinin uzun zaman kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanan \u00f6l\u00fc insan v\u00fccududur (kadavra). Modeller, yaz\u0131l\u0131 gere\u00e7ler (kitap, atlas, poster gibi), video g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri ve bilgisayar programlar\u0131ndan da e\u011fitimde geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yararlan\u0131lmaktad\u0131r. Bilgisayarl\u0131 e\u011fitim, baz\u0131 e\u011fitim kurumlar\u0131nda kadavran\u0131n yan\u0131nda en yayg\u0131n kullan\u0131lan y\u00f6ntem halini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dc\u00e7 boyutlu g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin elde edilmesi \u00f6nemli bir avantaj\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2. Mikroskopik Anatomi (Histologia): V\u00fccudu olu\u015fturan organlardan \u00f6zel teknikler ile al\u0131narak boyanan doku \u00f6rneklerini mikroskop alt\u0131nda inceleyen bilim dal\u0131d\u0131r. Histoloji kelime olarak eski Yunanca ‘daki histos (=doku) ve logos (=bilim) s\u00f6zc\u00fcklerinden olu\u015fmu\u015ftur ve doku bilimi anlam\u0131na gelir. Mikroskop, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyen varl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015fen oranlarda b\u00fcy\u00fcterek g\u00f6r\u00fclebilmelerini sa\u011flayan en \u00f6nemli e\u011fitim arac\u0131d\u0131r. <\/p>\n
3. Sitoloji: Histolojinin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc olarak da kabul g\u00f6rmekte olan h\u00fccre bilimidir. H\u00fccreyi olu\u015fturan yap\u0131lar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak incelenmesini temel al\u0131r.<\/p>\n
4. Geli\u015fimsel Anatomi (Developmental Anatomy): \u0130nsan v\u00fccudunun \u015fekillenmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk andan \u00f6l\u00fcm\u00fcne kadar ge\u00e7irdi\u011fi evreleri ve normal yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikleri inceler. \u00c7e\u015fitli alt ba\u015fl\u0131klara ayr\u0131labilir:<\/p>\n
Do\u011fum \u00d6ncesi D\u00f6nemi Anatomisi (Embryologia): Di\u015fi ve erkek e\u015fey h\u00fccrelerininbirle\u015fmesi ile \u015fekillenen zigot olu\u015fumundan do\u011fuma kadar olan d\u00f6nemi incelemeyi temel al\u0131r. Bu d\u00f6nemi de embriyo ve f\u00f6tus d\u00f6nemi anatomisi olarak ikiye ay\u0131rmak olanakl\u0131d\u0131r. Teknolojik geli\u015fmeler, baz\u0131 hastal\u0131klar\u0131n do\u011fumdan \u00f6nce saptanabilmesini ve tedavisini sa\u011flayabilmekte oldu\u011fundan f\u00f6tus anatomisinin \u00f6nemi giderek artmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ocukluk D\u00f6nemi Anatomisi (Child Anatomy): Do\u011fumdan itibaren puberte d\u00f6nemi sonras\u0131na kadar s\u00fcren geli\u015fimi inceler.<\/p>\n
Eri\u015fkin D\u00f6nemi Anatomisi (Adult Anatomy): Eri\u015fkin insan v\u00fccudunun yap\u0131s\u0131n\u0131 inceler. Klasik ders kitaplar\u0131nda verilen bilgiler eri\u015fkin insan v\u00fccudu temel al\u0131narak haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ya\u015fl\u0131l\u0131k D\u00f6nemi Anatomisi (Geriatric Anatomy) : Ya\u015fl\u0131 insanlardaki normal yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikleri inceler.<\/p>\n
5. Patolojik Anatomi: Makroskopik ya da mikroskopik olarak insan dokusunun normal olmayan yap\u0131s\u0131n\u0131 inceler.<\/p>\n
\u00d6\u011frenim y\u00f6ntemlerine g\u00f6re anatominin alt gruplar\u0131:
