{"id":3923,"date":"2011-11-18T09:05:50","date_gmt":"2011-11-18T07:05:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/\/?p=3923"},"modified":"2011-11-18T09:05:50","modified_gmt":"2011-11-18T07:05:50","slug":"sera-etkisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/sera-etkisi\/","title":{"rendered":"Sera etkisi"},"content":{"rendered":"<p>Yery\u00fcz\u00fc g\u00fcne\u015ften gelen bir \u0131\u015f\u0131k enerjisi al\u0131r. Bu enerjinin bir k\u0131sm\u0131 bulutlar ve yer y\u00fczeyi taraf\u0131ndan yans\u0131t\u0131l\u0131r. Geriye kalan k\u0131s\u0131m atmosfer ve yery\u00fcz\u00fc taraf\u0131ndan toplan\u0131r. Yery\u00fcz\u00fc, bir k\u0131sm\u0131 atmosfer taraf\u0131ndan so\u011furulan k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar yayar. Bu k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n uzaya giden k\u0131sm\u0131yla yery\u00fcz\u00fcnde biriken g\u00fcne\u015f enerjisi d\u00fcnyan\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sabitleyebilecek \u015fekilde dengelenir. E\u011fer atmosfer daha fazla k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131n so\u011furursa, yery\u00fcz\u00fc toplad\u0131\u011f\u0131ndan daha az enerji yayar ve bu \u0131s\u0131nmas\u0131na neden olur. Bu durum, ilk s\u0131cakl\u0131ktan daha y\u00fcksek bir s\u0131cakl\u0131kta yeni bir denge sa\u011flanana dek yery\u00fcz\u00fcn \u0131\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Buna sera etkisi denir. Sera etkisi olmasayd\u0131 yery\u00fcz\u00fcndeki ortalama s\u0131cakl\u0131k -18 derece olurdu. Oysa,bug\u00fcn s\u0131cakl\u0131k 15 derece.<\/p>\n<p> \u201cKarbon dioksit, metan ve su buhar\u0131 sera etkisine neden olan ba\u015fl\u0131ca gazlard\u0131r. \u0130nsanlar 200 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir atmosferdeki yo\u011funla\u015fmalar\u0131n\u0131 tehlikeli bir bi\u00e7imde artt\u0131rd\u0131lar.\u201d<\/p>\n<p> Neden sera etkisi?<br \/>\n K\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n atmosfer taraf\u0131ndan tutulmas\u0131 \u201csera etkisi\u201d olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bitki seralar\u0131ndaki camlar\u0131n i\u00e7 taraf\u0131, gezegenin atmosferi gibi g\u00f6r\u00fcnen g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irme ve nesneler taraf\u0131ndan seran\u0131n i\u00e7ine sal\u0131nan k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ge\u00e7irmeyerek tutma \u00f6zelli\u011fine sahiptir. Ancak bu etki seralar\u0131n i\u00e7ine hakim olan s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n tek sorumlusu de\u011fildir. Camlar\u0131n i\u00e7 taraf\u0131 havan\u0131n dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla \u0131s\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131narak azalmas\u0131n\u0131 engeller. Bu durum \u00f6zellikle r\u00fczgar kuvveti dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daha \u00f6nemlidir. Ancak, sera etkisinin bu son \u00f6zelli\u011fi gezegeni \u00e7evreleyen uzay bo\u015flu\u011fu i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir ve bu anlamda sera etkisi olarak adland\u0131r\u0131lan olaya dahil de\u011fildir.