HAYVANSAL DOKULAR<\/p>\n
Hayvansal dokular, embriyonik d\u00f6nemde k\u00f6ken ald\u0131\u011f\u0131 tabakalara g\u00f6re ;
\n -Ektoderm K\u00f6kenli Dokular:Epitel doku ve Sinir Doku
\n -Mezoderm K\u00f6kenli Dokular:Ba\u011f, Kan,Ya\u011f, K\u0131k\u0131rdak, Kemik, Kas Doku
\n -Endoderm K\u00f6kenli Dokular:T\u00fckr\u00fck Bezleri Tiroid bezi,…… olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda incelenir.<\/p>\n
1 EP\u0130TEL DOKU: <\/p>\n
V\u00fccudun d\u0131\u015f y\u00fczeyini ve i\u00e7 y\u00fczeyini \u00f6rten h\u00fccrelerden ve salg\u0131 yapabilen bezlerden olu\u015fur.H\u00fccreler aras\u0131 bo\u015fluklar\u0131 az ,kandamarlar\u0131 ve sinir bulunmaz.Beslenmesini bazal membran denilen k\u0131lcal damar a\u011f\u0131 sa\u011flar.
\n -Epitel Dokunun G\u00f6revleri:
\n *-Deri ve i\u00e7 organlar\u0131 korumak
\n *-Besinlerin emilimini yapmak
\n *-Salg\u0131 yapmak
\n *-Duyular\u0131 almak………………..\u015feklinde s\u0131ralanabilir.<\/p>\n
A-\u00d6RT\u00dc EP\u0130TEL\u0130:V\u00fccudun d\u0131\u015f ve i\u00e7 y\u00fczeyini \u00f6rter.Bulunduklar\u0131 yere g\u00f6re Yass\u0131, K\u00fcbik, ve Silindirik
\n Olabilir.
\na-)Tek Katl\u0131 Epitel :Yass\u0131,K\u00fcbik ve Silindir olarak \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n
*-Tek Katl\u0131 Yass\u0131 Epitel Doku:Yass\u0131 ve enine uzun h\u00fccrelerdir.Bazal membran \u00fczerinde s\u0131ral\u0131d\u0131r.Ara madde az olarak bulunur .Organizmada ;Alveol,kan ve lenf damarlar\u0131n\u0131n i\u00e7 y\u00fczeyinde(endotel)ve eklem kaps\u00fcllerinde bulunur.
\n *-Tek Katl\u0131 K\u00fcbik Epitel Doku:K\u00fcp \u015feklindeki h\u00fccreleri bazal membran \u00fczerinde s\u0131ral\u0131d\u0131r.H\u00fccrelerin serbest y\u00fczeyleri farkl\u0131la\u015fm\u0131\u015f olabilir.\u00d6rne\u011fin;D\u00f6l yata\u011f\u0131nda silli,Nefronda mikrovilluslu olabilmektedir.
\n Ayr\u0131ca organizmada Tiroit bezi , k\u00fc\u00e7\u00fck safra kanallar ve d\u0131\u015f salg\u0131 yapan bez dokusunda bulunur.
\n *-Tek Katl\u0131 Silindirik Epitel Doku:Boylar\u0131 enlerinden uzun silindirik h\u00fccrelerden olu\u015fur.Bazal membran \u00fczerine s\u0131ralanm\u0131\u015f h\u00fccreleri silli ve silsiz olup Silliler;Yumurta kanalar\u0131 erkek genital bo\u015falt\u0131m yollar\u0131 ve safra kesesi yollar\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.Mikrovilluslular ise \u0130nce ba\u011f\u0131rsak duvar\u0131nda bulunur.Yine organizmalarda,
\n Mide mukozas\u0131 ,erkek \u00fcreme kanalar\u0131nda bulunur.<\/p>\n
b-)\u00c7ok Katl\u0131 Epitel:Birden fazla say\u0131da h\u00fccrenin biraraya gelmesiyle olu\u015fur.<\/p>\n
*-\u00c7ok Katl\u0131 Yass\u0131 Epitel:Genellikle omurgal\u0131 hayvanlar\u0131n derisinin epidermis tabakas\u0131n\u0131 olu\u015fturur.\u00dcst y\u00fczeydekiler yass\u0131, alttakiler b\u00fcy\u00fck \u00e7ekirdeklidir.\u00dcstte bulunan h\u00fccreler \u00f6l\u00fc ve keratinile doludur.Baz\u0131lar\u0131 ise canl\u0131d\u0131r.Damarlar bulunmaz, difuzyonla beslenirler.Organizmada;Deri,A \u011f\u0131z, Yutak veYemek borusu ile G\u00f6z\u00fcn rkornea tabakas\u0131nda bulunur.