\n Anatomi e\u011fitiminde temel ama\u00e7 \u00f6\u011frencinin kendisine gereken bilgiyi en etkili yolla elde etmesi ve bunu verimli bir \u015fekilde de\u011ferlendirmesidir. Amaca ula\u015fabilmek i\u00e7in gereken bilginin de\u011fi\u015fik yollarla verildi\u011fi farkl\u0131 \u00f6\u011fretim y\u00f6ntemleri kullan\u0131l\u0131r. Bu y\u00f6ntemlere g\u00f6re de anatomi bir tak\u0131m alt dallara ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Sistematik Anatomi (Anatomia Systematica): Organizmay\u0131 organ topluluklar\u0131ndan olu\u015fan sistemlere ay\u0131r\u0131p, incelemeyi esas tutar. Bu \u00f6\u011fretim modelinde bir sistem i\u00e7indeki organlar ve doku gruplar\u0131 belirli bir s\u0131rayla \u00f6\u011fretililir.<\/p>\n
B\u00f6lgesel Anatomi (Anatomia Topographica-Anatomia Regionalis): V\u00fccut b\u00f6lgelere ayr\u0131larak buralarda yer alan doku ve organlar d\u0131\u015ftan i\u00e7e incelenir. <\/p>\n
Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 Anatomi (Anatomia Comparativa): \u00c7e\u015fitli hayvanlar ve hayvanlarla insanlar aras\u0131ndaki benzer organlar\u0131 k\u0131yaslama yaparak inceler.<\/p>\n
Cerrahi Anatomi (Anatomia Chirurgica): Cerrahi uygulamalar\u0131 dikkate alarak organizmay\u0131 topografik olarak inceleyen anatomi dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Klinik Anatomi (Anatomia Clinica): Sistematik, topografik ve cerrahi anatomiyi kapsayan bilgilerin klinikte canl\u0131 insan \u00fczerinde uygulamas\u0131n\u0131 yapan anatomi dal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Y\u00fczeysel (Surface) Anatomi: Canl\u0131 \u00fczerinde organlar\u0131 elle, g\u00f6zle veya radyolojik, endoskopik olarak inceleyen dald\u0131r.<\/p>\n
Kesitsel Anatomi (Radyolojik Anatomi): G\u00fcn\u00fcm\u00fczde teknolojinin geli\u015fmesiyle ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00f6nemi giderek artan bir topografik anatomi \u015feklidir. \u00c7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131n tan\u0131s\u0131nda kullan\u0131lan yeni y\u00f6ntemlerden bilgisayarl\u0131 tomografi (CT), n\u00fckleer manyetik rezonans g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme (NMRI), pozitron emisyon tomografisi (PET) ve sintigrafide, v\u00fccudun de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan ve birka\u00e7 milimetrelik ince dilimlere ayr\u0131lmas\u0131 ile elde edilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin incelenmesi ama\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n
Estetik (Plastik-Artistik) Anatomi: \u00c7e\u015fitli durumlarda v\u00fccudun d\u0131\u015f \u015feklinde olu\u015fan de\u011fi\u015fiklikleri ve nedenlerini inceleyen dald\u0131r; daha \u00e7ok ressam ve heykeltra\u015flar\u0131 ilgilendirir.<\/p>\n
Spor Anatomisi: Spor e\u011fitimi verilen kurumlarda \u00f6zellikle hareket sistemini olu\u015fturan yap\u0131lar\u0131n incelenmesine dayanan bir dald\u0131r.<\/p>\n
\u00d6l\u00fc organ ya da dokularla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00f6l\u00fc anatomisi (necro anatomi); ya\u015fayan insanla ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar da canl\u0131 anatomisi (living anatomy) ba\u015fl\u0131klar\u0131nda toplanabilir.<\/p>\n
ANATOM\u0130N\u0130N KISA TAR\u0130H\u00c7ES\u0130
\n Tarihte t\u0131bbi konular genel bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6ncelikli olarak s\u0131k g\u00f6r\u00fclen hastal\u0131klar\u0131n nedenlerinin bulunmas\u0131 ama\u00e7lanm\u0131\u015f ve daha \u00e7ok anatomi ile fizyoloji konular\u0131 ilgi \u00e7ekmi\u015ftir. \u0130lk d\u00f6nemlerin bilim adamlar\u0131 hekimlik, felsefe, matematik gibi birden fazla say\u0131daki pozitif bilim dal\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapm\u0131\u015flard\u0131r. Ma\u011fara d\u00f6nemi insan\u0131n\u0131n avlad\u0131\u011f\u0131 hayvanlar\u0131n d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerinin yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7 organlar\u0131n\u0131 da duvarlara resmetti\u011fi bilinmektedir. Anatomiyle ilgili ilk yaz\u0131l\u0131 kay\u0131tlar eski Yunan’da Hippocrates (M.