BEY\u0130N<\/p>\n
a)Beynin \u0130\u015flevleri<\/p>\n
Eskiden d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131n merkezinin kalp oldu\u011fu san\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa bug\u00fcn bilincin, i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ve deneyimle kazan\u0131lan bilgilerin beyinde olu\u015fup bi\u00e7imlendi\u011fini biliyoruz. Sinir sisteminin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olan beyin, v\u00fccudun b\u00fct\u00fcn hareketlerini ve tepkilerini y\u00f6netti\u011fi gibi duygular\u0131n,belle\u011fin ve ki\u015fili\u011fin de merkezidir.
\nb)Beynin Yap\u0131s\u0131 ve Anatomisi<\/p>\n
Basit yap\u0131l\u0131 hayvanlar\u0131n beyni kal\u0131nla\u015farak kordon bi\u00e7imini alm\u0131\u015f tek bir sinir lifinden olu\u015fur. Genel kural olarak, geli\u015fmi\u015f hayvanlar\u0131n beyni basit yap\u0131l\u0131 hayvanlar\u0131nkinden, iri yap\u0131l\u0131 hayvanlar\u0131n beyni de k\u00fc\u00e7\u00fck hayvanlar\u0131nkinden daha b\u00fcy\u00fck ve karma\u015f\u0131kt\u0131r. Ama beyin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn zekayla hi\u00e7bir ba\u011flant\u0131s\u0131 yoktur. \u0130nsanlarda yeti\u015fkinlerin beyninin \u00e7ocuklar\u0131nkinden, erkeklerin beyninin kad\u0131nlar\u0131nkinden biraz daha b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 yaln\u0131zca ya\u015f, v\u00fccut a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve cinsiyet fark\u0131ndan kaynaklan\u0131r.
\n Y\u00fczeyi, yani beyin kabu\u011fu insanda \u00f6ylesine k\u0131vr\u0131ml\u0131d\u0131r ki, bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle iri bir cevizi and\u0131r\u0131r ve k\u0131vr\u0131mlar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131p yay\u0131lacak olsa bir yast\u0131k y\u00fcz\u00fc kadar geni\u015f bir alan\u0131 kaplar.
\nc)As\u0131l Beyin<\/p>\n
\u0130nsan beyninin en \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fc olarak duygular\u0131m\u0131z\u0131 ve ki\u015fili\u011fimizi y\u00f6nlendiren as\u0131l beyin,beyin yar\u0131mk\u00fcreleri denilen iki par\u00e7adan olu\u015fur. \u0130nsan v\u00fccudunun en geli\u015fmi\u015f organ\u0131 olan beynin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131k olarak ortalama 1350 gramd\u0131r. Beyin kabu\u011funda milyonlarca sinir h\u00fccresinin g\u00f6vdeleri bir araya toplanm\u0131\u015ft\u0131r; h\u00fccreler b\u00f6yle toplu haldeyken kirli beyaz renkte g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu dokuya bozmadde denir. Bozmaddenin hemen alt\u0131nda, beyin beyin kabu\u011fundan v\u00fccudun her yan\u0131na ve beynin \u00f6b\u00fcr b\u00f6l\u00fcmlerine uzanan sinir lifleri, yani aksonlar k\u00fcmelenmi\u015ftir. Bu liflerin d\u0131\u015f\u0131 beyaz bir beyaz bir k\u0131l\u0131fla sar\u0131l\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in bozmaddeden daha a\u00e7\u0131k bir renkte g\u00f6z\u00fcken bu dokuya da akmadde denir. Meninks denilen beyin zarlar\u0131 i\u00e7ten d\u0131\u015far\u0131ya do\u011fru s\u0131ras\u0131yla pia mater, araknoid ve dura mater adlar\u0131n\u0131 al\u0131rlar.
\n Pia mater; beyin h\u00fccrelerini besleyen kan damarlar\u0131yla \u00f6rt\u00fcl\u00fcd\u00fcr ve beynin t\u00fcm girinti ve \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6rten tabakad\u0131r. Bu zar ile orta tabaka araknoid aras\u0131nda beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131(B.O.S.) bulunmaktad\u0131r. Dura mater ise en d\u0131\u015ftaki zard\u0131r.
