Protein sentezi, h\u00fccrenin protein sentezlenmesi i\u00e7in gereken bir biyokimyasal s\u00fcre\u00e7tir. Bu terim bazen sadece protein translasyonu anlam\u0131nda kullan\u0131lsa da transkripsiyon ile ba\u015flay\u0131p translasyonla biten \u00e7ok a\u015famal\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Prokaryotlarda ve \u00f6karyotlarda ribozom yap\u0131s\u0131 ve yard\u0131mc\u0131 proteinler bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n, temel mekanizma korunmu\u015ftur.<\/p>\n
Protein sentezi i\u00e7in aminoasil-tRNA\u2019lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda, ya da sentez s\u00fcresince ATP ve GTP hidrolizi ile y\u00fcksek miktarda enerji harcan\u0131r. Ayr\u0131ca, h\u00fccreler \u00fcrettikleri enerjinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131 protein sentezinde g\u00f6rev alan yap\u0131lar\u0131 olu\u015fturmakta kullan\u0131rlar.<\/p>\n
Bu s\u00fcrecin genel hata oran\u0131 10-4 civar\u0131ndad\u0131r (her 10000 amino asitten bir hatal\u0131 yerle\u015ftirilir). Baz\u0131 antibiyotikler protein sentezine m\u00fcdahale ederek etki g\u00f6sterirler.<\/p>\n
Protein sentezinin ba\u015flat\u0131lmas\u0131<\/p>\n
Protein sentezi ribozomlarda yap\u0131l\u0131r. DNA\u2019y\u0131 kaynak olarak kullanan RNA polimeraz enzimi taraf\u0131ndan \u00fcretilen mRNA molek\u00fcl\u00fc, IF proteinlerinin yard\u0131m\u0131yla \u00f6nce ribozomun k\u00fc\u00e7\u00fck altbirimine ba\u011flan\u0131r. Daha sonra mRNA\u2019n\u0131n \u00fczerindeki do\u011fru ba\u015flang\u0131\u00e7 kodonuna (genellikle AUG) Met-tRNAi (bakterilerde fMet-tRNAf) molek\u00fcl\u00fc ba\u011flan\u0131r. Bunun ard\u0131ndan ribozomun b\u00fcy\u00fck altbirimi, olu\u015fan kompleksle birle\u015ferek protein sentezini ba\u015flat\u0131r.<\/p>\n
Sentez s\u00fcreci<\/p>\n
Protein sentezi s\u0131ras\u0131nda, amino asit ba\u011flanm\u0131\u015f mRNA molek\u00fclleri (aminoasil-tRNA), EF proteinleri e\u015fli\u011finde ribozoma getirilir. Ribozomun A b\u00f6lgesindeki mRNA kodonuyla uyumlu aminoasil-tRNA molek\u00fclleri ribozom taraf\u0131ndan tutulur. Katalitik aktivitesi olan rRNA molek\u00fcl\u00fcn\u00fcn yard\u0131m\u0131yla, bu tRNA\u2019n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 amino asit, polipeptid zincirinin en son amino asidine bir peptid ba\u011f\u0131 ile ba\u011flan\u0131r. Sonra mRNA \u00fc\u00e7 baz kadar kayd\u0131r\u0131larak bir sonraki kodon okunmaya haz\u0131r hale getirilir.<\/p>\n
Sonland\u0131rma<\/p>\n
Ribozom mRNA \u00fczerinde UAA, UGA ya da UAG kodonlar\u0131ndan birine rastlad\u0131\u011f\u0131 zaman, bu kodonlara RF proteinleri ba\u011flan\u0131r ve ribozomun protein sentezini durdurmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Transkripsiyon<\/p>\n
Transkripsiyon i\u00e7in DNA \u00e7ift sarmal\u0131n\u0131n sadece bir ipli\u011fi gereklidir. Bu ipli\u011fe \u2018’\u2019kal\u0131p iplik\u201d\u2019 denir. Transkripsiyon ba\u015flatma (initiation) ile ba\u015flar. Transkripsiyonun ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131 tayin eden RNA polimeraz enzimi DNA \u00fczerinde belirli bir b\u00f6lgeye ba\u011flan\u0131r. Bu ba\u011flanma b\u00f6lgesine promotor denir. RNA polimeraz promotora ba\u011fland\u0131\u011f\u0131nda, DNA iplikleri a\u00e7\u0131lmaya ba\u015flar.<\/p>\n
\u0130kinci a\u015fama uzamad\u0131r (elongation). RNA polimeraz, kodlamayan kal\u0131p iplik \u00fczerinde dola\u015f\u0131rken bir ribon\u00fckleotid polimeri sentezler. RNA polimeraz kodlay\u0131c\u0131 ipli\u011fi kullanmaz \u00e7\u00fcnk\u00fc herhangi bir ipli\u011fin kopyas\u0131, kopyalanan ipli\u011fin \u2018’\u2019komplementer\u201d\u2019 baz dizisini \u00fcretir.<\/p>\n
Polimeraz sonlanma (termination) a\u015famas\u0131na geldi\u011finde yeni sentezlenen mRNA\u2019n\u0131n sitoplazma ve endoplazmik retikulum dahil bir\u00e7ok h\u00fccre b\u00f6lgesine ula\u015fmas\u0131 i\u00e7in de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framas\u0131 gerekmektedir. Y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in mRNA\u2019ya 5\u2032 cap eklenir. Kal\u0131p olmak ve daha sonra i\u015flenmesini sa\u011flamak i\u00e7in 3\u2032 ucuna bir poly-A kuyru\u011fu eklenir. \u00d6karyotlardaki hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan splicing olay\u0131 bu a\u015famada ger\u00e7ekle\u015fmektedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Protein sentezi, h\u00fccrenin protein sentezlenmesi i\u00e7in gereken bir biyokimyasal s\u00fcre\u00e7tir. Bu terim bazen sadece protein translasyonu anlam\u0131nda kullan\u0131lsa da transkripsiyon ile ba\u015flay\u0131p translasyonla biten \u00e7ok a\u015famal\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir. Prokaryotlarda ve \u00f6karyotlarda ribozom yap\u0131s\u0131 ve yard\u0131mc\u0131 proteinler bak\u0131m\u0131ndan farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermesine kar\u015f\u0131n, temel mekanizma korunmu\u015ftur. Protein sentezi i\u00e7in aminoasil-tRNA\u2019lar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda, ya da sentez s\u00fcresince ATP ve GTP …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[2556,5653,2499,2283,5968],"class_list":["post-3758","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-okaryot","tag-prokaryot","tag-protein-sentezi","tag-ribozom","tag-transkripsiyon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3758","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3758"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3758\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3758"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3758"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3758"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}