\u00d6.460-377) ile ba\u015flar. Hippocrates ‘in kafa kemikleri ile ilgili tan\u0131mlamalar\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de ge\u00e7erlidir. Ayn\u0131 d\u00f6nemlerin bir ba\u015fka hekimi olan Aristoteles ‘de anatomi ile ilgili tan\u0131mlamalarda bulunmu\u015ftur. \u00dcnl\u00fc Yunan hekimi Galenos (M.S. 130-200) \u00f6l\u00fc hayvan disseksiyonlar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k vermi\u015ftir. Daha sonra insanlarda da tan\u0131mlanm\u0131\u015f olan periferik sinirler, eklemler ve kaslar \u00fczerinde g\u00f6zlemler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Galenos ‘un anatomik olu\u015fumlar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klar\u0131 tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 eseri orta \u00e7a\u011f\u0131n sonlar\u0131na kadar kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M.S. 980-1037 y\u0131llar\u0131nda ya\u015fayan ve Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan Avicenna ismi ile tan\u0131nan \u0130bn-i Sina T\u0131p Kanunu kitab\u0131nda anatomi ve fizyoloji ile ilgili konulara da yer vermi\u015ftir. \u0130bn-i Sina eserlerinde Hippocrates ve Galenos ‘un g\u00f6r\u00fc\u015flerinden de yararlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Avrupa ‘da ya\u015fanan yenilik hareketlerine paralel olarak anatomik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da geli\u015fme g\u00f6sterdi\u011fi g\u00f6zlenir. \u00d6rne\u011fin Leonardo da Vinci ‘nin (1452-1519) insan v\u00fccudu ile ilgili \u00e7izimleri ge\u00e7erli\u011fini bug\u00fcn de s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Anatomi, ancak 16. y\u00fczy\u0131lda ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bilim dal\u0131 konumuna gelmi\u015ftir. \u0130lk anatomist ve modern anatominin kurucusu olarak kabul edilen Andreas Vesalius (1514-1564) \u00e7ok say\u0131da insan \u00f6l\u00fcs\u00fc incelemi\u015f ve insan v\u00fccut yap\u0131s\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. 1543 y\u0131l\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 De Humani Corporis Fabrica adl\u0131 eseri Avrupa \u00fclkelerinde uzun y\u0131llar anatomi ders kitab\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Binlerce y\u0131l yaln\u0131zca g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclebilen olu\u015fumlar\u0131n \u00f6l\u00fc insan v\u00fccudu \u00fczerinde ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan anatomi bilimi, mikroskobun ke\u015ffi ile g\u00f6r\u00fclemeyen yap\u0131lar\u0131 da inceleme olana\u011f\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur. Teknolojide kaydedilen ilerlemeler olu\u015fumlar\u0131n on binlerce kez b\u00fcy\u00fct\u00fclebilmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmaktad\u0131r. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n canl\u0131 insanlar \u00fczerinde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi sonucunda, anatominin \u00e7e\u015fitli fizyolojik fonksiyonlarla ve klinik bilimlerle olan ba\u011flant\u0131lar\u0131 da ara\u015ft\u0131r\u0131labilmektedir. <\/p>\n
ANATOM\u0130DE KULLANILAN TER\u0130MLER
\n Her bilim dal\u0131nda oldu\u011fu gibi anatomide de \u00e7ok miktarda kendine \u00f6zg\u00fc terim vard\u0131r. Bunlar, y\u00fczlerce y\u0131ld\u0131r kullan\u0131lan ve \u00e7o\u011funlu\u011fu Latince (L ) ve az bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc de eski Yunanca (Grek\u00e7e-GR) k\u00f6kenli olan terimlerdir. Her \u00fclkede t\u0131p e\u011fitimi veren kurumlarda anadildeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 ile birlikte \u00f6\u011fretilirler. Anatomik terimler belirli v\u00fccut b\u00f6lgelerinin