\n Beynin i\u00e7inde, tam ortas\u0131na rastlayan, kar\u0131nc\u0131k denilen d\u00f6rt adet bo\u015fluk vard\u0131r. \u0130ki yan kar\u0131nc\u0131k \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kar\u0131nc\u0131\u011fa, o da d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kar\u0131nc\u0131\u011fa a\u00e7\u0131l\u0131r. Buradaki t\u00fcm bo\u015fluklar\u0131n i\u00e7i de beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 ile kapl\u0131d\u0131r. Su gibi duru ve renksiz olan beyin-omurilik s\u0131v\u0131s\u0131 beyin kar\u0131nc\u0131klar\u0131nda \u00fcretilir ve beyin yar\u0131mk\u00fcrelerinin \u00e7evrelerini ku\u015fat\u0131p, omurili\u011fin i\u00e7 kanal\u0131ndan akarak beyni ve omurili\u011fi d\u0131\u015fardan al\u0131nabilecek herangi bir darbe, s\u00fcrt\u00fcnme yada farkl\u0131 bir fiziksel tehdite kar\u015f\u0131 koruyan bir tampon i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr.
\nd)Beyin ve Duyu Organlar\u0131 <\/p>\n
Beyin, duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla b\u00fct\u00fcn v\u00fccuttan bilgi al\u0131r; yani i\u00e7 ve d\u0131\u015f ortamdaki de\u011fi\u015fiklikleri duyular arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla alg\u0131lar. bu s\u00fcrece duyumsama denir. Deri, kaslar, g\u00f6zler, kulaklar, burun ve \u00f6b\u00fcr duy organlar\u0131ndan gelen bilgiler duyu sinirleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00fcrekli olarak beyne iletilir. Beyin de ald\u0131\u011f\u0131 bu bilgileri de\u011ferlendirerek, hareket sinirleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kaslara gerekli emirleri g\u00f6nderir.
\n Beyin kabu\u011funda, v\u00fccudun de\u011fi\u015fik b\u00f6l\u00fcmlerindeki hareket ve duyu sinirlerini denetleyen ayr\u0131 ayr\u0131 alanlar vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin ellerin hareketi ve duyusal alg\u0131lamas\u0131 beyin kabu\u011fundaki ayr\u0131 bir alandan, bacaklar\u0131nki ba\u015fka bir alandan denetlenir. \u0130\u015fitme ve g\u00f6rme alanlar\u0131 da ayr\u0131d\u0131r. Bu alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, denetiminden sorumlu oldu\u011fu hareketin ya da duynun h\u0131z\u0131na ve karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin ellerin yapabildi\u011fi hareketler \u00e7ok karma\u015f\u0131k ve h\u0131zl\u0131d\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla, beyin kabu\u011funun el hareketlerini y\u00f6neten alan\u0131 geni\u015ftir ve \u00e7ok say\u0131da n\u00f6ronu i\u00e7erir. Oysa hareketleri daha yava\u015f ve k\u0131s\u0131tl\u0131 olan ayak bile\u011fi ile aya\u011f\u0131 denetleyen alan daha k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr. Duyular i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey ge\u00e7erlidir. Ellerin parmak u\u00e7lar\u0131 \u00e7ok duyarl\u0131 oldu\u011fundan, nesnelerin bi\u00e7imini ve \u00f6b\u00fcr \u00f6zelliklerini alg\u0131lamak i\u00e7in elimizle dokunuruz. Bu bilgi sinirler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla beyin kabu\u011fundaki ilgili alana ula\u015f\u0131r. Ayak parmaklar\u0131 bu kadar duyarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, toplad\u0131\u011f\u0131 bilgileri daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir alana g\u00f6nderir. Beyinden v\u00fccuda da\u011f\u0131lan sinirler so\u011fanilikte \u00e7aprazlanarak y\u00f6n de\u011fi\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, beynin sol yar\u0131mk\u00fcresi v\u00fccudun sa\u011f yan\u0131n\u0131, sa\u011f yar\u0131mk\u00fcresi de sol yan\u0131n\u0131 denetler.
\n \u0130nsan\u0131n bilinci ve \u00e7evresinde olup bitenleri anlamas\u0131, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde beyin kabu\u011funun sorumlulu\u011funda olan \u00e7ok karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7tir. G\u00f6z\u00fcm\u00fczle bakar, ama beynimizle g\u00f6r\u00fcr ve anlar\u0131z. Ayn\u0131 \u015fekilde, kula\u011f\u0131m\u0131zla dinler, ama beynimizle i\u015fitiriz.
