Beyin ve omurilikten \u00e7\u0131kan ve onlar\u0131 v\u00fccuttaki t\u00fcm al\u0131c\u0131 ve uyar\u0131lan dokulara ba\u011flayan sinirlere \u00e7evresel sinir sistemi denir.Kafatas\u0131 ve omur sinirleri h\u00fccre g\u00f6vdesi,dentrit ve aksondan olu\u015fur. H\u00fccre g\u00f6vdesi omurilik ve beynin kenar\u0131nda k\u00fcmelenerek ganglionlar olu\u015fturulur.<\/p>\n
1.BEY\u0130N S\u0130N\u0130RLER\u0130:\u0130nsan beyninin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinden 12 \u00e7ift sinir \u00e7\u0131kar.Bunlar ba\u015f b\u00f6lgesinin kaslar\u0131n\u0131,bezlerini,duyu organlar\u0131n\u0131 sinirsel olarak kontrol eder.B\u00fct\u00fcn omurgal\u0131larda beyinden12 \u00e7ift sinirin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.Ancak bal\u0131k ve kurba\u011falarda 10 \u00e7ifttir.
\n Beyinden \u00e7\u0131kan sinirlerin en \u00f6nemlisi Nervus vagustur.Bu sinir \u00e7ifti otonom sistemin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturur.G\u00f6\u011f\u00fcs ve kar\u0131n b\u00f6lgesinin yukar\u0131s\u0131ndaki organlara sinirsel ba\u011flant\u0131lar yapar. Kalp \u00e7izgili kaslar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131rken d\u00fcz kaslar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131r.
\n 2.OMUR\u0130L\u0130K S\u0130N\u0130RLER\u0130:Omurilikten arka ve \u00f6n k\u00f6k olarak adland\u0131r\u0131lan b\u00f6lgelerden 31\u00e7ift sinir \u00e7\u0131kar.Omurilikten \u00f6n k\u00f6kten \u00e7\u0131kan sinirlerin tahrib,hangi b\u00f6lgeyi besliyorsa o b\u00f6lgenin fel\u00e7 olmas\u0131na sebep olur.Arka k\u00f6klerden \u00e7\u0131kan duyu n\u00f6ronlar\u0131n\u0131n tahribi fel\u00e7e yol a\u00e7maz ama duyu organlar\u0131n\u0131n g\u00f6revi engellenir.\u0130nsanda en uzun ve en b\u00fcy\u00fck sinir lifi omurilikten ayr\u0131lan ve bacaklara giden siyatik sinirlerdir.
\n Omurilik sinirleri daha \u00f6ncede belirtti\u011fimiz gibi refleks yaylar\u0131 meydana getirir.Organizmada h\u0131zl\u0131 tepkilerin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in omurilik refleks merkezlerini olu\u015fturur.Bunlara kal\u0131tsal refleks denir.\u015eartl\u0131 refleksler birden fazla duyu organ\u0131n\u0131n meydana getirdi\u011fi bir tepki davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin limona kar\u015f\u0131 hem kulak hem g\u00f6z hemde tat alma duyular\u0131yla tepki olu\u015fturulur ve sindirim sistemi uyar\u0131l\u0131r.
\n 3.OTONOM S\u0130N\u0130R S\u0130STEM\u0130:\u00c7evresel sinir sistemi i\u00e7erisinde incelenen bu sistem organizmadaki istemsiz hareketlerin kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flar.Otonom sinir sisteminde sadece motor sinir vard\u0131r.Bu motor sinirler organlar\u0131n h\u0131zl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 veya yava\u015flamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan liflerdir.Beyin \u015fuurumuz dahilinde otonom sinir sistemine h\u00fckmedemez.Ancak otonom sinir merkezlerini kontrol eder.Mesela;kalbin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131,mide ve ba\u011f\u0131rsak kaslar\u0131n\u0131n kas\u0131l\u0131p gev\u015femesini beynimize h\u00fckmederek \u015fuurlu olarak sa\u011flayamay\u0131z.\u0130\u015fte otomatik olarak y\u00f6nlendirilen organlara bu sistem sempatik ve parasempatik olarak adland\u0131r\u0131lan motor n\u00f6ronlar\u0131n\u0131 ba\u011flayarak kontrol\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirir.
\n Sempatik Sistemempatik sistemin h\u00fccre g\u00f6vdesi omurili\u011fin i\u00e7erisinde bulunur.Buradan \u00e7\u0131kan sinir lifleri omurilik \u00e7evresinde sempatik gangliona girer ve buradan sinaps olu\u015fturarak yeniden bir akson arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla gidece\u011fi organa ayr\u0131l\u0131r.Otonom sistemin sempatik lifleri ter bezlerine, t\u00fcyleri dikle\u015ftiren kaslara,t\u00fckr\u00fck bezlerine ve g\u00f6z\u00fcn irisine giderler.
\n Parasempatik Sistem:Parasempatik liflerin ganglionlar\u0131 sinir verdi\u011fi organ\u0131n yan\u0131nda bulunur. Sempatik lifler gibi otonom olarak \u00e7al\u0131\u015fanorganlara lif verir.Nervus Vagus`ta parasempatik bir lifin par\u00e7as\u0131d\u0131r.
\n \u00d6RNEK:
\n 1.S\u0131cak cisme dokunan insan\u0131n elini \u00e7ekmesi
\n 2.Beyni \u00e7\u0131kar\u0131lan ku\u015fun kanat \u00e7\u0131rpmas\u0131
\n 3.So\u011fukta kan damarlar\u0131n\u0131n b\u00fcz\u00fclmesi
\n 4.G\u00f6z kapa\u011f\u0131n\u0131n kapanmas\u0131
\n 5.Diz kapa\u011f\u0131 refleksi
\n Yukar\u0131da meydana gelen refleks olaylar\u0131ndan hangileri merkezi sinir sistemi taraf\u0131ndan yap\u0131lan reflekslerden de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Beyin ve omurilikten \u00e7\u0131kan ve onlar\u0131 v\u00fccuttaki t\u00fcm al\u0131c\u0131 ve uyar\u0131lan dokulara ba\u011flayan sinirlere \u00e7evresel sinir sistemi denir.Kafatas\u0131 ve omur sinirleri h\u00fccre g\u00f6vdesi,dentrit ve aksondan olu\u015fur. H\u00fccre g\u00f6vdesi omurilik ve beynin kenar\u0131nda k\u00fcmelenerek ganglionlar olu\u015fturulur. 1.BEY\u0130N S\u0130N\u0130RLER\u0130:\u0130nsan beyninin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinden 12 \u00e7ift sinir \u00e7\u0131kar.Bunlar ba\u015f b\u00f6lgesinin kaslar\u0131n\u0131,bezlerini,duyu organlar\u0131n\u0131 sinirsel olarak kontrol eder.B\u00fct\u00fcn omurgal\u0131larda beyinden12 \u00e7ift …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2406,2510,5973,7825,8475,5699,7716],"class_list":["post-3707","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-akson","tag-beyin","tag-cevresel-sinir-sistemi","tag-dentrit","tag-nervus-vagus","tag-omurilik","tag-refleks"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3707","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3707"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3707\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3707"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3707"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3707"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}