tan\u0131mlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan kesin anlaml\u0131 s\u00f6zc\u00fcklerdir. Anatomi \u00f6\u011freniminde terimlerin i\u015faret ettikleri olu\u015fumlar kadar T\u00fcrk\u00e7edeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n da \u00f6\u011frenilmesi gereklidir. Bu durum \u00f6\u011frenme s\u00fcrecini uzatan \u00f6nemli bir fakt\u00f6r gibi g\u00f6r\u00fcnebilir. Ancak bir olu\u015fum isminin Latince terminolojideki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ezberlemek yerine, ne anlama geldi\u011finin bilinmesi onun i\u015flevsel \u00f6zelliklerinin de kolayca kavran\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Bu yolla \u00f6\u011frenilen anatomi bilgisi daha uzun s\u00fcreli korunabilir. Bu yolla s\u0131k tekrarlar \u00f6nlenebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilim dili olarak \u0130ngilizce ‘nin \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131 nedeniyle olu\u015fumlar\u0131n bu dildeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesi de \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
T\u0131bbi-anatomik terimlerle ilgili d\u00fczenlemeler ilk olarak 1895 y\u0131l\u0131nda Basel ‘de (\u0130svi\u00e7re) uluslar aras\u0131 d\u00fczeyde yap\u0131lan bilimsel toplant\u0131larla belirlenmi\u015ftir. Basel Nomina Anatomica ‘s\u0131 (BNA) olarak isimlendirilen bu toplant\u0131larda 30.000 ‘den fazla say\u0131ya ula\u015fan anatomi terimlerinde sadele\u015fmeye gidilmi\u015f, Latince temel al\u0131narak terim say\u0131s\u0131 4.500 dolay\u0131na indirilmi\u015ftir. Ayn\u0131 olu\u015fumu tan\u0131mlayan farkl\u0131 dillerdeki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 terk edilmi\u015f, olu\u015fumlar\u0131 ilk kez tan\u0131mlayan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara sayg\u0131 unsuru olarak onlar\u0131n isimlerinin verildi\u011fi eponim terimlerin kullan\u0131lmas\u0131na son verilmi\u015ftir. BNA ‘dan sonra anatomi, histoloji ve embriyoloji ile ilgili terimlerin \u00e7a\u011fa uygunlu\u011fu be\u015f y\u0131lda bir toplanan D\u00fcnya Anatomistler Kurultaylar\u0131 ile g\u00f6zden ge\u00e7irilerek yenilenmi\u015ftir. Nomina Anatomica ile ilgili son toplant\u0131 1985 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lm\u0131\u015f, olu\u015fturulan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma grubu Terminologia Anatomica (1998) isimli \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Bu terimlerin her \u00fclkede kullan\u0131lmas\u0131yla t\u0131p alan\u0131nda dil birli\u011fi sa\u011flanm\u0131\u015f olmaktad\u0131r. Anatomide tan\u0131mlanan terimler t\u0131bb\u0131n di\u011fer alanlar\u0131nda de\u011fi\u015fmeden kullan\u0131l\u0131rlar. Ancak klinik bilimlerde anatomik olu\u015fumlar i\u00e7in Frans\u0131zca ve \u0130ngilizceden yap\u0131lan T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015f kullan\u0131mlar ya da eponim terimlerin kullan\u0131lmas\u0131 s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan durumlard\u0131r. T\u00fcrkiye ‘de anatomik olu\u015fumlar\u0131n isimlendirilmesinde 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na kadar Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a s\u00f6zc\u00fckler kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde t\u0131bbi e\u011fitim dili olarak Frans\u0131zca kullan\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnyada ya\u015fanan geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Latince terminoloji giderek yerle\u015fmi\u015ftir. Latince terimlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak Osmanl\u0131ca yerine T\u00fcrk\u00e7enin kullan\u0131lmas\u0131 ancak cumhuriyet d\u00f6neminde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde haz\u0131rlanan kitaplarda, anatomik olu\u015fumlar\u0131n tan\u0131mlanmas\u0131nda Terminologia Anatomica esas al\u0131nmaktad\u0131r. Karaci\u011fer, b\u00f6brek, gibi g\u00fcncel T\u00fcrk\u00e7ede s\u0131k kullan\u0131lan s\u00f6zc\u00fckler Latince terimlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak tercih edilmektedir.<\/p>\n