\ne)Beyincik<\/p>\n
Beyincik, kafatas\u0131 i\u00e7inde, beyinin arka alt taraf\u0131nda yer alan sinir k\u00fctlesidir. Arka Beyin de denir. Beynin ikinci b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr, daha az k\u0131vr\u0131ml\u0131 iki par\u00e7adan olu\u015fur. Beyinci\u011fin y\u00fczeyi gri, i\u00e7i ise daha \u00e7ok beyaz ve yer yer gri h\u00fccrelerden olu\u015fur. En \u00f6nemli g\u00f6revi v\u00fccudun dengesini sa\u011flamakt\u0131r. Bunu yaparken g\u00f6zlerden ve denge organlar\u0131ndan, ya da i\u00e7 kulaktaki yar\u0131m daire kanallar\u0131ndan destek al\u0131r. Bu organlardan \u00e7\u0131kan uyar\u0131lar beyinci\u011fi \u00e7evrenin o anki durumuna g\u00f6re olmam\u0131z gereken duruma ayarlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k beyincik de v\u00fccudu dengede tutacak kaslar\u0131 kas\u0131l\u0131 tutar. G\u00f6zler kapal\u0131yken i\u015f yapmak g\u00fc\u00e7le\u015fir, denge kaybolabilir. Beyincik kas etkinli\u011fini dnentlemekle beyne yard\u0131mc\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Beyinci\u011fin birka\u00e7 \u00f6nemli g\u00f6revi v\u00fccudun kas gerilimini sa\u011flamakt\u0131r. Beyinci\u011fin yard\u0131m\u0131 olmazsa beyinden gelen d\u00fcrt\u00fcler d\u00fczensiz v\u00fccut hareketlerine neden olurdu. Beyincik kaslara giden uyar\u0131lar\u0131 daha da kuvvetlendirir ve kas gerilimini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Beyincik bir kas kas\u0131lmas\u0131n\u0131 ba\u015flatamaz, fakat kaslar\u0131n k\u0131smi kas\u0131lma durumda kalmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. V\u00fccut kaslar\u0131n\u0131n gergin durarak v\u00fccudun ayakta kalmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 bilgimiz d\u0131\u015f\u0131nda olmaktad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc beyincik bilin\u00e7 d\u00fczeyi alt\u0131nda hareket etmektedir. Beyincik zedelendi\u011finde kas hareketlerinde ya da duyularda bir bozukluk olmayabilir, fakat denge bozuklu\u011fu ve hareketlerde uyumsuzluk ortaya \u00e7\u0131kar.
\n Ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece insanlardan daha \u00e7ok dengeye gereksinme duyan bal\u0131klar ve ku\u015flar\u0131n beyinci\u011fi insanlar\u0131nkine k\u0131yasla \u00e7ok daha geli\u015fmi\u015f bir yap\u0131ya sahiptir. Beyincik i\u00e7ine yay\u0131lm\u0131\u015f olan sinirler dall\u0131-budakl\u0131 bir a\u011fa\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir, bu y\u00fczden beyincik kesiti hayat a\u011fac\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcndedir.
\nf)Beyin Sap\u0131<\/p>\n
Beyin yar\u0131mk\u00fcrelerini ve beyinci\u011fi omurili\u011fe ba\u011flayan b\u00f6l\u00fcme beyin sap\u0131 denir. Varol k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve so\u011fanilik gibi iki temel b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fan beyin sap\u0131, i\u00e7 organlar ile beyin aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan beynin \u00e7ok \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Refleks hareketlerin, kalp at\u0131mlar\u0131n\u0131n ve solunum h\u0131z\u0131n\u0131n denetiminden beyin sap\u0131 sorumludur. Hem beyinden ba\u015f ve boyun kaslar\u0131na (\u00f6rne\u011fin \u00e7i\u011fnemeyi, yutkunmay\u0131 ve konu\u015fmay\u0131 sa\u011flayan kaslar), hem de g\u00f6rme, i\u015fitme ve koklama duyular\u0131ndan beyne giden kafatas\u0131 sinirleri de beyin sap\u0131ndan ge\u00e7er.