\n *-\u00c7ok Katl\u0131 K\u00fcbik Epitel:En \u00fcst tabaka h\u00fccreleri k\u00fcbiktir.Bunlar alt tabakadaki h\u00fccrelere g\u00f6re daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.Salg\u0131 yapmakala g\u00f6revlidir.Organizmada;Deride, Ter ve Ya\u011f salg\u0131s\u0131 yap\u0131lan bo\u015fluklar\u0131n y\u00fczeyinde,Ovaryum ve testisin i\u00e7 y\u00fczeyinde bulunur.
\n *-\u00c7ok Katl\u0131 Silindirik Epitel:En \u00fcst tabakadaki h\u00fccreleri silindirirktir.Az rastlanan epitel doku olup organizmada;T\u00fckr\u00fck bezi,Bo\u015falt\u0131m kanallar\u0131,idrar yollar\u0131 ve an\u00fcs mukoza zar\u0131nda bulunur.<\/p>\n
c-)\u00c7ok Katl\u0131 De\u011fi\u015fken S\u0131ral\u0131 Epitel:En alttaki bazal membran \u00fczerindeki h\u00fccreler, silindirik h\u00fccreler birka\u00e7 s\u0131ral\u0131d\u0131r.Y\u00fczeyde tek s\u0131ra halinde i\u00e7 y\u00fczeyinin i\u00e7 y\u00fczeyinin bulundu\u011fu organ\u0131n fonksiyonuna g\u00f6re \u015fekil de\u011fi\u015ftiren b\u00fcy\u00fck h\u00fccreler olu\u015fturur. \u00d6rne\u011fin;\u0130drar kesesi.<\/p>\n
B-SALGI(BEZ)EP\u0130TEL DOKU:
\n Bu dokunun h\u00fccreleri;\u00fczerinde bulunduklar\u0131 bazal membrandan ald\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli maddeleri kendi b\u00fcnyelerinde , organizman\u0131n ba\u015fka h\u00fccrelerinin yaralanabilecegi hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek h\u00fccre d\u0131\u015f\u0131na bo\u015falt\u0131rlar.Buna Sekresyon denir.\u00d6rt\u00fc epitelinin zamanla ba\u011f doku i\u00e7erisine g\u00f6m\u00fclmesiyle ve farkl\u0131la\u015fmas\u0131yla olu\u015furlar.Olu\u015fan Salg\u0131 doku \u00d6rt\u00fc epiteline ba\u011fl\u0131 kal\u0131rsa ekzokrin bez \u00f6rt\u00fc epiteli ile ba\u011flant\u0131lar\u0131 kaybolur kesilirse, endokrin bez olu\u015fur.<\/p>\n
-Salg\u0131 Doku Salg\u0131s\u0131n\u0131 D\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc Yere G\u00f6re
\n 1-Ekzokrin Bez:Bu bezler kanall\u0131 bezler olup salg\u0131lar\u0131n\u0131 bu kanala veya do\u011frudan v\u00fccut bo\u015flu\u011funa b\u0131rak\u0131rlar.\u00d6rn:T\u00fckr\u00fck, Ter, Pankreas ve Mide bezleri.
\n 2-Endokrin Bez:Kanals\u0131z bezler olup salg\u0131lar\u0131n\u0131 do\u011frudan kana verirler.Bu bezlerin salg\u0131lar\u0131 genellikle Hormanlard\u0131r.\u00d6rn:Hipofiz bezi,Tiroit bezi,B\u00f6brek\u00fcst\u00fc bezleri..
\n -H\u00fccre Say\u0131s\u0131na G\u00f6re
\n 1-Tek H\u00fccreli Bezler:Tek h\u00fccrede salg\u0131 maddesi,apikal u\u00e7 ile \u00e7ekirdek aras\u0131nda olup h\u00fccreler Kadeh \u015feklindedir.\u00d6rn:Goblet H\u00fccreleri verilebilir.Goblet h\u00fccreleri ba\u011f\u0131rakta,solunum yolar\u0131nda rastlan\u0131r.
\n 2-\u00c7ok H\u00fccreli Bezler:Gruplar halindeki h\u00fccrelerden olu\u015furlar.