Anatomik terimlerin uluslar aras\u0131 alandaki yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131n, de\u011fi\u015fik klinik dallardaki bilim adamlar\u0131 olu\u015fumlar\u0131 tan\u0131mlarken kendi terimlerini tercih etmektedirler. \u00d6rne\u011fin anatomistlerce articulatio zygapophysealis olarak isimlendirilen omurlar aras\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck eklemlere ortopedistlerce faset eklem olarak tan\u0131mlan\u0131rlar. Frans\u0131zca facette s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden k\u00f6ken alan bu terim, k\u0131ymetli bir ta\u015f\u0131n i\u015flenmi\u015f, parlat\u0131lm\u0131\u015f y\u00fczeyi anlam\u0131na gelir ve ekleme kat\u0131lan kemik y\u00fczeylerin d\u00fcz ve parlak olmas\u0131 nedeni tercih edilmi\u015ftir. <\/p>\n
Latince, t\u0131p e\u011fitiminde ve sanatsal edebi dil olarak geni\u015f kullan\u0131lma alan\u0131na sahip olmakla birlikte g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fayan bir dil de\u011fildir. Yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na kadar Katolik Kilisesi ‘nin resmi dili olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Temel olarak 26 harften olu\u015fan ve T\u00fcrk\u00e7e gibi fonetik bir dildir yani yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi okunur. Latince harflerin okunu\u015fu b\u00fcy\u00fck oranda T\u00fcrk\u00e7e ‘dekilere benzer. Sessiz harfler #8211;e seslidir. Latince terimlerin yaz\u0131lma ve okunma kurallar\u0131n\u0131n daha iyi anla\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in t\u0131p terminolojisi ders notlar\u0131ndan yararlan\u0131lmas\u0131 gereklidir. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ANATOM\u0130 NED\u0130R? Canl\u0131lar, h\u00fccre ad\u0131 verilen en k\u00fc\u00e7\u00fck yap\u0131sal birimlerin, \u00e7ok karma\u015f\u0131k fonksiyonlar\u0131 yerine getirebilecek \u015fekilde bir araya gelmesiyle olu\u015fmu\u015flard\u0131r. H\u00fccre, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve \u00e7evresi yar\u0131 ge\u00e7irgen bir zarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f durumdad\u0131r. H\u00fccreye \u015feklini veren sitopl\u00e2sma gerekli ya\u015famsal \u00f6\u011feleri i\u00e7eren, yar\u0131 s\u0131v\u0131 bir maddedir. Ayn\u0131 g\u00f6revdeki h\u00fccrelerin k\u00fcmelenmesi ile dokular; farkl\u0131 dokular\u0131n belirli bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[8261,8268,8255,8269,8265,8263,8264,8262,8266,8258,2530,8259,8270,8257,8260,4400,8267,8271,6612,8256],"class_list":["post-3625","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-histologia","tag-anatomia-systematica","tag-anotomi-bilimi","tag-bolgesel-anatomi","tag-child-anatomy","tag-developmental-anatomy","tag-embryologia","tag-gelisimsel-anatomi","tag-geriatric-anatomy","tag-gross-anatomi","tag-hucre","tag-kadavra","tag-kesitsel-anatomi","tag-makroskopik-anatomi","tag-mikroskopik-anatomi","tag-morfoloji","tag-patolojik-anatomi","tag-radyolojik-anatomi","tag-sitoloji","tag-sitoplasma"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3625","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3625"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3625\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3625"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3625"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3625"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}