\n Bir yaz\u0131y\u0131 okurken g\u00f6zlerimiz s\u00f6zc\u00fcklerin \u00fczerine odaklan\u0131r ve beynimiz ne g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc alg\u0131lar. G\u00f6z kaslar\u0131m\u0131z s\u00f6zc\u00fck s\u00f6zc\u00fck, sat\u0131r sat\u0131r b\u00fct\u00fcn sayfay\u0131 tarayacak bi\u00e7imde g\u00f6zlerimizi hareket ettirir. Daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc tan\u0131r\u0131z ve belle\u011fimiz o s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn ne anlama geldi\u011fini bize s\u00f6yler. S\u00f6zc\u00fckleri tan\u0131yan, beynin konu\u015fma merkezidir. S\u00f6zc\u00fckleri y\u00fcksek sesle okuyacak olursak, konu\u015fma merkezi her s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn nas\u0131l seslendirilece\u011fini g\u0131rtlak ve dil kaslar\u0131m\u0131za bildirir. S\u00f6zc\u00fckleri yazmak istedi\u011fimizde de beynimiz her harfi yazmak i\u00e7in el kaslar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l kas\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yler. B\u00fct\u00fcn bunlar biz fark\u0131na varmadan ger\u00e7ekle\u015fir; \u00e7\u00fcnk\u00fc beyin bunlar\u0131 otomatik olarak yapmay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftir.
\ng)Hayvanlarda Beyin
\n Hayvanlar da ko\u015far, s\u0131\u00e7rar ve y\u00fczerken hareketlerini b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131kla denetleyebilirler. Ama bir tav\u015fan\u0131n ya da k\u00f6pe\u011fin beyni insan beyninden olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Bu hayvanlarda da as\u0131l beyin, so\u011fanilik ve beyincik vard\u0131r; yaln\u0131z tav\u015fan\u0131n beyin kabu\u011fu hi\u00e7 k\u0131vr\u0131ms\u0131z, k\u00f6pe\u011finki ise insandakinden daha az k\u0131vr\u0131ml\u0131d\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, tav\u015fanlarda ve k\u00f6peklerde koku duyusu \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011fundan bu hayvanlar\u0131n beynindeki koku lopu insan\u0131nkinden daha fazla geli\u015fmi\u015ftir.
\nh)Beyin-Hormon \u0130li\u015fkisi
\n Ki\u015filik ve zekay\u0131 yaratan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131n merkezi olan beyin, ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fcmeyi ve h\u00fccrelerdeki kimyasal tepkimelerden \u00e7o\u011funu d\u00fczenleyen hormonlar\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131 da y\u00f6netir. Bu hormonlar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, beyin taban\u0131na bir bezelye tanesi gibi as\u0131l\u0131 duran hipofiz bezince salg\u0131lan\u0131r ve gene beyin taban\u0131ndaki hipotalamus b\u00f6lgesince denetlenir. Hipotalamus ayr\u0131ca kalp, akci\u011ferler, ba\u011f\u0131rsak ve b\u00f6brek sinirlerini de y\u00f6neten \u00f6nemli bir merkezdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BEY\u0130N a)Beynin \u0130\u015flevleri Eskiden d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular\u0131n merkezinin kalp oldu\u011fu san\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa bug\u00fcn bilincin, i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin ve deneyimle kazan\u0131lan bilgilerin beyinde olu\u015fup bi\u00e7imlendi\u011fini biliyoruz. Sinir sisteminin en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 olan beyin, v\u00fccudun b\u00fct\u00fcn hareketlerini ve tepkilerini y\u00f6netti\u011fi gibi duygular\u0131n,belle\u011fin ve ki\u015fili\u011fin de merkezidir. b)Beynin Yap\u0131s\u0131 ve Anatomisi Basit yap\u0131l\u0131 hayvanlar\u0131n beyni kal\u0131nla\u015farak kordon bi\u00e7imini alm\u0131\u015f tek …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2510,2518,5700,8367,8418,7826,8366,8416,8417],"class_list":["post-3682","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-beyin","tag-beyin-omurilik-sivisi","tag-beyin-sapi","tag-beyin-ve-duyu-organlari","tag-beyin-hormon-iliskisi","tag-beyincik","tag-beynin-islevleri","tag-beynin-yapisi-ve-anatomisi","tag-hayvanlarda-beyin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}