\n *-Boru(T\u00fcb\u00fcler)\u015eeklindeki Bezler
\n *-Basit ve Bile\u015fik Asinoz (Alveol) \u015eeklindeki Bezler
\n *-T\u00fcb\u00fclo-Alveoler Bezler<\/p>\n
C-DUYU EP\u0130TEL\u0130:D\u0131\u015f ortamdan gelen Fiziksel, Kimyasal,Mekaniksel ve Optik uyaranlar\u0131 alan ve \u00f6zel bir enerji \u015fekline \u00e7eviren h\u00fccre gruplar\u0131d\u0131r.\u00dc\u00e7e ayr\u0131l\u0131rlar.
\n a-)Primer Duyu Epiteli:Epitel h\u00fccrelerinin farkl\u0131la\u015fmas\u0131yla olu\u015furlar.Uyar\u0131lar\u0131 sinirlerin dendritlerini iletirler.\u00d6rnek:Koku alma
\n b-)Sekonder Duyu Epiteli: Duyu sinirleri bu h\u00fccrelere kadar uzan\u0131rlar.\u00d6rnek: Tat alma
\n c-)Serbest Sinir U\u00e7lar\u0131:Baz\u0131 sinir uzant\u0131lar\u0131 alma\u00e7lar(resept\u00f6r) epitel i\u00e7erisine kadar uzan\u0131r.<\/p>\n
2 BA\u011e VE DESTEK DOKU:<\/p>\n
En \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi; H\u00fccrelerinin aralar\u0131nda bo\u015fluklar\u0131n bulunmas\u0131d\u0131r.Bu doku di\u011fer doku ve organlar\u0131n aras\u0131n\u0131 doldurur.Embriyonun Mezen\u015fimal h\u00fccrelerinden k\u00f6ken al\u0131r.
\n -G\u00f6revleri:
\n *-Mekanik desteklik sa\u011flar.
\n *-Kan ile H\u00fccreler aras\u0131nda madde al\u0131\u015fveri\u015fini sa\u011flar.
\n *-V\u00fccut savunmas\u0131nda etkilidir.
\n *-Dokular\u0131n tamiri ve yenilenmesinde etkilidir.
\n *-Kan damarlar\u0131 ve sinirlerin v\u00fccudun heryerine yay\u0131lmas\u0131na sa\u011flar.<\/p>\n
Ba\u011f Dokusu H\u00fccreler ve H\u00fccreleraras\u0131 maddelerden olu\u015fur<\/p>\n
-Ba\u011f Dokusunun H\u00fccreleri:<\/p>\n
1-Fibrobastlar:Ba\u011f dokusu iplikleri ve ara maddeyi sentezler.Ba\u011f dokusu esas h\u00fccresidir.
\n 2-Makrofajlar:V\u00fccuda giren mikroorganizma ve yabanc\u0131 cisimleri fagosite eder. **m\u00fc\u015f h\u00fccreler v\u00fccutta temizlenir.
\n 3-Pigment H\u00fccreleri:Sitoplazmalar\u0131nda melanin pigmenti bulunur.Renk vericidir.
\n 4-Plazma H\u00fccreleri:Organizman\u0131n antikorlar\u0131n\u0131 sentezler.Dolay\u0131s\u0131yla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131kta etkendir.
\n 5-Mast H\u00fccreleri:Heparin salg\u0131layarak kan\u0131n damar i\u00e7erisinde p\u0131ht\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n
-H\u00fccreler Aras\u0131 Madeleri:<\/p>\n
Kollagen Lifler:\u00c7ekilmelere kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131 olup en \u00e7ok %5 oran\u0131nda uzayabilirler.
\n Elastik Lifler:Lastik gibi %100-140 oran\u0131nda uzayabilir.V\u00fccutta yay \u00f6devi g\u00f6rebilir, esas maddesini elastin denilen protein olu\u015fturur.
\n Retik\u00fcler Fibriller:Retik\u00fcler ba\u011f dokuda bulunurlar.Dokunun \u00e7e\u015fitli yerlerinde ince a\u011fs\u0131 yap\u0131lar olu\u015ftururlar.<\/p>\n
*-Ba\u011f Doku H\u00fccreleraras\u0131 Madde \u00d6zelli\u011fine G\u00f6re<\/p>\n
-1-Temel Ba\u011f Doku
\n *-S\u0131k\u0131 Ba\u011f Doku
\n *-Elastik Ba\u011f Doku
\n *-Ya\u011f Doku
\n *-Retik\u00fcler Ba\u011f Doku
\n -2-Kan Doku
\n -3-K\u0131k\u0131rdak Doku
\n -4-Kemik Doku<\/p>\n
2.1 Temel Ba\u011f Doku ve \u00c7e\u015fitleri<\/p>\n
a-Temel Ba\u011f Doku:\u0130nsan organizmas\u0131nda geni\u015f bir alana yay\u0131l\u0131r.H\u00fccreler ve fibrillerden yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Organlar\u0131n korunmas\u0131 ve beslenmesinde aktif rol oynar.