<\/p>\n<p> Sera etkisine neden olan gazlar<br \/>\n K\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 so\u011furan t\u00fcm gazlar sera etkisine neden olan gazlard\u0131r. Bunlar, karbondioksit, su buhar\u0131, metan gaz\u0131, azot protoksit, ozon ve sentetik end\u00fcstri molek\u00fclleridir. Etkileri, yo\u011funluklar\u0131na ve molek\u00fcl ba\u015f\u0131na so\u011furma kapasitelerine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yo\u011funlukla ilgili olarak su buhar\u0131n\u0131n durumu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fcnde bolca bulunan su iklim sisteminin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Su buhar\u0131n\u0131n atmosferdeki yo\u011funlu\u011fu havan\u0131n onu tutma kapasitesi ile belirlenir. End\u00fcstriyel \u00e7a\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri insan faaliyetleri sera etkisi yaratan ba\u015fka gazlar\u0131n sal\u0131m\u0131na sebep oluyor ve bu gazlar\u0131n atmosferdeki yo\u011funlu\u011fu belirgin ve d\u00fczenli bir \u015fekilde art\u0131yor. Ek sera etkisi de k\u00fcresel \u0131s\u0131nmay\u0131 tetikliyor. Bu \u201cradyoaktif geli\u015fme\u201d 1990 ile 2004 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00fczde 20 oran\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6sterdi.<\/p>\n<p> Aerosoller<br \/>\n Tozlar, tanecikler, kum taneleri, tuz kristalleri, ufak volkanik par\u00e7alar ve di\u011fer damlac\u0131klar sera etkisine katk\u0131da bulunur. Aerosoller olarak adland\u0131r\u0131lan bu \u00f6\u011feler g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131 ve k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 yans\u0131t\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi aerosoller su buhar\u0131n\u0131n yo\u011funla\u015f\u0131p \u00f6nce daml\u0131caklar ve daha sonra yava\u015f yava\u015f bulut haline gelmesini sa\u011flayan yo\u011funla\u015fma \u00e7ekirdekleri i\u015flevi g\u00f6r\u00fcr. Bu durumda sera etkisine neden olan su buhar\u0131n\u0131n olmamas\u0131 \u0131s\u0131nmay\u0131 azalt\u0131r. Ayr\u0131ca, bulutlar\u0131n olu\u015fmas\u0131da g\u00fcne\u015f enerjisini yans\u0131tarak ayn\u0131 y\u00f6nde bir etki yarat\u0131r.<\/p>\n<p> Sera etkisine neden olan gazlar\u0131n da\u011f\u0131l\u0131m\u0131;<br \/>\n Hidrokarbon:%11, Ozon: %12, N2O: %5,5, CO2: %56, CH4: %16,5<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yery\u00fcz\u00fc g\u00fcne\u015ften gelen bir \u0131\u015f\u0131k enerjisi al\u0131r. Bu enerjinin bir k\u0131sm\u0131 bulutlar ve yer y\u00fczeyi taraf\u0131ndan yans\u0131t\u0131l\u0131r. Geriye kalan k\u0131s\u0131m atmosfer ve yery\u00fcz\u00fc taraf\u0131ndan toplan\u0131r. Yery\u00fcz\u00fc, bir k\u0131sm\u0131 atmosfer taraf\u0131ndan so\u011furulan k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar yayar. Bu k\u0131z\u0131l\u00f6tesi \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n uzaya giden k\u0131sm\u0131yla yery\u00fcz\u00fcnde biriken g\u00fcne\u015f enerjisi d\u00fcnyan\u0131n ortalama s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sabitleyebilecek \u015fekilde dengelenir. E\u011fer atmosfer daha fazla k\u0131z\u0131l\u00f6tesi &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1407,1403],"tags":[8924,8923,2873,4765,2243,6737,8921,5991,8922],"class_list":["post-3923","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-fen-ve-teknoloji-odevleri","category-odevler","tag-aerosoller","tag-azot-protoksit","tag-gunes-enerjisi","tag-hidrokarbon","tag-karbon-dioksit","tag-kizilotesi","tag-kizilotesi-isinlar","tag-sera-etkisi","tag-sera-etkisine-neden-olan-gazlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3923\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.islamidavet.com\/kutuphane\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}