Teknolojideki \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler sonucu \u00fcretilen \u00e7e\u015fitli elektronik cihazlar\u0131n (TV, radyo, bilgisayar ve r\u00f6ntgen, tomografi vb. t\u0131bbi cihazlar) yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile meydana gelen radyasyonun elektromanyetik kirlili\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n
Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya par\u00e7ac\u0131klar bi\u00e7imindeki enerji emisyonu (yay\u0131m\u0131) ya da aktar\u0131m\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi maddenin temel yap\u0131s\u0131n\u0131 atomlar meydana getirir. Atom ise, proton ve n\u00f6tronlardan olu\u015fan bir \u00e7ekirdek ile bunun \u00e7evresinde d\u00f6nmekte olan elektronlardan olu\u015fmaktad\u0131r. <\/p>\n
Herhangi bir maddenin atom \u00e7ekirde\u011findeki n\u00f6tronlar\u0131n say\u0131s\u0131, proton say\u0131s\u0131na g\u00f6re olduk\u00e7a fazla ise; bu t\u00fcr maddeler karars\u0131z bir yap\u0131 g\u00f6stermekte ve \u00e7ekirde\u011findeki n\u00f6tronlar alfa, beta, gama gibi \u00e7e\u015fitli \u0131\u015f\u0131nlar yaymak suretiyle par\u00e7alanmaktad\u0131rlar. \u00c7evresine bu \u015fekilde \u0131\u015f\u0131n sa\u00e7arak par\u00e7alanan maddelere “radyoaktif madde”, \u00e7evreye yay\u0131lan alfa, beta ve gama gibi \u0131\u015f\u0131nlara ise “radyasyon” ad\u0131 verilmektedir.. <\/p>\n
Radyasyonun Zararlar\u0131 <\/p>\n
X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131, ultraviyole \u0131\u015f\u0131nlar, g\u00f6r\u00fclebilen \u0131\u015f\u0131nlar, k\u0131z\u0131l \u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar, mikro dalgalar, radyo dalgalar\u0131 ve manyetik alanlar, elektromanyetik spektrumun par\u00e7alar\u0131d\u0131r. Elektromanyetik par\u00e7alar\u0131, frekans ve dalga boylar\u0131 ile tan\u0131mlan\u0131r. Ultraviyole ve X \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek frekanslarda oldu\u011fundan, elektromanyetik par\u00e7alar kimyasal ba\u011flar\u0131 k\u0131rabilecek enerjiye sahiptir. Bu ba\u011flar\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131 iyonla\u015fma diye tan\u0131mlan\u0131r. <\/p>\n
\u0130yonla\u015fabilen elektromanyetik radyasyonlar\u0131, h\u00fccrenin genetik materyali olan DNA’y\u0131 par\u00e7alayabilecek kadar enerji ta\u015f\u0131maktad\u0131r. DNA’n\u0131n zarar g\u00f6rmesi ise h\u00fccreleri \u00f6ld\u00fcrmektedir. Bunun sonucunda doku zarar g\u00f6r\u00fcr. DNA’da \u00e7ok az bir zedelenme, kansere yol a\u00e7abilecek kal\u0131c\u0131 de\u011fi\u015fikliklere sebep olur. <\/p>\n
Maden i\u015fletme yataklar\u0131nda, do\u011fal su kaynaklar\u0131 i\u00e7erisinde ve toprakta; gerek insan faaliyetleri sonucu, gerekse do\u011fal olarak bulunan radyoaktif maddeler besin zincirine (bitkilere) girerek, oradan da hayvan ve insanlara ge\u00e7mek suretiyle \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan \u00e7e\u015fitli hastal\u0131klara sebep olmaktad\u0131r. <\/p>\n
Radyoaktif kirleticiler \u00f6zellikle insan, hayvan ve bitki sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkiler yaparak \u00e7evreyi ve ekolojik dengeyi bozmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca radyasyon, canl\u0131larda genetik de\u011fi\u015fikliklere de yol a\u00e7maktad\u0131r. Radyasyonun etkisi; cins, ya\u015f ve organa g\u00f6re de\u011fi\u015fmektedir. \u00c7ocuklar ve b\u00fcy\u00fcme \u00e7a\u011f\u0131ndaki gen\u00e7ler ile \u00f6zellikle g\u00f6z en fazla etkilenen organ olup; g\u00f6rme zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131, katarakt ve g\u00f6z uyumunun yava\u015flamas\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Deri ise, radyasyona kar\u015f\u0131 daha dayan\u0131kl\u0131d\u0131r. <\/p>\n
Radyasyonun zararlar\u0131 genellikle zamanla ortaya \u00e7\u0131kan bir etki olup, ani etki ancak atom bombalar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcmler ve y\u00fcksek radyasyondaki yanmalar \u015feklinde kendini g\u00f6stermektedir. <\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015fte yap\u0131lan n\u00fckleer silah denemelerinden dolay\u0131 radyoaktif maddelerle y\u00fcklenmi\u015f toz bulutlar\u0131, atmosferin y\u00fcksek tabakalar\u0131na ve stratosfere yerle\u015ferek, radyoaktif ya\u011f\u0131\u015flar halinde yava\u015f yava\u015f yery\u00fcz\u00fcne inmekte ve \u00e7evrenin, \u00f6zellikle y\u00fczeysel sular\u0131n kirlenmesine sebep olmaktad\u0131r. 1960’l\u0131 y\u0131llarda en y\u00fcksek seviyeye \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan radyoaktif ya\u011f\u0131\u015flarda, n\u00fckleer silah denemelerinin havada yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 sonucu, 1970’li y\u0131llardan sonra azalma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Teknolojideki \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fmeler sonucu \u00fcretilen \u00e7e\u015fitli elektronik cihazlar\u0131n (TV, radyo, bilgisayar ve r\u00f6ntgen, tomografi vb. t\u0131bbi cihazlar) yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ile meydana gelen radyasyonun elektromanyetik kirlili\u011fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya par\u00e7ac\u0131klar bi\u00e7imindeki enerji emisyonu (yay\u0131m\u0131) ya da aktar\u0131m\u0131d\u0131r. Bilindi\u011fi gibi maddenin temel yap\u0131s\u0131n\u0131 atomlar meydana getirir. Atom ise, proton ve n\u00f6tronlardan olu\u015fan bir …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[8544,8545,2139,2138,7786,8546,727,8543,4407,2710],"class_list":["post-3736","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-bilgisayar","tag-elektromanyetik-dalgalar","tag-notron","tag-proton","tag-radyasyon-nedir","tag-radyasyonun-zararlari","tag-radyo","tag-tv","tag-ultraviyole-isinlar","tag-x-isinlari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3736"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3736\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3736"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}