\n b-S\u0131k\u0131 Ba\u011f Dokusu:Lifler h\u00fccrelere g\u00f6re daha s\u0131k bulunur.Bas\u0131nc ve \u00e7ekilmeye kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131k sa\u011flar.
\n c-Elastik DokuElastik fibriller bol bulunur.Gerilme ve esnek bir yap\u0131 g\u00f6sterir.
\n d-Ya\u011f Doku:Ya\u011f sentezi yapana h\u00fccrelere lipoblast ad\u0131 verilir.Ya\u011f dokusunun \u015fu g\u00f6revleri vard\u0131r.
\n *-Besin depo etmek.
\n *-Organ ve vucut par\u00e7alar\u0131n\u0131n birbirine kar\u015f\u0131 kayganla\u015ft\u0131rmak.
\n *-Mekanik etkilerden canl\u0131y\u0131 korumak.
\n *-Derinin kurumas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek.
\n *-V\u00fccut s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda etkilidir.
\n *-K\u0131\u015f uykusuna yatan hayvanlarda metabolik su kayna\u011f\u0131d\u0131r.
\n e-Retik\u00fcler Ba\u011f Doku:Retik\u00fcler h\u00fccrelerden olu\u015fur.Bunlar karacigerde bulunan y\u0131ld\u0131z \u015feklindeki kupfer h\u00fccreleri ile birle\u015ferek retikulo-endoteliyal sistem i olu\u015ftururlar.Bu sistem; depo etmek, antikor olu\u015fumu ve fagosite yaparak savunma yapar.<\/p>\n
2.2 K\u0131k\u0131rdak Doku:<\/p>\n
Embriyonun mezoderm tabakas\u0131ndan meydana gelmi\u015ftir.Yaln\u0131z omurgal\u0131larda bulunur.V\u00fccudun esnek-destek dokusunu olu\u015fturur.Bu dokuda ayn\u0131 epitel dokuda oldu\u011fu gibi kan damar\u0131 bulunmaz.
\n H\u00fccreleraras\u0131 madde; kollagen ve elastik fibriller ve dokuya desteklik sa\u011flayan kondrin maddesinden ibarettir.K\u0131k\u0131rdak doku h\u00fccrelerine kondrosit ad\u0131 verilir.Kondrositler bol miktarda su i\u00e7erirler.
\n K\u0131k\u0131rdak doku ; i\u00e7erisindeki liflerin dizili\u015f ve miktar\u0131na g\u00f6re \u00fc\u00e7 \u00e7e\u015fittir.
\n Hiyalin K\u0131k\u0131rdak:Kollagen fibrillerden dolay\u0131 dayan\u0131kl\u0131d\u0131r.Kemikle\u015fme ve y\u0131k\u0131m \u00e7ok s\u0131k rastlan\u0131l\u0131r.K\u0131k\u0131rdak h\u00fccrelerinin olu\u015fturduklar\u0131 gruplara kondron ad\u0131 verilir.
\n Elastik K\u0131k\u0131rdak :B\u00fck\u00fclebilme \u00f6zelli\u011fine sahiptir.Kondron te\u015fkil etmez.Fakat bol miktarda fibriller bulunur.Kulak bron\u015f ve g\u0131rtlak kapa\u011f\u0131nda bulunur.
\n Fibr\u00f6z K\u0131k\u0131rdak:Kollagen lifler bulunur.K\u0131k\u0131rdak h\u00fccreleri ve kondron seyrek olarak bulunur.Bas\u0131n\u00e7 ve \u00e7ekmeye kar\u015f\u0131 \u00e7ok dayan\u0131kl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
2.3Kemik Doku:<\/p>\n
Doku ;Kemik h\u00fccreleri ve bunlar\u0131n salg\u0131lad\u0131\u011f\u0131 ara madden olu\u015fur.H\u00fccreleri yass\u0131 ve oval olup, sitoplazmik uzant\u0131lar\u0131 vard\u0131r.H\u00fccreler dokuda bulunan lak\u00fcn ad\u0131 verilen bo\u015fluklarda bulunur.
\n A-Kemik H\u00fccreleri
\n 1-Osteoblastlar:Kemik yap\u0131c\u0131 h\u00fccrelerdir.
\n 2-Osteositler:Lak\u00fcnde bulunur ve kemik bo\u015fluklar\u0131n\u0131 birbirlerine ba\u011flayarak kom\u015fu osteositlerle temas\u0131 sa\u011flar.
\n 3-Osteoklastlar:Kemiklere \u015fekil vererek bo\u015fluklar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
K\u00f6kenleri ayn\u0131 olan bu h\u00fccreler , fonksiyonlar\u0131na g\u00f6re birbirilerine d\u00f6n\u00fc\u015febilirler.<\/p>\n
B-H\u00fccreler Aras\u0131 Maddeler
\n Fibriller , \u00e7e\u015fitli organik ve inorganik maddelerden olu\u015fmu\u015ftur.Ara maddedeki organik yap\u0131ya osein ad\u0131 verilir ve protein tabiat\u0131nda bir maddedir.
\n H\u00fccreleraras\u0131 esas maddenin g\u00f6sterdi\u011fi tertiplenmeye g\u00f6re , kemik doku ikiye ayr\u0131l\u0131r.
\n 1-Lamelsiz(s\u00fcngerimsi)Kemik Doku: Uzun kemiklerin u\u00e7 k\u0131sm\u0131ndaki epifizde , k\u0131sa ve yass\u0131 kemiklerin yap\u0131s\u0131nda (kafatas\u0131 kemikleri) bulunur.
\n 2-Lamelli (sert) Kemik Doku:Sinir ve damarlar\u0131n kemik i\u00e7erisine girip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 havers ve wolkman kanallar\u0131 bulunur.
\n Havers kanallar\u0131:Uzun kemiklerin eksenine paralel uzanan atar ve toplardamar ile sinirlerin bulundu\u011fu kanald\u0131r.Osteositler besinlerini bu kanaldan al\u0131r.
\n Volkman Kanal\u0131:Havers kanallar\u0131n\u0131 birbirlerine ba\u011flar.
\n Kemik Zar\u0131 (Periost) :Kemik doku \u00fczerinde ba\u011f doku yap\u0131s\u0131nda sar\u0131 , beyaz\u0131ms\u0131 fibr\u00f6z bir zar bulunur.Kemiklerin k\u0131r\u0131k ve harabiyetleri buradaki osteoblastlarla yeniden tamir edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
HAYVANSAL DOKULAR Hayvansal dokular, embriyonik d\u00f6nemde k\u00f6ken ald\u0131\u011f\u0131 tabakalara g\u00f6re ; -Ektoderm K\u00f6kenli Dokular:Epitel doku ve Sinir Doku -Mezoderm K\u00f6kenli Dokular:Ba\u011f, Kan,Ya\u011f, K\u0131k\u0131rdak, Kemik, Kas Doku -Endoderm K\u00f6kenli Dokular:T\u00fckr\u00fck Bezleri Tiroid bezi,…… olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 k\u0131s\u0131mda incelenir. 1 EP\u0130TEL DOKU: V\u00fccudun d\u0131\u015f y\u00fczeyini ve i\u00e7 y\u00fczeyini \u00f6rten h\u00fccrelerden ve salg\u0131 yapabilen bezlerden olu\u015fur.H\u00fccreler aras\u0131 bo\u015fluklar\u0131 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[8247,8251,7749,8524,8522,7747,8525,8523,8526,8402,2680,8528,2594,2593,2592,7748,8529,8531,8530,8527,8246,8248,6384],"class_list":["post-3732","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-cok-katli-epitel","tag-cok-katli-kubik-epitel","tag-ektoderm","tag-ekzokrin-bez","tag-embriyonik-donem","tag-endoderm","tag-endokrin-bez","tag-epitel-dokunun-gorevleri","tag-fibrobastlar","tag-fibroz-kikirdak","tag-hayvansal-dokular","tag-hiyalin-kikirdak","tag-kan-doku","tag-kemik-doku","tag-kikirdak-doku","tag-mezoderm","tag-osteoblastlar","tag-osteoklastlar","tag-osteositler","tag-retikuler-fibriller","tag-tek-katli-epitel","tag-tek-katli-yassi-epitel","tag-tiroid-bezi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3732\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}